Οι οικονομικές προκλήσεις επηρεάζουν τους ιδιοκτήτες - Η μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης θα ενταθεί στο μέλλον

Ο μύθος του υψηλού ποσοστού ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα έχει καταρριφθεί προ πολλού. Το χρονικό διάστημα από το 2005 έως το 2021, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας υποχώρησε από το 84,6% στο 73,3%, χάνοντας 11,3 ποσοστιαίες μονάδες σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.

Το στεγαστικό απόθεμα στην Ελλάδα σύμφωνα με την Eurostat για τα έτος 2019 ήταν 3.949.900 κατοικίες – σπίτια, δεν αναφερόμαστε σε επαγγελματικά ακίνητα, χωράφια ή/και οικόπεδα, αλλά σε κατοικίες που διαμένουν οικογένειες είτε ως ιδιοκτήτες, είτε ως ενοικιαστές.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και της δημοσιευμένης έρευνα του οργανισμού Housing Europe (European Federation of Public, Cooperative & Social Housing), το έτος 2019, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας ήταν 75,4% (2.978.224 κατοικίες), είτε πρόκειται για ιδιοκτησίες με υποθήκη ή δάνειο, είτε για ιδιοκτησίες που δεν εκκρεμεί κάποια υποθήκη ή δάνειο. Ενώ, το 24,6% (971.675 κατοικίες) των ιδιοκτησιών μισθώνονταν.

Τα μικρότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης το χρονικό διάστημα 2005-2014 καταγράφηκαν το έτος 2014 (74%), ως αποτέλεσμα των αρνητικών επιπτώσεων της προσφυγής της χώρας στον μηχανισμό στήριξης (Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) στις 23 Απριλίου του 2010.

Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα το 2015 ήταν 75,1%, με αρνητικές διακυμάνσεις την επόμενη τριετία (2016,2017,2018), ενώ το 2019 αυξήθηκε στο 75,4%.

Δηλαδή, ενώ η χώρα μας το 2015 εισήχθη σε νέο μνημόνιο με ποσοστό ιδιοκατοίκησης 75,1%, το 2019 αυξήθηκε η ιδιοκατοίκηση κατά 11.849 κατοικίες αγγίζοντας το 75,4%.

Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης επιστρέφει στα μνημονιακά χρόνια

Η Ελλάδα μπορεί να βγήκε από τα μνημόνια, αλλά, απ΄ότι φαίνεται, τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης επιστρέφουν σε μνημονιακές εποχές μετά το έτος 2019.

Το 2020 το ποσοστό ιδιοκατοίκησης κυμάνθηκε στο 73,9% και το 2021 στο 73,3%. Δηλαδή, η Ελλάδα έχασε 2,1 ποσοστιαίες μονάδες το χρονικό διάστημα 2019-2021.

Ποσοστά που αντιστοιχούν σύμφωνα με τον πίνακα σε χρονολογίες μνημονιακών ετών όπως το 2016,το 2017 και το 2018. Χρονιές δύσκολες για την ελληνική οικονομία και κατ΄επέκταση για το σύνολο των πολιτών.

Η μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης κατά 2,1 ποσοστιαίες μονάδες το χρονικό διάστημα 2019-2021, σε απόλυτα νούμερα, αντιστοιχεί περίπου σε 82.947 κατοικίες (3.949.900 το στεγαστικό απόθεμα –Eurostat 2019).

Γιατί μειώθηκε το ποσοστό ιδιοκατοίκησης

Η εύλογη απορία, δεν είναι άλλη από το γιατί μειώθηκε το ποσοστό ιδιοκατοίκησης κατά 82.947 κατοικίες (2,1 ποσοστιαίες μονάδες). Ένα μεγάλο μέρος της μείωσης μπορεί να οφείλεται λόγω της έναρξης των πλειστηριασμών, καθώς και λόγω της πανδημικής κρίσης.

Παράλληλα, μέρος των ιδιοκτητών ακινήτων με οφειλές σε τραπεζικά ιδρύματα μπορεί να «θέλησαν» να εξοφλήσουν το ποσό οφειλής πουλώντας την ιδιοκτησία τους, επιλέγοντας πλέον να διαμείνουν σε μισθωμένη κατοικία.

Επιπλέον, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ένα μέρος των ιδιοκτητών επέλεξε την «εκμετάλλευση» των ακινήτων τους μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης ή/και να πουλήσουν την κατοικία τους λόγω της αύξησης των τιμών πώλησης σε επενδυτές εγχώριους ή μη, που μάλλον δεν ιδιοκατοικούν.

Όσον αφορά στην παραδοχή της βραχυχρόνιας μίσθωσης ως λόγο μείωσης της ιδιοκατοίκησης, δεν μπορεί να ισχυροποιηθεί. Διότι, το έτος 2019 που αποτέλεσε και τη καλύτερη χρονιά για τον κλάδο, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι υψηλότερο απ΄ότι το 2020 και 2021. Μη ξεχνάμε ότι το 2020 και το 2021, λόγω covid-19, δεν αποτέλεσαν τις καλύτερες χρονιές για τον κλάδο των βραχυχρόνιων μισθώσεων ώστε να καταγραφεί αύξηση του αριθμού των μισθώσεων.

Θα ενταθεί η μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης

Η μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας τείνει να ενταθεί περαιτέρω, τόσο λόγω της «απελευθέρωσης» των πλειστηριασμών ακόμη και για οφειλές κάτω των 30.000€, όσο και της περιορισμένης δυναμικής – της αδυναμίας, μεγάλου μέρους των συμπολιτών μας να αποκτήσουν κατοικία με στόχο την ιδιοκατοίκηση.

Οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων σύμφωνα με δημοσιεύματα έχουν στη κατοχή τους 700.000 όλων των κατηγοριών (κατοικίες, καταστήματα, βιομηχανικά κτίρια, οικόπεδα κ.ά.), η αξίας των οποίων εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 40 δισ. ευρώ.

Σήμερα, μεγάλο μέρος των άνωθεν ακινήτων εγγράφονται ακόμη στο Ε9 των οφειλετών. Αν το ακίνητο είναι κατοικία, μεγάλο μέρος αυτών ιδιοκατοικούνται και παράλληλα προσμετρώνται στο ποσοστό ιδιοκατοίκησης της χώρας μας. Όταν ολοκληρωθεί επιτυχώς ο πλειστηριασμός, τότε μόνο αλλάζει η ιδιοκτησία του ακινήτου.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με δημοσιεύματα για το έτος 2021, στους επισπεύδοντες τους πλειστηριασμούς, ήτοι τράπεζες και servicers, εξακολουθούν να καταλήγουν επτά στα 10 ακίνητα που βγαίνουν στο «σφυρί».

Οι πλειστηριασμοί έχουν «επιστρέψει» στη κανονικότητα του παρελθόντος, τη στιγμή που οι οικονομικές προκλήσεις , επηρεάζουν άμεσα το κόστος διαβίωσης των συμπολιτών μας και δεν θυμίζουν σε τίποτα συνθήκες υγιούς οικονομίας.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2022 έγιναν πάνω από 17.500 πλειστηριασμοί κατοικιών, ενώ ο στόχος για το σύνολο του έτους αριθμεί 40.000 κατοικίες.

Εκπρόσωπος εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων σε συνέντευξη του ανάφερε ότι ένα ποσοστό 20%-25% του συνόλου των ακινήτων που έχουν στη κατοχή τους θα βγουν σταδιακά προς πώληση τα επόμενα πέντε χρόνια.

Αν ένα ποσοστό της τάξης του 25%-30% των 700.000 ακινήτων θα οδηγηθεί σε ρευστοποίηση τα επόμενα χρόνια, δηλαδή περί τα 200.000 ακίνητα θα διατεθούν μέσω πλειστηριασμών, που αποτελέσουν βασικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στα επιχειρησιακά σχέδια των funds και των εταιρειών διαχείρισης που έχουν αναλάβει την υλοποίησή τους, αντιλαμβανόμαστε όλοι μας την εν δυνάμει ραγδαία μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια.

Τη στιγμή, που το μεγαλύτερο μέρος των αγοραστών είτε είναι funds «συνεργασίας», είτε εγχώρια ή μη ιδιωτικά επενδυτικά σχήματα, είτε ιδιώτες που μεγάλο μέρος αυτών δεν στοχεύουν στην ιδιοκατοίκηση, αλλά στην εκμετάλλευση του ακινήτου.

Οι οικονομικές προκλήσεις

Ο πληθωρισμός, η αύξηση του κόστους κατασκευής που πιέζει αυξητικά τις τιμές πώλησης, η αύξηση των επιτοκίων στεγαστικών δανείων, η ραγδαία αύξηση των ενοικίων, το κόστος ενέργειας και γενικότερα η αύξηση του κόστους διαβίωσης, συρρικνώνει τα διαθέσιμα εισοδήματα των εν δυνάμει αγοραστών που στοχεύουν στη κάλυψη της στεγαστικής τους ανάγκης και θα μπορούσαν εν μέρει, να αποτελέσουν ανάχωμα ή/και να ισοσκελίσουν τη μειούμενη πορεία της ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας.

Οι οικονομικές προκλήσεις στη παγκόσμια κοινότητα καθώς και στη χώρα μας βρίσκονται προ των πυλών και απαιτούνται άμεσα διευρυμένες πολιτικές στέγασης, πολιτικές με στόχο την αναχαίτηση του κόστους την επόμενη ημέρα και τη προσβασιμότητα σε αγορά κατοικίας, αλλά, παράλληλα και πολιτικές με υλοποίηση 2-3 ετών, που θα στοχεύουν στην εξάλειψη ιδίων δεδομένων στο μέλλον, καθώς και μέτρα που θα «προστατεύουν» την ιδιοκτησία υπό συνθήκες μη υγιούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Η παροχή της στέγης αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας και υπάγεται στον τομέα της κρατικής κοινωνικής πολιτικής.

Πηγή: newmoney.gr

Ανάπτυξη 6% για το 2022, προβλέπει η Κομισιόν για την ελληνική οικονομία, όπως προκύπτει από τις χειμερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες δόθηκαν στη δημοσιότητα σήμερα. Ωστόσο με την εκτίμηση για άνοδο του πληθωρισμού τα όποια οφέλη στα εισοδήματα εξανεμίζονται.

Πληθωρισμό στο 10% για φέτος προβλέπουν οι αναθεωρημένες προβλέψεις των Βρυξελλών που περιλαμβάνουν εκτίμηση για αύξηση του ΑΕΠ κατά 6% φέτος, κατά 1% του χρόνου και κατά 2% το 2024.

Όπως αναφέρεται από την Κομισιόν, μετά από μια καλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση το πρώτο εξάμηνο του 2022, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος υποδηλώνουν σημαντική επιβράδυνση για την Ελλάδα επισημαίνει η Κομισιόν στις χειμερινές προβλέψεις της.

Ωστόσο, σημειώνει το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα παράσχει αξιοσημείωτη στήριξη στην οικονομία, ενώ τα ευρείας βάσης μέτρα κρατικής στήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας πρόκειται να αμβλύνουν εν μέρει τον αντίκτυπο του υψηλού πληθωρισμού στις επιχειρήσεις και στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών . Τα μέτρα αυτά θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος του 2023 χωρίς ωστόσο να παρεμποδίζονται τα πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια.

Επίσης ο τουρισμός,θα παραμείνει ισχυρός, καθώς ο κλάδος αναμένεται να συνεχίσει να καταγράφει σημαντικά κέρδη από χώρες υψηλού εισοδήματος. Συνολικά, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ προβλέπεται σε 6% το 2022 και 1,0% το 2023.

Με το εξωτερικό περιβάλλον να βελτιώνεται αργά και τον πληθωρισμό να μειώνεται πιο έντονα από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, η ανάπτυξη αναμένεται να σημειώσει ευρεία ανοδική πορεία προς το τέλος του ίδιου έτους και να παράσχει θετική επίδραση βάσης στο μέλλον. Για το 2024 συνολικά, η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί μέτρια στο 2%, λόγω της σταδιακής ανάκαμψης της ιδιωτικής κατανάλωσης και της βελτίωσης της εξωτερικής ζήτησης.

Η ακρίβεια

Ειδικότερα για τον πληθωρισμό η Κομισιόν περιμένει ότι θα αναρριχηθεί στο 10% το 2022, προτού επιβραδυνθεί στο 6% το 2023 και στο 2,4% το 2024. Κάτι που ουσιαστικά "κουρεύει" την όποια άνοδο των εοσοδημάτων λόγω της διόγκωσης του ΑΕΠ.

Ο πληθωρισμός προβλέπεται να κορυφωθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2022 και να υποχωρήσει μόνο σταδιακά στη συνέχεια. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας είναι ο κύριος μοχλός, αλλά η μεταβίβαση σε άλλες συνιστώσες αναμένεται να αυξηθεί. Ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ προβλέπεται να φτάσει στο 10% το 2022 και να μειωθεί στο 6% το 2023, πριν υποχωρήσει στο 2,4% το 2024.

Αρνητικοί κίνδυνοι περιβάλλουν τις προοπτικές, επισημαίνει η Κομισιόν. Η πτώση των εισοδημάτων των νοικοκυριών σε πολλές χώρες προέλευσης ξένων τουριστών και οι αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τον τουρισμό.

Τα δημοσιονομικά

Το δημοσιονομικό έλλειμμα, ταυτόχρονα, προβλέπεται να φτάσει το -4,1% φέτος, καθώς και να περιοριστεί στο -1,8% το 2023 και στο -0,8% το 2024.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να ήταν ακόμη καλύτερο, αν δεν είχαν εφαρμοστεί τα μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας που συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις στους χρήστες ενέργειας. Από την άνοιξη του 2022, η κυβέρνηση έλαβε πρόσθετα μέτρα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αυξάνοντας τον δημοσιονομικό αντίκτυπό τους το 2022 από το 1,1% του ΑΕΠ που εκτιμήθηκε την άνοιξη σε 2,3% του ΑΕΠ.

Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 1,8% του ΑΕΠ το 2023, φέρνοντας το πρωτογενές ισοζύγιο σε πλεόνασμα 1,1% του ΑΕΠ. Εκτός από τα μέτρα ενεργειακής στήριξης που έχουν προγραμματιστεί για το 2023, οι προβλέψεις συνιστούν ένα πακέτο νέων μόνιμων μέτρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 0,4% του ΑΕΠ το 2023. Το πακέτο περιλαμβάνει μόνιμες φορολογικές περικοπές, κυρίως κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης σε μισθωτούς και συνταξιούχους του Δημοσίου και μέτρα για τους μισθούς του δημόσιου τομέα. Η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος μπορεί να αποδοθεί κυρίως στη μείωση του δημοσιονομικού κόστους των μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών ενέργειας (καθαρά από νέους φόρους στα απροσδόκητα κέρδη των παραγωγών ενέργειας) από 2,3% του ΑΕΠ το 2022 σε 0,5% το 2023 και στην οικονομική ανάπτυξη.

Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 0,8% του ΑΕΠ το 2024, που αντιστοιχεί σε πρωτογενές πλεόνασμα 2,2%. Καθώς η οικονομική ανάκαμψη συνεχίζεται και το αρνητικό παραγωγικό κενό μειώνεται, το πρωτογενές ισοζύγιο προβλέπεται να βελτιωθεί λόγω της κυκλικής συνιστώσας. Από εκεί και πέρα, η πρόβλεψη προϋποθέτει ότι τα ενεργειακά μέτρα θα καταργηθούν σταδιακά έως το 2024, γεγονός που συμβάλλει στη βελτίωση του πρωτογενούς ισοζυγίου.

Το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 171,1% του ΑΕΠ το 2022, στο 161,9% το 2023 και στο 156,9% το 2024, υποστηριζόμενο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ όλα τα έτη και τα χαμηλότερα ελλείμματα το 2023 και το 2024.

Παραμένουν οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι που απορρέουν από εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις, με κυριότερο τις δικαστικές υποθέσεις κατά της ΕΤΑΔ (σ.σ. υπόθεση Μαντωνανάκη).

Η ανεργία, τέλος, εκτιμάται ότι θα παραμείνει σταθερή στο 12,6% τόσο 2022 όσο και το 2023, αλλά και να μειωθεί στο 12,1% το 2024.

Η αύξηση των μισθών

Η αποδυνάμωση της δημιουργίας θέσεων εργασίας, σε γενικές γραμμές σύμφωνα με την προβλεπόμενη επιβράδυνση της αύξησης του ΑΕΠ, και η απουσία τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των δημοσίων μισθών και των κοινωνικών παροχών αναμένεται να διατηρήσουν την αύξηση των ονομαστικών μισθών κάτω από τον πληθωρισμό. Ωστόσο, η τελευταία αύξηση του κατώτατου μισθού και τα κυβερνητικά μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας, καθώς και οι φορολογικές μειώσεις που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα των νοικοκυριών, αναμένεται να αντισταθμίσουν εν μέρει τη μείωση των πραγματικών μισθών.

Πηγή: news247.gr

Για την επίτευξη των εθνικών στόχων για το κλίμα του 2030, θα απαιτηθούν 700 πλοία χαμηλών εκπομπών και 400 πλοία μηδενικών εκπομπών μόνο στη Νορβηγία, σύμφωνα με ναυτιλιακούς οργανισμούς και επιχειρήσεις της χώρας. Νορβηγικές ναυτιλιακές ομάδες, ενώσεις ναυτιλιακής βιομηχανίας, πλοιοκτήτες, επιχειρηματικές οργανώσεις, νηογνώμονες και χρηματοοικονομικοί παράγοντες έχουν δεσμευτεί για διορατική συνεργασία για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών για τον ναυτιλιακό τομέα.