του Γιώργου Παυλόπουλου   

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ψήφισε το νομοσχέδιο για το «άνοιγμα της αγοράς κόκκινων δανείων», δηλαδή τη δυνατότητα τα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας να πωλούν σε τρίτους (στα επονομαζόμενα distress funds) δάνεια που εμφανίζουν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών.

Σε πρώτη φάση το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα οι τράπεζες να πωλούν καθυστερημένα επιχειρηματικά δάνεια μεγάλων επιχειρήσεων (τζίρος επιχείρησης άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ ή πάνω από 250 εργαζόμενοι στον όμιλο) καθώς και στεγαστικά ή καταναλωτικά δάνεια τα οποία δεν έχουν υποθήκη Α΄ κατοικία. Εκτιμάται ότι αφορά κατ’ αρχήν 100 περίπου μεγάλες, υπερχρεωμένες, εταιρίες, σχεδόν 7 δις ευρώ καθυστερημένα στεγαστικά δάνεια για Β΄ ή εξοχική κατοικία, καθώς και την πλειοψηφία των καταναλωτικών δανείων (από τα 24δις ευρώ μόνο τα 3δις έχουν υποθήκη ακίνητο και εξαιρούνται). Μετά τις 15 Φεβρουαρίου 2016, θα επεκταθεί και στα υπόλοιπα επιχειρηματικά δάνεια που σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΕΒΕΑ αφορούν 120.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις με καθυστερούμενα δάνεια. Σημειωτέον, ότι η πώληση δανείου δεν αφορά μόνο το καθυστερημένο δάνειο αλλά συμπαρασύρει και τις ενήμερες οφειλές του δανειολήπτη!

Η κριτική που έχει γίνει μέχρι σήμερα στο εν λόγω νομοσχέδιο έχει επικεντρωθεί στη διάσταση ότι «θα έρθουν τα κοράκια να φάνε τα σπίτια του κόσμου». Αυτό πιθανά θα γίνει πραγματικότητα αργότερα, όταν θα εντάσσονται και άλλες κατηγορίες δανειοληπτών, όμως άμεσα δεν είναι αυτή η κύρια πλευρά του. Τραπεζίτες και ξένοι τοκογλύφοι δεν θέλουν «να βάλουν χέρι» τώρα σε μια καταστραμμένη αγορά Α΄ κατοικίας. Εξάλλου, η πρόσφατη τροποποίηση του «Νόμου Κατσέλη» αδυνατίζει μεν εμφανώς την προστασία του δανειολήπτη με Α΄ κατοικία, αλλά θέτει και όρια που καλύπτουν προσωρινά μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες (πχ. εισόδημα άγαμου €8.180 ετησίως και αντικειμενική αξία ακινήτου €120.000, ζευγάρι με εισόδημα €13.917 και αντικειμενική €160.000, και για κάθε παιδί επιπλέον εισόδημα €3.361 και επιπλέον αξία ακινήτου €20.000). Φυσικά, ακριβές κατοικίες και εξοχικά θα βγουν στο σφυρί, αλλά αυτό μπορούν να το κάνουν απευθείας οι τράπεζες και χωρίς τα distress funds. Δευτερευόντως, έχει ασκηθεί κριτική στο νομοσχέδιο από μικροαστική οπτική, που αναδεικνύει κυρίως τον κίνδυνο «αφελληνισμού» υπερχρεωμένων εταιρειών. Όμως, το νομοσχέδιο για την πώληση κόκκινων δανείων αφορά πιο σύνθετες και βαθιές διαδικασίες με βασική συνισταμένη την ενίσχυση και αναδιάρθρωση του Ελληνικού Κεφαλαίου.

Α. Η άμεση ενίσχυση προς το Κεφάλαιο

Μετά το σκάνδαλο της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών όπου το Ελληνικό Δημόσιο και ο πολίτης της χώρας πλήρωσαν 57 δις ευρώ (40δις άμεση ζημιά και 17δις αναβαλλόμενος φόρος) για να σωθούν οι τραπεζίτες, τώρα έρχεται ο δεύτερος γύρος ενίσχυσης των εγχώριων και ξένων κεφαλαιοκρατών μέσα από την διαδικασία των λεγόμενων distress funds. Αυτή τη φορά θα ενισχυθεί και θα αναδιαρθρωθεί μέρος του Παραγωγικού Κεφαλαίου. Πολλές από τις «υπερδανεισμένες» επιχειρήσεις μπορούν να επιβιώσουν με έναν συνδυασμό περικοπής δανείων και μερικής ενίσχυσης από παλιούς η νέους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα δάνεια των εταιριών θα αγοραστούν με έκπτωση -50% για τις βιώσιμες επιχειρήσεις μέχρι -90% για τα χαμηλής εισπραξιμότητας. Με αυτό τον τρόπο οι παλιοί ιδιοκτήτες μπορούν να επιτύχουν άνετα διαγραφές χρεών της τάξης περισσότερο του 50% και να συνεχίσουν να κατέχουν τις εταιρίες τους. Ακόμα χειρότερα δε, πολλοί επιχειρηματίες που οι εταιρίες τους έχουν ουσιαστικά χρεοκοπήσει, οι ίδιοι όμως έχουν βγάλει τα λεφτά τους έξω ή τα έχουν κρύψει, θα φτιάξουν ένα νέο σχήμα (πιθανώς μαζί με κάποιον ξένο επενδυτή) και θα ξαναγοράσουν τη δική τους ή άλλη εταιρία από τα distress funds με λίγα χρέη. Αυτή η διαδικασία, σε συνάρτηση με τη δυνατότητα εξαγορών-συγχωνεύσεων, ενισχύει πολλές μερίδες του εγχώριου Κεφαλαίου με αποτέλεσμα φορείς από τον ΣΕΒ μέχρι εκπροσώπους μικρομεσαίων επιχειρήσεων (π.χ. ΕΒΕΑ, κ.λπ.) να τοποθετούνται ευνοϊκά για το νομοσχέδιο.

Στο σημείο αυτό χρειάζονται 2 διευκρινήσεις. Η πρώτη διευκρίνιση αφορά την άποψη που διακινούν οι υπέρμαχοι του νομοσχεδίου, και συνοψίζεται στο ότι αυτή η διαδικασία προωθεί την ανάπτυξη γιατί θα πέσει «φρέσκο» χρήμα στην αγορά και οι τράπεζες θα αποκτήσουν ρευστότητα να χρηματοδοτήσουν την οικονομία. Η απλοϊκή αυτή προσέγγιση απέχει από την πραγματικότητα. Όλη αυτή η διαδικασία ενισχύει μεν μερίδες του Κεφαλαίου αλλά δεν συνεπάγεται αυτομάτως μία συνολική ανάκαμψη της οικονομίας (π.χ. σε περιόδους κρίσης η μείωση των δανείων μιας εταιρίας, είτε η εξαγορά από ένα νέο μέτοχο δεν συνεπάγεται νέες επενδύσεις, προσλήψεις εργαζομένων, ανοδικό κύκλο, κ.λπ.). Επιπλέον, είναι αμφίβολο αν οι ιδιωτικές τράπεζες θα αποκτήσουν ικανή ρευστότητα για νέες χρηματοδοτήσεις όταν καλύπτουν την υστέρηση των Καταθέσεων σε σχέση με τις Χορηγήσεις με ακριβά κεφάλαια της Κεντρικής τράπεζας (μέσω του ELA) ύψους 80δις ευρώ.

Η δεύτερη διευκρίνηση αφορά το ερώτημα αν η πώληση με έκπτωση των δανείων συνεπάγεται ζημιές για τις Τράπεζες. Αυτό δεν ισχύει διότι οι τράπεζες θα πωλήσουν είτε δάνεια με χαμηλή εισπραξιμότητα, είτε δάνεια στα οποία έχουν ήδη καταλογίσει ζημιές (προβλέψεις δανείων), οπότε από την πώληση συνήθως θα προκύπτει κέρδος. Σε τελική ανάλυση ο λαός έχει πληρώσει με 57 δις ευρώ το τραπεζικό σύστημα μέχρι σήμερα και από αυτά τα χρήματα θα επιμεριστούν τα κέρδη σε Χρηματικό και Παραγωγικό Κεφάλαιο.

Β. Η ενίσχυση-συγκέντρωση του Κεφαλαίου

Η ανωτέρω διαδικασία αναδιάρθρωσης θα περιλάβει πολλές συγχωνεύσεις ή εξαγορές επιχειρήσεων, ενώ το νομοσχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση με συνοπτικές διαδικασίες νέων διοικήσεων στις εταιρίες που θα ενταχθούν σε αυτές τις ρυθμίσεις. Οι πιο δυναμικές επιχειρήσεις θα αποκτούν μέσω των distress funds είτε άλλες ομοειδείς επιχειρήσεις είτε τα περιουσιακά τους στοιχεία. Θα επεμβαίνουν στον ανταγωνισμό, και θα εκκαθαρίζονται οι πιο αδύναμες. Θα υπάρξουν και μεγάλες επιχειρήσεις που θα εκκαθαριστούν στην αρχή, αλλά οι μικρομεσαίες θα πληρώσουν αναλογικά μεγαλύτερο τίμημα στη δεύτερη φάση, μετά το 2016. Πάντως, δεν είναι τυχαίο ότι αρχικά το νομοσχέδιο αφορά επιχειρήσεις με μεγάλο μερίδιο αγοράς. Πρόκειται για μια ακόμη επιβεβαίωση της μαρξιστικής άποψης περί συγκέντρωσης –συγκεντροποίησης του Κεφαλαίου ως απάντηση στη οικονομική κρίση.

Γ. Ο ξένος παράγοντας

Οι μεγάλοι παίκτες (funds, εταιρίες, κ.λπ.) που θα συμμετάσχουν στη διαδικασία θα είναι ξένων συμφερόντων και θα επιδιώξουν να έχουν σχέση με τραπεζικά ιδρύματα, γιατί αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να υπάρξει εσωτερική πληροφόρηση, αλλά και συνεννόηση στην πώληση δανείων. Αν ληφθεί υπόψη ότι οι τράπεζες ελέγχονται σχεδόν πλήρως από ξένα κεφάλαια, και το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει αδυναμία νέων χρηματοδοτήσεων, γίνεται φανερό ότι τα ξένα Κεφάλαια αποκτούν ακόμα ένα εργαλείο διείσδυσης και ελέγχου της χώρας. Επιπλέον, δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι το ΤΧΣ, που ελέγχεται από τους ξένους δανειστές, αναβαθμίζει θεαματικά την εμπλοκή του στη Διοίκηση των Τραπεζών και των δανείων. Είναι βέβαιο ότι κλάδοι της Ελληνικής οικονομίας που έχουν δυναμική αλλά και Χρέη θα αποτελέσουν στόχο ελέγχου από ξένα Κεφάλαια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τομέας του Τουρισμού, των Τροφίμων κ.λπ. Αυτή η διάσταση είναι βέβαιο ότι αντικατοπτρίζει τους φόβους μερίδων του Ελληνικού Κεφαλαίου για αυτό και παρατηρούμε ότι όψεις της έχουν υιοθετηθεί από αστικά κόμματα και οικονομικούς αναλυτές. Όμως, δεν αντανακλά την προσέγγιση των δυναμικότερων μερίδων του Ελληνικού κεφαλαίου, οι οποίες εκτός από απειλές βλέπουν και ευκαιρίες, πόσο μάλλον όταν το σύνολο των Ελλήνων επιχειρηματιών έχει αποδεχθεί το τίμημα της ετεροβαρούς συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Κεφάλαιο.

Δ. Η κερδοσκοπική διάσταση

Με βάση το νέο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα σε εταιρίες με κεφάλαιο μόλις €100.000, να αγοράζουν και να πωλούν δάνεια εκατομμυρίων. Οι φορείς της αγοράς εκτιμούν ότι το άμεσο περιθώριο κέρδους αυτών των εταιρειών θα κυμαίνεται τουλάχιστον σε 10-12% επί της αρχικής αξίας κάθε δανείου. Αν ληφθεί υπόψη ότι τα συνολικά καθυστερημένα δάνεια ανέρχονται σε 110δις ευρώ και από αυτά μόνο 20δις μπορούν να εξαιρεθούν λόγω άμεσης σχέσης με Α΄ κατοικία, απομένει ένα ικανοποιητικό ποσό 90δις ευρώ προς διαχείριση, που μπορεί να αποδώσει σημαντικά κέρδη (π.χ. μόνο το 1/3 να αναληφθεί από distress funds μεταφράζεται σε άμεσα κέρδη τουλάχιστον 3δις ευρώ). Όμως, η εμπλοκή των distress funds δεν εξαντλείται στο άμεσο κέρδος από αγορά και πώληση δανείων. Τα έμμεσα κέρδη για το Κεφάλαιο πιθανότατα θα είναι πολλαπλάσια. Εγχώριες εταιρίες οι οποίες έχουν αξία αλλά λόγω της οικονομικής συγκυρίας εμφανίζουν καθυστερήσεις δανείων, μπορούν άνετα να αποτελέσουν στόχο άλλων εταιρειών και να παραχθούν έμμεσα υπεραξίες. Λαμβάνοντας δε και την εμπειρία του παρελθόντος, το πιο πιθανό είναι οι δημιουργούμενες υπεραξίες από τις αγοροπωλησίες δανείων να καταλήγουν σε χώρες με χαμηλό συντελεστή φορολογίας.

Ε. Η «γκρίζα» διάσταση

Μέσω της διαδικασίας των distress funds δημιουργείται ένα «παράλληλο τραπεζικό σύστημα», το οποίο θα λειτουργεί μέσα σε ένα «γκρίζο» και πιο αδιαφανές περιβάλλον (υπάρχει μέχρι και πρόβλεψη απευθείας χρηματοδότησης των επιχειρήσεων από fund). Τώρα, οι τραπεζίτες μπορούν να μεταβιβάσουν δάνεια, απαλλασσόμενοι των ευθυνών τους για τις αμαρτίες του παρελθόντος (π.χ. θαλασσοδάνεια που ενέκριναν για τα οποία μπορούν να ζητηθούν ευθύνες). Το ίδιο φυσικά μπορεί να συμβεί με τους παλιούς ιδιοκτήτες των εταιριών που χρεοκόπησαν, οι οποίοι πολλές φορές έχουν οικονομικές και ποινικές ευθύνες. Επίσης, είναι γνωστό ότι τα επιχειρηματικά δάνεια σχεδόν πάντοτε συνοδεύονται και από προσωπική εγγύηση του επιχειρηματία. Τώρα υπάρχει μια διαδικασία ο επιχειρηματίας να απαλλαγεί πιο εύκολα από επισφαλή δάνεια που απειλούν την ατομική του περιουσία. Π.χ. ο «ανοικτοχέρης» τραπεζίτης που δάνεισε το «λαμόγιο» χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, μπορεί να πωλήσει χωρίς συνέπειες το καθυστερημένο και μη εισπράξιμο δάνειο με έκπτωση -90%, και «καθαρίζουν» όλοι με πληρωμή του 20% του αρχικού ποσού (10% το δάνειο + 10 % προμήθεια για το fund).

Όπως προαναφέρθηκε, τα distress funds είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα έχουν άμεση σχέση με τις τράπεζες. Επίσης, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή, η λειτουργία τους θα προσομοιάζει με αυτό που στα χρηματοοικονομικά λέγεται SPV (Special Purpose vehicle), δηλαδή «όχημα» με συγκεκριμένο σκοπό και περιορισμένη διάρκεια. Αφού αναδιαρθρώσουν τις επιχειρήσεις τα δάνεια των οποίων αγόρασαν, στη συνέχεια θα τα πουλήσουν πίσω είτε στις ίδιες τις τράπεζες που τα αγόρασαν αρχικά, είτε στη δευτερογενή αγορά δανείων που θα έχει δημιουργηθεί. Αν σε αυτό το πλαίσιο προστεθούν οι τριγωνικές σχέσεις τραπεζικών στελεχών-funds-επιχειρηματιών, αναμένεται να λειτουργήσει ένα «χρηματοοικονομικό πλυντήριο» το οποίο θα αναμορφώσει τον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας χωρίς ιδιαίτερο έλεγχο από εποπτικούς μηχανισμούς.

ΣΤ. Η ιδεολογική διάσταση

Το επίσημο τραπεζικό σύστημα έχει αποτύχει εντελώς τόσο στο παρελθόν, με το να δανειοδοτεί χωρίς σύνεση, όσο και σήμερα, στο να στηρίξει την ανάκαμψη της «πραγματικής» οικονομίας, παρά τις τεράστιες ενέσεις χρήματος. Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο των ιδιωτικοποιήσεων και της απορρύθμισης που επιβλήθηκε τα τελευταία 20 χρόνια είναι παντελώς ανεπαρκές για να χειριστεί καταστάσεις όπως η σημερινή κρίση. Ούτε θέλει ούτε μπορεί να χαράξει μια πολιτική στήριξης συγκεκριμένων κλάδων και εταιρειών ώστε να λειτουργήσουν «αντικυκλικά» στη συνεχή μείωση της οικονομικής δραστηριότητας. Οι ιδιώτες τραπεζίτες δεν μπορούν να παίξουν το ρόλο του «συλλογικού καπιταλιστή». Ούτε επιθυμούν, σε εποχές οικονομικής συρρίκνωσης, να ρισκάρουν, ούτε μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα συγκεντρωμένα επισφαλή δάνεια (π.χ. τη δυσκολία συμφωνίας στη διαχείριση δανείου εταιρίας λόγω μεγαλύτερων εξασφαλίσεων μιας τράπεζας από άλλη, κ.λπ.). Τέλος το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι παντελώς χρεωκοπημένο και κέρδη μπορούν να πραγματοποιηθούν κυρίως από την επιθετική διαχείριση του χαρτοφυλακίου των κόκκινων δανείων, αλλά αυτό θα απαξίωνε ακόμη περισσότερο το ίδιο το τραπεζικό σύστημα στα μάτια του πολίτη.

Για τον λόγο αυτό επιστρατεύεται ένα παράλληλο τραπεζικό κερδοσκοπικό σύστημα με την μορφή των funds που θα αναλάβουν με την πρωτοκαθεδρία των ξένων να ξεκαθαρίσουν το τοπίο και μετά να αποχωρήσουν παίρνοντας τα άμεσα και έμμεσα κέρδη από την εμπλοκή τους και αφήνοντας το επίσημο τραπεζικό σύστημα με λιγότερους «λεκέδες».

***

Η συζήτηση των τελευταίων ημερών για το θέμα της εκχώρησης των κόκκινων δανείων διεξάγεται με ένα συνδυασμό υποκρισίας και αποσιωπήσεων. Απύθμενη υποκρισία από την Κυβέρνηση που μέσα σε 1 χρόνο νομιμοποίησε την παρουσία αυτών που θεωρούσε «γύπες των αγορών». Υποκρισία και από την επίσημη αντιπολίτευση, η οποία αναλώθηκε σε ανέξοδη κριτική και δεν τόλμησε να ψελλίσει ότι θα καταργήσει τον νόμο. Υποκρισία και παραπληροφόρηση από τα «παπαγαλάκια» της αγοράς, που προσπαθούν να εξωραΐσουν τον ρόλο των distress funds. Συγχρόνως, όμως, και επιλεκτικές αποσιωπήσεις. Σαφώς υποβαθμισμένες οι ευθύνες της Ε.Ε. η οποία ενορχήστρωσε και πίεσε για την ψήφιση του νομοσχεδίου. Πλήρης αποσιώπηση του γεγονότος ότι ένα Τραπεζικό Σύστημα υπό ουσιαστικό Δημόσιο έλεγχο θα διαχειριζόταν πολύ αποτελεσματικότερα και φιλολαϊκότερα το πρόβλημα των κόκκινων δανείων. Τέλος, υπάρχει δε και η ειρωνεία της Ιστορίας. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα των φιλομνημονιακών ήταν ότι η έξοδος από το ευρώ εξυπηρετεί τους ξένους και όσους έχουν κρύψει χρήματα για να αγοράσουν φθηνά περιουσιακά στοιχεία. Ε, λοιπόν, αυτό ακριβώς συμβαίνει με τα distress funds, αλλά εντός Ευρώ!

Ο Γιώργος Παυλόπουλος είναι Γενικός Σύμβουλος στην ΟΤΟΕ

Πηγή: ektosgrammis.gr

Σχόλιο της Επιτροπής Διεθνών
του ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση

Πρόσφατα, μια σειρά οργανώσεις της Επαναστατικής Αριστεράς της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης εξέδωσαν «κοινή ανακοίνωση ενάντια στις δικτατορίες, στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, στον Da’esh (ISIS), στην κρατική καταστολή και στον ρατσισμό». Το ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση, όπως αποτυπώνεται και σε πρόσφατη ανακοίνωση του γραφείου της ΠΕ του για τη Συρία, τις πολεμικές εξελίξεις και το ρόλο της ΕΕ, έχει θέσει το στόχο της δημιουργίας ενός διεθνιστικού αντιπολεμικού αντιιμπεριαλιστικού δικτύου στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, με την πρωτοπόρα συμβολή των δυνάμεων της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής Αριστεράς. Απ’ αυτή τη σκοπιά, θεωρούμε υποχρέωσή μας να παρέμβουμε στη συζήτηση που έχει ανοίξει με αφορμή τις εξελίξεις στη Μεσόγειο και τη Μ. Ανατολή, και στην οποία τοποθετείται η κοινή ανακοίνωση σειράς αριστερών οργανώσεων (SWP, NPA, κ.α.), καθώς εκτιμούμε ότι η ανακοίνωση αυτή διέπεται από μια τριπλή υποτίμηση που έχει πολιτικές συνέπειες στην ανάλυση της κατάστασης, αλλά και τον προσανατολισμό του κινήματος.

Πρώτον, στην ανακοίνωση τονίζεται ότι το ISIS είναι δημιούργημα των διεθνών και περιφερειακών ιμπεριαλιστικών επιθέσεων και υποβαθμίζεται πλήρως η οικονομική και πολιτική στήριξη και συμβολή του αμερικάνικου και ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού, της Τουρκίας και των υπεραντιδραστικών σκοταδιστικών αραβικών μοναρχιών του Κόλπου στην τερατογένεση του “Ισλαμικού Κράτους”. Είναι καίριας σημασίας ζήτημα όμως το γεγονός ότι οι δυνάμεις αυτές όπλισαν, χρηματοδότησαν και αξιοποίησαν -και στο παρελθόν και σήμερα- πλήθος αντιδραστικών οργανώσεων με αναφορά στον ισλαμικό «Ιερό Πόλεμο». Απουσιάζει, επίσης, οποιαδήποτε αναφορά στον «Ελεύθερο Συριακό Στρατό» (ΕΣΣ), η υποστήριξη του οποίου δεν είναι άσχετη με την ανάδυση του ISIS.

Δεύτερον, στην ανακοίνωση παραβλέπεται η προσπάθεια ανατροπής του καθεστώτος Άσαντ από τις δυνάμεις του αμερικάνικου και ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού. Το ότι το καθεστώς Άσαντ είναι βαθειά αντιδημοκρατικό είναι κοινή παραδοχή, δεν χωρά αμφιβολία. Είναι ωστόσο κρίσιμο ζήτημα να διακρίνεται μια αναγκαία λαϊκή, κινηματική και προοδευτική αμφισβήτηση του καθεστώτος Άσαντ, και από την άλλη τα αντιδραστικά σχέδια ΗΠΑ και ΕΕ που επιχειρούν να το ανατρέψουν με ιμπεριαλιστική επέμβαση λόγω της ανοικτής συνεργασίας του Άσαντ με τους ανταγωνιστικούς ιμπεριαλισμούς της Ρωσίας και της Κίνας, το Ιράν κλπ. Η αντιγραφή του σεναρίου της Λιβύης στη Συρία όχι απλά δεν προμηνύει τίποτε προοδευτικό, αλλά αντίθετα δημιουργεί ακόμη πιο δυσμενείς συνθήκες για τους λαούς της περιοχής.

Τρίτον, από την ανακοίνωση λείπει (ακόμα και σαν λέξη) οποιαδήποτε αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ γίνεται μονάχα μια γενικόλογη αναφορά σε «χώρες της Ευρώπης» και την αυταρχική αντιδημοκρατική φυγή προς τα εμπρός του Φρανσουά Ολάντ και της γαλλικής κυβέρνησης και μια καταγγελία γενικά της «Ευρώπης-Φρούριο». Όμως, και μέσα από αυτές τις εξελίξεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση φανερώνει απροκάλυπτα για άλλη μια φορά το πραγματικό της πρόσωπο, ως μια δύναμη αντιδραστική – αντιδημοκρατική, πολεμοκάπηλη – ιμπεριαλιστική, ρατσιστική, πεδίο επώασης φασιστικών, ακροδεξιών και εθνικιστικών δυνάμεων, ένα επιτελείο της επίθεσης ενάντια στους εργαζόμενους και τους λαούς, το σφαγείο των Πολυεθνικών και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου. Με πρόσχημα τη δολοφονική επίθεση στο Παρίσι το Συμβούλιο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ ενεργοποίησε πρόσφατα το άρθρο 42, παράγραφος 7 της Συνθήκης της ΕΕ (Συνθήκη του Μάαστριχτ), που προωθεί την στρατιωτική επέμβαση στην περιοχή –και την υποχρεωτική αλληλεγγύη των κρατών μελών της ΕΕ- με θεμελιακό τον ρόλο του ΝΑΤΟ. Αντίστοιχα, αντιδραστικά αντιδημοκρατικά μέτρα συμφωνήθηκαν και στη σύνοδο των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ. Κατά τη γνώμη μας, η παρασιώπηση του ρόλου της ΕΕ και η απουσία καταγγελίας της ως βασικού εταίρου και συνένοχου στα εγκλήματα που διεξάγονται με τις επεμβάσεις, τους βομβαρδισμούς, τους πνιγμούς των προσφύγων (π.χ. από τη frontex, δύναμη της ΕΕ), και τόσα άλλα, είναι σοβαρότατο λάθος και αδυνατίζει πλήρως το αναγκαίο περιεχόμενο ενός αντιπολεμικού, αντιιμπεριαλιστικού και ταξικού διεθνιστικού κινήματος που έχουμε ανάγκη στις χώρες μας και συνολικά στην Ευρώπη και την περιοχή της Μεσογείου, δυσκολεύει τις δυνατότητες ενός διεθνιστικού αντιιμπεριαλιστικού – αντιπολεμικού συντονισμού και πρωτοβουλιών που είναι επείγουσες και αναγκαίες, ιδιαίτερα από την μαχόμενη και ανατρεπτική Αριστερά. Η ανάγκη ρήξης και αποδέσμευσης από την ΕΕ, με εργατικό αντικαπιταλιστικό και διεθνιστικό περιεχόμενο, είναι πλέον επιτακτική για τους λαούς και αποτελεί Λυδία λίθο για την πολιτική και τη φυσιογνωμία της Αριστεράς διεθνώς, ιδιαίτερα της ανατρεπτικής και αντικαπιταλιστικής.

Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για το αναγκαίο πλαίσιο, τους στόχους και το περιεχόμενο ενός αντιπολεμικού και αντιιμπεριαλιστικού κινήματος που θα παλεύει ενάντια στην διαρκή τρομοκρατική επίθεση του κεφαλαίου, των οργανισμών (ΝΑΤΟ-ΕΕ) και των κυβερνήσεών του ενάντια στους λαούς, με πολέμους και ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, καταστάσεις «έκτακτης ανάγκης», ένταση του αυταρχισμού και της καταστολής, κατάργηση δημοκρατικών δικαιωμάτων και αυταρχική θωράκιση ενάντια στους εργαζόμενους και τους λαούς, ένταση του ρατσισμού, του φασισμού και της ξενοφοβίας, απαιτεί κοινές πρωτοβουλίες και πολιτικές θέσεις που να απαντούν συνολικά και ουσιαστικά στην επίθεση του αντιπάλου, δηλαδή του κεφαλαίου, της ΕΕ, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, της Ρωσίας, του ιμπεριαλισμού συνολικά. Η ρεφορμιστική και διαχειριστική αριστερά, πολλά κόμματα της επίσημης ευρωπαϊκής αριστεράς ήδη στοιχήθηκαν ή ανέχθηκαν τις επεμβάσεις, τα «έκτακτα μέτρα» στις χώρες τους, συναίνεσαν στην κυρίαρχη πολιτική κυβερνήσεων και ΕΕ. Η αντικαπιταλιστική και επαναστατική αριστερά πρέπει να μιλήσει και να δράσει ανοιχτά και καθαρά, κατονομάζοντας και στοχεύοντας τον αντίπαλο και την αιτία συνολικά.

Ο μόνος δρόμος είναι η αδελφοσύνη των λαών, η διεθνής αλληλεγγύη και ο κοινός αγώνας ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο στην προοπτική της επανάστασης, του διεθνισμού και του σοσιαλισμού – κομμουνισμού της νέας εποχής.

Αθήνα, Δεκέμβρης 2015

πηγη: pandiera.gr

Στο πλαίσιο της Πανελλαδικής ημέρας Αλληλεγγύης στους πρόσφυγες και μετανάστες, την Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2015, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα διαδήλωση ενάντια στην Ευρώπη – φρούριο.

Η πορεία ξεκίνησε από την Ομόνοια, μέσω της οδού Σταδίου κατευθύνθηκε στη Βουλή και κατέληξε στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί μερικά στιγμιότυπα από την πορεία.

Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά και εδώ: Πορεία αλληλεγγύης σε πρόσφυγες/μετανάστες

Του ΝΙΚΟΥ ΙΓΓΛΕΣΗ*  

Ένα μεγάλο έγκλημα εθνικής μειοδοσίας συντελέστηκε το τελευταίο διάστημα στο όνομα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Ξένα hedge funds αγόρασαν σε εξευτελιστικές τιμές τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες. Έναντι περίπου 5,3 δις ευρώ τα hedge funds αγόρασαν ουσιαστικά το ενεργητικό των τραπεζών, το οποίο μόνο από τα χορηγηθέντα δάνεια στον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται σε 204 δις. ευρώ.

Το έγκλημα που σχεδιάστηκε από τους δανειστές και υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση, εκτός από τον αφελληνισμό του πιστωτικού συστήματος, παραχώρησε τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της ελληνικής οικονομίας σε ξένα συμφέροντα. Σημειώνουμε ότι τα δάνεια των 204 δις. αντιπροσωπεύουν το 115% του ΑΕΠ της χώρας. Ακόμη κι’ αν παραμείνουν οι σημερινές διοικήσεις των τραπεζών, αυτές θα είναι υποχρεωμένες να εξυπηρετούν τα συμφέροντα των νέων, αλλοδαπών, ιδιοκτητών τους, που ελέγχουν τώρα την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου.

Η κυβέρνηση συμμορφούμενη με τις απαιτήσεις των δανειστών, που ήθελαν ιδιωτικές τράπεζες, δε συμμετείχε μέσω του ΤΧΣ (ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) στην πρώτη φάση (βιβλίο προσφορών) της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης όπου έλαβαν μέρος μόνο θεσμικοί και επιλέξιμοι επενδυτές! Έτσι το ΤΧΣ, δηλαδή το ελληνικό Δημόσιο, περιορίστηκε σε μειοψηφικό ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών. Παράλληλα μη συμμετέχοντας στην ανακεφαλαιοποίηση ή συμμετέχοντας σε δύο τράπεζες με ομολογίες , το Δημόσιο απώλεσε ουσιαστικά 24,4 δις. που είχαν δοθεί κατά την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση του 2013.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Ας παραθέσουμε όμως τα γεγονότα αναλυτικά. Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν τρείς φορές τα τρία τελευταία χρόνια. Οι λόγοι για τους οποίους οι τράπεζες χρειάζονται συνεχώς νέα κεφάλαια για να μη χρεοκοπήσουν και όχι για να δώσουν ρευστότητα στην αγορά είναι: α) το κούρεμα (PSI) των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου που κατείχαν το 2012, β) η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων «κόκκινων» δανείων (βλέπε πίνακα) λόγω της ύφεσης στην οικονομία από τις μνημονιακές πολιτικές και γ) η απόσυρση των καταθέσεων λόγω της φορολογικής επιδρομής και της ανασφάλειας που αισθάνονται οι πολίτες.

Η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση έγινε το 2013, με κεφάλαια κατά κύριο λόγο από το ΤΧΣ. Με τα 24,4 δις., όπως προαναφέραμε, τα οποία αύξησαν ισόποσα το Δημόσιο Χρέος της χώρας, το μερίδιο του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών διαμορφώθηκε ως εξής: Εθνική Τράπεζα 84,35%, Τράπεζα Πειραιώς 81,01%, Alpha Bank 83,71% και Eurobank 93,55%.

Η δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση έγινε το 2014 και σ’ αυτή συμμετείχαν μόνο ιδιώτες επενδυτές με κεφάλαια 8,3 δις. Έτσι το μερίδιο του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο περιορίστηκε ως ακολούθως: Εθνική Τράπεζα 57,2%, Τράπεζα Πειραιώς 67,3%, Alpha Bank 69,9% και Eurobank 35,4%. Μετά τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση οι τρείς από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες παρέμειναν κρατικές.

Το τελειωτικό χτύπημα στο τραπεζικό σύστημα το έδωσε τον Ιούνιο του 2015 η ΕΚΤ σταματώντας την παροχή ρευστότητας (ELA) και αναγκάζοντας την κυβέρνηση να επιβάλλει τα capital controls. Αφού για πολιτικούς λόγους, προκειμένου να εκβιαστεί η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα να υπογράψει το τρίτο Μνημόνιο, η ΕΚΤ κατέστρεψε το πιστωτικό σύστημα της χώρας, στη συνέχεια έκανε stress tests για να διαπιστώσει τις ανάγκες των τραπεζών σε νέα κεφάλαια. Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ οι τέσσερις ελληνικές τράπεζες χρειαζόντουσαν κεφάλαια περίπου 14,3 δις. τα οποία επιμερίζονται ως εξής: Εθνική 4,6 δις. Πειραιώς 4,9 δις. Alpha 2,7 δις. και Eurobank 2,1 δις.

Όλες οι τράπεζες άνοιξαν Βιβλίο προσφορών (Book – building) που μπορούσαν να συμμετέχουν μόνο ξένα funds αλλά όχι το ΤΧΣ. Οι ξένοι προσέφεραν περί τα 5,3 δις. και για τις τέσσερις τράπεζες. Παράλληλα μέσω υποχρεωτικών ανταλλαγών τραπεζικών ομολόγων με μετοχές αντλήθηκαν άλλα 2,7 δις. Η Alpha Bank και η Eurobank κάλυψαν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις από τα stress tests, ενώ η Εθνική Τράπεζα και η Πειραιώς θα χρειαστούν επιπλέον περί τα 5,4 δις. που θα δοθούν από το ΤΧΣ.

ΟΙ ΕΞΕΥΤΕΛΙΣΤΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι οι τράπεζες εξαγοράστηκαν από τα ξένα funds σε εξευτελιστικές τιμές. Η τιμή διάθεσης της μετοχής της Εθνικής Τράπεζας στην πρώτη ανακεφαλαιοποίηση (2013) έγινε στα 4,29 ευρώ, στη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση (2014) στα 2,2 ευρώ και τώρα, χαμηλότερα κατά 99%, στα μόλις 0,02 ευρώ. Αντίστοιχα η τιμή διάθεσης της μετοχής της Τράπεζας Πειραιώς στην πρώτη και δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση έγινε στα 1,7 ευρώ και τώρα στην τρίτη, χαμηλότερα κατά 99,8%, στα 0,003 ευρώ. Στην Alpha Bank η τιμή διάθεσης της μετοχής το 2013 έγινε στα 0,44 ευρώ, το 2014 στα 0,65 και τώρα, χαμηλότερα κατά 93,8%, στα 0,04 ευρώ. Τέλος στην Eurobank η τιμή διάθεσης της μετοχής στην πρώτη ανακεφαλαιοποίηση έγινε στο 1,5 ευρώ, στη δεύτερη στα 0,31 και τώρα, χαμηλότερα κατά 96,7%, στα 0,01 ευρώ.

Στις δύο τράπεζες (Εθνική – Πειραιώς) το ΤΧΣ θα συμμετάσχει στην ανακεφαλαιοποίησή τους με 5,4 δις. αλλά το ποσό αυτό θα δοθεί κατά 75% έναντι μετατρέψιμων ομολογιών (CoCos) και μόνο κατά 25% έναντι μετοχών. Σύμφωνα με την Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου (2-11-15) οι μετατρέψιμες ομολογίες συνιστούν άμεσες, μη εξασφαλισμένες και μειωμένης κατάταξης επενδύσεις, σε περίπτωση ειδικής εκκαθάρισης του πιστωτικού ιδρύματος. Οι ομολογίες θα μετατραπούν σε μετοχές μετά από επτά χρόνια και στο διάστημα αυτό θα αποδίδουν τόκο 8% ετησίως αλλά…το πιστωτικό ίδρυμα έχει την επιλογή να καταβάλει τον τόκο όχι σε μετρητά αλλά σε νεοεκδιδόμενες μετοχές. Έτσι, το Δημόσιο θα συνεισφέρει στην ανακεφαλαιοποίηση αλλά τις μετοχές που αντιστοιχούν στο μερίδιό του θα τις πάρει μετά μια επταετία και πιθανόν ένα μικρό ποσοστό μετοχών κάθε χρόνο έναντι του τόκου των κεφαλαίων που διέθεσε. Είναι σαφές ότι όλα σχεδιάστηκαν ώστε οι τράπεζες, παρά την κρατική συμμετοχή, να παραμείνουν ιδιωτικές.

Με όλες αυτές τις μεθοδεύσεις, μετά την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση, το ποσοστό του ΤΧΣ υπολογίζεται ότι θα περιοριστεί στην Εθνική περίπου στο 35%, στην Πειραιώς στο 23%, στην Alpha στο 11% και στην Eurobank στο 2,3%. Οι τράπεζες είναι πια ιδιωτικές όπως ήθελαν διακαώς οι δανειστές.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ

Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν χρειαζόταν να γίνει αν η Ελλάδα είχε εξέλθει από την Ευρωζώνη και διέθετε το δικό της εθνικό νόμισμα. Οι τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιούντο με δραχμές και η συντριπτική πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου θα ανήκε στο Δημόσιο. Αλλά και εντός της Ευρωζώνης η κυβέρνηση όφειλε να επιλέξει μια διαφορετική πολιτική για να διασφαλίσει το εθνικό συμφέρον. Το ΤΧΣ έπρεπε να συμμετάσχει από την πρώτη φάση της ανακεφαλαιοποίησης με το ποσοστό που κατείχε, δανειζόμενο επιπλέον 3,1 δις. από τον ESM. Το ποσό αυτό θα αύξανε το Δημόσιο Χρέος των 315 δις. (30-9-15) μόλις κατά 1% ενώ οι ετήσιοι τόκοι θα ήταν μόνο 31 εκατ. (επιτόκιο ESM 1%). Με αυτό το μικρό κόστος θα διατηρείτο ο εθνικός έλεγχος του πιστωτικού συστήματος και θα διασφαλίζονταν τα 24,4 δις που είχαν δοθεί το 2013.

Παράλληλα θα επιτρέπετο στους μικροεπενδυτές, τα ασφαλιστικά Ταμεία και τ’ άλλα ΝΠΔΔ να συμμετάσχουν κατά το ποσοστό που κατείχαν στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, ώστε να μην υποστούν,με την εξαίρεση της Εθνικής, που άνοιξε Βιβλίο προσφορών και για τους έλληνες επενδυτές, μια συντριπτική εξαέρωση του χαρτοφυλακίου τους (dilution). Οι πανηγυρισμοί της κυβέρνησης ότι έβαλε λιγότερα χρήματα στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, προσπαθούν να καλύψουν την ευθύνη της για τον αφελληνισμό του πιστωτικού συστήματος.

Τα hedge funds δεν πρόκειται να περιοριστούν απλά στον έλεγχο των τραπεζών, αλλά μέσω αυτών, επιδιώκοντας τη μεγιστοποίηση των κερδών τους, θα λεηλατήσουν ό,τι έχει απομείνει από την ελληνική οικονομία. Πρώτος στόχος τα «κόκκινα» δάνεια των επιχειρήσεων 36,5 δις. (βλέπε πίνακα) που θα πουληθούν σε distress funds (κεφάλαια γύπες) τη δραστηριοποίηση των οποίων στην ελληνική αγορά συμφώνησε η κυβέρνηση με τους δανειστές. Τα δάνεια αυτά θα αγοραστούν από τις τράπεζες στο 5-15% της ονομαστικής αξίας τους και στη συνέχεια τα distress funds θα εκποιήσουν τα πάγια στοιχεία των επιχειρήσεων (οικόπεδα, κτίρια, μηχανήματα κλπ.) προκειμένου να βγάλουν κέρδος. Τα δάνεια βιώσιμων, μεν αλλά με υψηλό δανεισμό, επιχειρήσεων θα αγοραστούν στο 40-50% της ονομαστικής αξίας τους και στη συνέχεια τα distress funds θα μετατρέψουν τις απαιτήσεις τους σε μετοχές καθιστάμενοι έτσι ιδιοκτήτες αυτών των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια θα τις αναδιαρθρώσουν σύμφωνα με τα συμφέροντά τους (συρρίκνωση δραστηριοτήτων, απολύσεις προσωπικού κλπ.) προκειμένου να τις πουλήσουν σε πολυεθνικές εταιρείες που θέλουν να εξαλείψουν τον ανταγωνισμό και να μονοπωλήσουν την αγορά. Τα distress funds από τη φύση τους δεν είναι μακροχρόνιοι επενδυτές αλλά επιδιώκουν αρπαχτές με γρήγορα κέρδη.

Μετά τα επιχειρηματικά δάνεια θα ακολουθήσουν τα επαγγελματικά, τα αγροτικά, τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά. Το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής οικονομίας θα περάσει στα χέρια ξένων, απρόσωπων, κεφαλαίων, στερώντας τη χώρα από οποιαδήποτε προοπτική μελλοντικής ανάπτυξης.

Η Ελλάδα έχοντας χάσει τη νομισματική αυτονομία της ενταγμένη μέσα στην Ευρωζώνη και έχοντας χάσει τον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού συστήματός της, με την τελευταία ανακεφαλαιοποίηση, έχει απωλέσει την εθνική κυριαρχία της και έχει γίνει αποικία του διεθνούς κεφαλαίου, δηλαδή των περίφημων αγορών.

*Πηγή: greekattack.wordpress.com

Σάββατο 19 Δεκέμβρη 2015