Ρίτσαρντ Γουλφ, Αμερικανός οικονομολόγος

Ο Ρίτσαρντ Γουλφ είναι ένας υπερδραστήριος διανοούμενος των ΗΠΑ, με ισχυρή παρουσία στα δημόσια πράγματα και στα ΜΜΕ, όπου με θάρρος μιλά για τις ανισότητες, τις καταχρήσεις του καπιταλισμού και την ανάγκη αναδιοργάνωσης της οικονομίας σε συνεταιριστική βάση, με δραστηριοποίηση των εργαζομένων από τα κάτω. Απαντά στις ερωτήσεις μας για τη διεθνή οικονομία, αλλά και για τα προβλήματα της Ελλάδας.

• Σχεδόν δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης, ποια είναι η κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας; Βλέπετε κινδύνους υποτροπής;

Από το παγκόσμιο καπιταλιστικό κραχ του 2008-2009, οι καπιταλιστές έμαθαν πολύ λίγα πράγματα, καθώς μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις κυβερνήσεις, οι οποίες χρηματοδότησαν την «ανάκαμψη» των τραπεζικών κερδών, των μεγάλων επιχειρήσεων και των χρηματιστηρίων, και να συγκεντρώσουν ακόμα μεγαλύτερο πλούτο στις μεγάλες εταιρείες και στους πλούσιους πολίτες. Γι’ αυτούς το κραχ αποδείχτηκε ένα προσωρινό πλήγμα σ’ έναν δρόμο γεμάτο κέρδη.

Ετσι, συνεχίζουν τις ίδιες κύριες τάσεις που οδήγησαν στο κραχ του 2008-2009 και μ’ αυτόν τον τρόπο δημιουργούν εκείνες τις πιέσεις που σύντομα θα προκαλέσουν ακόμα ένα κραχ. Οι καπιταλιστικοί κύκλοι των επιχειρήσεων διαρκούν κατά μέσο όρο 4-7 χρόνια τους τελευταίους δύο αιώνες, οπότε έχουμε λόγο να προβλέψουμε οικονομικά προβλήματα ή «υποτροπή» σύντομα. Και αυτό συζητείται ευρέως αυτές τις μέρες στη Γουόλ Στριτ.

• Και με τους εργαζομένους τι συμβαίνει;

Εν τω μεταξύ, οι μάζες των εργατών στις καπιταλιστικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της Ιαπωνίας βλέπουν την οικονομική τους προοπτική να επιδεινώνεται και το οικονομικό μέλλον των παιδιών τους να γίνεται ζοφερό. Οι καλύτερες θέσεις εργασίας μεταφέρονται σε χώρες με χαμηλούς μισθούς ή αντικαθίστανται από υπολογιστές και ρομπότ.

Οι επιχειρήσεις και οι πλούσιοι αρνούνται να πληρώνουν φόρους σε αυτά τα «παλιά κέντρα» του καπιταλισμού (ακόμη και όταν πληρώνουν περισσότερους φόρους στην Ασία κ.λπ.). Και έτσι τα κοινωνικά προγράμματα και τα δίκτυα υποστήριξης δέχονται παντού επίθεση. Ετσι, οι εργαζόμενες τάξεις αντιμετωπίζουν φτωχότερες θέσεις εργασίας και λιγότερη υποστήριξη από τις κυβερνήσεις.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο θυμός τους προκάλεσε την ψήφο του Brexit και την άνοδο του Κόρμπιν στο Ηνωμένο Βασίλειο, την ψήφο στον Τραμπ και στον Σάντερς στις ΗΠΑ, στον Μελανσόν στη Γαλλία, αλλά και την κατάρρευση της δημοτικότητας του Αμπε στην Ιαπωνία.

• Η εκλογή του Τραμπ αλλάζει τις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας;

Η εκλογή και το καθεστώς του Τραμπ αντιπροσωπεύουν μια απότομη μετατόπιση της εθνικιστικής δεξιάς πτέρυγας ως ένα μέσο για να περιοριστούν οι διαιρέσεις και οι συγκρούσεις στις ΗΠΑ.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ήταν η αμερικανική Αριστερά (CIO, σοσιαλιστικά και κομμουνιστικά κόμματα) η οποία άσκησε πίεση για το Νιου Ντιλ, ως μια απάντηση του Ρούσβελτ στην τελευταία μεγάλη καπιταλιστική κρίση πριν από το 2008-9. Ετσι, δημιουργήθηκε μια τεράστια νέα «μεσαία τάξη» -στην πραγματικότητα απλώς καλύτερα αμειβόμενοι εργαζόμενοι.

Από το 1945 έως τη δεκαετία του ‘70, ήταν αυτή η μεσαία τάξη που πίεσε τον αμερικανικό καπιταλισμό από κάτω και έγινε το καμάρι του καπιταλισμού ως δήθεν δημιούργημά του.

Στις ΗΠΑ, ο καπιταλισμός πιστώθηκε τη δημιουργία και τη διατήρηση της «μεσαίας τάξης». Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι ο αμερικανικός καπιταλισμός έχει καταστρέψει αυτήν την τάξη, οδηγώντας τα στάνταρ ζωής της δραματικά προς τα κάτω.

Ο Τραμπ κερδίζει υποσχόμενος να επαναφέρει την προηγούμενη κατάσταση (να κάνει και πάλι την Αμερική μεγάλη), αλλά δεν μπορεί να το κάνει αυτό ενάντια στη βούληση της κυρίαρχης καπιταλιστικής τάξης και των συμμάχων της που τη στηρίζουν.

Απ’ αυτό προκύπτουν οι δυσκολίες του και ο κίνδυνος ότι αυτές θα διευκολύνουν μια κανονική φασιστική επιχείρηση. Ταυτόχρονα, η Αριστερά στις ΗΠΑ αφυπνίζεται από την καταπίεσή της και τον πολιτικό της ύπνο. Μεγάλοι αγώνες οικοδομούνται αυτήν την περίοδο.

• Το ΔΝΤ και οι Ευρωπαίοι διαφωνούν για το ζήτημα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αρνείται να συζητήσει μέτρα για την ανακούφισή του. Ποια είναι η γνώμη σας;

Οι Ελληνες επέτρεψαν στον Σόιμπλε και σε όσους εκπροσωπεί να χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα ως παράδειγμα για να τρομοκρατήσουν και να αποσπάσουν την προσοχή της ευρωπαϊκής εργατικής τάξης. Η καταστροφή αποτελεί προειδοποίηση για αντίσταση οπουδήποτε αλλού.

Το παράδειγμα της Ελλάδας χρησιμοποιείται για να αποδειχτεί ότι τα βάσανα σε μια καπιταλιστική κατάρρευση οφείλονται στα σφάλματα των «διεφθαρμένων κυβερνήσεων» και των «τεμπέληδων εργαζομένων».

Αυτή είναι η κλασική καπιταλιστική ιδεολογία που εφαρμόζεται οπουδήποτε οι ιδεολόγοι της μπορούν να την κάνουν να φαίνεται πιστευτή. Αυτή τη φορά η Ελλάδα ήταν ο βολικός στόχος.

Το πρωταρχικό ζήτημα για τον Σόιμπλε δεν ήταν ποτέ τα χρήματα για την Ελλάδα (ανακούφιση του χρέους της, αποπληρωμές κ.λπ. -ξέρει πού καταλήγουν τα χρήματα...). Το ζητούμενο ήταν η πειθάρχηση της υπόλοιπης εργατικής τάξης της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Γερμανών.

• Η ελληνική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι μπορεί να βγει στις αγορές και να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας μετά το τέλος του προγράμματος προσαρμογής. Τι νομίζετε;

Για να γίνει αυτό, η Ελλάδα θα παραμείνει ο όμηρος που υπήρξε μέχρι σήμερα, ο οποίος είναι διαθέσιμος και πάλι στην επόμενη κρίση για οποιαδήποτε ωφελήματα μπορεί να αποσπάσει το ευρωπαϊκό κεφάλαιο από την «τιμωρία» της. Η σωτηρία της Ελλάδας απαιτεί και συνεπάγεται έξοδο από τον καπιταλισμό. Κανένας βαθμός απόρριψης αυτής της πραγματικότητας δεν μπορεί να το ξεπεράσει ή να το αλλάξει αυτό.

Οσο οι επιχειρήσεις λειτουργούν ως εσωτερικές αυτοκρατορίες, όπου μια μικρή μειοψηφία κατέχει, λειτουργεί και επομένως ελέγχει τόσο τη διαδικασία παραγωγής όσο και τα κέρδη που παράγει, αυτή η μειονότητα θα ελέγχει επίσης την πολιτική και τον πολιτισμό, διαμορφώνοντάς τα με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρήσουν και να αναπαραγάγουν το καπιταλιστικό σύστημα.

Εκτός και μέχρι οι εργαζόμενοι να τα αλλάξουν όλα αυτά και να αντικαταστήσουν την ιεραρχική δομή της καπιταλιστικής επιχείρησης με τη δημοκρατική δομή των εργατικών συνεταιρισμών, θα συνεχίζεται αυτό που συμβαίνει στις εργατικές τάξεις της Δυτικής Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της Ιαπωνίας.

• Συχνά αναφέρεστε στους συνεταιρισμούς και στην ανάγκη αναδιάρθρωσης της οικονομίας σε συνεργατική βάση. Πόσο εφικτό είναι αυτό στο πλαίσιο του αρπακτικού καπιταλισμού;

Ο καπιταλισμός ετοιμάζει το έδαφος για τον θάνατό του (όπως έκαναν και η δουλεία και η φεουδαρχία για τον δικό τους). Οι εσωτερικές διαιρέσεις, οι αγωνίες, η πικρία που σπέρνει τώρα, θα έχουν τα ιστορικά τους αποτελέσματα. Αν καταστεί πιο επιθετικός, αυτό ίσως να του προσφέρει λίγο περισσότερο χρόνο, αλλά με κόστος τη δημιουργία βαθύτερων αντιφάσεων.

Σε όλο τον κόσμο, το ενδιαφέρον και η μεταστροφή στους συνεταιρισμούς των εργαζομένων καταλαμβάνουν τη φαντασία όλο και περισσότερων ανθρώπων. Αυτοί αντιπροσωπεύουν έναν νέο δρόμο προς τα εμπρός, πέρα από τον καπιταλισμό. Βασίζονται στην αυτοκριτική των σοσιαλιστών ότι η δημόσια ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και ο κυβερνητικός σχεδιασμός μπορεί να είναι απαραίτητα για την υπέρβαση του καπιταλισμού, αλλά είναι σίγουρα ανεπαρκή.

Πρέπει να υπάρξει εκδημοκρατισμός στη βάση της κοινωνίας, μέσα στις ίδιες τις επιχειρήσεις, για να μπορέσουν οι εργατικές τάξεις και οι σύμμαχοί τους να ελέγξουν τις δημόσιες και σχεδιασμένες επιχειρήσεις. Αυτή η γενιά, πρώτον, έχει μάθει αυτό το βασικό μάθημα των πειραμάτων του 20ού αιώνα με τον σοσιαλισμό και, δεύτερον, βίωσε τις αποτυχίες του καπιταλισμού. Κατά την άποψή μου, από τις ΗΠΑ, η μετάβαση πέρα από τον καπιταλισμό είναι πλέον πιο κοντά και πιο εφικτή από ποτέ.

Ποιός είναι

Γεννημένος το 1942, ο Αμερικανός μαρξιστής οικονομολόγος είναι ομότιμος καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχερστ.

Είναι από τους επιστήμονες που πρώτοι προειδοποίησαν για την κατάρρευση της αγοράς των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ. Τις απόψεις του, αλλά και σημαντικό υλικό για την κρίση, μπορεί ο αναγνώστης να τα βρει στους δύο ιστότοπους που διατηρεί: www.rdwolff.com και democracyatwork.info.

Οι επιστήμονες ανέσυραν στην επιφάνεια της Ανταρκτικής από το υπέδαφός της πυρήνες πάγου που έχουν ηλικία-ρεκόρ περίπου 2,7 εκατομμυρίων ετών όταν περίπου άρχιζαν οι κύκλοι των παγετώνων στη Γη.

Οι εν λόγω πάγοι είναι κατά τουλάχιστον 1,7 εκατομμύρια χρόνια παλαιότεροι από αυτούς που μέχρι σήμερα κατείχαν το ρεκόρ (ένας πυρήνας πάγου ηλικίας 800.000 ετών που είχε ανασυρθεί το 2004). Ο νέος και πολύ παλαιότερος πυρήνας πάγου ανασύρθηκε από μια ανεμοδαρμένη περιοχή της ανατολικής Ανταρκτικής, τους λόφους Άλαν, περίπου 200 χιλιόμετρα από τη βάση Μακ Μούρντο, μια περιοχή διάσημη για την ανακάλυψη αρχαίων μετεωριτών όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η γεώτρηση έγινε όχι κάθετα όπως συνήθως, αλλά οριζόντια στην πλαγιά του λόφου και το γεωτρύπανο τρύπησε μόνο σε βάθος 150 μέτρων για να βρει τον πανάρχαιο πάγο. Για «απίστευτο» επίτευγμα έκαναν λόγο οι επιστήμονες, καθώς έχουν πλέον στα χέρια τους το αρχαιότερο δείγμα της ατμόσφαιρας του πλανήτη μας

Οι γεωτρήσεις στην Ανταρκτική και στην εξίσου παγωμένη Γροιλανδία αποσκοπούν στο να φέρουν στο φως αρχαίους πάγους, που περιέχουν εγκλωβισμένες φυσαλίδες αέρα από την πανάρχαια ατμόσφαιρα της Γης. Η ανάλυση αυτών των δειγμάτων αποκαλύπτει πλούσιες πληροφορίες για το αρχαίο κλίμα και για τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα και της θερμοκρασίας, καθώς άλλα δεδομένα για το περιβάλλον στο μακρινό παρελθόν.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γεωχημικό Μάικλ Μπέντερ του πανεπιστημίου Πρίνστον, που έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στη διεθνή συνδιάσκεψη γεωεπιστημόνων«Γκόλντσμιντ» στο Παρίσι, σύμφωνα με το«Science», δήλωσαν ότι οι πρώτες αναλύσεις του πυρήνα πάγου δείχνουν πως τα επίπεδα του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα πριν 2,7 εκατ. χρόνια δεν ξεπερνούσαν τα 300 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm), δηλαδή ήσαν πολύ χαμηλότερα από τα σημερινά επίπεδα, που είναι λίγο πάνω από τα 400 ppm.

Τα επίπεδα διοξειδίου με βάση την ανάλυση των πάγων είναι χαμηλότερα από τις έως τώρα εκτιμήσεις, οι οποίες είχαν βασισθεί σε απολιθώματα ζώων που ζούσαν σε ρηχές θάλασσες. Οι επιστήμονες θα πρέπει συνεπώς να αναθεωρήσουν τα παλαιοκλιματικά μοντέλα τους.

Εκτιμάται ότι η Ανταρκτική μπορεί να κρύβει πάγους ηλικίας έως 30 εκατομμυρίων ετών. Όμως δεν θα είναι καθόλου εύκολο να φέρει κανείς στο φως τόσο παλιούς πάγους. Ο επόμενος πιο ρεαλιστικός αλλά άκρως φιλόδοξος στόχος θα είναι να ανασυρθούν πάγοι ηλικίας έως πέντε εκατ. ετών, μια εποχή που πιστεύεται ότι οι θερμοκρασίες έμοιαζαν με αυτές προς τις οποίες κατευθύνεται σήμερα η Γη λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Πηγή: newsbeast.gr

Επιστήμονες ανακάλυψαν 91 ηφαίστεια κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ηφαιστειακή περιοχή στη Γη και βρίσκεται μόλις δυο χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια του στρώματος πάγου που καλύπτει τη δυτική Ανταρκτική. 

Η έρευνα που έφερε στο φως τα περίπου 100 ηφαίστεια έγινε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Το μεγαλύτερο από τα ηφαίστεια είναι όσο το Έιγκερ της Ελβετίας που βρίσκεται σε ύψος 4.000 μέτρων. 

Οι γεωλόγοι υποστηρίζουν ότι αυτή η ηφαιστειογενής περιοχή είναι πιθανόν να ξεπερνά ακόμη κι εκείνη της ηφαιστειακής κορυφογραμμής της ανατολικής Αφρικής, που σήμερα εκτιμάται ως αυτή με την μεγαλύτερη συγκέντρωση ηφαιστείων στον κόσμο. 

Τα νέα σύμφωνα με τους ερευνητές δεν είναι και τόσο καλά καθώς η δραστηριότητα αυτής της σειράς ηφαιστείων θα μπορούσε να έχει ανησυχητικές συνέπειες. «Αν ένα από αυτά τα ηφαίστεια ενεργοποιούνταν αυτό θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τα στρώματα πάγου της δυτικής Ανταρκτικής», δηλώνει στον Guardian, ο ειδικός στους παγετώνες, Ρόμπερτ Μπίνγχαμ, ένας από τους ερευνητές που συμμετείχαν στη μελέτη. 

«Οτιδήποτε προκαλεί την τήξη του πάγου - κάτι που θα μπορούσε να κάνει η έκρηξη ενός ηφαιστείου - θα επιτάχυνε τη ροή του πάγου στη θάλασσα. Το μεγάλο ερώτημα είναι τώρα: πόσο δραστήρια είναι αυτά τα ηφαίστεια; Αυτό είναι κάτι που πρέπει να καθορίσουμε το συντομότερο δυνατόν». 

Τα ηφαίστεια ανακαλύφθηκαν με την χρήση ραντάρ που διεισδύουν στον πάγο και μεταφέρθηκαν είτε με αεροσκάφη, είτε χερσαία στην περιοχή. Τα αποτελέσματα που έδωσαν τα ραντάρ συγκρίθηκαν με αυτά από τις δορυφορικές και τις μετρήσεις της βάσης δεδομένων. Επίσης με τα γεωλογικά δεδομένα από άλλες εναέριες έρευνες. «Αρχικά ψάχναμε για κορυφές ηφαιστείων που να διαφαίνονται από τον πάγο», εξηγεί ο Μπίνγχαμ. 

Αφού η ομάδα συγκέντρωσε και ανέλυσε τα αποτελέσματα των ερευνών ανέφερε την ανακάλυψη 91 προηγουμένως άγνωστων ηφαιστείων τα οποία προστίθενται στα ήδη 47 που είχαν ανακαλυφθεί από την εξερεύνηση της περιοχής τον προηγούμενο αιώνα. 

Τα νέα ηφαίστεια κυμαίνονται σε ύψος από 100 έως 3.850 μέτρα. Όλα καλύπτονται από πάγο, που μερικές φορές έχει πάχος από 4 χλμ. «Μείναμε έκπληκτοι», λέει ο Μπινγχαμ. «Δεν περίμενα να βρούμε κάτι παρόμοιο. Σχεδόν τριπλασιάστηκε ο αριθμός των ηφαιστείων που γνωρίζαμε ότι υπάρχουν στη δυτική Ανταρκτική. Υποψιαζόμαστε μάλιστα ότι υπάρχουν ακόμη περισσότερα στη θάλασσα πάνω από το στρώμα πάγο Ρος. Έτσι νομίζουμε ότι είναι πολύ πιθανό, αυτή η περιοχή να αποδειχτεί η περιοχή με την μεγαλύτερη πυκνότητα ηφαιστείων στο κόσμο, ακόμη μεγαλύτερη και από την ανατολική Αφρική, όπου συναντάμε το Νιραγκόνγκο, το Κιλιμάντζαρο, το Λονγκονοτ και όλα τα άλλα ενεργά ηφαίστεια». 

Η ανακάλυψη είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή η δραστηριότητα αυτών των ηφαιστείων μπορεί να έχει κρίσιμες επιπτώσεις για τον υπόλοιπο πλανήτη. Αν ξεσπούσαν θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τους πάγους της περιοχής που ήδη έχουν επηρεαστεί σφοδρά από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Η εκροή του λιωμένου πάγου στον Ωκεανό της Ανταρκτικής θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση της στάθμης της θάλασσας. «Απλώς δεν γνωρίζουμε το πόσο δραστήρια υπήρξαν τα ηφαίστεια αυτά στο παρελθόν», σημειώνει ο Μπίνγκχαμ. 

Ωστόσο, επισημαίνει μια ανησυχητική τάση: «Η μεγαλύτερη ηφαιστειακή κατάσταση αυτή τη στιγμή στον κόσμο είναι σε περιοχές που μόλις πρόσφατα ‘έχασαν’ τους παγετώνες τους, μετά το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων. Πρόκειται για περιοχές, όπως η Ισλανδία και η Αλάσκα», εξηγεί. «Η θεωρία υποδηλώνει ότι αυτό συμβαίνει επειδή, χωρίς το στρώμα πάγου πάνω από αυτά, υπάρχει απελευθέρωση της πίεσης στα ηφαίστεια, κάτι που τα κάνει πιο ενεργά». 

Κι αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε να συμβεί στη δυτική Ανταρκτική, σημειώνει ο Guardian, όπου ήδη σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρείται στην περιοχή ως απόρροια της κλιματικής αλλαγής. Αυτό ήδη έχει αρχίσει να επηρεάζει τους παγετώνες της. Αν μειωθούν σημαντικά, αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει την πίεση στα ηφαίστεια που βρίσκονται κάτω από το στρώμα πάγου και να οδηγήσει σε εκρήξεις, οι οποίες με τη σειρά τους θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω το στρώμα πάγου, αυξάνοντας κι άλλο τη στάθμη της θάλασσας. «Είναι κάτι που πρέπει να παρακολουθούμε στενά», καταλήγει ο Μπίνγχαμ.

Πηγή: tvxs.gr

του Αλέκου Αναγνωστάκη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν τότε τη ρίψη των πυρηνικών βομβών, διαπράττοντας ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου στην ιστορία της ανθρωπότητας.

"… Μέσα στο μυαλό μου, κυριάρχησε ένας στίχος από το ινδικό έπος του  "Bhagavad-Gita" στην οποία ο Krishna προσπαθεί να πείσει τον πρίγκιπα ότι πρέπει να κάνει το καθήκον του: "Είμαι ο θάνατος: ο καταστροφέας των κόσμων" σημειώνει στο ημερολόγιο του ο Οπενχάιμερ, ο νομπελίστας πυρηνικός φυσικός και επικεφαλής τότε του προγράμματος ανάπτυξης των πυρηνικών όπλων των ΗΠΑ.

Στις 6 Αυγούστου του 1945, δυο μόλις ημέρες πριν και στις 9 Αυγούστου, μια ημέρα μετά την κήρυξη από τη Σοβιετική Ένωση του πολέμου σε βάρος της Ιαπωνίας, οι ΗΠΑ χτύπησαν διπλά.  Στις 6  Αυγούστου στις 8.15 και δεκαεφτά δευτερόλεπτα ξεκινά στη Χιροσίμα τη ρίψη εφτά χιλιάδων τόνων πυρηνικών ανά τετραγωνικό. Η βόμβα ήταν τύπου ουρανίου 235.

Σε κλάσματα του δευτερολέπτου καταστρέφεται το μεγαλύτερο μέρος της πόλης και σκοτώνονται περίπου 70.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Αμερικανών. Εξανεμίστηκαν όχι μόνο ως ανθρώπινα όντα αλλά ως υποστάσεις με μάζα. Αυτό που έμεινε πάνω στα ανθεκτικά υλικά, όπως ο γρανίτης, είναι οι σκιές ανθρώπων, ζώων και φυτών.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 9 Αυγούστου 1945, οι Αμερικανικές δυνάμεις έριξαν τη δεύτερη (και τελευταία μέχρι σήμερα πυρηνική βόμβα εναντίον ανθρώπων) στο Ναγκασάκι. Εδώ η βόμβα ήταν άλλου τύπου και χρησιμοποιούσε ως γόμωση το πλουτώνιο.

Οι νεκροί των δυο εκρήξεων υπολογίζονται  στους 300.000!

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσαν το 1950 τα δημοτικά συμβούλια των δυο  πόλεων, 179.558  άτομα σκοτώθηκαν ή εξαφανίστηκαν την μοιραία εκείνη ημέρα. Χιλιάδες άλλοι πέθαναν αργότερα με τον αργό και βασανιστικό θάνατο που φέρνει η προσβολή από την ραδιενέργεια. 176.987 έμειναν άστεγοι.

Η μεγαλύτερη, μέχρι σήμερα, πυρηνική καταστροφή στην παγκόσμια ιστορία, συντελείται.

Όταν η θύελλα του πολέμου κόπασε και έγιναν γνωστές οι ανατριχιαστικές λεπτομέρειες του "ατομικού βομβαρδισμού" των δυο πόλεων, το δέος μπροστά στη νέα κατάκτηση του ανθρώπου το διαδέχτηκε η αγανάκτηση και εναντίωση.

«Ήταν πεποίθησή μου, αναφέρει στο βιβλίο του «The White House years: Mandate for change» ο κατοπινός συντηρητικός πρόεδρος των ΗΠΑ στρατηγός Αϊζενχάουερ, πως η Ιαπωνία εκείνη τη στιγμή αναζητούσε τρόπο να παραδοθεί με το λιγότερο εξευτελιστικό τρόπο.

Η Ιαπωνία είχε ήδη ηττηθεί και η ρίψη της βόμβας ήταν εντελώς μη απαραίτητη.

Η χώρα μας θα έπρεπε να αποφύγει να σοκάρει την παγκόσμια κοινή γνώμη με τη χρήση ενός όπλου, το οποίο δεν ήταν πια υποχρεωτικό ως μέσον για να σώσουν ζωές Αμερικανών.»

 «Οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποίησαν ατομικά όπλα εναντίον ενός εχθρού που είχε ουσιαστικά ηττηθεί» συμπληρώνει στο Bulletin of the atomic Scientists το 1946 ο ίδιος ο  Oπενχάιμερ.

«Πιστεύω ακράδαντα ότι η χρήση της ατομικής βόμβας έσωσε μερικά εκατομμύρια ζωές Αμερικανών και Ιαπώνων μαζί» αντιπαραθέτει στο «Atlantic Monthly» το 1946 ο επίσης νομπελίστας φυσικός Κόμπτον, πρόεδρος τότε του ΜΙΤ.

Ο ψυχρός πόλεμος είχε ήδη αρχίσει.

Ο Τρούμαν υποστήριζε ότι  «η επιχείρηση «Ντίμπλς»  και η ρήψη των πυρηνικών βομβών ήταν αναγκαία επειδή μια εισβολή στην Ιαπωνία θα κόστιζε χιλιάδες ζωές Αμερικανών».

Το επιχείρημα επανέρχεται διαρκώς. Αρκεί να ψάξει κανείς για άρθρα με τίτλο «Γιατί ήταν πολιτικά ορθή η απόφαση να πέσει η ατομική βόμβα στην Ιαπωνία» και θα καταλάβει.

Ο  Χίτλερ όμως τον Αύγουστο του 1945 είχε ήδη αυτοκτονήσει. Οι ναζί είχαν υπογράψει συνθηκολόγηση με την υπογραφή του στρατάρχη Βίλχελμ Κάιτελ.

 Η Ιαπωνία έμενε μόνη και με κατεστραμμένο τον ιαπωνικό στόλο, με 64 πόλεις κατεστραμμένες από συμβατικούς βομβαρδισμούς (μόνο στο μαζικό βομβαρδισμό του Τόκιο στις 9 και 10 Μάρτη 1945 έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 120.000 άνθρωποι), τους πολίτες της χώρας να υποφέρουν  από την πείνα και την  παραγωγή να βρίσκεται κυριολεκτικά στο μηδέν.

Η Ιαπωνία είχε ήδη χάσει. Ανήμπορη να  διατηρήσει τον πόλεμο προσπαθούσε να επιτύχει την καλύτερη δυνατή συμφωνία με τους Συμμάχους.

Επιπλέον στη Διάσκεψη της Κριμαίας το 1945 ο Στάλιν επαναβεβαίωνε τους συμμάχους ότι η Σοβιετική Ένωση θα μπει στον πόλεμο εναντίον της Ιαπωνίας, δέσμευση που είχε αναλάβει ήδη από τη Διάσκεψη της Τεχεράνης το 1943. Ο δε Ιάπωνας πρεσβευτής στην Ελβετία με εντολή της κυβέρνησης του είναι κάνει γνωστές στις ΗΠΑ και μέσω Μόσχας κινήσεις για συνθηκολόγηση.

Οι επιστήμονες γνώριζαν

Η ευθύνη της απόφασης για τη ρίψη της πυρηνικής βόμβας και την ανάπτυξη της υδρογονοβόμβας ανήκει κυρίως στην κυβέρνηση και στον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ.

Ένα όχι αμελητέο μερίδιο όμως ανήκει σε πυρηνικούς επιστήμονες υψηλού επιστημονικού κύρους. Αν αυτοί οι επιστήμονες δεν συνηγορούσαν υπέρ της στρατιωτικής χρήσης της πυρηνικής βόμβας, αν είχαν ενεργοποιηθεί και ανακοινώσει την αντίθεσή τους, τότε το στρατιωτικό και βιομηχανικό σύμπλεγμα και οι κυβερνώντες θα συναντούσαν εξαιρετικά εμπόδια στην προώθηση των εγκλημάτων τους.

Φυσικά μια τέτοια στάση συνεπαγόταν συλλογικό αγώνα, συγκρούσεις και θυσίες.

Όμως η μεγάλη πλειοψηφία του επιστημονικού κόσμου με «εκπρόσωπο» τον Οπενχάιμερ, συμφωνούσε για τη ρήψη της βόμβας σε πραγματικό στόχο. Ένα μειοψηφικό ρεύμα διαφωνούσε προκρίνοντας ένα εναλλακτικό σενάριο: Την επίδειξη της βόμβας σε ερημικό τόπο στους εκπροσώπους των Ενωμένων Εθνών και την έμπρακτη προειδοποίηση για το τι θα ανέμενε όσους δεν παραδίνοταν χωρίς όρους.

Κοινό τους στοιχείο η δημιουργία μετά τον πόλεμο ενός «κόσμου ανοιχτού στη γνώση των επιστημονικών ανακαλύψεων και στη χρήση της ατομικής ενέργειας». Προς αυτό και γι αυτόν το σκοπό επεδίωκαν την άμεση και πλήρη ενημέρωση των συμμάχων, στην ουσία δηλαδή της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Θέση που ήταν σε ευθεία αντίθεση με την πολιτική των κυρίαρχων κύκλων των ΗΠΑ, και κυρίως το ρόλο και χρήση της επιστήμης από τα μονοπώλια.

Τέλος ένα τρίτο ρεύμα, μειοψηφικό στην αρχή και πλειοψηφικό στην πορεία, με πιο γνωστό τον φον Νόιμαν, ανεκδήλωτο δημόσια πριν τη ρήψη, που αντλούσε τη δύναμη του από το στρατιωτικό – βιομηχανικό σύμπλεγμα, θεωρούσε εξ αρχής αναγκαία την αποκλειστική κτήση και αποτελεσματική χρήση των ατομικών όπλων όχι μόνο και όχι κυρίως για την ήττα των δυνάμεων του άξονα αλλά για το ζήτημα της ηγεμονίας στον μεταπολεμικό κόσμο.

«Η χρήση της ατομικής βόμβας θα κάνει την Ρωσία πιο χειραγωγήσιμη» ήταν η  πολιτική άποψη με βάση εκτόξευσης την αμερικάνική κυβέρνηση και προεξάρχοντα τον Τζέιμς Φ. Μπερνς, τότε υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ

Σίγουρο επίσης είναι πως όλοι ανεξαίρετα οι περίφημοι φυσικοί, ο Μπορ, ο Οπενχάιμερ και ο Κόμπτον, ο φον Νόιμαν και ο Λόρεντζ,  ο Χάιζενμπεργκ και ο Φέρμι γνώριζαν. Πολύ περισσότερο αφού ο Ενρίκο Φέρμι ήδη από το 38 είχε τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ της Φυσικής για την συνεισφορά του "στον προσδιορισμό των νέων ραδιενεργών στοιχείων που παράγονται από τον βομβαρδισμό ουδετερονίων (νετρόνια) και την ανακάλυψη των πυρηνικών αντιδράσεων που συμβαίνουν με βραδέα ουδετερόνια".

Σε συνδυασμό μάλιστα με την ήδη γνωστή από την πρώτη δεκαετία του 20^ου αιώνα «αρχή ισοδυναμίας μάζας κι ενέργειας» του Αϊνστάιν γνώριζαν τα ασύλληπτα ποσά θερμικής, ωστικής και ραδιενεργούς ενέργειας που απελευθερώνει μια ατομική έκρηξη.  Αυτό που δεν γνώριζαν καλά ήταν όχι το αν αλλά το κατά πόσον το αποτέλεσμα της ραδιενέργειας μπορούσε να επηρεάσει  επόμενες γενιές. Δηλαδή ποιες είναι οι δόσεις που προκαλούν βιολογικές μεταλλάξεις, τερατογενέσεις και τα διάφορα είδη θανατηφόρων και μη καρκίνων.

Γνώριζαν λοιπόν πολύ καλά το καταστρεπτικό μέγεθος μιας πυρηνικής έκρηξης.

Άρα η άγνοια δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν τη ρίψη των πυρηνικών βομβών, διαπράττοντας ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Στο σημερινό κόσμο οι ΗΠΑ, ο ηγεμόνας ακόμα των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, στη διαπάλη για διατήρηση της παγκόσμιας κυριαρχίας δεν θα διστάσουν μπροστά σε τίποτα.

Το γεγονός πως κανείς αμερικανός πρόεδρος  δεν ζήτησε ποτέ ούτε μια συγγνώμη δεν έχει μόνο συμβολική σημασία.

Επιπλέον τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι δεν τις επισκέφθηκε ποτέ κανείς πρόεδρος (ο Νίξον τις επισκέφθηκε πριν και ο Κάρτερ μετά την προεδρία).

Ο Ομπάμα πήγε τον προ-περασμένο Μάιο δίχως όμως μια συγγνώμη.

Οι ΗΠΑ με κύριο σύμμαχο το Ισραήλ αποτελούν  εξαιρετική απειλή για την ανθρωπότητα.

Με πρόσχημα τα όπλα μαζικής καταστροφής, στέφονται εναντίον όλων όσων αμφισβητούν, η εκτιμούν πως μπορεί να αμφισβητήσουν την παντοκρατορία τους.

Πηγή: kommon.gr

Άδολη καλοκαιρία περιβάλλει τη διανοητική βαρυχειμωνιά των κατοικούντων εν Σάρλοτσβιλ των ΗΠΑ. Όχι όλων βεβαίως βεβαίως κι ας μίλησε ο Ντόναλντ (Τραμπ και ουχί Ντακ) για μια «επίδειξη μίσους, μισαλλοδοξίας και βίας από πολλές πλευρές». Η Ιβάνκα (Τραμπ, επίσης) χρησιμοποίησε, κάποιες ώρες αργότερα, πιo στοχευμένο λεξιλόγιο που περιελάμβανε τις αυτονόητες λέξεις «ρατσισμός» και «νεοναζί». Αλλά ας μην προκαλεί και τόση εντύπωση πια η δήλωση Τραμπ. Με τέτοιες και πολύ χειρότερες δηλώσεις κάποια εκατομμύρια ψηφοφόρων πείστηκαν ότι μπορεί να κάνει την «America great again».

Υπεροχή των λευκών αναγνωρίζουν οι εθνικιστές της Βιρτζίνια. Το έχει γράψει ο Γκαλεάνο στους Καθρέφτες του, ότι ο Διάβολος είναι μαύρος. «Ιδού το αμάρτημα, ιδού τα σκοτάδια, το μαύρο είναι ο εχθρός του φωτός και της αθωότητας». Δοξασμένος να είναι ο Κύριος που υπάρχουν λευκοί να καταστρώνουν και να πραγματοποιούν Παγκόσμιους Πολέμους κι Ολοκαυτώματα, να φτιάχνουν σκλαβοπάζαρα και Μανωλάδες, να απομονώνουν όσους έχουν διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό από εκείνους.

Για μια στιγμή, ζαλισμένη από τις ζέστες των προηγούμενων ημερών, κακοτύχησα την καημένη την Αμερική για τους τόσους σκουριασμένους της πολίτες. Αλλά μετά έκανα ένα κρύο ντουζ και θυμήθηκα ότι εν Ελλάδι έχουν πιάσει φασιστική σκουριά ως και τα έδρανα της Βουλής. Εκτός από τα μυαλά των λευκών Ελλήνων ψηφοφόρων, που εννοείται ότι βαριέμαι πια ν’ ακούω ότι είναι παραστρατημένοι λόγω αγανάκτησης. Από τις πιο άνοστες καραμέλες αυτή η «εξήγηση».

Όμως, καλοκαίρι είναι ακόμη. Ας μιλήσουμε για το «κύμα των εκδρομέων που εγκαταλείπει την Αθήνα» –ωσάν γατί ή μωρό κι η έρμη η πόλη όπως φαίνεται–, για την «πληρότητα στους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς» ή για τον επικείμενο Δεκαπενταύγουστο και πού θα τον περάσουν οι πολιτικοί μας αρχηγοί.

Υπέροχα εθιμοτυπικά ρεπορτάζ του καλοκαιριού. Τα παρακολουθούμε με αμείωτο ενδιαφέρον, όπως κι αυτά των Χριστουγέννων, της Αποκριάς, του Πάσχα, της επόμενης άφιξης του κλιμακίου του Eurogroup στην Αθήνα, της εξόδου στις Αγορές (αμήν), της ανακοίνωσης πλεονάσματος κ.ο.κ.. Έπιασε αέρας και μ’ εμποδίζει να συνεχίσω, ειδάλλως…

«Στόχος του Σόιμπλε η πειθάρχηση της εργατικής τάξης», διαβάζω τον τίτλο της συνέντευξης του Αμερικανού οικονομολόγου, Ρίτσαρντ Γουλφ, στην Εφημερίδα των Συντακτών. Σκέφτομαι τον Εμπειρίκο. Κρίμα που έχει πεθάνει και δεν μπορεί ν’ ασχοληθεί με το πλέον υπερρεαλιστικό θέμα αυτής της εποχής: την εργατική τάξη.

Το παίζω λίγο έξυπνη, αλλά και τι άλλο να κάνω; Δεν έχω την οικονομική δυνατότητα και το ανάλογο κοινωνικό εκτόπισμα να το παίξω σοβαρός επιχειρηματίας. Εννοείται ούτε και την πνευματική ενάργεια που χαρακτηρίζει όλους τους διανοούμενους τούτης της ηλιοκαμένης χώρας. Να θυμηθώ να βρω πότε έγραψε ο Τριπολίτης το Ανεμολόγιο. «Τώρα δημόσια θα έχουν μικρόφωνο μόνο οι γνωρίζοντες». Και δικαίως δηλαδή.

Οι αδαείς πρέπει να σιωπούμε. Και, προπάντων, να μην παραπονούμαστε γι’ αυτό. 

Σκέφτηκα να ζητήσω από τον Αύγουστο μια συνέντευξη. Επικοινώνησα με τον γραμματέα του τον τζίτζικα, ο οποίος, το τρίτο μεσημέρι που τον ενόχλησα, μ’ ενημέρωσε πως ο Αύγουστος νοσηλεύεται σε ιδιωτική κλινική με οξεία ματαιοπληξία. Ας του ευχηθούμε γρήγορη ανάρρωση.

ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΙΩΣΑ

*Η φωτογραφία, «Κορίτσι δίπλα στη θάλασσα», Πορτογαλία 1956, είναι του Γάλλου φωτογράφου Εντουάρ Μπουμπά (Edouard Boubat)

Πηγή: imerodromos.gr

Συμπληρώνονται 63 χρόνια από την εκτέλεση του κομμουνιστή ηγέτη Νίκου Πλουμπίδη. Με την ευκαιρία αυτή, ο Εργατικός Αγώνας αναδημοσιεύει ένα αποκαλυπτικό αφιέρωμα της Εφημερίδας των Συντακτών για τον «κόκκινο δάσκαλο».

Η «Εφημερίδα των Συντακτών» φέρνει για πρώτη φορά σήμερα στη δημοσιότητα άγνωστα ντοκουμέντα για τον Νίκο Πλουμπίδη που αφορούν τους τελευταίους τέσσερις μήνες της ζωής του στη φυλακή και μέχρι την εκτέλεσή του τα χαράματα της 14ης Αυγούστου του 1954.

Πρόκειται για τις εκθέσεις των δεσμοφυλάκων του που υπάρχουν στον φάκελό του στην Ασφάλεια. Όσες τουλάχιστον σώθηκαν και υπάρχουν σήμερα εκεί.

Για το υλικό αυτό θα μιλήσουμε εκτενώς στη συνέχεια, αφού προηγουμένως δώσουμε αναλυτικά ορισμένα ιστορικά στοιχεία για τον Πλουμπίδη, ώστε το υλικό που δημοσιεύουμε να είναι κατανοητό στον αναγνώστη.

Επιμέλεια-Κείμενα: Γιώργος Πετρόπουλος, Νίκος Χατζηδημητράκος, Νικόλας Ζηργάνος, Ελένη Κατσιγιάννη, Κώστας Μανιμανάκης.

Η ένταξή του στο ΚΚΕ

Ο Νίκος Πλουμπίδης γεννήθηκε το 1902 στα Λαγκάδια του νομού Αρκαδίας. Αποφοίτησε από το διδασκαλείο Πύργου τον Ιούλιο του 1924.

Μέλος του ΚΚΕ έγινε το 1926 και το 1929 ήρθε στην Αθήνα για μετεκπαίδευση.  Διετέλεσε μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Συνομοσπονδίας Δημοσίων Υπάλληλων.

Τον Μάρτιο του 1933 εκλέχτηκε στην Εκτελεστική Επιτροπή της Ενωτικής ΓΣΕΕ την οποία αντιπροσώπευε στην Κόκκινη Συνδικαλιστική Διεθνή.

Ήταν μέλος της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ στο 7ο Συνέδριο της Κ.Δ. (1935). Στο 6ο Συνέδριο του ΚΚΕ (Δεκέμβριος 1935) εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος της Κ.Ε. του κόμματος.

Δούλεψε για μεγάλο χρονικό διάστημα παράνομα στη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας. Τον Ιούνιο του 1938 εκλέχτηκε μέλος του Π.Γ. Συνελήφθη στην Αθήνα στις 22.5.1939 και φυλακίστηκε.

Όλο σχεδόν το χρονικό διάστημα της φυλάκισής του ήταν κρατούμενος στο σανατόριο «Σωτηρία», επειδή έπασχε από φυματίωση.

Ακόμη και φυλακισμένος ήταν ο ουσιαστικός καθοδηγητής της «παλιάς Κεντρικής Επιτροπής» του ΚΚΕ, η οποία ως γνωστόν πήρε εντελώς διαφορετική θέση στον ελληνοϊταλικό πόλεμο απ’ αυτήν του ιστορικού γράμματος του Νίκου Ζαχαριάδη.

Στις 26 Φεβρουαρίου του 1942 δραπέτευσε. Πήρε μέρος στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (1942) όπου εκλέχτηκε στην Κ.Ε. και στη συνέχεια στο Π.Γ.

Μετά την απελευθέρωση, στο 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ (1945) εκλέχτηκε μέλος της Κ.Ε.

Στη διάρκεια του εμφυλίου δούλεψε παράνομα στην Αθήνα και από την άνοιξη του 1949 που συνελήφθη ο επικεφαλής του παράνομου μηχανισμού του κόμματος Στέργιος Αναστασιάδης, τέθηκε επικεφαλής των παράνομων κομματικών οργανώσεων στην πρωτεύουσα.

Οι υποψίες του ΚΚΕ

Ο παράνομος κομματικός μηχανισμός υπό τον Πλουμπίδη δέχτηκε ισχυρότατο χτύπημα από τις διωκτικές αρχές με τη σύλληψη του Νίκου Μπελογιάννη τον Δεκέμβριο του 1950 και ουσιαστικά διαλύθηκε με την αποκάλυψη των ασυρμάτων τον Νοέμβριο του 1951.

Έτσι ο ίδιος πέρασε ένα διάστημα σκληρής παρανομίας αλλά και απομόνωσης, καθώς δεν είχε τη δυνατότητα επαφής με την ηγεσία του κόμματος η οποία βρισκόταν στο εξωτερικό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά το χτύπημα των ασυρμάτων από την Ασφάλεια, στην ηγεσία του ΚΚΕ αυξάνουν οι υποψίες ότι ο Πλουμπίδης δεν ήταν καθαρός.

Έτσι στη συνεδρίαση του Π.Γ. στις 21.12.51 λαμβάνεται μεταξύ άλλων και η εξής απόφαση: «14.- Να κάνουμε φάκελο για την υπόθεση Μ-Κ κ.λ.π. με όλα τα στοιχεία, τηλεγραφήματα, τι έγραψαν οι εφημερίδες για Βαβούδη και αφού τα διαβάσουν όλοι να κάνουμε συζήτηση στο Π.Γ. Το πότε θα το καθορίσουμε» (Μ-Κ σημαίνει «Μπάρμπας» που ήταν το ψευδώνυμο του Πλουμπίδη και «Κουφός» που ήταν το ψευδώνυμο του Βαβούδη).

Λίγες ημέρες αργότερα, σε νέα συνεδρίαση του Π.Γ. στις 10.1.52, αποφασίζεται: «2.- Να γράψουμε όλοι μέσα σε 15 μέρες ό,τι ξέρουμε για τον Πλουμπίδη».

Από εκεί και μετά φαίνεται πως φτιάχνεται ένας φάκελος που αφορά τον Νίκο Πλουμπίδη, μέσα στον οποίο καταχωρίζονται εκθέσεις ηγετικών και κατώτερων στελεχών του κόμματος και από τις οποίες αναζητούνται πληροφορίες για το παρελθόν του αγωνιστή και το ενδεχόμενο να υπάρχουν σκοτεινά σημεία σ’ αυτό.

Το υλικό αυτών των εκθέσεων δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα και μάλλον είναι διασκορπισμένο.

Ένα μέρος του βρίσκεται στα ΑΣΚΙ (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας) και ένα άλλο, το πιο απόρρητο -σύμφωνα με πληροφορίες στελεχών του ενιαίου (προ της διάσπασης του 1968) ΚΚΕ- πρέπει να βρίσκεται στα αρχεία του ΚΚΕ.

Από αυτό το υλικό η τότε ηγεσία του κόμματος υπό τον Νίκο Ζαχαριάδη κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο Πλουμπίδης ήταν χαφιές. Κατηγορία βεβαίως η οποία ήταν εντελώς εσφαλμένη.

Η σύλληψή του και η καταγγελία του ΚΚΕ ότι είναι χαφιές

Ο Ν. Πλουμπίδης θα συλληφθεί, τελικά, στις 25 Νοεμβρίου 1952. Οπως ανακοίνωσαν οι διωκτικές αρχές, η σύλληψή του έγινε στο σπίτι όπου διέμενε, στην οδό Πρεβέζης 14, στον Κολωνό.

Οι εφημερίδες και το ραδιόφωνο ανακοίνωσαν το γεγονός αυθημερόν με έκτακτα παραρτήματα και δελτία ειδήσεων.

Την επομένη, 26 Νοεμβρίου, η είδηση της σύλληψής του κοσμούσε τις πρώτες σελίδες του Τύπου ενώ τα ρεπορτάζ ήταν αναλυτικότερα.

Ο συλληφθείς εμφανίζεται στα δημοσιεύματα ως εκπρόσωπος της ηγεσίας του ΚΚΕ στην Ελλάδα.

Από αυτά τα δημοσιεύματα έχει αξία να κρατήσουμε ορισμένα στοιχεία:

Η Ασφάλεια και οι υπηρεσίες δίωξης του κομμουνισμού, ενώ ανακοινώνουν τη σύλληψη του Πλουμπίδη στον Τύπο, αποφεύγουν τις επίσημες περαιτέρω δηλώσεις επί του θέματος.

«Λεπτομέρειαι επί των συνθηκών της συλλήψεώς του θα ανακοινωθούν εν καιρώ», δηλώνει στους δημοσιογράφους τη μέρα της σύλληψης ο υπουργός των Εσωτερικών Π. Λυκουρέζος.

Είναι φανερό ότι η στάση αυτή αποτελεί προϊόν μεθόδευσης. Μέγιστη δε απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι οι διαρροές πληροφοριών προς τις εφημερίδες δίνουν και παίρνουν.

Στον Τύπο διοχετεύονται δημοσιεύματα κατευθυνόμενα από την Ασφάλεια που εμφανίζουν τον Πλουμπίδη από τη μία να είναι ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ στην Ελλάδα κι από την άλλη να βρίσκεται σε σύγκρουση με την κομματική ηγεσία, έτοιμος να προβεί σε αποκαλύψεις εις βάρος της.

«Αι αστυνομικαί αρχαί αναμένουν ότι ο Πλουμπίδης μετά την σύλληψίν του θα προβή εις ομολογίας εις βάρος του Ζαχαριάδη, αι οποίαι -κατά την αστυνομίαν- θα είναι συντριπτικαί διά τον Ζαχαριάδη και θα κρίνουν την τύχην του τελευταίου ως αρχηγού του ΚΚΕ» (βλέπε: «Προοδευτική Αλλαγή» και άλλες εφημερίδες, 26.11.1952).

Είναι φανερό ότι η Ασφάλεια άφηνε να εννοηθεί ότι στην ουσία έχει στα χέρια της τις «ομολογίες Πλουμπίδη» κατά του Ν. Ζαχαριάδη.

Δεν είμαστε σε θέση να βεβαιώσουμε πως η Ασφάλεια γνώριζε ότι η ηγεσία του ΚΚΕ στο εξωτερικό υποψιαζόταν τον Πλουμπίδη για χαφιέ ή τον θεωρούσε τέτοιο.

Αντικειμενικά, πάντως, έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της ώστε να ενισχύσει αυτές τις υποψίες ή και τη βεβαιότητα.

Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, στις 27 Νοεμβρίου 1952, ο ραδιοσταθμός του ΚΚΕ «Ελεύθερη Ελλάδα» μεταδίδει μια ανακοίνωση-βόμβα της Κ.Ε. η οποία λέει ότι ο Πλουμπίδης είναι πράκτορας της Ασφάλειας από 27ετίας, δηλαδή από την πρώτη στιγμή ένταξής του στο κόμμα.

Η Κ.Ε. είχε καταλήξει σ’ αυτό το συμπέρασμα με απόφασή της που είχε ληφθεί τέσσερις μήνες πριν, από τις 25.7.1952, αλλά είχε κρατηθεί μυστική. (Βλέπε ολόκληρη την απόφαση: «Το ΚΚΕ - Επίσημα Κείμενα», εκδόσεις Σ.Ε., Αθήνα 1995, τόμος 7ος, σελ. 278-286)

Οι προβοκάτσιες της Ασφάλειας

Από εκεί και μετά, η Ασφάλεια θα κάνει ό,τι μπορεί για να δικαιώσει τις κατηγορίες της ηγεσίας του ΚΚΕ σε βάρος του Πλουμπίδη.

Κατ’ αρχάς διοχετεύει στον Τύπο την πληροφορία ότι το ΚΚΕ σπαράσσεται από εσωτερικές αντιθέσεις οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ενός νέου Κομμουνιστικού Κόμματος παρά και ενάντια στον Νίκο Ζαχαριάδη.

Στις αντι-ηγετικές αυτές κινήσεις εντάσσει και τον Πλουμπίδη. Αλλά δεν σταματάει εκεί.

Ούτε λίγο ούτε πολύ τον εμφανίζει στα δημοσιεύματα ως συνεργαζόμενο με τις Αρχές. Από τον ορυμαγδό των ψευδών ειδήσεων που γράφονταν τότε στον Τύπο θα σταχυολογήσουμε μερικές.

Στις 4 Ιουλίου του 1953, 20 μέρες πριν από τη δίκη του Πλουμπίδη, στην εφημερίδα «Προοδευτική Αλλαγή» εμφανίζεται δημοσίευμα το οποίο αναφέρει ότι οι Αρχές είχαν πληροφορίες πως η ηγεσία του ΚΚΕ θα επιχειρούσε να έρθει σε επαφή με τον Ν. Πλουμπίδη στη «Σωτηρία» όπου νοσηλευόταν φρουρούμενος, και για τον λόγο αυτόν λήφθηκαν πρόσθετα μέτρα φρούρησής του.

Οι Αρχές, έλεγε το δημοσίευμα, «πιστεύουν ότι η προσπάθεια αύτη της ηγεσίας του Κομμουνιστικού κόμματος εις δύο τινά αποσκοπεί: Ή επιθυμεί να πείσει τον Πλουμπίδη, τον οποίον ως γνωστόν, ευθύς μετά την σύλληψίν του, ενεφάνισε ως “πράκτορα της ασφαλείας”, να του υπαγορεύση την στάσιν την οποίαν πρέπει να τηρήση κατά την δίκην του, με αντάλλαγμα την αποκατάστασίν του εις τους κόλπους της ηγεσίας του ΚΚΕ, ή επιδιώκει την εξόντωσίν του, διά της δολοφονίας του, προ της δίκης του. Και η πρώτη και η δευτέρα εκδοχαί φαίνονται εξ ίσου πιθαναί. Επικρατεστέρα μάλιστα θεωρείται η δευτέρα εκδοχή δεδομένου ότι η συμφιλίωσις κομμουνιστικής ηγεσίας και Πλουμπίδη θεωρείται αδύνατος. Και η εκτός της Ελλάδος κομμουνιστική ηγεσία ανησυχεί σοβαρώς εκ των αποκαλύψεων του Πλουμπίδη, ο οποίος, λόγω της θέσεώς του ως υπευθύνου αρχηγού του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ καθ’ όλα τα τελευταία έτη, γνωρίζει πολλά, τα οποία αποκαλυπτόμενα θα κλονίσουν την εμπιστοσύνη των μελών του ΚΚΕ προς την ηγεσία του. Δι’ ο πιστεύεται πιθανότερον, ότι το Κομμουνιστικόν κόμμα έχει ζωτικόν συμφέρον να ματαιώση, διά δολοφονίας, την εμφάνισιν του Πλουμπίδη εις το ακροατήριον του στρατοδικείου».

Στο ίδιο δημοσίευμα («Προοδευτική Αλλαγή» 4.7.53) υπογραμμίζεται ότι ο Ν. Πλουμπίδης, αφού ενημερώθηκε από αξιωματικό της στρατιωτικής Δικαιοσύνης για τις κινήσεις της ηγεσίας του ΚΚΕ να έρθει σε επαφή μαζί του, άφησε να εννοηθεί ότι επιθυμεί να πυκνώσουν τα μέτρα ασφαλείας του με το σκεπτικό ότι «επιδιώκεται το ξεκαθάρισμά του».

Μάλιστα φέρεται να έκανε στον αξιωματικό την εξής δήλωση:

«Αν πραγματικά ο κομμουνιστικός σταθμός ήταν εκείνος που είπεν όσα είπεν εναντίον μου ως απηχούντα τις γνώμες και τις αποφάσεις του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, τότε σίγουρα η ηγεσία διέπραξε ανοιχτή ατιμία.

Στην απολογία μου πάντως κατά τη δίκη μου, με όσα θα πω θα δικαιωθώ απόλυτα και ο καθένας θα κριθεί κατά τα έργα του.

Οι αγωνιστές του λαού θα μάθουν ποίος επρόδωσε τον Μπελογιάννη και ποιοι απεκάλυψαν τους ασυρμάτους».

Η αποθέωση όμως στη λειτουργία διοχέτευσης χαλκευμένων πληροφοριών πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιουλίου 1953, όταν στην εφημερίδα «Απογευματινή» δημοσιεύτηκε κατασκευασμένη συνέντευξη του Ν. Πλουμπίδη.

Η εφημερίδα πρόβαλε το θέμα πρώτο, με πηχυαίους τίτλους στην πρώτη σελίδα της:

«Διά συνεντεύξεώς του δοθείσης εις τας φυλακάς ‘‘Σωτηρίας’’ όπου κρατείται Ο Ν. ΠΛΟΥΜΠΙΔΗΣ ΕΛΥΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ.

Κατηγορεί τον Ζαχαριάδην ότι υπήρξε κατά το 1937-1939 πράκτωρ της Γεν. Ασφάλειας.

Τον θεωρεί υπεύθυνο διά την σύλληψιν του Μπελογιάννη και το θάνατο της Χατζηβασιλείου. Τι λέγει διά τον Μάρκον, τον Βαβούδην και τους ασυρμάτους. Διατί απεφάσισε να ομιλήση εναντίον του αρχηγού του ΚΚΕ».

Τέλος, στις 14 Ιουλίου 1953, στην εφημερίδα «Αθηναϊκή» θα δημοσιευτεί, με ερωτηματικό, η -προφανώς διοχετευμένη από τις Αρχές- πληροφορία ότι «εκ της δίκης Πλουμπίδη ενδέχεται να προκύψει νομιμοποίησις του ΚΚΕ;».

Στο σχετικό ρεπορτάζ αναφέρεται ότι υπήρχαν διχογνωμίες στα αρμόδια κρατικά όργανα, παλιότερα, για το αν θα έπρεπε να συλληφθεί ο Πλουμπίδης και στη δεδομένη χρονική στιγμή για το αν θα έπρεπε να διεξαχθεί η δίκη του.

Σχετικά με τη δίκη αναφέρεται συγκεκριμένα:

«Αυτοί που είναι υπέρ της διεξαγωγής της δίκης υποστηρίζουν ότι θα προκύψουν “πολλές ωφέλειες”.

Μία είναι η πιθανολογούμενη πρόθεσις του Πλουμπίδη, να “αποκαλύψη” τον Ζαχαριάδη.

Να τον αποδείξη πρώτον πράκτορα της αστυνομικής αρχής για πολλά χρόνια προ του πολέμου και κατά την κατοχή των Γερμανών στο Νταχάου και δεύτερον ως εγκληματήσαντα επανειλημμένως κατά του λαού και της κομμουνιστικής μάζης με την “τυχοδιωκτική” πολιτική του.

Ένα δεύτερο επιχείρημα των υποστηρικτών της διεξαγωγής της δίκης είναι να υπάρξουν καταδικαστικές αποφάσεις αυτών που θα δικασθούν ερήμην με τον Πλουμπίδη, 21 στελεχών της ηγεσίας του ΚΚΕ. Δηλαδή του Ζαχαριάδη, Ρούσου, Γκρόζου, Θέου, Γούσια κ.λπ.

Ετσι δεν θα μπορούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα αν φθάσουμε σε διεθνή ειρήνευσι.

Το επί πλέον είναι ότι πιθανολογείται πως η κυβέρνησις θα αφήση να νομιμοποιηθή το ΚΚΕ, όχι όμως με τον Ζαχαριάδη, αλλά με τον Πλουμπίδη, αν διασωθή από την δίκη ή ορισμένους επιτελείς της ΕΔΑ.

Έτσι δεν αποκλείεται η δίκη της 24 Ιουλίου να καταλήξη στην απαλλαγή του Πλουμπίδη, στην ερήμην καταδίκη εις θάνατον των άλλων με άμεση κατόπιν προώθηση του ζητήματος να “μπει το ΚΚΕ στη νομιμότητα” χωρίς τον Ζαχαριάδη».

Δεν γνωρίζουμε γιατί η Ασφάλεια και οι άλλες κρατικές υπηρεσίες έπαιξαν αυτό το βρόμικο παιχνίδι σε βάρος του Πλουμπίδη.

Από πουθενά δεν προκύπτει να πίστευαν ότι το ΚΚΕ ήταν σε τέτοια κατάσταση διάλυσης και ότι ο Ζαχαριάδης αμφισβητούνταν από παντού.

Αλλά κι αν το πίστευαν, τι λόγο είχαν να απομονώσουν εντελώς τον Πλουμπίδη από το κόμμα εμφανίζοντάς τον κατ’ ουσίαν ως όργανό τους;

Το σίγουρο είναι ότι με τα προαναφερόμενα έπειθαν ακόμη και τους πιο δύσπιστους κομμουνιστές ότι η ηγεσία του ΚΚΕ είχε δίκιο που τον χαρακτήρισε χαφιέ.

Συνεπώς, τον απομόνωναν πλήρως απ’ όλους με σκοπό να τον λυγίσουν και να γίνει έρμαιο στα χέρια τους. Ίσως αυτό να ήθελαν.

Αλλά ακόμα κι αν το πετύχαιναν, μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι στην αντιμετώπιση του ΚΚΕ θα έκαναν μια τρύπα στο νερό. Θα το ισχυροποιούσαν παρά θα το αποδυνάμωναν.

Απ’ όσα προαναφέραμε, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται εύκολα σε ποια ψυχολογική κατάσταση βρέθηκε ο Πλουμπίδης και πόσο δύσκολο ήταν να κρατηθεί όρθιος, ως κομμουνιστής και λαϊκός αγωνιστής, τη στιγμή που βρέθηκε χωρίς κανένα στήριγμα, κατηγορούμενος από το κόμμα του ως χαφιές, από το καθεστώς, για την κομμουνιστική του δράση κι έχοντας να αντιμετωπίσει τις ασφαλίτικες προβοκάτσιες.

Η δίκη

Η δίκη του Ν. Πλουμπίδη άρχισε στις 24 Ιουλίου 1953, ημέρα Παρασκευή. Μαζί μ’ αυτόν το μετεμφυλιακό καθεστώς δίκασε ερήμην και την ηγεσία του ΚΚΕ, τους: Ν. Ζαχαριάδη, Γ. Ιωαννίδη, Β. Μπαρτζιώτα, Μ. Πορφυρογένη, Π. Ρούσο, Λ. Στρίγγο, Μ. Βλαντά, Γ. Βοντίτσιο-Γούσια κ.ά.

Βασική κατηγορία εναντίον των κατηγορουμένων ήταν η παραβίαση του Α.Ν. 375 της μεταξικής δικτατορίας περί κατασκοπίας.

Η δίκη ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 3 Αυγούστου του 1953 με την έκδοση της απόφασης. Ο Πλουμπίδης και η ηγεσία του ΚΚΕ καταδικάστηκαν δύο φορές σε θάνατο.

Την πρώτη μέρα της δίκης, ο Πλουμπίδης έδωσε ιδιόχειρη επιστολή προς τον Τύπο με την οποία απαντούσε στο δημοσίευμα της εφημερίδας «Προοδευτική Αλλαγή», της 4.7.53, που εμφάνιζε την ηγεσία του ΚΚΕ να θέλει να τον δολοφονήσει και τον ίδιο να έχει κάνει δηλώσεις σε βάρος του ΚΚΕ σε αξιωματικό της στρατιωτικής Δικαιοσύνης.

Η επιστολή πιάστηκε από τα αστυνομικά όργανα, αλλά δημοσιεύτηκε στον Τύπο της εποχής απ’ όπου και την αντιγράφουμε:

«Το δημοσίευμα -έγραφε ο Πλουμπίδης απαντώντας στα γραφόμενα της προαναφερόμενης εφημερίδας- δεν είναι έργον συντάκτου αλλά επιτελικά οργανωμένο σχέδιο των σκοτεινών κύκλων που ενδιαφέρονται να πλήξουν το λαό και να παρουσιάσουν εμένα σαν προδότη, τη δε ηγεσία του κόμματός μου σαν δολοφόνους και ν’ αποδώσουν σ’ αυτή ό,τι τυχόν μέλει να μου συμβή.

Δεν με επεσκέφθη κανένας αξιωματικός της στρατιωτικής δικαιοσύνης, παρά μόνο ο εισηγητής του στρατοδικείου, στις 29/12/52, όταν έλαβε την απολογία μου.

Το δημοσίευμα έχει σκοπό να μειώση το κόμμα που έχη βαθιές ρίζες στο λαό. Δεν έκανα σε κανένα τις συκοφαντικές δηλώσεις που βάζουν στο στόμα μου.

Εις απάντησιν δηλώνω τα ακόλουθα:

1) Το ΚΚΕ είναι τόσο ισχυρό, ώστε δεν μπορεί να το διασπάσει κανείς.

2) Δεν φοβάται τις αποκαλύψεις κανενός είδους προδότη γιατί οι σκοποί και οι επιδιώξεις του είναι καθαρές σαν κρύσταλλο.

3) Δεν με χωρίζει καμμιά διαφορά με την ηγεσία του κόμματός μου.

Η ανακοίνωσι του κόμματος περί αποκηρύξεώς μου είχε σκοπό να προφυλάξη το κόμμα από έναν υποτιθέμενο εχθρό και οφείλεται σε σφαλερές ενδείξεις και υποβολιμαίες πληροφορίες.

Πάντως πιστεύω ότι το κόμμα θα επανεξετάση εν καιρώ το ζήτημα. Η απόφασι του κόμματος, οποιαδήπτε κι αν είναι, θα είναι για μένα σεβαστή.

5) Δεν είμαι προδότης αλλά ήμουν, είμαι και θα είμαι πιστός στο κόμμα».

Σε όλη τη διάρκεια της δίκης του, ο Ν. Πλουμπίδης τήρησε την ίδια στάση. Και την κράτησε αταλάντευτα ώς την εκτέλεσή του.

Σχετικά με τις αναφορές των δεσμοφυλάκων

Από την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης σε βάρος του και ως την εκτέλεσή του, ο Πλουμπίδης έμεινε στη φυλακή ένα χρόνο και έντεκα ημέρες.

Τον φρουρούσαν όλο το 24ωρο, σε τρεις οκτάωρες βάρδιες -άρα ένας δεσμοφύλακας ανά 8ωρο.

Δεν γνωρίζουμε αν υπήρχε από την αρχή εντολή στους δεσμοφύλακές του να συντάσσουν αναφορές γι’ αυτόν για τα όσα συνέβαιναν στη διάρκεια της υπηρεσίας τους.

Οι αναφορές που βρήκαμε στον φάκελό του στην Ασφάλεια αρχίζουν από τις 17.4.1954 και φτάνουν ως και την εκτέλεσή του στις 14.8.1954. Καλύπτουν, δηλαδή, ένα ολόκληρο τετράμηνο.

Οι πιο πολλές αναφέρονται σε συμβάντα περισσότερων της μιας ημέρας (περίπου μιας εβδομάδας), ενώ υπάρχουν και ημερήσιες.

Ενα δεύτερο στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη, είναι ότι δεν υπάρχουν αναφορές απ’ όλους τους δεσμοφύλακες βάρδιας.

Ή δεν ήταν επιφορτισμένοι όλοι να κάνουν γραπτή αναφορά ή, αν ήταν, αγνοούμε τον λόγο που οι αναφορές τους δεν υπάρχουν στον φάκελο.

Οι δεσμοφύλακες που φρουρούσαν τον Νίκο Πλουμπίδη δεν ήταν όλοι του ίδιου μορφωτικού επιπέδου. Κατά κανόνα ήταν άνθρωποι της -ελάχιστης- βασικής εκπαίδευσης.

Ο αναγνώστης θα το διαπιστώσει αυτό εύκολα διαβάζοντας τις αναφορές, καθώς διατηρήσαμε ατόφια την ορθογραφία και τη σύνταξη κάθε χειρογράφου.

Λαμβάνοντας αυτό το στοιχείο υπόψη, είναι επίσης εύκολο να αντιληφθούμε ότι ο κάθε συντάκτης αναφοράς γράφει ανάλογα με την αντιληπτική του ικανότητα και προφανώς δεν μεταφέρει αυτούσιες τις συζητήσεις που έκανε ή παρακολούθησε με επίκεντρο τον Νίκο Πλουμπίδη.

Π.χ. σε μία αναφορά ο Πλουμπίδης φέρεται να δηλώνει ότι ήταν αρχηγός του ΚΚΕ και να ονομάζει τον εαυτό του με τον τίτλο του Γενικού Γραμματέα.

Προφανώς είπε ότι ήταν αρχηγός του παράνομου μηχανισμού, αλλά ο δεσμοφύλακας έδωσε όλες τις διαστάσεις που είχε στο μυαλό του για την έννοια του αρχηγού μέσα στο ΚΚΕ.

Σε μία άλλη επίσης αναφορά, ο Πλουμπίδης φέρεται να μιλάει επιτιμητικά για τον Νίκο Ζαχαριάδη και να παραδέχεται ότι στις εκλογές του 1951 παραβίασε τις εντολές της ηγεσίας του κόμματος για την υποψηφιότητα του Μπελογιάννη.

Με δεδομένο ότι ήταν πάρα πολύ προσεκτικός για ό,τι έλεγε για το κόμμα και την ηγεσία του -και με δεδομένη την όλη στάση του-, μοιάζει απίθανο να προέβη σε τέτοιες εξομολογήσεις μπροστά σε ένα αστυνομικό όργανο, ακόμη κι αν τις πίστευε.

Σε κάθε περίπτωση, το υλικό των αναφορών στο σύνολό του είναι συγκλονιστικό και άκρως επιβεβαιωτικό της τεράστιας αγωνιστικής προσωπικότητας του Νίκου Πλουμπίδη.

Το παραθέτουμε ασχολίαστο, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, όπου οι διευκρινίσεις ήταν απολύτως απαραίτητες και παρατίθενται με την ένδειξη «Σημείωση επιμελητών».

Μια δεύτερη παρέμβαση που κάναμε είναι να ομαδοποιήσουμε την παρουσίαση των εκθέσεων κατά μήνα και να προσθέσουμε σε κάθε μία από αυτές τίτλο για την καλύτερη και ευκολότερη μελέτη τους, ενώ, όπως προαναφέραμε διατηρήσαμε άθικτη την ορθογραφία και τη σύνταξη των αρχικών κειμένων.

*Τυχόν λάθη και παραλείψεις βαρύνουν αποκλειστικά εμάς.

Διαβάστε όσες εκθέσεις των δεσμοφυλάκων του Νίκου Πλουμπίδη σώθηκαν και υπάρχουν στον φάκελό του στην Ασφάλεια.

Πηγή: ergatikosagwnas.gr

Στοιχεία-σοκ αποκαλύπτει για την ανεργία των ατόμων ηλικίας 55-64 ετών η έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ για τον μήνα Μάιο του 2017, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή.

Ένας  στους πέντε πολίτες αυτής της ηλικίας είναι χωρίς δουλειά -αν και ανήκουν στο εργατικό δυναμικό (δεδομένου ότι είναι κάτω των 64 ετών)- και, έτσι, δεν εισπράττει κανέναν μισθό.

Παράλληλα, όμως, οι πολίτες αυτοί  δεν εισπράττουν καμία σύνταξη, δεδομένου ότι δεν έχουν συμπληρώσει τα έτη ασφάλισης τα οποία απαιτούνται για κάτι τέτοιο. Εντυπωσιακό είναι, επίσης, το γεγονός ότι οι άνεργοι της ηλικίας 55-64 ετών συνεχίζουν να αυξάνονται, παρά τη μείωση του συνολικού ποσοστού της ανεργίας, η οποία καταγράφεται ήδη από το 2013.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό των ανέργων της ηλικιακής ομάδας των πολιτών που βρίσκονται γύρω από το ηλικιακό όριο θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος (σ.σ.: 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης, 67 έτη για τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης) ανέρχεται στο 19,8%.

Παράλληλα, όμως, οι πολίτες αυτοί δεν λαμβάνουν καμία σύνταξη, μιας και απέχουν τουλάχιστον 7 χρόνια από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Συνεπώς δεν έχουν καμία τακτική απολαβή από απασχόληση -αν και μπορούν ακόμα να εργασθούν-, αλλά ούτε και από κάποιο ασφαλιστικό ταμείο, δηλαδή κύρια ή επικουρική σύνταξη.

Αν ελάμβαναν κάποια σύνταξη από τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) και το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών, θα κατατάσσονταν στην κατηγορία των “οικονομικά μη ενεργών” πολιτών, όπως αυτή χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ και η οποία περιλαμβάνει βασικά τους συνταξιούχους και τα παιδιά κάτω των 14 ετών που απαγορεύεται -βάσει νόμου- να εργασθούν.

Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Έτσι οι πολίτες 55-64 ετών κατατάσσονται μεν στο εργατικό δυναμικό, αλλά, δεδομένου πως είναι χωρίς δουλειά, κατατάσσονται στη μερίδα των ανέργων.

Από την 5η θέση στην κατάταξη των ανέργων ανά ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκαν τον Μάιο του 2013 (δηλ. τη χρονιά που καταγράφηκε το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας της περιόδου 2008-2017), τα άτομα 55-64 ετών κατέλαβαν φέτος τον ίδιο μήνα την 3η θέση.

Εξάλλου, οι πολίτες αυτοί αποτελούν τη μοναδική ηλικιακή ομάδα στην οποία συνεχίζεται να καταγράφεται ασταμάτητα αύξηση των ανέργων από το 2008 έως και σήμερα, παρά τη μείωση της συνολικής ανεργίας μετά το 2013.

Με άλλα λόγια, η μείωση του συνολικού ποσοστού της ανεργίας, η οποία έχει αρχίσει να καταγράφεται από το 2013 δεν επηρεάζει καθόλου την ανεργία όσων βρίσκονται στην ηλικία 55-64 ετών, καθώς αυτή αυξάνεται (αντί να μειώνεται όπως συμβαίνει συνολικά, αλλά και για κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα).

Η διάσταση μεταξύ της πορείας του συνολικού ποσοστού της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας στην ηλικία 55-64 ετών φαίνεται χαρακτηριστικά από τον παρακάτω πίνακα:

Πηγή: iskra.gr