Κώστας Σουφτάς

▸ Αμφίβολο το εάν θα επαναληφθεί το οικονομικό «θαύμα» της δεύτερης, με ανάλογη ανάταση της κερδοφορίας

Η κυρίαρχη αφήγηση για τη σχέση των τεχνολογικών καινοτομιών με την κοινωνία παρουσιάζεται μονοσήμαντα ως αντιστοίχιση των κοινωνικών εξελίξεων με κάποιες μεμονωμένες εφευρέσεις. Η αλήθεια είναι ότι οι τεχνολογικές καινοτομίες δεν αλλάζουν από μόνες τους την κοινωνία αλλά ενισχύουν και αναπτύσσουν –και αναπτύσσονται από– δυναμικές που υπήρχαν ήδη. Αυτό σημαίνει ότι καμία εξέλιξη της τεχνολογίας και καμιά επίπτωσή της δεν μπορεί να εξεταστεί, χωρίς να λαμβάνεται υπόψιν η ίδια η κοινωνία και ο κυρίαρχος τρόπος παραγωγής. Η τεχνολογία στον καπιταλισμό τίθεται στην υπηρεσία του κεφαλαίου, ώστε να βοηθήσει στην απόσπαση υπεραξίας. Συμβάλλει την εντατικοποίηση της εργασίας και την αύξηση της παραγωγικότητας, εισάγοντας αυτοματισμούς και επιτρέποντας τον έλεγχο μέσω επιτήρησης.

Ήδη από την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση, οι μηχανές και τα εργοστάσια αρχικά εμφανίστηκαν και αναπτύχθηκαν, όχι λόγω κάποιου πλεονεκτήματος σε επίπεδο ποιότητας ούτε με σκοπό να βελτιώσουν το επίπεδο ζωής των εργατών. Αντιπροσώπευαν, πρώτα και κύρια, ένα χτύπημα στην εξουσία των εργατών πάνω στην παραγωγική διαδικασία. Η σύνδεση της βιομηχανίας με την επιστήμη, η μείωση των αποστάσεων (τρένα, τηλέγραφοι κ.α.), σε συνδυασμό με το πολιτικό πλαίσιο του ιμπεριαλισμού και τις δυνατότητες πρόσβασης σε νέες αγορές, οδήγησαν σε μια οικονομική ανάπτυξη χωρίς προηγούμενο. Με τις εξελίξεις στη χαλυβουργία και τη χημική βιομηχανία, με τα νέα μηχανήματα και τις νέες πηγές ενέργειας, παράγονταν πρωτόγνωρα ως τότε αγαθά, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει έξω από το νέο βιομηχανικό σύστημα και την ανεπανάληπτη παραγωγικότητά του.

Οι επιθέσεις του κεφαλαίου και οι αντιστάσεις των εργατών δεν σταμάτησαν ποτέ. Όμως, με τις κατακτήσεις που κερδήθηκαν στην πορεία, υπήρξε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και για τους εργάτες. Αυτή η «ανοδική πορεία», όμως, είχε ημερομηνία λήξης. Μετά την κρίση του 1970, η αστική τάξη αναζήτησε διάφορες λύσεις για αντιρρόπηση της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους. Η απάντηση του ολοκληρωτικού καπιταλισμού συνδέθηκε εξαρχής με τους νέους τομείς της ηλεκτρονικής, της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, που αναπτύσσονταν χέρι-χέρι με την απορρύθμιση της εργασίας, την «παγκοσμιοποίηση» και τις (νεο)φιλελεύθερες πολιτικές. Με την βοήθεια της ανάπτυξης της μικροηλεκτρονικής, των τηλεπικοινωνιών και των δικτύων (Η/Υ, Ίντερνετ, PLC κ.α), επιτεύχθηκε σε πρωτοφανή έκταση η αυτοματοποίηση τόσο της διανοητικής εργασίας όσο και της επιτήρησης/ελέγχου της παραγωγικής διαδικασίας με πιο συγκεντρωτικές και απομακρυσμένες μορφές. Οι νέες μορφές αυτοματοποίησης επέτρεψαν αντίστοιχα τη μείωση, για την ίδια ποσότητα εργασίας, των υπαλληλικών και εξειδικευμένων θέσεων εργασίας που απαιτούνταν, καθώς και τη μεταφορά/κατάργηση ολόκληρων τμημάτων ή επιχειρήσεων μέσω του φαινομένου του outsourcing.

Η γοητεία που ασκεί το νέο αφήγημα σε επιχειρήσεις και πολιτικό προσωπικό
είναι έντονη

Αυτό το τρίτο κύμα τεχνολογικής καινοτομίας έδωσε μια ώθηση στην κερδοφορία του κεφαλαίου, η οποία όμως σε καμία περίπτωση δεν έφτασε την αντίστοιχη που έδωσαν οι βιομηχανικές επαναστάσεις του προηγούμενου αιώνα, συνταράσσοντας τον κόσμο και την οικονομία. Οι νέοι αυτοί κλάδοι αντιπροσωπεύουν, μετά τη δεκαετία του ’90, τα μεγαλύτερα «success story» κερδοφορίας και αποδεικνύονται ιδιαιτέρως διεισδυτικοί. Αρχικά με την ανάπτυξη των ψηφιακών καταστημάτων που στηρίζονται σε αποθήκες οι οποίες διαθέτουν αυτοματοποιημένη εφοδιαστική αλυσίδα και, μετέπειτα, με την ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των διάφορων «πλατφορμών» (Uber, Airbnb κ.α.) και των υπηρεσιών «νέφους» (cloud), έχουν καταφέρει να συμμετέχουν ή και να διαμεσολαβούν τόσο στην αυτοματοποίηση των επιχειρήσεων όσο και στις διαπροσωπικές σχέσεις και την καθημερινότητα των ανθρώπων.

Στην αιχμή των νέων τεχνολογιών και επιχειρηματικών μοντέλων βρίσκονται τα λεγόμενα «μεγάλα δεδομένα» (big data), το «Ίντερνετ των Πραγμάτων» (Ιnternet of Things), η μηχανική μάθηση, οι υπηρεσίες cloud και οι πλατφόρμες διαμεσολάβησης. Με το «Ίντερνετ των Πραγμάτων» εφοδιάζονται τα «φυσικά» αντικείμενα (συσκευές, άνθρωποι, κτίρια, χωράφια κ.λπ.) με αισθητήρες και δυνατότητα δικτυακής επικοινωνίας με υπολογιστικά συστήματα, ώστε να μπορούν να παρακολουθηθούν ή να ελεγχθούν απομακρυσμένα. Στις δύο άλλες περιπτώσεις, η συγκέντρωση τεράστιων όγκων δεδομένων (από μηχανές αναζήτησης, e-mail, δορυφόρους, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έγγραφα, αισθητήρες κ.λπ.), η επεξεργασία και αποθήκευση τους, έδωσε τη δυνατότητα να μετατρέπονται τα ίδια τα δεδομένα σε εμπόρευμα, αλλά και να χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση αλγορίθμων μηχανικής μάθησης σε τεράστιες υπολογιστικές υποδομές. Μέσω δε των υπηρεσιών cloud, τόσο οι υπολογιστικές υποδομές όσο και οι αλγόριθμοι μπορούν να παρέχονται σε άλλες επιχειρήσεις ως υπηρεσίες. Τέλος, οι πλατφόρμες έχουν τον ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα σε χρήστες που προσφέρουν κάποιο προϊόν και χρήστες που το επιθυμούν/αναζητούν, με κάποιο αντίτιμο για τη διαμεσολάβηση φυσικά, προσφέρουν πολύ εύκολη συμμετοχή, αλλά και συνεχή αξιολόγηση.

Η γοητεία που ασκείται σε επιχειρήσεις και πολιτικό προσωπικό είναι ευδιάκριτα. Το χαράτσι των παρόχων και οι αυξημένοι κίνδυνοι ωχριούν μπροστά στην υπόσχεση για τη μείωση του κόστους της αρχικής επένδυσης όσον αφορά στους νέους αυτοματισμούς και τη μείωση των αναγκών σε εργατικό δυναμικό. Από την άλλη, η εδραίωση των πλατφορμών σε διάφορους κλάδους (όπως εμπόριο, συγκοινωνίες και τουρισμός) δημιουργεί ένα ασφυκτικό κλίμα εξατομίκευσης και ανταγωνισμού στις τάξεις των εργαζόμενων ή των μικρών επιχειρήσεων — οι οποίες θα μετακυλήσουν το βάρος της συμπίεσης κερδών πάλι στους εργαζόμενους.
Είναι, παρ’ όλα αυτά, αμφίβολο κατά πόσο μπορούμε να μιλάμε για νέα Βιομηχανική Επανάσταση, υπό την έννοια μιας επαναφοράς του οικονομικού θαύματος που κορυφώθηκε με τη δεύτερη. Οι απόπειρες υποστήριξης μιας τέτοιας θέσης σκοντάφτουν πάνω στα δεδομένα πληθώρας εμπειρικών ερευνών. Αυτό που τελικά συμβαίνει είναι μια εκτόπιση της ζωντανής εργασίας, της παραγωγού δηλαδή της αξίας και της υπεραξίας. Πίσω από τη μελλοντολογία συγκαλύπτεται μια περίοδος συχνότερων κρισιακών φαινομένων και ανάπτυξης των θέσεων εργασίας χωρίς ιδιαίτερη αύξησή τους, με την κερδοφορία να εξασφαλίζεται περισσότερο μέσα από τη συμπίεση των πραγματικών μισθών.

πηγη:  prin.gr

Η συνάντηση του προέδρου της Γαλλίας, Εμ. Μακρόν και του πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κυριάκου Μητσοτάκη, παρουσιάζεται από τα φιλικά ΜΜΕ της κυβέρνησης σαν μια επιτυχία, διότι η χώρα έλαβε «στήριξη» απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Η αλήθεια, όμως, είναι (λίγο έως αρκετά…) διαφορετική. Εάν είναι να επιλέξει κανείς τη σημαντικότερη αναφορά του πρωθυπουργού, τότε χρειάζεται να σταθεί στο καλωσόρισμα των γαλλικών πολεμικών πλοίων στην Ανατ. Μεσόγειο σε ρόλο «εγγυητών της ειρήνης»: 

«Ο μόνος δρόμος για την επίλυση των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο είναι το Διεθνές Δίκαιο. Σε αυτόν τον δρόμο εμμένει η Ελλάδα, επιδεικνύοντας αυτοσυγκράτηση αλλά και αποφασιστικότητα να υπερασπιστεί την κυριαρχία της και τα νόμιμα δικαιώματά της. Και στο πλαίσιο αυτό η Αθήνα καλωσορίζει την παρουσία γαλλικών ναυτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ως εγγυητές της ειρήνης. Και χαίρεται που θα έχει συνεργασία μαζί τους».

Αν συμπληρωθεί, δε, και η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των δύο υπουργείων Άμυνας, την οποία περιέγραψε ο πρόεδρος της Γαλλίας, τότε τα συμπεράσματα από τη συνάντηση γίνονται ακόμα πιο σαφή. «Μιλάμε για βιομηχανική συνεργασία και για κοινές επιχειρήσεις στη θάλασσα και στην ξηρά. Θα θέλαμε να δούμε και άλλες όμορες χώρες να εμπλέκονται», είπε ο Εμ. Μακρόν. Σε αυτό να προσθέσουμε και ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που καταγράφει το ΑΠΕ – ΜΠΕ, συζητήθηκε μεταξύ Μητσοτάκη και Μακρόν το ζήτημα της αγοράς δύο φρεγατών, που, όπως έλεγαν κύκλοι του Μεγάρου Μαξίμου, θα είναι διακρατική συμφωνία, δηλαδή η μια χώρα θα τις μεταβιβάσει στην άλλη.

Κατά τα άλλα ο Εμ. Μακρόν αναφέρθηκε στην συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, υποστηρίζοντας:  «Η Γαλλία υποστηρίζει την Ελλάδα, την Κύπρο σε σχέση με το σεβασμό των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, καταδικάζοντας τις προκλήσεις της Τουρκίας ως προς τούτο. Επαναλάβαμε τις ανησυχίες μας. Καταδικάσαμε με σαφή τρόπο τη συμφωνία Τουρκίας- Λιβύης».  Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε από την πλευρά του ότι «είναι κοινή η καταδίκη της παραβατικής συμπεριφοράς της Τουρκίας. Τόσο στις θάλασσες της Κύπρου, όσο και σε σχέση με το απολύτως άκυρο έγγραφο το οποίο συνυπέγραψε με ένα μέρος της πολιτικής τάξης της Λιβύης».

Ο πρωθυπουργός, επίσης, στάθηκε στα θέματα της «ενέργειας και της ασφάλειά της» στη «γεωστρατηγική σημασία της υπογραφής του αγωγού EastMed» (γι’ αυτό – ανάμεσα στα άλλα – και τα καλωσορίσματα στα γαλλικά πολεμικά πλοία, στην Ανατολική Μέσογειο).

Κι επειδή αυτές οι διμερείς επαφές καταλήγουν και σε «καθαρές μπίζνες», ο πρωθυπουργός συναντήθηκε στη συνέχεια με εκπροσώπους από 24 γαλλικές πολυεθνικές εταιρείες στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, των κατασκευών, της διαχείρισης απορριμμάτων, της τεχνολογίας, της ασφάλισης, του τουρισμού, των ποτών και του φαρμάκου. Επίσης, είχε, πιο συγκεκριμένα, συνάντηση με τον CEO της TOTAL, Πάτρικ Πουγιάν.

πηγη: imerodromos.gr

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ εν όψει της μεγάλης απεργίας των 100.000 εργατών στις μεταλλουργικές επιχειρήσεις στην Τουρκία στις 5/2/2020 που αποτελούν από τα πιο μαχητικά κομμάτια της εργατικής τάξης της γειτονικής χώρας, εκφράζει την συμπαράστασή της στα δίκαια αιτήματα και διεκδικήσεις των εργαζομένων.

Υποστηρίζουμε αποφασιστικά την επικείμενη απεργιακή μάχη των εργατών μετάλλου στην Τουρκία, εκφράζουμε την απόλυτη και κατηγορηματική μας αντίθεση σε οποιαδήποτε προσπάθεια να φαλκιδευτεί το δικαίωμα στην απεργία με δικαστικές παρεμβάσεις ή άλλα μέτρα παρέμβασης - καταστολής από την αντιλαϊκή και αυταρχική κυβέρνηση Ερντογάν.

Καλούμε τους εργαζόμενους να υπερασπιστούν το δικαίωμα στην απεργία και να περιφρουρήσουν τον αγώνα τους.

Οποιαδήποτε επέμβαση του Τουρκικού κράτους και των μηχανισμών του θα μας βρει αποφασιστικά αντίθετους και στο πλευρό των εργαζομένων.

Καλούμε τα συνδικάτα και ευρύτερα τα αγωνιστικά κινήματα της χώρας μας να εκφράσουν με την σειρά τους την αλληλεγγύη τους.

Συνάδελφοι Μεταλλεργάτες είμαστε μαζί σας στον δίκαιο αγώνα σας!

Ζήτω η Αλληλεγγύη των Εργατών

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ

H παγκόσμια οικονομία έτρεξε πέρυσι με τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από το τέλος της διεθνούς οικονομικής κρίσης, ενώ οι προβλέψεις για φέτος δεν είναι καλύτερες. Την ίδια στιγμή, η κλιματική αλλαγή χτυπά όλο και πιο βάναυσα οικονομίες, ανθρωπότητα, περιβάλλον, ενώ η ανισότητα συνεχίζει να μεγεθύνεται, αυξάνοντας την κοινωνική δυσαρέσκεια και τις εντάσεις. Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, οι βασικοί διαμορφωτές της οικονομικής πολιτικής στον πλανήτη δείχνουν εντελώς ανίκανοι να κατανοήσουν, πόσο μάλλον να δράσουν.

Τα όσα λέχθηκαν στο χθεσινό πάνελ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός για την παγκόσμια οικονομία, αυτό τουλάχιστον δείχνουν επιβεβαιώνοντας την ακραία κατακερματισμένη θέασή τους. Στη συζήτηση συμμετείχαν -μεταξύ άλλων- η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ο πρόεδρος της Τράπεζας της Ιαπωνίας Χαρουχίκο Κουρόντα, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν και ο Γερμανός ομόλογός του Ολαφ Σολτς.

Ο Μνούτσιν -που προχθές είχε προχωρήσει σε αήθη επίθεση κατά της 17χρονης περιβαλλοντικής ακτιβίστριας Γκρέτα Τούνμπεργκ- ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ προσβλέπουν σε μια πολύ ισχυρή οικονομική ανάπτυξη φέτος, ότι η δημοσιονομική πολιτική του Τραμπ έφερε καρπούς, ότι οι γενναίες περικοπές φόρων της κυβέρνησης -κυρίως προς πλουσίους και μεγάλες επιχειρήσεις- θα αποδώσουν στα επόμενα 10 χρόνια και ότι οι δημόσιες δαπάνες θα πρέπει να μειωθούν. Αγνόησε δεκάδες οικονομολόγους που εκτιμούν πως η θετική επίδραση της φορολογικής μεταρρύθμισης Τραμπ στην οικονομία ξεθωριάζει, τους ήπιους ρυθμούς ανάπτυξης που προβλέπουν φέτος οι διεθνείς οργανισμοί για την αμερικανική οικονομία, αλλά και τα εκατομμύρια Αμερικανών η επιβίωση των οποίων εξαρτάται από τις δημόσιες δαπάνες.

Ομως και η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, αν και παραδέχθηκε ότι η ανάπτυξη του 2020 θα είναι υποτονική, υποστήριξε ότι τα πράγματα είναι καλύτερα σε σχέση με τον περσινό Οκτώβριο λόγω της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-Κίνας, της δράσης των κεντρικών τραπεζών (49 εξ αυτών μείωσαν τα επιτόκιά τους 71 φορές), των ενδείξεων ότι η πτώση της παραγωγής μεταποίησης και βιομηχανίας πιάνει πάτο.

Πιστή στις συνταγές του Ταμείου η Βουλγάρα ζήτησε μεταρρυθμίσεις και πιο επιθετική δημοσιονομική πολιτική. Βέβαια ούτε η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας σηματοδοτεί οριστική ειρήνη στο διεθνές εμπόριο, ούτε οι τράπεζες έχουν πλέον άλλα σημαντικά όπλα στη φαρέτρα τους, ούτε οι μεταρρυθμίσεις που επικαλείται η Γκεοργκίεβα οδήγησαν νωρίτερα στα επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης που υπόσχονταν.

Η Λαγκάρντ -πιο παλιά καραβάνα- ήταν ως συνήθως περισσότερο επιφυλακτική. Υπογράμμισε ότι υπάρχουν κάποια θετικά σημάδια στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία που σταθεροποιείται, όμως υπάρχουν ακόμη σημαντικά αγκάθια, όπως το Brexit. Από την πλευρά του ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Ολαφ Σολτς έσπευσε πρώτα να καθησυχάσει τους Γερμανούς ότι η χώρα του (και όχι η Ε.Ε.) δεν θα χτυπηθεί οικονομικά από το Brexit και να φοβερίσει ότι το City του Λονδίνου θα είναι λιγότερο σημαντικό έπειτα από αυτό.

Λίγες ώρες νωρίτερα δημοσκόπηση του Reuters μεταξύ 500 οικονομολόγων έδειχνε ότι περίπου οι 400 εξ αυτών προβλέπουν «μια από τα ίδια» με πέρυσι σε όρους οικονομικής ανάπτυξης.

Η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα παραμείνει νωχελική λίγο πάνω από το 3% χωρίς κίνδυνο εκτροχιασμού, ενώ οι αγορές θα συνεχίσουν να ίπτανται αγνοώντας για ακόμη μία χρονιά τα θεμελιώδη μεγέθη. Ιδανικό περιβάλλον δηλαδή για την περαιτέρω μεγέθυνση του τεράστιου πλούτου των ελίτ. Διόλου τυχαία η Τούνμπεργκ, που μαζί με άλλους εφήβους διαδήλωσε χθες έξω από το Φόρουμ των ελίτ για την κλιματική κρίση, δήλωσε: «Τα αιτήματά μας αγνοήθηκαν εντελώς, και δεν περίμενα τίποτα περισσότερο».

ΠΗΓΗ: efsyn.gr