του Δημήτρη Καλτσώνη

Σε μια συνέντευξη που έδωσε στην εφημερίδα της Νικαράγουας El Nuevo Diario 3 Ιούνη 1992, ακριβώς 30 χρόνια πριν, ο Φιδέλ Κάστρο τοποθετήθηκε και για μια σειρά ενδιαφέροντα, επίμαχα ζητήματα της ιστορίας του κομμουνιστικού κινήματος[1].

            Ένα από αυτά ήταν ο Σοβιετο-φινλανδικός πόλεμος που διάρκεσε από το Νοέμβριο του 1939 έως τον Μάρτη του 1940. H Σοβιετική Ένωση, προετοιμαζόμενη για την επερχόμενη παγκόσμια σύγκρουση επιχείρησε να διασφαλίσει ότι από την πλευρά της Φινλανδίας δεν θα προερχόταν κάποια απειλή για τη χώρα, πολύ περισσότερο που το Λένινγκραντ βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής και η κυβέρνηση της Φινλανδίας ήταν υποχείριο της Γερμανίας και της Βρετανίας.

            Ο σκοπός του πολέμου ήταν η απόσπαση στρατιωτικών και γεωγραφικών ωφελημάτων καθώς και μια πολιτική συμφωνία που να διασφαλίζει την ουδετερότητα της Φινλανδίας. Ο σκοπός αυτός, από τη σκοπιά του σοβιετικού κράτους, ειδικά στις συγκεκριμένες διεθνείς συνθήκες ήταν με μια έννοια απόλυτα θεμιτός. Το μοναδικό τότε στον κόσμο σοσιαλιστικό κράτος ενδιαφερόταν για τη διατήρηση της ασφάλειάς του.

            Ωστόσο, ο Φιδέλ Κάστρο επισήμανε στη συνέντευξή του μια άλλη παράμετρο εξίσου ή και περισσότερο σημαντική. “Πιστεύω επίσης”, είπε, “ότι ο μικρός πόλεμος εναντίον της Φινλανδίας ήταν ένα άλλο τρομερό λάθος, από την άποψη των αρχών του διεθνούς δικαίου”.

            Περισσότερο δηλαδή από την ανάγκη διαφύλαξης της περιμέτρου ασφαλείας της Σοβιετικής Ένωσης είχε το γεγονός ότι η σοβιετική κυβέρνηση και ο κόκκινος στρατός εμφανίζονταν στα μάτια της παγκόσμιας κοινής γνώμης ως επιτιθέμενοι, ως εκείνη η πλευρά που παραβίαζε το διεθνές δίκαιο. Αυτό, υποστήριξε ο Φιδέλ Κάστρο, ήταν ένα πολιτικό λάθος που αποδυνάμωσε το κύρος της Σοβιετικής Ένωσης. Έπληξε το κύρος των κομμουνιστών και του σοσιαλιστικού κράτους στα μάτια των λαών της Ευρώπης και γενικότερα. Ακόμη και αν στρατιωτικά η Σοβιετική Ένωση κατοχυρώθηκε καλύτερα στην πράξη, η ηθικο-πολιτική της αποδυνάμωση της επέφερε μεγαλύτερη ζημία παρά όφελος, στην προσπάθεια αναχαίτισης της επερχόμενης ναζιστικής επίθεσης. Στην ίδια λαθεμένη λογική, υποστήριξε ο Κάστρο, ήταν η κατάληψη από την ΕΣΣΔ μέρους εδαφών της Πολωνίας το 1939, όταν το μεγαλύτερο μέρος της κατακτήθηκε από τους ναζί.

            Ο Φιδέλ Κάστρο δεν είχε προφανώς καμιά αυταπάτη για το χαρακτήρα και τα όρια του διεθνούς δικαίου και μάλιστα εκείνου πριν τον β’ παγκόσμιο πόλεμο. Καταλάβαινε ωστόσο ότι ο προληπτικός πόλεμος είναι ασύμβατος προς ένα σοσιαλιστικό κράτος, ότι η ηθικο-πολιτική υπεροχή των κομμουνιστών, των επαναστατών, του σοσιαλιστικού κράτους ήταν, είναι και θα είναι πάντοτε ο κύριος και καίριος παράγοντας διασφάλισης της ειρήνης και της ακεραιότητας του σοσιαλιστικού κράτους. Το σημαντικότερο στον πόλεμο είναι η ηθική, πολιτική ενότητα του λαού. Ο αγώνας πρέπει να είναι αλλά και να φαίνεται δίκαιος. Την πολιτική αυτή ακολούθησε με συνέπεια ως επικεφαλής της Κουβανικής σοσιαλιστικής δημοκρατίας.

            Ποια είναι η αξία της ανάλυσης του Φιδέλ Κάστρο σήμερα; Πολλαπλή. Ανάμεσα στα άλλα υπογραμμίζει τη σημασία της πάλης για την τήρηση του διεθνούς δικαίου ενάντια στις συνεχόμενες παραβιάσεις του από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Ειδικά το σύγχρονο, μετά τον β΄παγκόσμιο πόλεμο, διεθνές δίκαιο οικοδομήθηκε υπό την καθοριστική επιρροή των σοσιαλιστικών κρατών. Επιτάσσει το σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και του απαραβίαστου των συνόρων, τη μη επέμβαση στα εσωτερικά των κρατών, την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

            Απαγορεύει ρητά τον πόλεμο ως μέσο επίλυσης των διαφορών. Απαγορεύει τον προληπτικό πόλεμο που εξαπολύεται με το επιχείρημα ότι προκαταλαμβάνει τον επιτιθέμενο πριν επιτεθεί[2]. Δεν είναι τυχαίο πως προληπτικό πόλεμο εξαπέλυσαν επανειλημμένα οι ΗΠΑ τις τελευταίες δεκαετίες. Παλαιότερα σκέφτονταν να εξαπολύσουν “προληπτικό πυρηνικό πόλεμο” εναντίον της ΕΣΣΔ. Γι’ αυτό οι λαοί πρέπει σθεναρά να απορρίπτουν τέτοιες δικαιολογίες, από όπου και αν διατυπώνονται. Υπέρ της τήρησης του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ τάσσονται οι λαοί. Στην πλευρά της καταπάτησής του βρίσκονται οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ή και περιφερειακές καπιταλιστικές δυνάμεις όπως η Τουρκία.

*O Δημήτρης Καλτσώνης είναι καθηγητής θεωρίας κράτους και δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

[1]      Βλ. περ. Μαρξιστική Σκέψη, τ. 28, 2019, σελ. 425 επ.

[2]      Βλ. Κ. Χατζηκωνσταντίνου, Ο προληπτικός πόλεμος ή η παραχάραξη της λογικής, Αθήνα, εκδ. Παπαζήση, 2005.

πηγη: kommon.gr

Σάββας Γ. Ρομπόλης - Βασίλειος Μπέτσης

Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος

Εκτιμάται ότι στο δεύτερο τρίμηνο ο πληθωρισμός στην χώρα μας θα κορυφωθεί, και ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 6,3%

Στις πρόσφατες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομία (Εαρινές Προβλέψεις, Μάιος 2022) για την Ελλάδα, εκτιμάται ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί το 2022 κατά 3,5% και όχι κατά 4,9% όπως εκτιμούσε και το 2023 θα αυξηθεί κατά 3,1%. Επίσης, αναφορικά με τον πληθωρισμό εκτιμά ότι στο δεύτερο τρίμηνο ο πληθωρισμός στην χώρα μας θα κορυφωθεί, και ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 6,3%, υποστηρίζοντας ότι ο σχετικά υψηλός πληθωρισμός θα διατηρηθεί και το 2023.

Στις συνθήκες αυτές εάν λάβουμε υπόψη ότι τον Απρίλιο του 2022, ο πληθωρισμός στην χώρα μας ήταν 10,2% και το Μάιο 10,7% (Eurostat), με τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ να προσεγγίζουν το 11,4%, ο μέσος όρος του πρώτου πενταμήνου θα είναι στο 8%. Παράλληλα, εάν λάβουμε υπόψη ότι ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί στο δεύτερο τρίμηνο του 2022, τότε για να επιτευχθεί η πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει ο μέσος όρος του δεύτερου 6μήνου του 2022 να είναι 4%.

Οι επιπτώσεις του πληθωρισμού

Στην προοπτική αυτή, σε έρευνα μας εξετάσαμε τις επιπτώσεις του υψηλού πληθωρισμού στην Ελλάδα, της πιθανότητας συνθηκών στασιμοπληθωρισμού τα έτη 2023 και 2024, πως θα επηρεάσουν τις γεννήσεις στην χώρα μας και την δημογραφική δομή του πληθυσμού βραχυπρόθεσμα μέχρι το 2030.

Διάγραμμα 1

Στο Διάγραμμα 1 παρουσιάζεται η πορεία του μέσου καθαρού ετήσιου εισοδήματος ενός ατόμου στην χώρας μας κατά την περίοδο της ύφεσης. Παρατηρείται ότι το μέσο καθαρό εισόδημα από 13.200 ευρώ που ήταν το 2010 μειώθηκε στα 9.400 ευρώ το 2021. Για το 2022 ο καθαρός ετήσιος μισθός σε αγοραστική αξία θα είναι 9.000 ευρώ, επιδεινώνοντας σημαντικά την αγοραστική δύναμη των πολιτών και το επίπεδο διαβίωσης τους. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης ήταν 2,9% και συνολικά η απώλεια του εισοδήματος της περιόδου της οικονομικής κρίσης και ύφεσης ήταν 29%.

Διάγραμμα 2

Στο ίδιο χρονικό διάστημα ο δείκτης ολικής γονιμότητας μειώθηκε από το 1,48 παιδιά ανά γυναίκα σε ηλικία γονιμότητας το 2010 στα 1,33 παιδιά το 2021, δηλαδή συνολικά ο δείκτης γονιμότητας μειώθηκε κατά 11%. Παράλληλα, οι γεννήσεις από 114.776 που ήταν το 2010 μειώθηκαν στις 84.530 γεννήσεις το έτος 2021, μειωμένες συνολικά 26,5% με έναν ετήσιο ρυθμό μεταβολής 2,7% (Διάγραμμα 2). Από την ανάλυση αυτών των στοιχείων (Διάγραμμα 3) παρατηρούμε την έντονη συσχέτιση που υπάρχει μεταξύ του ετήσιου καθαρού εισοδήματος και των γεννήσεων στην χώρα μας.

Διάγραμμα 3

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις και αυτά τα δεδομένα, με το μέσο καθαρό μισθό να εκτιμάται στα 9.000 ευρώ το 2022, από την έρευνά μας προκύπτει ότι ο δείκτης γονιμότητας το 2022 θα μειωθεί περαιτέρω στο 1,32 παιδιά ανά γυναίκα.

Πληθωρισμός και καθαρό εισόδημα

Επίσης, προκύπτει ότι από την έντονη συσχέτιση πληθωρισμού και καθαρού εισοδήματος ότι εάν ο σημερινός υψηλός πληθωρισμός οδηγήσει σε ένα στασιμοπληθωρισμό για τα έτη 2023 και 2024, τότε αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα, ο δείκτης ολικής γονιμότητας αντί να διαμορφωθεί στο 1,4 παιδιά ανά γυναίκα σε ηλικία ο γονιμότητας μέχρι το 2030, όπως εκτιμούσε η Eurostat στις δημογραφικές προβολές του 2020, αυτό θα συμβεί το 2035, δηλαδή θα καθυστερήσει 5 έτη.

Έτσι, οι γεννήσεις αντί για 770.000 που εκτιμούσε η Eurostat για την Ελλάδα την δεκαετία 2021 – 2030 θα είναι 750.000 γεννήσεις, μειωμένες δηλαδή κατά 20.000 γεννήσεις, κατά την συγκεκριμένη δεκαετία, γεγονός που θα επιφέρει ακόμα δυσμενέστερες μελλοντικές δημογραφικές προοπτικές για την χώρα μας.

*Σάββας Γ. Ρομπόλης, Ομότ. Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου – Βασίλειος Γ. Μπέτσης, Δρ. Παντείου Πανεπιστημίου

πηγη: kommon.gr

Γενικεύεται το χάος στα βρετανικά μέσα μεταφοράς, καθώς στις ακυρώσεις και καθυστερήσεις ταξιδιωτικών πτήσεων εξαιτίας της έλλειψης εργατικού δυναμικού ήρθε να προστεθεί και η απεργία των εργαζομένων στο μετρό του Λονδίνου.

Το συνδικάτο RMT προκήρυξε 24ωρη απεργία για σήμερα με αποτέλεσμα πολλοί σταθμοί του μετρό στο δίκτυο της βρετανικής πρωτεύουσας να κατεβάσουν ρολά.

Η εταιρεία Μεταφορών του Λονδίνου (TfL) προειδοποίησε για «σοβαρά προβλήματα» και συνέστησε στους επιβάτες να αποφύγουν τις μετακινήσεις σήμερα και ως τις 8 το πρωί της Τρίτης.

Στη δίνη της ανεπάρκειας τα αεροδρόμα

Εξάλλου χιλιάδες επιβάτες δυσκολεύονταν να επιστρέψουν στη Βρετανία μετά το παρατεταμένο σαββατοκύριακο για το πλατινένιο Ιωβηλαίο της βασίλισσας Ελισάβετ, λόγω των εκατοντάδων ακυρώσεων πτήσεων των Easyjet, British Airways, Tui και Wizz Air, σύμφωνα με τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης.

«Δυστυχώς λόγω του δύσκολου επιχειρησιακού πλαισίου περίπου 37 πτήσεις ακυρώθηκαν» σήμερα, σχολίασε η EasyJet, η οποία έχει ήδη προχωρήσει στην ακύρω εκατοντάδων πτήεων τις τελευταίες εβδομάδες.

Εκπρόσωπος της British Airways υπογράμμισε παράλληλα ότι οι πτήσεις που δεν έγιναν ήταν προγραμματισμένο να ακυρωθούν από την βρετανική εταιρεία και ότι οι επιβάτες είχαν ενημερωθεί εγκαίρως. Μάλιστα, η αεροπορική ανέφερε ότι αυτή την περίοδο διεξάγει την μεγαλύτερη εκστρατεία προσλήψεων στην ιστορία της».

Η αεροπορική βιομηχανία βρίσκεται σε κρίση λόγω της έλλειψης εργατικού δυναμικού, μετά την απόλυση χιλιάδων στη διάρκεια της πανδημίας της COVID-19, η οποία προκάλεσε την ακινητοποίηση της εναέριας κυκλοφορίας για μήνες και στη συνέχεια ισχυρή μείωση των πτήσεων λόγω των υγειονομικών περιοριστικών μέτρων.

Οι ταξιδιώτες που χρησιμοποίησαν το Eurostar για το παρατεταμένο σαββατοκύριακο του Ιωβηλαίου αντιμετώπισαν επίσης σημαντικές καθυστερήσεις. Η σιδηροδρομική εταιρεία ανέφερε χθες, Κυριακή, σε μήνυμά της στο Twitter ότι "εξαιτίας προβλήματος τροφοδοσίας στην περιφέρεια του Παρισιού, όλα τα τρένα μας που αναχωρούν ή έχουν προορισμό το Παρίσι υφίστανται σοβαρές καθυστερήσεις και ακυρώσεις", καλώντας τους επιβάτες ει δυνατόν να αναβάλουν το ταξίδι τους.

Η εταιρεία είχε ήδη ζητήσει συγγνώμη την περασμένη εβδομάδα για τις μεγάλες ουρές και τις καθυστερήσεις.

Ο τομέας των μεταφορών ήταν ένας από αυτούς που υπέστησαν το μεγαλύτερο πλήγμα από την πανδημία, καθώς η εναέρια κυκλοφορία σχεδόν διακόπηκε για μήνες και ο αριθμός των επιβατών στο μετρό ή τα τρένα στη Βρετανία μειώθηκε πολύ.

Αεροπορικές εταιρείες και πολιτικοί αξιωματούχοι αλληλοκατηγορούνται για το αλαλούμ που επικρατεί εδώ και μία βδομάδα στα αεροδρόμια.

Αφενός, η βρετανική κυβέρνηση κατηγορεί τις εταιρείες για ολιγωρία και αδιαφορία, παρά τα εφόδια που τους παρείχε μέσω ενισχύσεων για να καλυφθούν τα κενά.

Ο αεροπορικός τομέας κατηγορεί από την πλευρά του τις αρχές ότι δεν επιτάχυναν τις διαδικασίες επικύρωσης για νέο πλήρωμα αεροσκαφών ή προσωπικό αεροδρομίων.

Το πρόβλημα αναμένεται να παραταθεί για «μεγάλο μέρος της θερινής περιόδου» στη Βρετανία, όπως και στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο, προειδοποίησε εξάλλου σε υπόμνημά της η οργάνωση των ευρωπαϊκών εταιρειών Airlines for Europe.

 πηγη: efsyn.gr

Σημάδια βελτίωσης δείχνουν οι καθυστερήσεις και οι συμφορήσεις πλοίων στα διεθνή λιμάνια, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ανάλυση της Sea Intelligence, ωστόσο η κατάσταση δεν έχει επιστρέψει ακόμη στην κανονικότητα.

Το ποσοστό των πλοίων που δεν είναι διαθέσιμα λόγω των ανισορροπιών στις εφοδιαστικές αλυσίδες πλέον κινείται στο 10,5% έναντι 13,8% τον περασμένο Ιανουάριο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα 3,3% του παγκόσμιου στόλου επέστρεψε στην «ενεργό δράση» μεταξύ Ιανουαρίου-Απριλίου. Βάσει σχετικού δείκτη που έχει αναπτύξει η Sea Intelligence, καταγράφεται αισθητή βελτίωση στα λιμάνια της Ευρώπης, με τη μείωση της συμφόρησης να είναι εμφανής, μην αγγίζοντας ωστόσο τα επίπεδα προ πανδημίας. Σε επίπεδο λιμένων, βελτιωμένη είναι η εικόνα σε Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα, ενώ από την άλλη Αμβούργο και Ρότερνταμ δεν δείχνουν ιδιαίτερα σημάδια «αποσυμπίεσης».

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα του Global Liner Performance (GLP) report της Sea Intelligence, το οποίο λαμβάνει υπόψη δεδομένα για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος 60+ liner εταιρειών σε 34 τακτικές γραμμές. H αξιοπιστία των μεταφορέων σε ό,τι αφορά την τήρηση του χρονοδιαγράμματος προσέλευσης σε ένα λιμάνι μειώθηκε κατά 1,3% τον περασμένο Απρίλιο έναντι του Μαρτίου και κατά 4,7% σε ετήσια βάση. Συνεπώς, το επίπεδο αξιοπιστίας των liner εταιρειών για τις έγκαιρες αφίξεις πλοίων τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2022 κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα έναντι του 2021. Για τις αφίξεις πλοίων που δεν ήταν έγκαιρες, ο μέσος όρος καθυστέρησης μειώθηκε στις 6,41 ημέρες τον περασμένο Απρίλιο και είναι η πρώτη φορά μετά τον Αύγουστο του 2021 που ο εν λόγω αριθμός υποχώρησε κάτω από τις 7 ημέρες. Η Maersk αποτέλεσε τον πιο «αξιόπιστο» μεταφορέα, τηρώντας το χρονοδιάγραμμα κατά 47,5%, ενώ ακολούθησε η Hamburg Sud.

πηγη: naftikachronika.gr