Αποκαλυπτική η ομολογία του επικεφαλής του Euro Working Group, Τόμας Βίζερ, για τα έργα και τις ημέρες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αυστριακός αξιωματούχος που έζησε από κοντά τις «διαπραγματεύσεις» για την επιβολή των αντιλαϊκών μέτρων και πολιτικών σε βάρος του ελληνικού λαού, σε συνέντευξη στην ελβετική εφημερίδα Neue Zürcher Zeitung, δεν «μάσησε» τα  λόγια του.

«Καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν ενστερνίσθηκε πραγματικά τα προγράμματα διάσωσης (σ.σ). Με εξαίρεση την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ», δήλωσε ο κ. Βίζερ και πρόσθεσε: «Μόνο  όταν μια κυβέρνηση ενστερνισθεί τους στόχους ενός προγράμματος, μπορεί να λειτουργήσει και η εφαρμογή του και να εξηγηθεί πειστικά στους πολίτες η αναγκαιότητά του… Αυτό δεν συνέβη στην Ελλάδα, με καμιά κυβέρνηση. Τα πράγματα βελτιώθηκαν ανέλπιστα μόνο τον τελευταίο χρόνο». Δηλαδή όταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, εφάρμοσε τις μνημονιακές πολιτικές που ψήφισε χέρι – χέρι με τη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι.

Ένα ακόμα, λοιπόν «αριστερό παράσημο» για την κυβέρνηση Τσίπρα, που έρχεται λίγες μέρες μετά την ομολογία του απερχόμενου προέδρου του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο οποίος είχε δηλώσει: «Ο πρωθυπουργός Τσίπρας και φυσικά ο σημερινός υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος έχουν αλλάξει εντελώς τη σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους. Σχεδόν όλα ήταν ευκολότερα από τότε… Είναι μια εντελώς διαφορετική κατάσταση»! 

Όλα λοιπόν έγιναν «καλύτερα» για τους ευρωπαίους αξιωματούχος με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Μια κυβέρνηση που πίσω από το «αριστερό» προσωπείο της, εφάρμοσε μια πολιτική που τσάκισε δικαιώματα και εισοδήματα του εργαζόμενου λαού, διασφαλίζοντας της συνθήκες κερδοφορίας του μεγάλου κεφαλαίου. 

Για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται η ρήση που πριν από περίπου δυο δεκαετίες είχε ξεστομίσει ο μεγαλομεγιστάνας Ανιέλι, σχολιάζοντας τα πολιτικά πράγματα της χώρας του, της Ιταλίας, αναφέροντας:

«Υπάρχει ένα είδος Αριστεράς που είναι πιο χρήσιμη από την Δεξιά. Πρόκειται για εκείνη την Αριστερά που μπορεί να κάνει όλα όσα δεν θα μπορούσε να κάνει η Δεξιά».

Στην Ελλάδα τον «επιβεβαίωσε» η «αριστερή» κυβέρνηση Τσίπρα…

πηγή: imerodromos.gr

Τι δείχνει έρευνα για τα εισοδήματα των νοικοκυριών.

Διευρύνονται οι ανισότητες μεταξύ των χαμηλών μεσαίων εισοδημάτων και ελλοχεύει κίνδυνος για το κοινωνικό μοντέλο ανάπτυξης σύμφωνα με τα ευρήματα της 6ης κατά σειρά έρευνα οικονομικού κλίματος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος.

Τρία σημαντικά στοιχεία από την έρευνα όπως είπε ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς είναι ότι παρά τα σημάδια βελτίωσης των μακροοικονομικών δεικτών πάνω από 70% των νέων θέλουν να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, το 51% των νοικοκυριών στηρίζεται σε συντάξεις παρά τις επιμέρους περικοπές και 3 στους 4 ανέργους βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας ανεργίας.

«Βόμβα στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής» χαρακτήρισε ο πρόεδρος την κατάσταση ότι ένα στα πέντε νοικοκυριά εκφράζει φόβο για απώλεια της κατοικίας του και 1 στα 4 νοικοκυριά δηλώνει αδυναμία κάλυψης των υποχρεώσεων του όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνεργασία με την εταιρεία ΜARC ΑΕ σε πανελλαδικό δείγμα 1006 νοικοκυριών, στο διάστημα 15 έως 21 Νοεμβρίου 2017 έχουν ως εξής:

Εισόδημα – οικονομική κατάσταση νοικοκυριών

– Οριακή βελτίωση παρατηρείται αναφορικά με την εισοδηματική κινητικότητα. Πάνω από 1 στα 3 νοικοκυριά (34,2%) δηλώνει ότι διαβιώνει με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα που βρίσκεται στην κατώτερη εισοδηματική κλίμακα (έως 10.000 ευρώ ).

– Το 62,4% των νοικοκυριών παρουσίασε μείωση των εισοδημάτων το 2017 σε σχέση με το 2016, αλλά και ένα αυξανόμενο ποσοστό (35,6% έναντι 22,2% στην έρευνα 2016) δηλώνει σταθεροποίηση της εισοδηματικής του κατάστασης. Η γενικότερη κάμψη που παρατηρείται στα εισοδήματα αντανακλάται και από τα ετήσια στοιχεία που δημοσιεύει το ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ όπου για το 2017 ο μέσος ετήσιος μικτός μισθός ανήλθε στα 1021,13 ευρώ ελαφρώς χαμηλότερος σε σχέση με το 2016 όπου ήταν στα 1057,21 ευρώ.

– Σαφέστατη είναι η τάση διεύρυνσης της ανισότητας υπέρ των ανώτερων εισοδηματικών κλιμακίων (στην κατηγορία άνω των 30.000 ευρώ παρουσιάζεται αύξηση στο 14,1% του πληθυσμού). Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα νοικοκυριά που έχουν ένα άνεργο στο νοικοκυριό. Επιπρόσθετα, είναι αξιοσημείωτο ότι μόνο το 3,1% του πληθυσμού καταφέρνει να αποταμιεύσει. Σε πρόσφατη μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος (Ιούλιος 2017), επισημαίνεται ότι τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν απολέσει το 26% του εισοδήματος και το 37,5% της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων μετά την έναρξη της κρίσης.

– Το 14,6% των νοικοκυριών δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν για να καλύψουν ούτε τις βασικές τους ανάγκες, εύρημα που σχετίζεται με το ποσοστό ακραίας φτώχειας που σημειώνεται στη χώρα (το οποίο υπολογίζεται στο 40% του ενδιάμεσου εισοδήματος, ΕΛΣΤΑΤ). Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών), το κατώφλι σχετικής φτώχειας μειώθηκε από τις 7,178 στο 2010 στις 4.500 ευρώ το 2016, ένδειξη σημαντικής μείωσης των μεσαίων εισοδημάτων. Αν λαμβάναμε ως μέτρο σύγκρισης το κατώφλι φτώχειας του 2010, τότε περίπου τα μισά νοικοκυριά θα θεωρούνταν σήμερα φτωχά (48%).

– Το φαινόμενο της εισοδηματικής επισφάλειας εμφανίζεται σταθερά υψηλό, καθώς στο ενδεχόμενο μιας έκτακτης ανάγκης πληρωμής 500 ευρώ, το 16,3% δηλώνει ότι δεν θα μπορούσε να την πραγματοποιήσει, ενώ το 52,2% θα κάλυπτε αυτή τη δαπάνη με μεγάλη δυσκολία. Πάνω από 6 στα 10 νοικοκυριά (61,1%) αναγκάζονται να κάνουν περικοπές για να εξασφαλίσουν τα αναγκαία για την επιβίωση τους. Σημειώνεται ότι τα πολυμελή (άνω 5 ατόμων) νοικοκυριά και τα νοικοκυριά με ανέργους αντιμετωπίζουν σοβαρότερο πρόβλημα κάλυψης των βασικών αναγκών.

– Οι προσδοκίες των νοικοκυριών για το νέο έτος παραμένουν αρνητικές, καθώς το 63.6% για το 2017- 73,5% για το 2016- αναμένει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης (το 27,9% εκτιμά ότι θα παραμείνει σταθερή, ενώ μόνο το 5,1% αναμένει βελτίωση των οικονομικών του δυνατοτήτων). Τούτο συναρτάται με τις προβολές των νοικοκυριών σχετικά με την ικανότητα τους να ανταποκριθούν στις τρέχουσες και μελλοντικές υποχρεώσεις, αλλά και τις χαμηλές προσδοκίες που σχετίζονται με τις προοπτικές βελτίωσης των οικονομικών του νοικοκυριού. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού δηλώνει ότι θα μπορούσε να καλύψει τις βασικές ανάγκες του μήνα με λιγότερα από 1.000 ευρώ (34,3% το 2017 έναντι 26,9% το 2014).

– Η σύνταξη παραμένει η κυριότερη πηγή εισοδήματος για περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά, παρά τις επί μέρους περικοπές. Η σύνταξη συνεχίζει να λαμβάνει χαρακτηριστικά στοιχεία υποκατάστατου κοινωνικής προστασίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι χωρίς τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, ο δείκτης φτώχειας θα ανερχόταν στο 52,9% του πληθυσμού.

– Τα νοικοκυριά που δηλώνουν εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα ως κύρια πηγή εισοδήματος παραμένουν σε πολύ χαμηλά ποσοστά 5,9%, που υποδηλώνει αδυναμία των ελληνικών εγχώριων νοικοκυριών να αναπτύσσουν βιώσιμες και κερδοφόρες επιχειρηματικές δραστηριότητες στο συγκεκριμένο οικονομικό περιβάλλον. Είναι προφανές ότι για μια μεγάλη μερίδα νοικοκυριών, η έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας λειτουργεί ως συμπληρωματικό εργαλείο εισοδηματικής ενίσχυσης (με τη μορφή επιδόματος).

Απασχόληση – ανεργία

– Το 29,9% των νοικοκυριών, δηλαδή περίπου 1 εκ. νοικοκυριά έχουν στην οικογένεια ένα τουλάχιστο άτομο σε ανεργία. Το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας ανέρχεται στο 83,5% του συνολικού αριθμού των ανέργων. Στο σύνολο των άνεργων μελών των νοικοκυριών, το ποσοστό που λαμβάνει επίδομα ανεργίας περιορίζεται στο 7,3% (το χαμηλότερο από την  πρώτη μέτρηση).

– Περισσότεροι από 1 εκ. πολίτες βρίσκονται ακάλυπτοι για τον κίνδυνο της ανεργίας, γεγονός που επιβεβαιώνει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ελάχιστου πλαισίου κοινωνικής προστασίας που θα συνδυάζει οικονομική- κοινωνική στήριξη και παροχές σε είδος, με σκοπό την επανένταξη στην αγορά εργασίας και όχι την περιθωριοποίηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας σχεδόν 3 στους 4 ανέργους βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας ανεργίας, γεγονός που απειλεί με απαξίωση τον παραγωγικό ιστό και το ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.

– Η οικονομική περιθωριοποίηση δεν αφορά μόνο τον άνεργο πληθυσμό αλλά και ομάδες εργαζόμενων. Περισσότερα από 1 στα 5 νοικοκυριά (21,5%) έχουν ένα μέλος στην οικογένεια που εργάζεται για λιγότερα χρήματα από τον επίσημα καθορισμένο κατώτατο μισθό των 586 ευρώ (490 ευρώ καθαρή αμοιβή).

Οικονομική μετανάστευση

– Το φαινόμενο της οικονομικής μετανάστευσης λαμβάνει χαρακτηριστικά παγίωσης, καθώς το 9,0% των νοικοκυριών δηλώνει ότι είχε ένα τουλάχιστο μέλος που μετανάστευσε στο εξωτερικό για να βρει εργασία (τούτο συνδέεται με μεταβολή των όρων διαβίωσης για πάνω από 400,000 οικογένειες). Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των στατιστικών αρχών, υπάρχει η εκτίμηση της μετανάστευσης περισσότερων από 710,000 Ελλήνων πολιτών από την απαρχή της κρίσης (2010-2016).

– Ανησυχητική θεωρείται η τάση συνέχισης του φαινομένου, καθώς το μεταναστευτικό ρεύμα δε φαίνεται να υποχωρεί. Το 40,1% των νοικοκυριών θα εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο να μεταναστεύσει στο εξωτερικό, αν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για εύρεση εργασίας. Στις νεότερες ηλικίες 18-34 ετών, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 72,3%. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ευπορότερα και πιο μορφωμένα στρώματα της κοινωνίας, δηλαδή όσοι έχουν σωρεύσει υλικό και ανθρώπινο κεφάλαιο στη χώρα μας θεωρούν πιο πιθανό το ενδεχόμενο να μεταναστεύσουν.

Οικονομικές υποχρεώσεις

– Το 19,6% των νοικοκυριών έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία, ενώ το 55,6% αυτών των οφειλετών έχει υπαχθεί σε κάποιου είδους ρύθμιση, ένδειξη ότι το μεγαλύτερο μέρος των οφειλετών βρίσκεται σε μια πάγια αδυναμία εξυπηρέτησης οφειλών και αναζητά λύσεις παρατείνοντας τους χρόνους αποπληρωμής. Καθώς οι ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν για τα νοικοκυριά το 2015 πλέον δεν είναι σε ισχύ, αναμένεται να διευρυνθεί ο κύκλος των πολιτών που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ήδη στο τέλος του 2017, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές νοικοκυριών προς το δημόσιο ξεπέρασαν τα 100 δις (από 89 δις το 2016, στοιχεία ΑΑΔΕ). Τα τελευταία χρόνια, πάνω από 185,000 νοικοκυριά έχουν υποστεί δέσμευση/ ή κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, ενώ σύμφωνα με την ΑΑΔΕ αναμένεται να ληφθούν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης για πάνω από 1 εκ. οφειλέτες. Ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί, καθώς το επόμενο διάστημα θα αυστηροποιηθεί το πλαίσιο εφαρμογής των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.

– Το 31,1% (από 27,3% το Δεκέμβριο 2016) των νοικοκυριών με δανειακές υποχρεώσεις έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις τράπεζες (αφορά περίπου 450,000 νοικοκυριά). Πολύ εντονότερα εκδηλώνεται το πρόβλημα στα φτωχότερα και μονομελή νοικοκυριά (με ποσοστά άνω του 40%).

– 1 στα 4 νοικοκυριά εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις φορολογικές υποχρεώσεις το επόμενο έτος, και επιπρόσθετα το 14,8% των νοικοκυριών με ιδιόκτητο ακίνητο δηλώνει ότι αδυνατεί να πληρώσει τους φόρους για τα ακίνητα που διαθέτει (ΕΝΦΙΑ). Tο 20,2% των ιδιοκτητών είναι διπλά υπόχρεοι για το ακίνητό τους: παράλληλα με την καταβολή ΕΝΦΙΑ πρέπει να καταβάλλουν και τις δόσεις του στεγαστικού δανείου.

– Το 32,2 % εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις δανειακές του υποχρεώσεις το επόμενο έτος. 1 στα 5 (21%) νοικοκυριά που διαμένουν σε ιδιόκτητο σπίτι έχουν στεγαστικό δάνειο, ενώ το 35,8% εξ αυτών των οφειλετών έχει καθυστερημένες οφειλές. Το συνολικό ύψος των δανείων των νοικοκυριών ανέρχεται, με βάση στοιχεία της ΤτΕ σε 89,7 δις. Τα 64,1 δις αφορούν στεγαστικά δάνεια και τα 25,6% καταναλωτικά δάνεια. Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα των νοικοκυριών ανέρχονται στο 46,1%.

– Από τα στοιχεία της έρευνας, προκύπτει ότι οι τράπεζες έχουν προχωρήσει σε ρυθμίσεις στο 48,3% των στεγαστικών δανείων (αυξημένο ποσοστό από το 40% το 2016). Ωστόσο, 1 στα 5 (18,6%) νοικοκυριά εκφράζει φόβο για απώλεια της κατοικίας τους εξ αιτίας των συσσωρευμένων υποχρεώσεων που ήδη έχουν και επιπρόσθετων επιβαρύνσεων που προκύπτουν (δανειακές, φορολογικές και άλλες).

– Παρά τη διόγκωση του ιδιωτικού χρέους, η δυνατότητα ανταπόκρισης των νοικοκυριών στις φορολογικές τους υποχρεώσεις παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης καθώς σε σχέση με το 2016 καταγράφεται μια μείωση 9 ποσοστιαίων μονάδων των νοικοκυριών που δηλώνει ότι δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις φορολογικές τους υποχρεώσεις (25% το 2017, από 34% στην έρευνα του 2016).

Κατανάλωση – ποιότητα ζωής

– Παρά τη σχετική βελτίωση ορισμένων δεικτών κατανάλωσης, σε ευρείες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών συνεχίζεται η πτωτική πορεία της εγχώριας ζήτησης. Σχετικά με τις τάσεις κατανάλωσης,  μεγάλο τμήμα του πληθυσμού σημείωσε περικοπές στις δαπάνες ένδυσης- υπόδησης (61,3%), στις εξόδους (48,3%) στα είδη διατροφής (40,2%) και τα οικιακά είδη (40,1%), που συνδέεται με μεταβολή καταναλωτικών προτύπων στην κατανάλωση χαμηλότερης ποιότητας αγαθών.

– Διευρύνεται ο αριθμός των νοικοκυριών που δήλωσε ότι αύξησε την ιδιωτική δαπάνη για τους την υγειονομική και φαρμακευτική περίθαλψη (4η συνεχή χρονιά) και τη θέρμανση.  Αυτό το εύρημα αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης του νεοσύστατου προγράμματος πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στο σύνολο του πληθυσμού καθώς και την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών για τις δημόσιες δομές υγείας. Η τάση αυτή διεύρυνσης της ιδιωτικής δαπάνης για την εξασφάλιση αγαθών κοινωνικού χαρακτήρα (υγεία, θέρμανση) αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την κοινωνική ευημερία εν γένει.

22) Το 47,8% των νοικοκυριών δήλωσε ότι ανέβαλλε ή καθυστέρησε να λάβει ιατρικές συμβουλές  και θεραπείας λόγω οικονομικής αδυναμίας.  Πάνω από 1 στα 3 νοικοκυριά έχει καθυστερήσει να επισκευάσει οικιακή ηλεκτρική συσκευή και να κάνει service στο αυτοκίνητο. Παράλληλα, πάνω από 1 στα 4 νοικοκυριά καθυστερεί να εξοφλήσει τα κοινόχρηστα. Βάσει των στατιστικών της ΕΛΣΤΑΤ, τα νοικοκυριά στα κατώτατα εισοδηματικά κλιμάκια έχουν αυξήσει τα έξοδα σε οικιακούς λογαριασμούς κατά 17%, και σε μεταφορές 25% από το 2009.

Ηλεκτρονικές πληρωμές νοικοκυριών

– Αξιοσημείωτη αύξηση, σημείωσε η χρήση του πλαστικού χρήματος για την κάλυψη των υποχρεώσεων του νοικοκυριού. Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν θεαματική μεταβολή των τάσεων σχετικά με τις συναλλακτικές συμπεριφορές των καταναλωτών, καθώς πλέον το 74% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί πλαστικό χρήμα και e-banking για αγορά αγαθών και πληρωμή λογαριασμών, ενώ το 22,8% προτιμά να πληρώνει μόνο με μετρητά (από 46,0% στην προηγούμενη μέτρηση). Η σημαντική αυτή μεταβολή στην καταναλωτική συμπεριφορά πιθανότατα οφείλεται στην θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα για την συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων, στην σύνδεση των ηλεκτρονικών συναλλαγών με το χτίσιμο του αφορολόγητου και στην φορολοταρία. Σε κάθε περίπτωση είναι προφανές πως έχουν δημιουργηθεί όλες οι προϋποθέσεις για εξορθολογισμό ή και εξάλειψη ακόμα υπέρογκων τραπεζικών χρεώσεων και θα πρέπει να υπάρξει ένα πλαίσιο συμμόρφωσης των τραπεζών με τις οδηγίες της ΤτΕ για τη διευκόλυνση της μετάβασης στη νέα ψηφιακή εποχή για το σύνολο του πληθυσμού.

Αξιολόγηση κοινωνικών πολιτικών

– Σχετικά με τις εισοδηματικές παρεμβάσεις στο σκέλος της κοινωνικής πολιτικής, οι πολίτες φαίνεται να επιδοκιμάζουν τις στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όπως άνεργοι και χαμηλοσυνταξιούχοι. Το 37,2% υποστηρίζει ότι το κοινωνικό πλεόνασμα έπρεπε να διανεμηθεί σε αυτές τις κατηγορίες πολιτών. Παράλληλα, το 33,0% θεωρεί δίκαιη μια αναλογική μείωση του ΕΝΦΙΑ, ενώ το 9,6% αξιολογεί πιο σημαντική την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τους ιδιώτες.

– Στο σκέλος της αξιολόγησης της φορολογικής πολιτικής, φαίνεται να αποτελεί ευρύ αίτημα της κοινωνίας ότι για να λειτουργήσουν αποδοτικά οι φόροι («να πιάσουν τόπο») θα πρέπει να τεθούν προτεραιότητες από την κυβέρνηση στον τομέα υγείας (73,2%), την εκπαίδευση (45,8%) και την τόνωση της απασχόλησης και των επενδύσεων (40,0%).

πηγή: iskra.gr

Την έντονη αντίδραση του σωματείου ξενοδοχοϋπαλλήλων και σερβιτόρων της Κω έχει προκαλέσει το γεγονός ότι ξενοδοχειακό συγκρότημα του νησιού απαιτεί από τους εργαζόμενους υπογράψουν σύμβαση η οποία προβλέπει ότι αν υπάρχουν παράπονα από πελάτες για την καθαριότητα του δωματίου, θα κόβονται 30 ευρώ από τον μισθό.

Διαστάσεις προσλαμβάνει η αποκάλυψη από δημοσιεύματα του Τύπου για πειράματα με διοξείδιο του αζώτου σε πιθήκους και πιθανότατα σε ανθρώπους. Πειράματα πληρωμένα από ινστιτούτο που έχει χρηματοδοτηθεί από την αυτοκινητοβιομηχανία. Το θέμα θα απασχολήσει αυτήν την εβδομάδα και τη γερμανική βουλή έπειτα από αίτημα του κόμματος των Πρασίνων.

«Σοκαριστικό, φριχτό»

«Θέλουμε να αποκλείσουμε ολοκληρωτικά πλέον πειράματα με πιθήκους για το μέλλον ώστε να μην ξανασυμβεί κάτι τέτοιο» δήλωσε ο Τόμας Στεγκ, εκπρόσωπος της VW, σε συνέντευξη του στη σημερινή Bild. Διαβεβαίωσε ότι η αυτοκινητοβιομηχανία θα εξετάσει τι ακριβώς έγινε με τους πιθήκους μετά τα πειράματα, «σε ποια κατάσταση παραδόθηκαν τότε και σε ποια κατάσταση βρίσκονται σήμερα». Χθες και ο πρόεδρος της VW Ματίας Μίλερ χαρακτήρισε τα πειράματα «απαράδεκτα». Την ίδια ώρα εντείνονται οι επικριτικές φωνές από την πολιτική για τα πειράματα.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Χάικο Μάας χαρακτήρισε στην Passauer Neuen Presse σοκαριστική την είδηση, σημειώνοντας ότι «όποιος έδωσε εντολή να γίνουν τέτοια πειράματα φαίνεται ότι έχει χάσει κάθε έννοια μέτρου». «Πειράματα σε ζώα για ίδιον όφελος είναι απλά φριχτό» δήλωσε. Ο σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Κλάους Μπέρτελ τόνισε στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt ότι «χρειαζόμαστε μια ευρύτερη συζήτηση για την αυξανόμενη επιρροή των οικονομικών συμφερόντων πάνω στην έρευνα και τη διδασκαλία στα πανεπιστήμια».

Βολές στην κυβέρνηση

Το κόμμα των Πρασίνων έριξε τα πυρά του κατά της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ και του υπουργού Μεταφορών Κρίστιαν Σμιτ. Τους κατηγόρησε για υποκρισία. «Βρίσκω εντελώς υποκριτική τη δημόσια αγανάκτηση των δύο πολιτικών για τέτοια πειράματα» δήλωσε στο Γερμανικό Ραδιόφωνο Deutschlandfunk ο επικεφαλής της Κ.Ο. των Πρασίνων Όλιβερ Κρίσερ. «Εν τέλει είναι και οι δύο υπεύθυνοι για το ό,τι δεν έχει γίνει σχεδόν τίποτα για τον περιορισμό των ρύπων διοξειδίου του αζώτου από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα στις πόλεις. Εδώ πρόκειται για ένα πείραμα σε πραγματικό χρόνο, σε 80 εκατομμύρια πολίτες και με συνεχώς αυξανόμενες τιμές, κάτι για το οποίο η κυβέρνηση φέρει την ευθύνη».

Για το θέμα των επίμαχων πειραμάτων οι Πράσινοι ζήτησαν να συζητηθεί στη Βουλή την ώρα των επίκαιρων ερωτήσεων. «Καλούμε την κυβέρνηση να πει καθαρά, εάν γνώριζε για τις αμφιλεγόμενες μεθόδους της αυτοκινητοβιομηχανίας και σε ποιο εύρος χρηματοδοτήθηκαν με δημόσια χρήματα», είπε η Μπρίτα Χάσελμαν, στέλεχος της παράταξης και κατηγόρησε την αυτοκινητοβιομηχανία ότι προσπαθεί να υποτιμήσει τον κίνδυνο από εισπνοή διοξειδίου του αζώτου με πειράματα σε πιθήκους και ανθρώπους.

3.500 δολάρια ο πίθηκος

Εν τω μεταξύ, η εφημερίδα Bild αποκαλύπτει ότι τα πειράματα έγιναν στις ΗΠΑ σε 11 πιθήκους για λογαριασμό της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Η εφημερίδα μάλιστα έχει στην κατοχή της και την απόδειξη λογαριασμού. Η τιμή για το κάθε ένα ζώο ήταν 3.500 δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των εξετάσεων και της μεταφοράς. Συνολικά δαπανήθηκαν 47.472,25 δολάρια. Η παραγγελία των πιθήκων έγινε από το εργαστήριο Charles River στο Χιούστον. Οι πίθηκοι ήρθαν με πλοίο από την Κίνα, εξετάστηκαν στο Χιούστον και εκπαιδεύτηκαν. Το σημαντικό είναι ότι θα έπρεπε να ήταν απόλυτα υγιείς. Μετά την εισπνοή επί 4 ώρες διοξειδίου του αζώτου τους έγιναν εξετάσεις. Σύμφωνα με την Bild, οι πίθηκοι χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια και για άλλα πειράματα, αυτή τη φορά για λογαριασμό της καπνοβιομηχανίας. Για το που βρίσκοναι σήμερα τα ζώα και ποια είναι η κατάσταση της υγείας τους δεν υπάρχουν πληροφορίες.

Τέλος, ο Πέτερ Ντάμπροκ, πρόεδρος του Γερμανικού Συμβουλίου Βιοηθικής εξέφρασε φόβους για πιθανό πλήγμα στη σοβαρή ερευνητική εργασία εξαιτίας των αμφιλεγόμενων πειραμάτων.

Μείωση 2,9% σημείωσε ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο της χώρας τον περασμένο Νοέμβριο, με πλέον χαρακτηριστικό ότι μεγάλη πτώση καταγράφηκε στις πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ και ειδικότερα στα είδη πρώτης ανάγκης.

Ειδικότερα, μείωση των πωλήσεων καταγράφηκε σε μεγάλα καταστήματα τροφίμων (7,2%), Τρόφιμα- ποτά- καπνό (4,5%), Καύσιμα και λιπαντικά αυτοκινήτων (3,7%) και Φαρμακευτικά- καλλυντικά (0,2%). Στον αντίποδα, οι πωλήσεις κινήθηκαν ανοδικά σε Έπιπλα- ηλεκτρικά είδη- οικιακός εξοπλισμό (11,6%), Ένδυση- υπόδηση (4,1%), Πολυκαταστήματα (2,3%) και Βιβλία- χαρτικά- λοιπά είδη (1,4%).

Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης όγκου (κύκλος εργασιών σε σταθερές τιμές) παρουσίασε μείωση 2,9% τον Νοέμβριο 2017 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Νοεμβρίου 2016, ενώ σε σχέση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2017 σημείωσε πτώση 3,8%.

Ο εποχικά διορθωμένος γενικός δείκτης όγκου σημείωσε μείωση 1,1% τον Νοέμβριο 2017 σε σχέση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2017.

Ο γενικός δείκτης κύκλου εργασιών (κύκλος εργασιών σε τρέχουσες τιμές) σημείωσε παρουσίασε μείωση 1,7% τον Νοέμβριο 2017 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Νοεμβρίου 2016, ενώ σε σχέση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2017 σημείωσε πτώση 4,8%.

Ο εποχικά διορθωμένος γενικός δείκτης κύκλου εργασιών σημείωσε μείωση 0,9% τον Νοέμβριο 2017 σε σχέση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2017.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γράφει ο Γεράσιμος Αραβανής.

Η ξαφνική και με σφοδρότητα επαναφορά στην επικαιρότητα του προβλήματος της ονομασίας της FYROM μετά από είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια αφότου προέκυψε το πρόβλημα και την ολοκληρωτική αποτελμάτωση του μετά από τη σύνοδο του Βουκουρεστίου του ΝΑΤΟ το 2008 οδηγεί στο συμπέρασμα ότι συμφέροντα πέρα από τις δύο χώρες Ελλάδα και FYROM το προωθούν επίμονα.

Αναφερόμαστε κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στους σχεδιασμούς των οποίων βρίσκεται η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ, ως σημαντικού στοιχείου στα γενικότερα σχέδια τους για τα Βαλκάνια, την ανατολική Ευρώπη και την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, χωρίς να μένει αδιάφορη η ΕΕ που επιδιώκει την ένταξη της συγκεκριμένης χώρας και των δυτικών Βαλκανίων σε αυτή. Αυτή η κίνηση εντάσσεται στα πλαίσια του ανταγωνισμού των ΗΠΑ και της Ρωσίας για την επιρροή στην περιοχή με βάση τις αποδεδειγμένες προθέσεις των ΗΠΑ και τον συμμάχων τους να μην επιτρέψουν στη Ρωσία να παίξει έναν ευρύτερο ρόλο στην περιοχή και γενικότερα, αλλά να την περιορίσουν στα πλαίσια των συνόρων της και εκεί αντιμέτωπη με την υποδαύλιση εθνικιστικών προβλημάτων.

Αυτό αμέσως - αμέσως κάνει σαφές ότι οι όποιες διευθετήσεις και «λύσεις» προωθηθούν θα φέρουν τη σφραγίδα των αμερικανικών και γενικότερα των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων και επιδιώξεων, τουλάχιστον αυτή είναι η πρόθεση και ο στόχος τους.

Στο πρόβλημα αυτό, όπως και σε όλα τα σημαντικά ζητήματα, εκδηλώνεται η «σφοδρή σύγκρουση» κυβέρνησης και αστικής αντιπολίτευσης προεξάρχουσας φυσικά της ΝΔ. Σύγκρουση, δηλαδή, έξω από το πραγματικό πρόβλημα και τους κινδύνους που εγκυμονεί, τους κινδύνους αποπροσανατολισμού, διχασμού και στοίχισης του λαού πίσω από τον έναν ή τον άλλο με κριτήριο ψεύτικα ή δευτερεύοντα διλήμματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε ανοιχτά στην αποδοχή και την υλοποίηση όλων των απαιτήσεων του Βερολίνου και των Βρυξελλών, στην προώθηση των μνημονίων με εξαιρετικά μάλιστα αποτελεσματικό τρόπο και τη διαμόρφωση του κατάλληλου οικονομικού περιβάλλοντος για τις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, στηρίζει με όσα μέσα διαθέτει την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στην ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή, έγινε η πιο φιλοαμερικανική και φιλοϊμπεριαλιστική κυβέρνηση που γνώρισε η χώρα μετά την μεταπολίτευση. Προχώρησε στη διαμόρφωση συμμαχίας με το κράτος του Ισραήλ- δολοφόνο του παλαιστινιακού λαού και χωροφύλακα των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην περιοχή- με το αντιδραστικό καθεστώς της Αιγύπτου και την κυπριακή δημοκρατία, υπό τη στέγη και την καθοδήγηση φυσικά των αμερικανών. Παραδίδει τους ενεργειακούς πόρους της χώρας στις πολυεθνικές, διαπραγματεύεται πολυετή συμφωνία για την παραμονή της βάσης της Σούδας και την επέκταση και αναβάθμιση της, διαθέτει το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στο ΝΑΤΟ και μια σειρά άλλες διευκολύνσεις, εμπλέκει δηλαδή τη χώρα πιο βαθιά στα πολεμικά σχέδια των αμερικανών και στους κινδύνους που ελλοχεύουν.

Δεν θα μπορούσε φυσικά να προβάλει την παραμικρή αντίσταση στις αμερικανικές απαιτήσεις για το κλείσιμο των εκκρεμοτήτων και ένταξη της FYROM στο ΝΑΤΟ. Έτσι εξηγείται η μεγάλη προθυμία του. Πήρε την απαίτηση των αμερικανών και την έκανε σημαία. Στηριζόμενος στην υποστήριξη και ενίσχυση αμερικανών και ευρωπαίων εκτιμά ότι μπορεί να αξιοποιήσει ενδεχόμενη λύση ή προώθηση του προβλήματος του ονόματος για να στριμώξει τη ΝΔ και να αλλάξει τους συσχετισμούς δύναμης με το μάτι πάντα στραμμένο στις επόμενες εκλογές.

Η ΝΔ, συμφωνώντας σε όλα όσα οι αμερικανοί και το ΝΑΤΟ απαιτήσουν, αντιλαμβάνεται ότι ενδεχόμενη θετική εξέλιξη στο θέμα αυτό θα πυροδοτήσει εξελίξεις και μη μπορώντας να σταθεί αντιμέτωπη με τις απαιτήσεις των αμερικανών οχυρώνεται πίσω από τη διαφωνία που υπάρχει μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων και απειλεί ότι αν δεν υπάρχει πρόταση συνολικά της κυβέρνησης δεν πρόκειται να ψηφίσει οτιδήποτε έρθει από τη διαπραγμάτευση. Αφετέρου, πιεζόμενη από τα δεξιά της με κίνδυνο την απώλεια ενός τμήματος των ψηφοφόρων της ιδιαίτερα εθνικιστικού και σοβινιστικού, άλλαξε στάση, εγκωμίασε τα συλλαλητήρια, επέτρεψε στους βουλευτές και τα στελέχη της να πάρουν μέρος, αν δεν τους ενθαρρύνει κιόλας, με το επιχείρημα ότι εκεί συγκεντρώνεται ο λαός και φυσικά δεν ενοχλήθηκε καθόλου από το ανοιχτά εθνικιστικό και ακροδεξιό περιεχόμενο του συλλαλητηρίου.

Ο εθνικιστικούς και ακροδεξιός χώρος ξεσπάθωσε, θυμήθηκε το 1992 θεωρώντας ότι μπορεί να βρει πρόσφορο έδαφος για δράση. Παρόντες στο συλλαλητήριο απόστρατοι στρατηγοί με επικεφαλής τον Φ. Φράγκο, μητροπολίτες και κληρικοί, κάθε είδους εθνικιστικές και αντιδραστικές οργανώσεις και φυσικά η Χρυσή Αυγή που σε ένα βαθμό έδωσε και τον τόνο συλλαλητήριο. Η παλαιότερη επιδίωξη του συστήματος για δημιουργία εθνικιστικού κόμματος δεξιότερα της ΝΔ που φάνηκε να μην περπατάει το τελευταίο διάστημα ξαναμπήκε μπροστά.

Το αστικό πολιτικό σύστημα έχει ανάγκη από ένα κόμμα με εθνικιστικά και «πατριωτικά» χαρακτηριστικά μια και η ΧΑ έχει εκτεθεί ανεπανόρθωτα στη συνείδηση του λαού με τις ανοιχτά ναζιστικές θέσεις και τη δολοφονική πρακτική της και δεν μπορεί να αποτελέσει συνεργαζόμενη δύναμη για τη στήριξη κυβερνήσεων. Μετά τη δημιουργία του Κινήματος Αλλαγής στον κεντροαριστερό χώρο ένα κόμμα εθνικιστικό δεξιότερα της ΝΔ φαίνεται ότι μπορεί να συμπληρώσει το κομματικό σύστημα και να δίνει σταθερότητα και σιγουριά στην αστική τάξη και την ΕΕ.

Πολλή συζήτηση έγινε σχετικά με τις πολιτικές απόψεις και αντιλήψεις του ανθρώπων που συμμετείχαν στο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης. Οπωσδήποτε οι εκατοντάδες χιλιάδες δεν ήταν εθνικιστές και ακόμη περισσότερο φασίστες, ούτε αναφέρονται όλοι σε «γυφτοσκοπιανούς». Το χαρακτήρα όμως του συλλαλητηρίου δεν τον έδωσαν οι απλοί άνθρωποι, αλλά οι ομιλητές και οι ομιλίες τους, το «ζήτω ο στρατός» που είπε ο Φράγκος θυμίζοντας την περίοδο μετά τον εμφύλιο και αυτήν της φασιστικής δικτατορίας του ‘67, τον έδωσε η όλη εικόνα με τους «Μακεδονομάχους» με στολές του τέλους του 19ου αιώνα καβάλα στα άλογα, κρητικούς με τα παραδοσιακά τους, αντιδραστικές οργανώσεις από πολλές περιοχές της χώρας, η Χρυσή Αυγή. Δεν πρέπει όμως να κρύψουμε ότι την πλειοψηφία των συγκεντρωμένων δεν την απωθούσε όλη αυτή η εθνικιστική ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε, ίσα - ίσα της «πήγαινε».

Στο χώρο του αντιϊμπεριαλισμού και της Αριστεράς δεν έλειψαν από διάφορους παράγοντες και πολιτικές οργανώσεις, οι τάσεις αποδοχής αυτών των εκδηλώσεων στο όνομα ότι συγκεντρώνεται ο λαός ή το θέλει ο λαός και ακόμη μια διάθεση αποστασιοποίησης, παράκαμψης της συγκεκριμένης έκφρασης που πήρε το πρόβλημα σε αυτή τη συγκυρία, δηλαδή το όνομα και ο αλυτρωτισμός και ο περιορισμός στη γενική καταγγελία του ιμπεριαλισμού και των σχεδίων του. Δεν είναι όμως δυνατόν να αγνοούνται τα συγκεκριμένα ζητήματα που τίθενται σήμερα, έστω και παραπλανητικά και γύρω από αυτά εξελίσσεται η επίσημη αντιπαράθεση και ενημερώνεται ο λαός. Πρέπει με βάση τις πάγιες θέσεις της, την ανάλυση που κάνει η Αριστερά και την αποκάλυψη του ρόλου του ιμπεριαλισμού και του ρόλου της κυβέρνησης, να διαμορφωθεί μια πρόταση για το συγκεκριμένο, το όνομα δηλαδή και τον αλυτρωτισμό. Αυτό όμως δεν θα προβάλλεται ξεκομμένα αλλά παράλληλα με την αποκάλυψη των σχεδιασμών, την καταγγελία των ιμπεριαλιστικών σχεδίων και την προβολή αντιϊπεριαλιστικών στόχων και αιτημάτων, όπως η έξοδος από το ΝΑΤΟ, τα σταθερά σύνορα και την ανάγκη το εργατικό κίνημα να αντιπαλέψει αυτά τα σχέδια. Μόνο με έναν τέτοιο πλαίσιο μπορεί να υπάρξει επικοινωνία με ευρύτερα λαϊκά τμήματα και να διαμορφωθούν προϋποθέσεις ώστε να πεισθούν και να συσπειρωθούν ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις.

Θεωρούμε ότι η πείρα που αποκόμισε το εργατικό κίνημα και η Αριστερά από τις θέσεις και τη θαρραλέα στάση του ΚΚΕ το 1992 είναι σημαντική και χρήσιμη. Στο έξαλλο και επιθετικό κλίμα εκείνης της περιόδου το ΚΚΕ όρθωσε το ανάστημά του, τοποθετήθηκε αρνητικά και καταδίκασε τα συλλαλητήρια και τον εθνικισμό, αποκάλυψε το ρόλο του ιμπεριαλισμού και τον κίνδυνο του λυτρωτικών διαθέσεων στην ευαίσθητη αυτή περιοχή. Πρότεινε, με βάση την ιστορική αλήθεια, ότι ένα όνομα σύνθετο που θα περιείχε τη λέξη Μακεδονία με αυστηρά γεωγραφικό προσδιορισμό και δεν θα συνδέονταν καθόλου με την ιστορικότητα της Μακεδονίας μπορούσε να δώσει λύση.

Τότε το ΚΚΕ λοιδορήθηκε, κατηγορήθηκε για μειοδοσία, τα στελέχη του δέχθηκαν επιθέσεις, προσπάθησαν να στρέψουν πλατιά λαϊκά τμήματα εναντίον του, τελικά όμως δικαιώθηκε. Και για να μην ξεχνιόμαστε στις επιθέσεις εναντίον του ΚΚΕ τότε μεταξύ των άλλων πρωτοστάτησε ο ΣΥΝ με πιο χαρακτηριστική στιγμή τη δήλωση στη βουλή του Λεωνίδα Κύρκου, ότι «στο συλλαλητήριο ήταν παρόντες όλοι πλην Λακαιδεμονίων», εννοώντας το ΚΚΕ. Παρόμοια στάση από ολόκληρη την Αριστερά πρέπει να τηρηθεί σήμερα.

Καταδίκη των συλλαλητηρίων και αποκάλυψη των επιδιώξεων των διοργανωτών και των υποκινητών τους.

Καταδίκη του ιμπεριαλισμού και των σχεδίων του. Αποκάλυψη των τεράστιων ευθυνών της κυβέρνησης που προσφέρει τη χώρα στα πολεμικά σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ, καταδίκη της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κάλεσμα στο λαό της FYROM και σε όλους τους βαλκανικούς λαούς για αντίσταση σ΄ αυτά τα σχέδια.

Να συνδεθεί παράλληλα η καταδίκη αυτή με την καταδίκη των μνημονίων, της φτώχειας που έφεραν, την εξουθένωση του λαού και της νεολαίας.

Να κατατεθεί σχετικά με το όνομα πρόταση στη βάση που προαναφέραμε και να συνοδεύεται με συγκεκριμένα μέτρα κατά του αλυτρωτισμού.

Υπάρχει, τέλος, ένα ακόμα θέμα. Θα περιοριστεί η Αριστερά και το εργατικό κίνημα στη διαμόρφωση θέσεων και την προβολή τους ή θα αναλάβει δράση; Και η δράση αυτή δεν πρέπει να είναι μικροσυγκεντρώσεις, μικροσυσκέψεις και ζύμωση, αλλά μια πλατιά ενωτική κινητοποίηση με το περιεχόμενο που περιγράψαμε και με συμβολή όλων των πολιτικών δυνάμεων και οργανώσεων. Μεγάλο τμήμα του λαού διαφωνεί με την πολιτική του ιμπεριαλισμού και με την κυβέρνηση και αντιτίθεται στα συλλαλητήρια. Όλο αυτό τον κόσμο η Αριστερά πρέπει να τον εκφράσει.

ΠΗΓΗ: ergatikosagwnas.gr

του Ευτύχη Μπιτσάκη

Αναδημοσιεύουμε στη συνέχεια άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ουτοπία στο τεύχος 81/2008, λόγω της επικαιρότητάς του.

Ένας ιδιότυπος αριστερός αντιεθνικισμός ευδοκιμεί τα τελευταία χρόνια σε ορισμένους χώρους της ελληνικής Αριστεράς. Αλλά οι αριστεροί είναι εξ ορισμού αντιεθνικιστές. Ακόμα περισσότερο: είναι διεθνιστές. Πού βρίσκεται λοιπόν το πρόβλημα; Το πρόβλημα δεν είναι σημερινό και ο ελληνικός εθνικισμός δεν είναι τωρινό φαινόμενο. Εθνικισμός σε βάρος των Σλαβομακεδόνων, των Μουσουλμάνων και των Πομάκων της Θράκης. Οξύνθηκε όμως τελευταία με την επιμονή των Σλαβομακεδόνων της FYROM να ονομάζουν τους εαυτούς τους Μακεδόνες και το κράτος τους Μακεδονία. Λοιπόν;

Ο αριστερός αντιεθνικιστής θα αντιτείνει: Κάθε λαός έχει δικαίωμα να επιλέγει το όνομα του έθνους ή της κρατικής του υπόστασης. Σύμφωνοι. Όμως με μια προϋπόθεση: ότι δεν θα πλαστογραφεί την ιστορία, δεν θα διεκδικεί τίτλους ή εδάφη που δεν του ανήκουν, και δεν θα απειλεί γειτονικούς λαούς. Ας δεχτούμε λοιπόν ότι υπάρχει έθνος Σλαβομακεδόνων (επ’ αυτού φαντάζομαι έχουν γνώμη οι ιστορικοί). Το έθνος αυτό δικαιούται να επιλέξει όποιο όνομα θέλει, σεβόμενο τα αυτονόητα τα οποία σημείωσα.
Τι γίνεται λοιπόν με τη γειτονική Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, τη FYROM; Κατ’ αρχάς, στη FYROM συνυπάρχουν δύο εθνότητες: οι Σλαβομακεδόνες και οι Αλβανοί. Ας αγνοήσουμε όμως τις μεταξύ τους διαφορές και ας ασχοληθούμε μόνο με την ισχυρότερη εθνότητα: τους Σλαβομακεδόνες. Επίσης ας αναγνωρίσουμε το καθεστώς του έθνους σε αυτή την εθνότητα. Και ρωτάμε: Πότε εμφανίστηκαν οι Σλάβοι στον ελληνικό χώρο, και ειδικά στην ιστορική Μακεδονία; Γνωστό: τον 6ο, 7ο, 8ο αιώνα μ.Χ. Δηλαδή χίλια χρόνια περίπου μετά το Μακεδονικό βασίλειο και τον Αλέξανδρο. Δεν πάσχω από κανένα είδος προγονοπληξίας. Οι Μακεδόνες εξάλλου θεωρούνταν βάρβαροι από τους κατοίκους της Νότιας Ελλάδας. Είναι γνωστό ότι τα σλαβικά φύλα έφτασαν μέχρι την Πελοπόννησο και βαθμιαία αφομοιώθηκαν. Έμειναν βεβαίως τα τοπωνύμια, που πολλά επιβιώνουν μέχρι και σήμερα, παρ’ όλες τις μετονομασίες στις οποίες προχώρησε το ελληνικό κράτος. Όμως συμπαγείς σλαβικοί πληθυσμοί, πλειοψηφικοί, υπήρχαν μόνο σε ορισμένες περιοχές της βόρειας ελληνικής Μακεδονίας, και κυρίως στη βόρειο Μακεδονία, στη σημερινή FYROM. Πού στηρίζεται λοιπόν ο σλαβομακεδονικός, όψιμος και ανιστορικός εθνικισμός και ο συνακόλουθος αλυτρωτισμός;

Σημείωσα ότι η ιστορία δεν είναι σημερινή. Ένα παράδειγμα: Στη Γυάρο, στη δεκαετία του ’40 προς ’50, εκτός από Έλληνες, είχε και πολλούς Σλαβομακεδόνες κρατούμενους. Οι σχέσεις Ελλήνων-Σλαβομακεδόνων ήταν άψογες. Όμως οι τελευταίοι ήταν κάπως κλεισμένοι στον εαυτό τους, πράγμα κατανοητό αν σκεφτούμε και τα δικά τους μαρτύρια (διωγμοί, φυλακίσεις, εκτελέσεις) από το εθνικόφρον ελληνικό κράτος. Ως εδώ καλά. Όμως οι συμπαθείς Σλαβομακεδόνες ονόμαζαν από τότε τους εαυτούς τους Μακεδόνες. Τι εννοούσαν μ’ αυτό;
(Μια προσωπική παρένθεση. Το 1948-49 ήμουν στη Γυάρο, στα «ανήλικα». Διαφώνησα με την 9η Ολομέλεια του ΚΚΕ για τους Σλαβομακεδόνες και εισέπραξα την πρώτη μου απομόνωση. Τέλος η παρένθεση).
Πώς φτάσαμε λοιπόν στη σημερινή διαμάχη; Είναι γνωστό ότι επί Τουρκοκρατίας στη Βαλκανική ζούσε ένα μωσαϊκό λαών: Έλληνες, Σλάβοι, Αλβανοί, Βλάχοι, Εβραίοι, Σαρακατσαναίοι κ.λπ. Παρά τις διαφορές, εθνοτικές και θρησκευτικές, οι λαοί αυτοί συνυπήρχαν, ειρηνικά κατ’ αρχάς, στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο ότι ο Ρήγας οραματιζόταν μια ομοσπονδία λαών στη Βαλκανική. Η σχετική ωρίμανση της εθνικής συνείδησης των υπόδουλων είχε ως συνέπεια μια σειρά επαναστάσεις και τη συγκρότηση εθνικών κρατών. Αλλά η «οριστική» ρύθμιση της Βαλκανικής έγινε με τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ως αποτέλεσμα των συμφερόντων των «μεγάλων δυνάμεων» και γενικότερα των τότε συσχετισμών δύναμης. Ο χώρος που αντιστοιχούσε στην, ας πούμε, ιστορική Μακεδονία κόπηκε στα τρία: Ελληνική Μακεδονία, Βουλγαρική και Βόρεια. Ανταλλαγή πληθυσμών, μεταναστεύσεις, διωγμοί, η Ελληνική Μακεδονία έγινε Ελληνική, η Βουλγαρική έγινε Βουλγαρική, και οι Σλαβομακεδόνες περιορίστηκαν κυρίως στη μετέπειτα FYROM.
Ήτανε δίκαιη η κατάτμηση της Βαλκανικής; Η απάντηση είναι γνωστή: Η Μακεδονία κόπηκε στα τρία. Η Βόρεια Ήπειρος δόθηκε στην Αλβανία, οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου στην πολυεθνική Γιουγκοσλαβία, η Ανατολική Θράκη στην Τουρκία. Η «πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων» εφοδιάστηκε με νέα πυρίτιδα.

Δηλαδή: Οι αντιθέσεις μεταξύ των συγκροτημένων πλέον εθνών παγιώθηκαν. (Το έθνος δεν είναι «κατασκευή», αλλά το εθνικό κράτος συμβάλλει με τους μηχανισμούς του στην ολοκλήρωση της εθνικής συνείδησης.) Παρά ταύτα η Βαλκανική πέρασε μια μακρά περίοδο χωρίς πολέμους. Η «σοσιαλιστική» Γιουγκοσλαβία ειδικά κατόρθωνε να εξισορροπεί τις εσωτερικές εντάσεις μεταξύ των εθνοτήτων της. Ως προς την τότε «Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας», το όνομά της δεν δημιουργούσε πρόβλημα για την Ελλάδα επειδή, πρώτον, η δημοκρατία αυτή δεν αποτελούσε κράτος και, δεύτερον, από την ονομασία προέκυπτε ότι επρόκειτο για μέρος της άλλοτε ενιαίας (ποιας ενιαίας;) Μακεδονίας.
Πώς ανατράπηκε λοιπόν η ασταθής έστω ισορροπία στη Βαλκανική; Ποιος έβαλε τη θρυαλλίδα στην μπαρουταποθήκη; Και πώς αντέδρασαν τότε πολλοί από τους αριστερούς αντιεθνικιστές μας;
Θυμίζω τα γεγονότα: Πρώτος πόλεμος (1991) με επικεφαλής τις ΗΠΑ «υπέρ της ελευθερίας των Κροατών και των Σλοβένων». Δεύτερος πόλεμος (1999) «υπέρ των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου». Οι τρομοκράτες του UCK, χρηματοδοτούμενοι και εξοπλισμένοι από τις ΗΠΑ, άλλοτε ονομάζονταν από τους Αμερικανούς τρομοκράτες και άλλοτε προστατευόμενοι και σύμμαχοι. Αποτέλεσμα: η καταστροφή της Γιουγκοσλαβίας, η ραδιενέργεια από το απεμπλουτισμένο ουράνιο, η απόσχιση της Κροατίας και της Σλοβενίας το 1991 και της Βοσνίας το 1992. Η πολυεθνική Γιουγκοσλαβία δεν υπήρχε πλέον (κατά τον Κλαρκ, οι Αμερικανοί σχεδίαζαν τη διάλυσή της από τη δεκαετία του ’80).
Και οι τότε (και νυν;) αντιεθνικιστές μας; Υποστήριξαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας χάριν της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας των Κοσοβάρων.

Αλλά επί Τίτο το Κόσοβο ήταν αυτόνομο. Και οι ΗΠΑ αργότερα σαμπόταραν συμφωνία με τη Γιουγκοσλαβία για την αυτονομία του Κοσόβου στα πλαίσια της πολυεθνικής Γιουγκοσλαβίας. Γιατί;
Ο ανθρωπισμός των αντιεθνικιστών μας είναι αντιφατικός και τυφλός: Αντιεθνικιστές αυτοί, υποστήριξαν τις εθνικιστικές συμμορίες του UCK. Δέχτηκαν όλη τη χαλκευμένη προπαγάνδα εναντίον των Σέρβων και δεν διέκριναν τα κίνητρα των επιδρομέων. Και η κατάληξη: Η πολυεθνική Γιουγκοσλαβία ανήκει στο παρελθόν. Στο «απελευθερωμένο» Κόσοβο κυριαρχεί ο θάνατος, ο φόβος, η πείνα και η πορνεία. Και οι ΗΠΑ εγκατέστησαν μεγάλη στρατιωτική βάση στο Κόσοβο, το οποίο προστέθηκε στον κατάλογο των προτεκτοράτων που δημιουργούν οι ΗΠΑ, οξύνοντας και τροφοδοτώντας υπαρκτές αντιθέσεις στην Ευρώπη, στην Ασία και όχι μόνο. Τι λένε σήμερα οι αριστεροί αντιεθνικιστές μας για τα τότε; Και τι λένε για την αποδοχή, εκ μέρους τους, του σχεδίου Ανάν για τη διχοτόμηση της Κύπρου;
Και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας; Η Ελλάδα ορθώς δέχτηκε την προσωρινή ονομασία Πρώην… Γιατί όμως τα δύο μεγάλα κόμματα (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ) δεν αξιοποίησαν το πακέτο Πινέιρο (1992) ώστε να επιτύχουν τότε μια αμοιβαία δεκτή ονομασία, τότε που η FYROM ήταν σχεδόν ανύπαρκτη διεθνώς; Επειδή το μικροκομματικό συμφέρον υπερίσχυσε του εθνικού, όπως συνήθως. Έκτοτε η FYROM αναγνωρίσθηκε ως Μακεδονία περίπου από 100 κράτη. Οι συνέπειες είναι γνωστές. Δηλαδή: Κατά την επίσημη και ανεπίσημη προπαγάνδα, οι Σλαβομακεδόνες είναι οι Μακεδόνες, απόγονοι του Αλεξάνδρου, απόγονοι των αρχαίων, ιδιοκτήτες του ήλιου της Βεργίνας, τον Αλέξανδρο τον έκαναν αεροδρόμιο, σε διάφορες χώρες παρελαύνουν ντυμένοι σαν αρχαίοι Έλληνες (όπως κάνουν και οι «δικοί μας» αρχαιόπληκτοι…). Κατά την προπαγάνδα τους οι «Μακεδόνες» (Σλαβομακεδόνες) είναι γηγενείς, ενώ οι Έλληνες έχουν υποσαχάρια καταγωγή.

Αλλά θα αντιτείνει κανείς ότι αυτά είναι ανεπίσημη προπαγάνδα. Λάθος! Η αδιαλλαξία του Γκρουέφσκι είναι γνωστή: μόνο όνομα, Μακεδονία. Ο ίδιος άλλωστε έχει θέσει πρόβλημα «μακεδονικής μειονότητας» στη χώρα μας. Ταυτόχρονα, αριστεροί αντιεθνικιστές κατηγορούν την Ελλάδα ότι δεν αναγνωρίζει τη «μακεδονική» και την τουρκική μειονότητα. Οι χάρτες και τα σχολικά εγχειρίδια επίσης δεν είναι ιδιωτική υπόθεση και οι χάρτες περιλαμβάνουν και την ελληνική Μακεδονία. Οι ΗΠΑ τούς αναγνώρισαν ως Μακεδονία, και φυσικά οι αμερικανοτραφείς που κυβερνούν αυτή τη χώρα ελπίζουν στη στήριξη των ΗΠΑ για να καμφθεί η ελληνική κυβέρνηση. Κυβέρνηση, ΜΜΕ, ιεράρχες, αγωνίζονται υπέρ ιερών και οσίων. Χάρτες που περιλαμβάνουν όλη τη Μακεδονία, ο επικεφαλής της «Μακεδονικής Εκκλησίας» Στέφανος ζητάει τη Θεσσαλονίκη, κ.λπ., κ.λπ.

Λοιπόν; Στην Ελλάδα υπάρχουν εθνικιστές: μέρος της πολιτικής ηγεσίας και της εκκλησίας (Άνθιμος εναντίον Στεφάνου…), απόγονοι των χουντικών, ακροδεξιοί του παρακράτους και, φυσικά, τα πιο καθυστερημένα στρώματα της κοινωνίας μας. Αλλά η Ελλάδα δεν διεκδικεί τίποτα και το «πατριωτικό» ελληνικό κεφάλαιο συνεργάζεται επωφελώς με τους «Σκοπιανούς» εκμεταλλευόμενο τη φτηνή εργατική δύναμη και τις αγορές τους, σε βάρος της ελληνικής εργατικής τάξης. Λοιπόν; Κατά τον 19ο αιώνα περίπου ολοκληρώθηκε κατά κάποιον τρόπο η εθνογένεση στα Βαλκάνια. Να δεχτούμε ότι οι Σλαβομακεδόνες αποτελούν έθνος. Γιατί όμως οι Σλαβομακεδόνες διεκδικούν τίτλους και εδάφη που δεν τους ανήκουν; Επειδή η συγκρότησή τους σε κράτος ήταν προϊόν ξένης επέμβασης και της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας. Η πρώην και νυν (προπαντός η τελευταία) πολιτική «ελίτ» για να σωθεί έπαιξε –τι άλλο;– το χαρτί του εθνικισμού. Ταυτόχρονα επιδιώκει την είσοδο στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ με την απροσχημάτιστη βοήθεια των ΗΠΑ. Να υπάρξει λοιπόν, μετά το Κόσοβο, και δεύτερο προτεκτοράτο των ΗΠΑ στην περιοχή μας. Να δημιουργηθεί και εκεί δεύτερη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ, ορμητήριο για νέους πολέμους «υπέρ της Δημοκρατίας».
Οι αριστεροί αντιεθνικιστές μας βλέπουν μόνο τον ελληνικό εθνικισμό. Δεν βλέπουν τα στρατηγικά παιχνίδια των ΗΠΑ πίσω από τις γελοιότητες των Σλαβομακεδόνων. Να εργαστούμε για τη συνεργασία των δύο λαών. Αυτό πρέπει να κάνουν οι αριστεροί, αντί να υποστηρίζουν έναν όψιμο εθνικισμό, χειραγωγούμενο από τις ΗΠΑ και ο οποίος αποβλέπει στην ενσωμάτωση αυτής της χώρας στην ΕΕ και στην πολεμική μηχανή του ΝΑΤΟ. Να οργανώνουμε συναντήσεις και συνέδρια με Σλαβομακεδόνες. Τους ρώτησαν όμως οι οργανωτές ποια είναι η θέση τους για τη «Μακεδονία», την ΕΕ και το ΝΑΤΟ;

Οι αριστεροί είναι διεθνιστές και γι’ αυτό πατριώτες. Η ελληνική Αριστερά ήταν πάντα πατριωτική. Απόδειξη: ο ρόλος της στην Κατοχή, οπότε μάλιστα το πατριωτικό επικάλυψε το ταξικό, με τις γνωστές συνέπειες. Αλλά οι αριστεροί αντιεθνικιστές φαίνεται ότι συγχέουν τον εθνικισμό με τον πατριωτισμό. Για μερικούς από αυτούς, εξάλλου, το έθνος είναι κατασκευή, η ιστορία απλή αφήγηση, και όμως οι ίδιοι, σε αντίφαση με τις γενικότερες ιδέες τους, υποστηρίζουν τον όψιμο και αμερικανοκινούμενο εθνικισμό των Σλαβομακεδόνων. Οι όψιμοι νεο-εθνικιστές της FYROM δημιουργούν και αυτοί τη «μυθολογία» τους, αναζητώντας (όπως όλοι οι εθνικιστές) ανύπαρκτους τίτλους καταγωγής και εδάφη στα οποία κάποτε κατοίκησαν, αλλά όπου δεν ήταν ούτε γηγενείς ούτε πλειοψηφία. Αυτός ο όψιμος, παραληρηματικός εθνικισμός δεν ενοχλεί τους αντιεθνικιστές μας, που προτείνουν να αναγνωρίσουμε το Μακεδονικό έθνος, την ταυτότητα και τη γλώσσα του; Γενικότερα: Οι νέοι εθνικισμοί, Κροάτες, Σλοβένοι, Κοσοβάροι, Αλβανοί, Σλαβομακεδόνες, Τσάμηδες, είναι μόνο εκδήλωση υπαρκτών προβλημάτων; Είναι άσχετοι με τη στρατηγική των ΗΠΑ στα Βαλκάνια; Οι Σλαβομακεδόνες προφανώς δεν θα μας κάνουν πόλεμο. Αλλά αυτό είναι το πρόβλημα;
Και η επίσημη ελληνική Αριστερά; Να αγωνιστεί εναντίον του αντιδραστικού ελληνικού εθνικισμού, και για την ειρηνική συμβίωση και συνεργασία των δύο λαών. Όνομα; Το μόνο αντίστοιχο με την υπαρκτή πραγματικότητα: Βόρεια Μακεδονία. Η FYROM είναι αυτό ακριβώς: Το βόρειο τμήμα της ιστορικής Μακεδονίας. Και η ελληνική κυβέρνηση; Με το βέτο, και χωρίς να το θέλει, προσφέρει υπηρεσία στον λαό της FYROM: τους γλιτώνει, επί του παρόντος, από την ενσωμάτωση την ΕΕ και στο ΝΑΤΟ. Αλλά: αν οι ιμπεριαλιστές των ΗΠΑ θελήσουν να στηρίξουν την Αθήνα ως προς το όνομα, επειδή δεν θα το κάνουν από αντικειμενική κρίση, θα ζητήσουν ίσως από τη ΝΔ περαιτέρω στήριξη και εμπλοκή στα έργα τους στο Κόσοβο, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ κ.λπ. «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας». Αλλά τι ήταν οι Δαναοί μπροστά στα αμερικανικά βομβαρδιστικά;
Τέλος: αριστερή εφημερίδα, αφού ορθώς καταγράφει τα εγκλήματα των «ιμπεριαλιστών» κ.λπ., ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα με την πολιτική της θα σπρώξει τους «Μακεδόνες» στην αγκαλιά των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, «όπως η πολιτική του Μιλόσεβιτς έσπρωξε τους Κοσοβάρους στην αγκαλιά του Μπους». Μα οι «Μακεδόνες» μας διεκδικούν με πάθος αυτή την αγκαλιά, όπως την ποθούσαν και οι Κοσοβάροι και παλαιότερα οι Κροάτες. Δεν χρειάζεται λοιπόν ελληνικό «σπρώξιμο». Βούλγαροι, Κροάτες, Σέρβοι, Κοσοβάροι, Αλβανοί, όλοι αγωνίζονται να ενταχθούν στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ. Τι σημαίνει αυτός ο έρωτας; Πρώτον, είναι μια απόδειξη της αποτυχίας να οικοδομηθούν σε αυτές τις χώρες σοσιαλιστικές κοινωνίες και σοσιαλιστική συνείδηση. Δεύτερο, οι πολιτικές ηγεσίες έπαιξαν το χαρτί του εθνικισμού. Οι ΗΠΑ με τις επεμβάσεις τους όξυναν τις υπαρκτές αντιθέσεις και με τον πόλεμο αποσταθεροποίησαν τα Βαλκάνια. Οι Σλαβομακεδόνες έγιναν Μακεδόνες. Οι Αλβανοί εργάζονται σιωπηρά και συστηματικά για τη Μεγάλη Αλβανία. Και οι αντιεθνικιστές μας υποστηρίζουν αυτούς τους όψιμους και ως έναν βαθμό αμερικανοκίνητους εθνικισμούς αντιφάσκοντας με την ίδια την ιδεολογία τους.

24 Ιουνίου 2008

ΠΗΓΗ: kommon.gr

Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να κατανοήσουμε το πραγματικό βάθος της κρίσης, από το να αφήσουμε να μας το διηγηθούν τα ίδια τα «παιδιά της κρίσης». Οι ηλικίες εκείνες, δηλαδή, που δεν γεύτηκαν την «εποχή της ανάπτυξης και της αφθονίας» –αν και ως τέτοια δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά για την εργατική τάξη– παρά μόνο βίωσαν την ολική σκληρότητα ενός συστήματος που συνειδητά τις σπρώχνει στο περιθώριο. Τα «παιδιά της κρίσης» δεν είναι οι πρωτομάρτυρες της εργατικής τάξης – άλλωστε, οι εργαζόμενοι σε κάθε ταξική κοινωνία βίωναν την εκμετάλλευση, ανεξαιρέτως ύφεσης ή καμπής της οικονομίας. Παρόλα αυτά, σίγουρα δεν είναι μια ατόφια αντανάκλαση των εργαζομένων παλαιότερων δεκαετιών. Αποτελούν την κύρια κοινωνική κατηγορία-πειραματόζωο των σκληρών πολιτικών που εφαρμόζονται διεθνώς από το 2008 και φαίνεται πως τείνουν να καθιερωθούν στο πέρασμα του χρόνου.

Δύο είναι τα βασικά γνωρίσματα των εργασιακών σχέσεων που βιώνει η νεολαία στο πλαίσιο της κρίσης. Το πρώτο είναι η εμπέδωση σκληρότερων όρων εργασίας –διάφοροι τρόποι άντλησης περισσότερης απόλυτης υπεραξίας– και το δεύτερο, η σχεδόν τελική αποσάθρωση του παραδοσιακού μοντέλου συνδικαλισμού και πάλης. Περιληπτικά, λοιπόν, σχηματίζεται ένα πλαίσιο σκληρής εργασιακής εκμετάλλευσης με χαμηλούς μισθούς, εξοντωτικά και ελαστικά ωράρια, στυγνή εργοδοτική αυθαιρεσία κ.λπ., ενώ την ίδια ώρα οι εργαζόμενοι, σε αντίθεση με το παραδοσιακό προλεταριάτο, μαστίζονται από τη νόσο του πολυκατακερματισμού και του απομονωτισμού, χωρίς δυνατότητα συσπείρωσης και συλλογικής διεκδίκησης. Αυτή η ποιοτικά διαφοροποιημένη κατάσταση, οδηγεί μεγάλα κομμάτια της νεολαίας στα διάφορα παρακλάδια του ατομικού δρόμου (μετανάστευση, απάθεια, υποταγή).

Υπάρχει όμως και το υπόλοιπο κομμάτι, αυτό που δεν διανοήθηκε να σκύψει το κεφάλι. Σε αυτό το αφιέρωμα γνωρίζουμε τα «παιδιά της κρίσης» που συνεχώς προσπαθούν να αναμετρηθούν με την ιστορική εποχή του σήμερα.

ΠΗΓΗ: prin.gr

Οι σχέσεις μεταξύ Αγκυρας και Ουάσιγκτον δοκιμάζονται από αλλεπάλληλα κενά αέρος τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Καταγγελίες Ερντογάν για αμερικανικό δάκτυλο στην απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, οργή της Άγκυρας για την άρνηση των ΗΠΑ να εκδώσουν τον Φετουλάχ Γκιουλέν, πόλεμος της βίζας, δικαστική δίωξη Τούρκων επιχειρηματιών που συνδέονταν με τον ηγέτη της χώρας, στην Αμερική, αγορά ρωσικών πυραύλων S-400 από την Αγκυρα – ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Ωστόσο, όλα αυτά μοιάζουν με παρωνυχίδες ύστερα από την τουρκική εισβολή στη βόρεια Συρία, που απειλεί να φέρει τους δύο νατοϊκούς συμμάχους σε ρήξη, ακόμη και με θερμό, στρατιωτικό επεισόδιο.

Είναι αλήθεια ότι στην κουρδική περιοχή του Αφρίν, όπου εισέβαλαν οι Τούρκοι, δεν υπήρχαν Αμερικανοί στρατιώτες – υπήρχε μικρή ρωσική δύναμη, η οποία αποσύρθηκε προτού αρχίσει η επιχείρηση που ονομάστηκε, με περίσσεια κυνισμού, «Κλάδος Ελαίας». Παραμένει, ωστόσο, γεγονός ότι ο τουρκικός στρατός έχει βαλθεί να εκμηδενίσει την κουρδική πολιτοφυλακή YPG, δηλαδή τον σημαντικότερο στρατιωτικό σύμμαχο των ΗΠΑ στη Συρία. Ακόμη χειρότερα, ο ίδιος ο Ερντογάν προανήγγειλε επέκταση των επιχειρήσεων προς τα ανατολικά, στην περιοχή του Μανμπίτζ, όπου υπάρχει σημαντική δύναμη Αμερικανών στρατιωτών. Μάλιστα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μποζντάγ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ένοπλης σύγκρουσης με τους Αμερικανούς, αν δεν αποσύρουν τις δυνάμεις τους.

Οσο αλλόκοτη κι αν φαίνεται η εξαιρετικά ριψοκίνδυνη στάση της Άγκυρας έναντι των ΗΠΑ, δεν ήταν κάτι σαν κεραυνός εν αιθρία. Το πρώτο σημάδι ήρθε ήδη τον Μάρτιο του 2003, όταν η Τουρκία έκλεισε τον εναέριο χώρο της στα αμερικανικά αεροπλάνα ενόψει του πολέμου κατά του Ιράκ. Ο λόγος ήταν, βέβαια, η ανησυχία της Τουρκίας για το ενδεχόμενο να γεννήσει ο πόλεμος ένα κουρδικό κράτος στα νότια σύνορά της. Έκτοτε, το Κουρδικό δεν έπαψε να δηλητηριάζει τις σχέσεις μεταξύ των δύο συμμάχων. Η συνεργασία των ΗΠΑ με τους Κούρδους της Συρίας –χθες, εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, αύριο για τη μετατροπή της χώρας σε ασθενή ομοσπονδία– επιδείνωσε τη λανθάνουσα κρίση. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον Ερντογάν ήταν η δήλωση Αμερικανού αξιωματούχου περί δημιουργίας μεθοριακής δύναμης 30.000 ανδρών από τους Κούρδους, κατά μήκος των τουρκικών συνόρων.

Σε υπόμνημα που αναρτήθηκε την περασμένη Κυριακή στον λογαριασμό της κυβέρνησης Γιλντιρίμ, στο Twitter, εξηγούνται με δώδεκα σημεία οι σκοποί της στρατιωτικής εκστρατείας: Η Τουρκία δεν θα ανεχθεί να έχει στην απέναντι πλευρά των νοτίων συνόρων της το ΡΚΚ, με το οποίο ταυτίζει το κουρδοσυριακό κόμμα PYD και το ένοπλο τμήμα του, YPG. Δεν θα αφήσει τους Κούρδους να τους αποκόψουν από τον αραβικό κόσμο. Δεν θα επιτρέψει σε καμία περίπτωση τη συνένωση του κουρδικού θυλάκου του Αφρίν, στο βορειοδυτικό άκρο της Συρίας, με τη μεγάλη λωρίδα ανατολικά του Ευφράτη. Αν γινόταν κάτι τέτοιο, λέει το υπόμνημα, τότε οι Κούρδοι δεν θα σταματούσαν εκεί, αλλά πιθανότατα «θα έφταναν στη Μεσόγειο» – ένα εφιαλτικό σενάριο για την Τουρκία, καθώς η κουρδική οντότητα, η Ροτζάβα, θα αποκτούσε πρόσβαση στη θάλασσα.

Σε πρώτο χρόνο, ο Ερντογάν φαίνεται να ελέγχει το ριψοκίνδυνο παιχνίδι. Οι αντιδράσεις των Δυτικών ήταν υποτονικές. Οι Αμερικανοί άφησαν ξεκρέμαστους τους Κούρδους (παρότι είναι ακόμη νωπό το αίμα που έχυσαν τον Οκτώβριο για την απελευθέρωση της Ράκα, πρωτεύουσας του Ισλαμικού Κράτους), αλλά και τους προειδοποίησαν ότι αν μεταφέρουν δυνάμεις τους από άλλες περιοχές τους στο Αφρίν, θα τους κόψουν κάθε βοήθεια. Οι Γάλλοι κάτι ψέλλισαν περί παραπομπής της Τουρκίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά γρήγορα τα μάζεψαν. Οι Γερμανοί βλέπουν τα δικά τους άρματα μάχης, τα Leopard, να χρησιμοποιούνται εναντίον των Κούρδων και ούτε γάτα ούτε ζημιά.

Στάση ανοχής

Αλλωστε, όλοι είχαν ανεχθεί την προηγούμενη εισβολή της Τουρκίας στο συριακό έδαφος, τον Αύγουστο του 2016, με την επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη». (Μια επιχείρηση που δεν στρεφόταν βέβαια εναντίον των τζιχαντιστών, πολλούς από τους οποίους είχε ενισχύσει στο παρελθόν και άλλους ενισχύει σήμερα η Αγκυρα, αλλά είχε στόχο να δημιουργήσει μια τουρκική σφήνα που διέσπασε την κουρδική ζώνη στη βόρεια Συρία). Γιατί λοιπόν να περιμένει κανείς μια διαφορετική στάση των Δυτικών, αλλά και των Ρώσων σήμερα;

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Τουρκίας ο πόλεμος συσπειρώνει τη μεγάλη πλειονότητα του λαού γύρω από την κυβέρνηση, αναγκάζοντας τόσο τους κεμαλικούς του CHP όσο και τους εθνικιστές του ΜΗΡ να στηρίξουν τον Ερντογάν. Μοναδική, αυτονόητη εξαίρεση το αριστερό- φιλοκουρδικό κόμμα HDP, εναντίον του οποίου έχει εξαπολυθεί ένα νέο κύμα άγριας καταστολής και φυλακίσεων, ακόμη και για μια απλή καταδίκη της τουρκικής εισβολής μέσω Facebook.

Νάρκες στον δρόμο για το Αφρίν

Παρά την υπεροπλία του τουρκικού στρατού έναντι της κουρδικής πολιτοφυλακής YPG, τα 22 χιλιόμετρα που χωρίζουν τα τουρκικά σύνορα από το κέντρο του Αφρίν είναι στρωμένα με νάρκες. Η προηγούμενη εκστρατεία των Τούρκων, η «Ασπίδα του Ευφράτη» κράτησε έξι μήνες και απέτυχε να καταλάβει το Μανμπίτζ, πράγμα που ήταν διακηρυγμένος στόχος της. Αν οι Τούρκοι εγκλωβιστούν σε παρατεταμένη εμπλοκή, με τους Κούρδους να επιδίδονται σε αντάρτικο πόλεων, κάτι για το οποίο προετοιμάζονταν τουλάχιστον επί τρία χρόνια, οι εκπλήξεις που τους περιμένουν μπορεί να αποδειχθούν πολύ οδυνηρές – ανάλογες με εκείνες που δοκίμασαν οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους στο Κομπάνι, το οποίο αναδείχθηκε σε κουρδικό Στάλινγκραντ.

Από την άλλη, αν οι Τούρκοι κινηθούν ανατολικά προς το Μανμπίτζ, όπως απειλεί ο Ερντογάν, κινδυνεύουν να έρθουν σε σύγκρουση με τους Αμερικανούς που βρίσκονται εκεί. Ήδη, ο Τραμπ τον προειδοποίησε την περασμένη Τετάρτη ότι τα αμερικανικά στρατεύματα δεν πρόκειται να φύγουν, επομένως το ενδεχόμενο της σύγκρουσης είναι οτιδήποτε άλλο από φανταστικό. Επιπλέον, οι Κούρδοι έχουν ήδη αρχίσει να εκτοξεύουν πυραύλους προς μεθοριακές τουρκικές πόλεις, ενώ παρά την άγρια καταστολή στη νοτιοανατολική Τουρκία, μια νέα κουρδική εξέγερση θα γίνεται ολοένα και πιθανότερη όσο παρατείνεται ο πόλεμος.

*Πηγή: Καθημερινή