Γράφει ο kokkiniotis

Συνεχίζουμε το αφιέρωμά μας στον Κόκκινο Δεκέμβρη του 1944 με ένα απόσπασμα από το κλασικό βιβλίο του Μενέλαου Λουντέμη «Ο Μεγάλος Δεκέμβρης». (Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος, που θα συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες, μπορείτε να διαβάσετε παλαιότερο σημαντικό κείμενο του Τάσου Κατιντσάρου: Δεκέμβρης ’44: «Αυτά τα κόκκινα σημάδια είναι από αίμα…»)

Ο Μενέλαος Λουντέμης στο βιβλίο του αυτό περιγράφει λογοτεχνικά τη μάχη των 33 ημερών, τη μάχη της Αθήνας, το “πριν” και το “μετά” της. Το βιβλίο γράφτηκε φορτισμένα, στη φωτιά των γεγονότων και του αγώνα. Ολοκληρώθηκε στις 16 Νοέμβρη του 1945. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα, κρατώντας την απόσταση των αρχαίων τραγικών, δεν παρουσιάζει «επί σκηνής» το έγκλημα.

Η ημερομηνία «10 του Δεκέμβρη» που αναφέρεται στο κείμενο, είναι η προθεσμία που είχαν επιβάλει οι άγγλοι ιμπεριαλιστές για τον αφοπλισμό του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, του τιμημένου ΕΛΑΣ.

Ο «ψηλός ολέθριος άνθρωπος», είναι βέβαια ο πρωθυπουργός του Σκόμπι και των άγγλων ιμπεριαλιστών Γεώργιος Παπανδρέου. Ο «προτέκτορας», όπως τον αναφέρει, “που αποκοίμιζε το λαό με τη ‘Λαοκρατία’ του”. Εδώ ο συγγραφέας αναφέρεται στον λόγο του Γ. Παπανδρέου για την απελευθέρωση της Αθήνας στο Σύνταγμα, όπου είχε πει το περίφημο: «Πιστεύομεν και εις την Λαοκρατίαν!».

Έτσι έχει καταγραφεί στην ιστορική μνήμη. Ακριβέστερα, ο “διάλογός του με το λαό” είχε διαμειφθεί -αμιγώς παπανδρεϊκά- ως εξής:

– «Ακούω ορισμένους από εσάς, να φωνάζουν δια Λαοκρατίαν».

Χαμός από κάτω τα συνθήματα: «ΛΑ-Ο-ΚΡΑ-ΤΙ-Α, ΛΑ-Ο-ΚΡΑ-ΤΙ-Α».

– «Ακούω άλλους πάλιν να φωνάζουν δια Μεγάλην Ελλάδα»

(τρεις κι ο κούκος… Όλη η πλατεία βροντοφώναζε ξανά: «ΛΑ-Ο-ΚΡΑ-ΤΙ-Α, ΛΑ-Ο-ΚΡΑ-ΤΙ-Α».)

– «Πιστεύομεν και εις την Λαοκρατίαν. Πιστεύομεν και εις την Μεγάλην Ελλάδα. Και θα φτιάξωμεν μίαν λαοκρατουμένην Μεγάλην Ελλάδα!»

Ας διαβάσουμε όμως το λογοτεχνικό απόσπασμα και θα επανέλθουμε.

…Και ξημέρωσε η 3 του Δεκέμβρη. Τρεις του Δεκέμβρη!…

Όποιος έζησε στις 3 του Δεκέμβρη, στις 4 μπορούσε να πεθάνει.

Ο προορισμός του ανθρώπου, που είναι: να κάνει κάτι μεγάλο ή να ζήσει κάτι μεγάλο, εκπληρώνεται. Γιατί ο λαός, ο Αθηναϊκός λαός, κείνη τη μεγάλη μέρα αποκαλύφθηκε μπροστά στο ίδιο του το μεγαλείο.

Η μέρα αποβραδίς ήτανε βροχερή. Ήτανε μια νύχτα βαριά από γεγονότα. Ο λαός είχε οχτώ χρόνια να πει: «Θα γίνει το δικό μου!» Οι δολοφόνοι τροχίζανε τα σπαθιά τους, ο λαός ετοίμαζε τη φωνή του.

Αύριο θα μιλήσουμε κι οι δυο. Είναι χιλιάδες χρόνια τώρα που η φωνή του λαού ακούεται, φτάνει να μην είναι παράφωνη.

Όλοι κοιμηθήκαμε σίγουροι και αποφασισμένοι. Ούτε στιγμή από κανενός το μυαλό δεν πέρασε ο δισταγμός. Ούτε στιγμή δεν ταλαντεύτηκε η ψυχή.

-Αύριο λοιπόν.

Ήτανε μια νύχτα που στα σπλάχνα της επώαζε τη θύελλα. Μέσα στους δρόμους της ψυχής άρχιζαν υπόκωφοι οι βρυχηθμοί του ανήμερου εκείνου θηρίου, που λέγεται «προδομένος άνθρωπος». Ο Λαός είναι λίμνη, δεν είναι ωκεανός, όμως- αλί στον που θα την ταράξει. Πρέπει νάναι ή τρελός ή κακούργος. Κι αλλοίμονο! ο δικός μας ήταν κι απ’ τα δυο.

Όμως ας ξαναγυρίσουμε στη νύχτα, σ’ αυτή τη νύχτα του μεγάλου διλήμματος.

Στους κρύους δρόμους κυλούσαν ύπουλες οι σκιές του κακού.

Ένας ψηλός ολέθριος άνθρωπος σηκώθηκε να πάει στο κρεβάτι του γράφοντας πάνω στο φάκελο της συνείδησής του τη λέξη Σφαγή.

Όλη τη νύχτα έβρεχε. Η ψυχή ήταν μουσκεμένη από ιδρώτα και δάκρυα.

Ολονυχτίς οι καμπάνες χτυπούσαν το σηκωμό του γένους. «Η πατρίδα σε κίνδυνο». Ολονυχτίς. Αύριο θα κατεβαίναμε όλοι, γιατί όλοι ήμασταν σύμφωνοι κι όλοι αδικημένοι. Την άλλη μέρα κλείσανε όλες οι πόρτες, τα παράθυρα, οι φάμπρικες κι ένας άνθρωπος κατέβηκε μέσα στην Αθήνα και τη γιόμισε. Ήταν 3 χιλιάδων χρόνων (όσο ήταν κι η αδικία).

Ήταν ήρεμος, αποφασιστικός. Είχε μια ολύμπια αταραξία και σιγουριά.

Πέρασε. Και στους δρόμους έμειναν τα’ αχνάρια του σαν αντίλαλοι απ’ την παντοδύναμη σιωπή. Περπάτησε με τα βήματα των προγονικών του θεών και ηρώων.

Μέσα στη φάτνη της ψυχής έσπαζαν μια μια οι πόρτες της μνήμης. Όσο όξος τον πότισαν οι προαιώνιοι δυνάστες, όσα λογχίσματα του δώσανε οι μισθοφόροι δούλοι. Ο άνθρωπος μ’ όσες φορεσιές και μ’ όσα χρώματα φόρεσε πάνω στη γη ο προλύτης, ο κάφρος, ο πληβείος, ο δουλοπάροικος.. με το χιτώνα, με τη μπλούζα, με την κελεμπία, με τη φέρμελη. Όλος ο άνθρωπος που έπασχε σ’ όλα τα κλίματα και τους καιρούς βρήκε τη φωνή του στις τρεις ακριβώς του Δεκέμβρη του 1944 μέσα στους δρόμους της Αθήνας. Λευτεριά ή θάνατος!

Οι φονιάδες είχανε αποφασίσει αποβραδίς: «Θάνατος!»

Είκοσι μερόνυχτα, οι Εγγλέζοι και οι δούλοι τους κόλλησαν απάνω σε μια ημερομηνία: «10 του Δεκέμβρη». Και σε μια λέξη: «αφοπλισμός». Ο προτέκτορας πήγαινε με τα νερά του Λαού. Τον αποκοίμιζε με την ισοπολιτεία και τη «Λαοκρατία» του.

Την 1 του Δεκέμβρη αδιάντροπα, απροειδοποίητα, δίνοντας μια κλωτσιά στα προσχήματα, φανερώνει ολόκληρο τον αποτρόπαιο σκοπό του. Ν’ αφοπλίσει, χωρίς όρους, τον Ελληνικό Στρατό για χάρη και προς όφελος των Εγγλέζων.

Αυτή ήταν η απότομη στροφή των 360 μοιρών που είχε υποσχεθεί.

Η υπαναχώρηση έγινε την 1 του Δεκέμβρη. Οι αντιπρόσωποι του Λαού στην Κυβέρνηση αποχώρησαν και το ανακοίνωσαν στο Λαό. Ο Λαός εγκαταλείπει τα έργα του και κατεβαίνει στο δρόμο να ζητήσει το λόγο. Ο υψηλός βλάκας απαντάει με φωτιά. Δεν τον συγκινούσε η φωνή του Λαού. Κείνος άκουε μόνο τη «φωνή του Κυρίου του»…

Ο Λαός κατεβαίνει να θάψει τα θύματά του…

Ήταν μια κηδεία που οι ζωντανοί δε θα ξαναδούν άλλη.

Οι μεγάλες αρτηρίες της πρωτεύουσας πλημμύρισαν από τον οργισμένο Λαοχείμαρρο.

Με βήματα βουβά και ψυχή γιομάτη κοχλασμό ο λαός σταμάτησε πάνω απ’ τα 28 φέρετρα. ήταν 28 κορμιά που έφυγαν απ’ ανάμεσά μας με έκπληκτα μάτια. Τα φέρετρα έκλειναν 28 στόματα που φώναξαν ως το θάνατο «Δικαιοσύνη!».. Και τώρα ξαπλωμένα διαμαρτύρονται δυνατότερα.
….

Το πλήθος πήγαινε με ασάλευτα, σκληρά μάτια προς το κοιμητήρι. Πάνω απ’ το κεφάλι του σάλευαν σαν καπνοί τα μαύρα πανιά και ματωμένες παντιέρες. Τα πόδια αυτά, αυτά τα μυριάδες πόδια, ήταν αποφασισμένα όλα να μην τον ξανακάνουν αυτό το δρόμο!

Στις τρεις η ώρα ολόκληρη η Αθήνα γονάτισε. Ένα φαρδύ ματωμένο πανί συγκέντρωνε σε δυο γραμμές όλο το νόημα του όρκου και της απόφασης:

«ΟΤΑΝ ΕΝΑΣ ΛΑΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΔΙΑΛΕΓΕΙ: ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ Η ΤΑ ΟΠΛΑ»

Ήταν σαν μια φωνή καφτερή και αμετάκλητη.

Ύστερα η πομπή τράβηξε για το κοιμητήρι. Η Αθήνα λυσίκομη ακολούθησε. Κι εκεί, πάνω απ’ το νωπό αίμα, πάνω απ’ το νωπό χώμα ο Λαός ορκίστηκε όρκο φοβερό: «Θάβω τους τελευταίους 28 μου νεκρούς. Ο 29ος θάναι ο φονιάς. Ή εγώ!»

Στο γυρισμό απ’ το κοιμητήρι οι ζεστές ακόμα κάννες των φονιάδων ξανάδιασαν και ξαναξάπλωσαν νέα κορμιά.

Τα γερμανικά βόλια, από Ελληνικό χέρι, ρίχτηκαν καφτερά πάνω στο λαό. Τότε το είδαμε ολοφάνερα: Πίσω απ’ τις πλάτες των φονιάδων μας σημάδευε τα κορμιά μας η ίδια η Αγγλία!

Το βασικό υλικό αυτού του άρθρου είχαμε αναρτήσει στις 3.12.2012 εδώ: http://vathikokkino.com/2012/12/%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BE%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B5-%CE%B7-3-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B4%CE%B5%CE%BA%CE%AD%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%B7-%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%BF/

πηγη: pandiera.gr

Με αμείωτο ρυθμό συνεχίζεται η κούρσα των εξοπλιστικών προγραμμάτων από το ελληνικό κράτος. Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2021 δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Ενώ διατηρούνται τα ήδη υπέρογκα ποσά που η Ελλάδα ξοδεύει ετησίως σε αμυντικές δαπάνες (πάνω από 2% του ΑΕΠ), κατατάσσοντάς την στην 3η θέση στη σχετική λίστα των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, αυξάνονται φέτος κατακόρυφα οι δαπάνες σε εξοπλιστικά προγράμματα (από 500 εκ. ευρώ σε 2,5 δισ.).

Αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έστρωσε το δρόμο για την αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών, με το πρόγραμμα αναβάθμισης 85 F-16 (κόστος 1,1 δισ.) στο πλαίσιο του «Στρατηγικού Διαλόγου» με τις ΗΠΑ, η κυβέρνηση της ΝΔ έρχεται να τις «απογειώσει», ελπίζοντας πως η Ελλάδα θα αναδειχτεί σε έναν ακόμα πιο «έμπιστο και ετοιμοπόλεμο» εγγυητή των ευρωατλαντικών συμφερόντων σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο.
Σημαντικό πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση αποτέλεσε η συμφωνία για την αγορά 18 μαχητικών αεροσκαφών Rafale (κόστος 1 δισ. ευρώ), που ακολούθησε την αυγουστιάτικη σύναψη αμυντικής συμφωνίας με τη Γαλλία, κίνηση που εντάσσεται στην προσπάθεια της ελληνικής πλευράς να αποκτήσει στρατηγικό πλεονέκτημα σε κρίσιμους εναέριους τομείς έναντι της Τουρκίας και φυσικά να κρατήσει θερμές τις σχέσεις της με τη «σύμμαχο» Γαλλία.

Το εξοπλιστικό σπριντ όμως συνεχίζεται και προς την κατεύθυνση της Ουάσιγκτον, της οποίας η Αθήνα πλασάρεται ως «πιστή σύμμαχος». Η Ελλάδα επιχειρεί μια διπλή νίκη –ουσίας και εντυπώσεων– έναντι της γείτονος, μέσω της αγοράς μιας μοίρας αμερικανικών F-35, μέρος της οποίας αρχικά προοριζόταν για την Τουρκία. Φυσικά, το εάν οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν να εξοπλίσουν με τόσο «προνομιακούς» όρους την Ελλάδα έναντι της Τουρκίας, ρισκάροντας μια περαιτέρω μετατόπιση της δεύτερης προς τη Ρωσία, μένει να φανεί.
Πλάι στην ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας, το ελληνικό κράτος επιδιώκει την ανάλογη ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού. Παρότι αρχικά διαφαινόταν πως το Π.Ν. θα ενισχυθεί από τη γαλλική βιομηχανία όπλων, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν πως η Αθήνα «έσπασε» τις διαπραγματεύσεις με το Παρίσι και επικεντρώνεται για ακόμα μία φορά στην αμερικανική αγορά. Μέσω της ναυπήγησης φρεγατών της Lockheed Martin η Ελλάδα δεν επιδιώκει ενίσχυση αποκλειστικά για τη «μάχη» του Αιγαίου, αλλά και αναβάθμιση συνολικά της παρουσίας και του ρόλου της στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, ώστε να προσφέρει αναβαθμισμένες στρατιωτικές υπηρεσίες στις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στην περιοχή, αλλά και να υποστηρίξει τα συμφέροντα των πολυεθνικών και του ελληνικού κεφαλαίου στην ΑΟΖ.

Σημαντικό πολιτικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός πως στο επικίνδυνο επιχειρηματικό και γεωστρατηγικό μπρα ντε φερ που λαμβάνει χώρα στο παρασκήνιο των εξοπλιστικών προγραμμάτων, το ελληνικό αστικό κράτος ανά περιπτώσεις υιοθετεί ενεργό ρόλο, προφανώς ανάλογο της δυναμικής του. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα χρησιμοποιεί ως διαπραγματευτικό χαρτί την επιθυμία της να δαπανήσει δισεκατομμύρια σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς και οι διάφοροι «προμηθευτές» προσπαθούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της. Στόχος, στον οποίο φαίνεται να καταλήγει το ελληνικό κράτος, είναι να μείνουν ευχαριστημένες οι δύο κύριες «συμμαχικές» δυνάμεις, ΗΠΑ και Γαλλία.

πηγη: prin.gr

πηγη:

Αθήνα, 1 Δεκεμβρίου 2020

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς: τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Θέμα: «Απομακρυσμένη επιθεώρηση πλοίων»

Τη δυνατότητα παράτασης της ισχύος των πιστοποιητικών αξιοπλοΐας των πλοίων που εκδίδονται από την Επιθεώρηση Πλοίων σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, προβλέπει η τροπολογία της περασμένης εβδομάδας που κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείo Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Συγκεκριμένα, στην τροπολογία προβλέπεται αρχικά η τετράμηνη και στη συνέχεια για αόριστο διάστημα παράταση των πιστοποιητικών αξιοπλοΐας που εκδίδονται από τον Κλάδο Επιθεώρησης Πλοίων (ΚΕΠ) του υπουργείου Ναυτιλίας τόσο για τα ποντοπόρα πλοία όσο και για αυτά της ακτοπλοΐας, για λόγους αποκλειστικά «ανωτέρας βίας» (λοιμούς, πανδημίες, επιδημίες, ασθένειες, πλημμύρες, τυφώνες, ταραχές ή πολεμικές συγκρούσεις) ωστόσο το χρονικό αυτό διάστημα της παράτασης μπορεί να παραταθεί κι άλλο με απόφαση του υπουργού Ναυτιλίας.

Επίσης δίνεται η δυνατότητα, αν για τους πιο πάνω λόγους δεν μπορεί να γίνει επιθεώρηση του πλοίου για διαπίστωση ζημιάς ή βλάβης από τον ΚΕΠ, αυτή να «διενεργείται από τον φορέα πιστοποίησης του πλοίου με τεχνικές απομακρυσμένης επιθεώρησης (RIT) κατόπιν τεκμηριωμένης εισήγησης της διαχειρίστριας εταιρείας».

Η Πανελλήνια Ένωση Ναυτών Εμπορικής Ναυτιλίας (ΠΕΝΕΝ) σε ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζει «Κατάπτυστη και επικίνδυνη» τη νέα αιφνιδιαστική αυτή τροπολογία η οποία αφορά τη διαδικασία απομακρυσμένης επιθεώρησης των πλοίων, κάνοντας, μάλιστα, λόγο για «βόμβα στον τομέα της ασφάλειας των πλοίων.»

«Μια προσεκτική ανάγνωση της τροπολογίας αποδεικνύει ότι η πανδημία είναι προπέτασμα καπνού και η κυβέρνηση ξεδιάντροπα βάζει πλώρη για την κατάργηση της επιτόπιας επιθεώρησης των πλοίων και με τον τρόπο αυτό υπονομεύει την διαδικασία αυτή. Ενώ αρχικά αναφέρεται ότι αυτή θα έχει ισχύ για 4 μήνες, στην συνέχεια υπάρχει ολόκληρο "κατεβατό" που ακυρώνει το 4μηνο αφού στην μέση μπαίνουν οι λόγοι "ανωτέρας βίας", και με αυτόν τον τρόπο σχετικά εύκολα μπορεί κανείς να ξεφεύγει από την επιτόπια επιθεώρηση.» επισημαίνει η ΠΕΝΕΝ και συνεχίζει «Σε άλλο σημείο της τροπολογίας προβλέπεται ότι σε πλοία που έχουν υποστεί βλάβη και ελέγχονται από την Επιθεώρηση Εμπορικών Πλοίων η αποκατάσταση της ζημιάς θα πιστοποιείται από την διαχειρίστρια εταιρεία. Με τον τρόπο αυτό ο κλάδος Επιθεώρησης Εμπορικών Πλοίων ακόμη και ο Νηογνώμονας πάνε στο πυρ το εξώτερο και την πιστοποίηση για την αποκατάσταση θα την έχουν οι ίδιοι οι εφοπλιστές.»

Κατόπιν των παραπάνω πολύ σημαντικών καταγγελιών,

                                                      Ερωτάται ο κ Υπουργός:

1. Είναι ενήμερος για την παραπάνω ανακοίνωση της ΠΕΝΕΝ;
2. Πόσο ασφαλής και αξιόπιστη είναι η απομακρυσμένη πιστοποίηση;
3. Δεδομένου πως για την ανανέωση του πιστοποιητικού αξιοπλοΐας υπάρχει ήδη η πρόβλεψη η επιθεώρηση να λάβει χώρα είτε 4 μήνες πριν τη λήξη ισχύος της υφιστάμενης είτε εντός του μήνα από τη λήξη της, αναλόγως του δρομολογίου, ποιος ο λόγος της επιπλέον παράτασης;
4. Η συγκεκριμένη αναφορά στην τετράμηνη παράταση που υπάρχει στην τροπολογία αφορά στην περίοδο και μόνο της πανδημίας;
5. Για ποιο λόγο δεν ορίζεται σαφώς η παράταση που μπορεί να δίνεται στην ισχύ των πιστοποιητικών αξιοπλοΐας;
6. Η δυνατότητα απομακρυσμένης επιθεώρησης πλοίων ακυρώνει τη διαδικασία επιθεώρησης και στα πλοία ακτοπλοΐας που ελέγχονται στον Πειραιά ή σε λιμάνια της χώρας με κλιμάκια ελέγχου;
7. Για ποιο λόγο για τα πλοία που ελέγχονται από τον Κλάδο Ελέγχου Πλοίων μπορούν να πιστοποιούν την αποκατάσταση βλάβης οι διαχειρίστριες εταιρείες;
8. Πόσο αντικειμενική και αξιόπιστη μπορεί να είναι μια βεβαίωση από την διαχειρίστρια εταιρεία που έχει συμφέρον το πλοίο να είναι
9. Για τα πλοία που ελέγχονται από Νηογνώμονα ισχύει το ίδιο ή απαιτείται η βεβαίωση του Νηογνώμονα;
10. Πώς μπορεί κανείς να επιθεωρήσει απομακρυσμένα την μεταλλική κατασκευή του πλοίου, τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, τις γνώσεις και την εξοικείωση του ανθρωπίνου δυναμικού με το σκάφος και τις διαδικασίες;
11. Σε περίπτωση ατυχήματος κατά την 4μηνη ή αορίστου χρόνου παράταση ποιες οι ευθύνες της πλοιοκτήτριας και ποιες του Κράτους απέναντι στο προσωπικό;

Η ερωτώσα βουλευτής

Φωτεινή Μπακαδήμα

Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτωρ Οικονομικών

Εισαγωγή

Στην επέτειο των 200 χρόνων της “Επανάστασης του ’21”, θα ήλπιζε κανείς, «τιμής ένεκεν», ένα φιλολαϊκό προϋπολογισμό, για τον πρόσθετο λόγο των σκληρών δοκιμασιών που βιώνει ο ελληνικός λαός λόγω της πανδημίας του covid-19. Δυστυχώς ο νέος προϋπολογισμός 2021, είναι το ίδιο και πιο αντιλαϊκός από τους προηγούμενους «μνημονιακούς», παρ’ ότι προσωρινά έχουν ανασταλεί ως το 2021, οι υπερεθνικές δεσμεύσεις του «Συμφώνου Σταθερότητας» (ελλείμματα, κά) και «χαλάρωση» της παροχής ρευστότητας από την ΕΚΤ προς όλες τις χώρες της ΕΕ, λόγω υγειονομικής κρίσης.

1. Οικονομικές εξελίξεις με φόντο την πανδημία

Οι πανδημία «covid-19», είχε στον ένα ή άλλο βαθμό, πολύπλευρες αρνητικές συνέπειες στις οικονομίες και κοινωνίες όλων των χωρών και ρίχνει βαριά τη σκιά της το 2021. Στο πεδίο της οικονομίας, σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ), εκτιμάται ότι το 2020 θα κλείσει με αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ. Γύρω στο -5% για τις αναπτυγμένες χώρες και στο -3% για τις αναπτυσσόμενες, ενώ στο 2021 προβλέπεται μερική ανάκαμψη, μικρότερη από την πτώση που επήλθε το 2020. Ειδικότερα στις ΗΠΑ από -4,3%/2020 σε +3,1%/2021 και στην ΕΕ από -7,4%/2020 σε +4,1%/2021, ενώ στις αναδυόμενες οικονομίας από -3,3%/2020 σε +6%/2021, με εξαίρεση την Κίνα που θα έχει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και τα δύο χρόνια (+1,9%/2020 και +8,2%/2021).

Όσο για την Ελλάδα, η πτώση του ΑΕΠ το 2020 εκτιμάται -10,5%, ενώ το 2021 προβλέπεται + 4,8%. Συνολικά θα φθάσει 171,9 δις/2021, σε σχέση με 162,7 δις/2020 και 183,4 δις/2019. Πρόκειται για σοβαρή συρρίκνωση, που υπερβαίνει τα 20,7 εκατ. μεταξύ 2020 και 2019.! Ασφαλώς η εξέλιξη του ΑΕΠ, εκτός από μια γενική εικόνα, δεν μας λέει πολλά, ιδιαίτερα για τα προβλήματα που έχουν προκύψει στο πεδίο της υγείας, απασχόλησης, παιδείας, κατανομής εισοδήματος, φορολογίας, δημόσιου χρέους, κλπ, τα οποία απαιτούν πιο ειδικότερη θεώρηση.

Αυτό ωστόσο που διαφαίνεται, στις επιλογές του Προϋπολογισμού 2021, είναι ότι κρίσιμα προβλήματα στο πεδίο της εργασίας και της κοινωνικής ζωής, θα διατηρηθούν και το 2021, ιδιαίτερα αν δεν υπάρξουν, πολύμορφες αντιστάσεις και αγώνες, ακύρωσης των αντιλαϊκών μέτρων, τα οποία προωθούνται με βάση το νεοφιλελεύθερο «πόρισμα» της λεγόμενης «επιτροπής Πισσαρίδη». Το συγκεκριμένο πόρισμα, αξιοποιείται από την κυβέρνηση για να ντύσει με μανδύα «επιστημονικής αξιοπιστίας» τα σκληρά νεοφιλελεύθερα μέτρα, στο όνομα αντιμετώπισης της κρίσης της πανδημίας.!

2. Φορολογική έσοδα και Προϋπολογισμός 2021

Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του νέου Προϋπολογισμού, τα φορολογικά έσοδα το 2021 (που αποτελούν 90% των κρατικών εσόδων), προβλέπονται να φθάσουν 47,8 δις € και είναι αυξημένα σε σχέση με τα εκτιμώμενα το 2020 (44,2 δις), τα οποία λόγω πανδημίας και μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας (μείωση μισθών, κερδών, προσόδων κλπ) είναι μικρότερα από τα φορολογικά έσοδα του 2019 (51,1 δις €). Παρά τις αυξομειώσεις των διαφόρων κατηγοριών φορολογικών εσόδων, η ταξική τους δομή δεν αλλάζει, αλλά γίνεται πιο αντιλαϊκή σε βάρος λαϊκών στρωμάτων (κυρίως μισθωτών-συνταξιούχων). Ειδικότερα οι έμμεσοι φόροι, που κατά βάση είναι αντιλαϊκοί φόροι (ΦΠΑ, Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης) παραμένουν κύρια πηγή κρατικών εσόδων (από 23,9 δις το 2020 θα ανέβουν σε 26,4 δις το 2021, δηλ. αύξηση πάνω από 10%). Επίσης οι «φόροι εισοδήματος» από 13,6 δις/2020 θα ανέβουν σε 14,7 δις/2021, αύξηση κατά 7,8%), ενώ οι «λοιποί τρέχοντες φόροι» (τέλη κυκλοφορίας, κά) θα ανέβουν από 2,3 δις σε 2,4 δις, κλπ.!

Η φορολογική πολιτική της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από το «πόρισμα» της «Επιτροπής Πισσαρίδη», κινείται γενικά στην κατεύθυνση της μείωσης της φορολογίας των εταιρικών κερδών και των φυσικών προσώπων υψηλού εισοδήματος (στελεχών επιχειρήσεων και εισοδηματιών) ενώ διατηρεί τα φορολογικά προνόμια (κίνητρα) και σκανδαλώδη φορολογικά καθεστώτα (εφοπλιστών, τραπεζών κά). Ταυτόχρονα δεν προβλέπεται κανένα ουσιαστικό μέτρο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής (εφαρμογή συστήματος εισροών-εκροών στο λαθρεμπόριο καυσίμων) και της απόκρυψης εισοδημάτων μέσω off–shore εταιριών σε φορολογικούς παραδείσους.!

Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με μελέτη του διεθνούς δικτύου «Tax Justice Network» (www.efsyn.gr), η χώρα μας κάθε χρόνο χάνει από τη φοροδιαφυγή των πολυεθνικών και πλούσιων ιδιωτών, τουλάχιστον 1,36 δις δολάρια (1 δις από ιδιώτες και 360 εκατ. από πολυεθνικές). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 2,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων και στο 11,77% των συνολικών δαπανών για υγεία, τα οποία θα μπορούσαν να καλύψουν τις ετήσιες απολαβές 59.835 νοσηλευτών.!!

3. Κρατικές δαπάνες με οδηγό το νεοφιλελεύθερο σχέδιο

Στον τομέα των κρατικών δαπανών, τόσο το 2020 όσο και 2021, έχουμε σημαντικές «ανατροπές».! Το 2020, ενώ αρχικά προβλέπονταν δαπάνες ύψους 57,1 δις €, λόγω πανδημίας εκτιμάται ότι θα φθάσουν 69,3 δις και το 2021 σε 67,1 δις, σε σχέση με 55,9 δις που πραγματοποιήθηκαν το 2019. Έτσι το 2020 όχι μόνο δεν θα υπάρχουν «πρωτογενή πλεονάσματα» ύψους 7,4 δις, αλλά εκτιμώνται «πρωτογενή ελλείμματα» -11,1 δις, ενώ το 2021 τα έλλειμμα θα φθάσουν -6,6 δις σε σχέση με «πρωτογενές πλεόνασμα» +8,3 δις το 2019.!

Κατά συνέπεια οι αποκλίσεις εσόδων και δαπανών, σε ποσοστά του ΑΕΠ, στην τριετία 2019-2021, διαμορφώνονται ως εξής: πλεόνασμα +3,6%/2019, έλλειμμα -7,2%/2020 και έλλειμμα -3,8%/2021. Η προσωρινή 2ετής αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας και η ελαστικότερη πολιτική της ΕΚΤ-Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (χρηματοδότηση τραπεζών και αγορά χρεογράφων χρέους των χωρών-μελών), παράλληλα με το δημόσιο δανεισμό από τις αγορές, έδωσαν τη δυνατότητα κάλυψης των ελλειμμάτων με προφανή συνέπεια την αύξηση του συνολικά δημόσιου χρέους όπως θα δούμε στη συνέχεια.!!

Ειδικότερα στο σκέλος των δαπανών, οι δαπάνες για μισθοδοσία των υπαλλήλων δημοσίου, προβλέπεται να κινηθούν το 2021 στα ίδια ουσιαστικά επίπεδα (13,5 δις) με εκείνες του 2020 (13,4 δις), ενώ οι δαπάνες για «κοινωνικές παροχές» θα μειωθούν κατά -17,6% (από 241 εκατ./2020 σε 199 εκατ./2021) σε σχέση με 653 εκατ./2019.! Επίσης οι δαπάνες στα υπουργεία με κοινωνικό προφίλ (Υγείας, Εργασίας-Κοινωνικών Υποθέσεων, Πολιτισμού, Εσωτερικών, Ανάπτυξης), έχουμε φανερή συρρίκνωση δαπανών, ενώ αύξηση έχουμε κυρίως στα υπουργεία Άμυνας, Ενέργειας, Μεταφορών κά.

Συγκεκριμένα στον τομέα της Υγείας, οι συνολικές δαπάνες (τακτικού προϋπολογισμού + δημοσίων επενδύσεων), από 4.829 εκατ. € το 2020, προβλέπονται σε 4.257 εκατ. το 2021. Ειδικά στα Νοσοκομεία + Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) οι δαπάνες εν μέσω πανδημίας μειώνονται από 1.484 εκατ. σε 1.462 εκατ.! Η κυβέρνηση ωστόσο καταφεύγει σε κουτοπονηριές. Μειώνει τις δαπάνες για ΠΦΥ κατά 96 εκατ. και αυξάνει στα Νοσοκομεία κατά 74 εκατ., κρατώντας όμως συνολικά το ύψος τους μειωμένο.! Τέλος μειώνεται η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ κατά 50,6% (από 608 σε 300 εκατ.), καθώς επίσης η φαρμακευτική δαπάνη (από 2,03 δις σε 1,93 δις). Το αποτέλεσμα θα το δουν οι ασφαλισμένοι με τη μείωση των παροχών ή την αύξηση των εισφορών.!!

Η κυβέρνηση παρά τις αλλεπάλληλες δηλώσεις και ανακοινώσεις για στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας με νέο υγειονομικό προσωπικό και υποδομές (ΜΕΘ, κά), τελικά δεν έχει κάνει κανένα αληθινό βήμα. Το σύστημα υγείας λειτουργεί ουσιαστικά με «αναπνευστήρα», ενώ οι υγειονομικοί βρίσκονται στην «πρέσα».! Οι πολίτες από την άλλη βρίσκουν κλειστές τις πόρτες για νοσήματα εκτός κοροναϊού (κλειστά χειρουργεία, αναβολή τακτικών εξετάσεων, κλινικές για διάφορες παθήσεις μετατρέπονται σε κλινικές covid-19, κά). Οι κραυγές αγωνίας των υγειονομικών, ακούγονται πλέον και από κυβερνητικούς συνδικαλιστές.

Όσο για τον ιδιωτικό τομέα υγείας, χωρίς να σηκώνει κανένα ουσιαστικά βάρος της πανδημίας, αντιδρά στο αίτημα της επίταξης, ενώ η κυβέρνηση χρυσώνει τους κλινικάρχες με 60 εκατ. € (30 για covid–test και 30 εκατ. για ΜΕΘ). Ταυτόχρονα επιχειρεί παραπλανητικά να εμφανίσει την επίταξη δύο θεραπευτηρίων του ομίλου Euromedica στη Θεσσαλονίκη ως κίνηση στήριξης του δημόσιου συστήματος υγείας. Στην ουσία πρόκειται για ευνοϊκή ρύθμιση υπέρ του ιδιωτικού ομίλου, δεδομένου ότι έχει χρέη κοντά 540 εκατ. (σε τράπεζες 250,4 εκατ, ασφαλ.ταμεία 30,4 εκατ., δημόσιο 23,1 εκατ., εργαζόμενους 2,1 εκατ. κά). Αντί η κυβέρνηση να κάνει επίταξη των εταιριών με συμψηφισμό χρεών στο δημόσιο, επέλεξε να πληρώσει διπλάσιο ποσό για κάθε κρεβάτι που θα κάνει χρήση.!!

Όλα τα παραπάνω δείχνουν τη μεγάλη σημασία της ουσιαστικής στήριξης του δημόσιου συστήματος υγείας, για την προστασία της υγείας των πολιτών. Η αποτυχία της κυβέρνησης στην αντιμετώπιση της πανδημίας, εκδηλώνεται και στο γεγονός ότι πέρασαν οκτώ μήνες, μέχρι να αποφασίσει τη λήψη μέτρων «επιδημιολογικής επιτήρησης» (ιχνηλασιμότητας βαθμού διασποράς του κοροναϊού στην κοινωνία) με συστηματικά τεστ («γρήγορα» και «μοριακού ελέγχου»). Παρά την προμήθεια ειδικών μηχανημάτων (για τεστ μοριακού ελέγχου), δεν έχει εξασφαλίσει από την άλλη, τα αναγκαία «αντιδραστήρια».!!

Σημαντικές επίσης περικοπές γίνονται στον «Πολιτισμό», από 372 σε 359 εκατ., καθώς στον τομέα της «Ανάπτυξης» από 5.778 σε 5.301 εκατ. ενώ στον τομέα «Παιδείας», προβλέπεται οριακή αύξηση (από 5.568 εκατ./2020 σε 5.605 εκατ./2021). Όσο για τις δημόσιες επενδύσεις (ΠΔΕ), παραμένουν στην ουσία στάσιμες, αλλά λόγω έκτατων δαπανών λόγω πανδημίας, εμφανίζονται αυξημένες (από 5.642 εκατ. το 2019, σε 6.123+4.298 εκατ./covid το 2020 και σε 5.870+880 εκατ./covid το 2021). Μειωμένες θα είναι επίσης οι δαπάνες στο «Εσωτερικών», από 3.200/2020 εκατ. σε 2.987/2021 εκατ, όπως και οι επιχορηγήσεις στην «Τοπική Αυτοδιοίκηση» (ΟΤΑ α’ βαθμού, από 2.290 εκατ. το 2020, σε 2.076 το 2021 και στους ΟΤΑ β’ βαθμού, από 652 σε 646 εκατ. το 2021). Τέλος μειωμένες θα είναι οι δαπάνες στο «Ναυτιλίας-Νησιώτικης Πολιτικής, από 455/2020 σε 409/2021 εκατ, και οριακά στο «Δικαιοσύνης», από 537 σε 533 εκατ. Αντίθετα οι δαπάνες για εξοπλιστικά προγράμματα (από ΗΠΑ, Γαλλία, κά) αυξάνονται από 3.921 εκατ. σε 5.496 εκατ. το 2021, καθώς στον τομέα «Μεταφορών» από 1.347 σε 1.585 εκατ., της «Ενέργειας» από 417 σε 762 εκατ. κλπ.

4. Κοινωνικές δαπάνες και εργασιακά δικαιώματα στην «πρίζα»

Αφήσαμε τελευταίο τον τομέα «Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων» στον οποίο τα κονδύλια μειώνονται σημαντικά (από 24.719 εκατ./2020 σε 22.689 εκατ./2021). Εδώ το πόρισμα της «επιτροπής Πισσαρίδη» καλείται «δίκην Ευαγγελίου», να κάνει το θαύμα της, φορτώνοντας τα βάρη της πανδημίας και γενικότερα της κρίσης του συστήματος, κατ’ εξοχήν στις δυνάμεις της μισθωτής εργασίας με ένταση της εκμετάλλευσης τους. Ειδικότερα με το αντεργατικό ΝΣ Βρούτση που κατατέθηκε στη Βουλή υπό τις ευλογίες του ΣΕΒ, γίνονται συγκεκριμένα βήματα κατάργησης θεμελιωδών αρχών του εργατικού δικαίου. Μεταξύ άλλων προβλέπεται ελαστικοποίηση χρόνου εργασίας με δυνατότητα απασχόλησης 10 ωρών χωρίς πρόσθετη αμοιβή, κρατική παρέμβαση στα συνδικάτα στην άσκηση του δικαιώματος της απεργίας και στην υπογραφή συλλογικών συμβάσεων, ποινικοποίηση της περιφρούρησης της απεργίας, κά. Επίσης στο ίδιο πνεύμα κινούνται και οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κ.Μητσοτάκη κατά την παρουσίαση του πορίσματος της «επιτροπής Πισσαρίδη», του οποίου οι νεοφιλελεύθερες εξαγγελίες, σηματοδοτούν πρακτικά ένα Μνημόνιο στο διηνεκές.!

Οι συγκεκριμένες αλλαγές διαπερνούν οριζόντια ολόκληρο το φάσμα της κοινωνικής πολιτικής και των εργασιακών σχέσεων. Ειδικότερα προβλέπεται η ενοποίηση όλων των επιδομάτων σε ένα, εκτός της ανεργίας, της αναπηρίας και του στεγαστικού. Το ενοποιημένο επίδομα θα δίνεται μόνο σε ανθρώπους με χαμηλό οικογενειακό εισόδημα. Επίσης προβλέπεται σταδιακή μείωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, εφ’ όσον προκύπτει εισόδημα από εργασία και κάλυψη του κόστους τους από «εξορθολογισμό» των άλλων επιδομάτων.! Το επίδομα ανεργίας δεν θα είναι σταθερό για 12 μήνες και ούτε συνδεδεμένο με τον κατώτατο μισθό. Η διάρκεια του θα είναι για 6 μήνες και στο 55% του μέσου μηνιαίου μισθού του ανέργου κατά τελευταία 3 χρόνια. Αν ο άνεργος δεν βρει δουλειά το επίδομα θα παρατείνεται για 6 μήνες, όμως το ύψος του θα είναι στο 55% του κατώτατου μισθού. Αυτό θα πλήξει ιδιαίτερα εκείνους που λαμβάνουν χαμηλό μισθό. Όσο για τον κατώτατο μισθό, θα καθορίζεται από «Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων» για τρία χρόνια, ενώ η πρόταση για το ύψος του θα είναι δεσμευτική για την κυβέρνηση. Επίσης για τις απολύσεις, η έκθεση έμμεσα πλην σαφώς τάσσεται υπέρ της ανεμπόδιστης απόφασης των επιχειρήσεων στη μεταβολή του αριθμού των εργαζόμενων, με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και τη διεύρυνση της φτώχιας.!

Το πόρισμα της επιτροπής Πισσαρίδη για «Ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας» με ορίζοντα δεκαετίας, που τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπει επίσης αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Εκτός από μείωση εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών, προτείνει αντικατάσταση της επικουρικής ασφάλισης, από το «ανταποδοτικό» στο «κεφαλαιοποιητικό» σύστημα, με άμεση εφαρμογή του σε εισερχόμενους στην αγορά εργασίας από 1ης Ιανουαρίου 2022. Η μετάβαση στο νέο σύστημα θα είναι σε όφελος των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών που θα διευρύνουν το κύκλο εργασιών τους. Οι πρωτοασφαλιζόμενοι θα έχουν παρακράτηση 6,5% επί των αποδοχών τους, τις οποίες θα συγκεντρώνει και θα διαχειρίζεται το ΕΤΕΑΕΠ.

5. Ιδιωτικοποιήσεις κερδών και κρατικοποιήσεις χρεών!

Για μια ακόμα φορά η ελληνική κοινωνία βιώνει την πρακτική της «ιδιωτικοποίησης κερδών» και «κρατικοποίησης χρεών».! Η πολιτική ιδιωτικοποίησης κερδοφόρων τμημάτων του δημοσίου (επιχειρήσεων και ακίνητης περιουσίας) που εφαρμόζεται τις τελευταίες δεκαετίες από όλες τις κυβερνήσεις, έχει αποφέρει πολύ λίγα έσοδα, ενώ χάνεται από την άλλη ο έλεγχος κρίσιμων μοχλών άσκησης αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής. Με βάση την Εισηγητική Έκθεση του νέου Προϋπολογισμού, τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις το 2020 εκτιμώνται σε 58,5 εκατ., σε σχέση με 1.208 εκατ. το 2019, ενώ το 2021 προβλέπονται σε 1.790 εκατ. €.

Από την άλλη η κυβέρνηση, δίνει στήριξη σε μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς να εξασφαλίζει τα συμφέροντα του ελληνικού δημοσίου σε αυτές. Οι περιπτώσεις της «Τράπεζας Πειραιώς» και «Aegean Αεροπορικής» είναι χαρακτηριστικές. Στην πρώτη, μετά από τη μετατροπή των χρεογράφων «Cocos» σε κοινές μετοχές, το ελληνικό δημόσιο κατέχει πλέον, μέσω του Ταμείου Χρηματο-Πιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), το 61,34% των μετοχών και ουσιαστικά ελέγχει την Τράπεζα. Ωστόσο το ΤΧΣ σε ανακοίνωση του, δήλωσε ότι μελλοντικά σχεδιάζει την πώληση του μεγαλύτερου μέρους των μετοχών, περιορίζοντας τη συμμετοχή του σε μικρό ποσοστό μειοψηφίας (a non–blocking minority) που δεν θα μπορεί να μπλοκάρει κρίσιμες αποφάσεις της Τράπεζας. Η επίκληση της αύξησης των «κόκκινων δανείων» ύψους 1 δις € λόγω κοροναϊού, δεν δικαιολογεί την απόφαση παραχώρησης του ελέγχου της Τράπεζας στους ιδιώτες, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.

Στη δεύτερη περίπτωση της «Aegean», η οποία λόγω κοροναϊού εμφανίζει «άνοιγμα» (ζημιές) 180 εκατ. στο 9μηνο 2020, η κυβέρνηση ανακοίνωσε κρατική ενίσχυση ύψους 120 εκατ., χωρίς να εξασφαλίσει την αντίστοιχη συμμετοχή του δημοσίου στο μετοχικό της κεφάλαιο και στη διοίκηση της, όπως έχει γίνει με άλλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρίες. Πήρε απλώς «ειδικά δικαιώματα προαίρεσης» (warrants), τα οποία δυνητικά θα μπορούν να μετατραπούν σε μετοχές εντός πχ. πενταετίας. Το να στηριχτεί το πτητικό έργο της εταιρίας είναι λογικό, όμως από την άλλη είναι παράλογο να γίνεται τέτοια ευνοϊκή μεταχείριση ιδιωτών σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος. Για να είναι πράγματι η Aegean «εθνικός αερομεταφορέας», θα πρέπει να βρίσκεται υπό δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο.

6. Νέο άλμα στο Δημόσιο χρέος

Η πανδημία έφερε μεταξύ άλλων μεγάλες ανατροπές στο ύψος του δημόσιου χρέους και στις μελλοντικές δαπάνες εξυπηρέτησης του, κάνοντας πιο έντονη την αδυναμία εξόφλησης του. Ειδικότερα το Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης από 331,1 δις ή 180,5% του ΑΕΠ το 2019, εκτιμάται ότι θα ανέβει στα 340 δις ή 208,9% του ΑΕΠ το 2020 και σε 343,2 δις ή 199,6% του ΑΕΠ το 2021.!! Αντίστοιχα οι δαπάνες για τόκους θα ανέλθουν από 6,4 δις/2019, σε 5,8 δις/2020 και σε 5,7 δις/2021. Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους (244 δις) είναι δάνεια από τον ESM, καθώς από τις αγορές (75 δις) και τα υπόλοιπα δανεισμός από άλλες πηγές.

Η υπερδιόγκωση του χρέους σε ποσοστό του ΑΕΠ, φέρνει στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη δραστικής μείωσης του. Στα επόμενα χρόνια, με τον πρόσθετο δανεισμό (από τις αγορές και τα κοινοτικά όργανα), θα απαιτηθούν υψηλές δαπάνες πληρωμής τοκοχρεολυσίων, τα οποία οδηγούν αναπόφευκτα σε νέα επαχθεί Μνημόνια. Η Ελλάδα θα έπρεπε, επικαλούμενη τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου («θεμελιώδεις αλλαγή των συνθηκών» λόγω πανδημίας, «κατάσταση ανάγκης» λόγω πρόσθετων δαπανών για την υγεία και την κοινωνία, καθώς «ανωτέρα βία» λόγω μακράς διάρκειας υπερχρέωσης), να απαιτήσει τη δραστική μείωση του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ιταλός υπουργός οικονομικών R.Fraccaro, πρότεινε πρόσφατα διαγραφή του δημόσιου χρέους των χωρών-μελών της ΕΕ προς την ΕΚΤ, για να διευκολυνθεί η ανάκαμψη τους.!

Η ανάγκη δραστικής μείωσης του δημόσιου χρέους αφορά φυσικά τις περισσότερες χώρες (αναπτυγμένες & αναπτυσσόμενες). Η γενικευμένη μείωση του αποτελεί αναγκαίο μέτρο δημοσιονομικής εξυγίανσης των οικονομιών τους, σε βάρος φυσικά των δανειστών (δηλ. των κατόχων χρηματιστικού κεφαλαίου και συσσωρευμένου πλούτου). Να σημειωθεί ότι το παγκόσμιο χρέος στο τέλος 2020 εκτιμάται ότι θα φθάσει 277 τρις δολ., ποσό που αντιστοιχεί στο 365% του παγκόσμιου ΑΕΠ, έναντι 320% που ήταν το 2019. Η πληρωμή τεράστιων τοκοχρεολυσίων στους κατόχους χρηματιστικού κεφαλαίου για την εξυπηρέτηση του κάθε χρόνο, αποτελεί συμπυκνωμένη έκφραση του παρασιτισμού χαρακτήρα του καπιταλιστικού συστήματος.!

Όσον αφορά τα ιδιωτικά χρέη και ειδικότερα «κόκκινα στεγαστικά» που συνδέονται με τους πλειστηριασμούς α’ κατοικίας, μετά τις αλλαγές στον πτωχευτικό κώδικα, επιταχύνεται η εκκαθάριση τους με γνώμονα τα συμφέροντα των τραπεζών. Παρ’ ότι προσωρινά λόγω «καραντίνας» έχουν ανασταλεί, κατά την πρώτη βδομάδα του Νοέμβρη 2020, επί συνόλου 440 πλειστηριασμών, οι 123 αφορούσαν κατοικίες και από αυτές οι 72 (60%) είχαν εμπορική αξία κάτω των 80.000 €, δηλ. ήταν κατοικίες λαϊκών οικογενειών, ενώ οι προς εκτέλεση πλειστηριασμοί ήταν 7.482. Με λίγα λόγια η «παραγωγή αστέγων» βρίσκεται σε εξέλιξη.!

7. Εν αναμονή …των κονδυλίων στήριξης από την ΕΕ

Η γνωστή ετήσια εισροή και εκροή κονδυλίων, «από και προς» τον προϋπολογισμό της ΕΕ, το 2021 προβλέπεται μειωμένη σε σχέση με το 2020, αλλά θα είναι μεγαλύτερη από το 2019 (από 2.484 εκατ./2019, σε 4.684 εκατ./2020 και 3.908 εκατ./2021). Το κρίσιμο ωστόσο ερώτημα είναι, κατά πόσο οι προβλεπόμενοι, λόγω κοροναϊού, έκτακτοι πόροι του «Ταμείου Ανάκαμψης» (Next Generation EU), ύψους 750 δις € και τα κονδύλια του νέου «Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου» (προϋπολογισμού) της ΕΕ (2021-2027) ύψους 1.074,3 δις € (συνολικά 1,8 τρις), θα αρχίσουν να εκταμιεύονται. Σχεδόν ένα χρόνο τώρα γίνονται «συζητήσεις επί συζητήσεων» και λόγω αντιρρήσεων, κυρίως Πολωνίας και Ουγγαρίας, δεν έχει ληφθεί απόφαση, ούτε είναι γνωστό πότε τελικά θα εγκριθεί και σε ποια μορφή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Στην καλύτερη περίπτωση η ολοκλήρωση των διαδικασιών θα γίνει την άνοιξη 2021 και η έναρξη εκταμίευσης των κονδυλίων τέλος 2021.!!

Η Ελλάδα από το πακέτο του «Ταμείου Ανάκαμψης» προβλέπεται να πάρει γύρω στα 32 δις. Τα 29 δις από το Ταμείο Ανάκαμψης (16,3 δις επιχορηγήσεις και 12,7 δις δάνεια), καθώς και 2,3 δις από το ειδικό πρόγραμμα «React EU» αντιμετώπισης του κοροναϊού. Τα κονδύλια αυτά προβλέπεται να διοχετευτούν (σύμφωνα με το σχέδιο «Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» που την ευθύνη διαχείρισης του έχει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θ.Σκυλακάκης), σε διάφορες δράσεις (ιδιωτικές επενδύσεις, πράσινη ενέργεια, δίκτυα 5G, ψηφιακή αναβάθμιση επιχειρήσεων, υποδομές, πολεοδομικά σχέδια, υποδομές μεταφορών κά). Από τις πιο πάνω δράσεις, ωφελημένοι θα είναι κυρίως μεγαλοεπιχειρηματίες και πολυεθνικοί όμιλοι, είτε με τη μορφή «κινήτρων», είτε με «συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα» (ΣΔΙΤ). Είναι ενδεικτικό ότι για τις αναπτυξιακές επιλογές και προτεραιότητες των έργων, ουδέποτε έγινε συζήτηση στη Βουλή, ούτε και ουσιαστική διαβούλευση με τους κοινωνικούς φορείς.!!

8. Η εναλλακτική πολιτική και ελπιδοφόρα προοπτική

Η εξέταση των βασικών μεγεθών και πολιτικών επιλογών που προωθούνται από τον Προϋπολογισμό 2021, επαναφέρουν στο προσκήνιο με μεγαλύτερη ένταση, την ανάγκη μιας εναλλακτικής πολιτικής που με ρεαλιστικό όραμα και κοινωνική ευαισθησία, θα αντιμετωπίσει την υγειονομική κρίση και θα εφαρμόσει ένα φιλολαϊκό-ριζοσπαστικό πρόγραμμα οικονομικής ανόρθωσης, που θα διασφαλίζει τα βασικά εργασιακά δικαιώματα και θα έχει στο επίκεντρο την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών, καθώς την ενεργητική συμμετοχή του λαού στην χάραξη και υλοποίηση των στόχων του. Κατά συνέπεια, άμεσης και κρίσιμης σημασίας βήμα, είναι η ανάπτυξη των λαϊκών αντιστάσεων, κατά των νεοφιλελεύθερων «σχεδίων», «εκθέσεων» και «πορισμάτων», κυβέρνησης και ολιγαρχίας, που επιχειρούν να φορτώσουν τις συνέπειες της πανδημίας και γενικότερης κρίσης του συστήματος, στους εργαζόμενους και ευρύτερα λαϊκά στρώματα.

ΠΗΓΗ:  ergasianet.gr