— του Ανδρέα Δενεζάκη

Στις 8 Σεπτέμβρη 1943 η Ιταλία συνθηκολογεί. Αμέσως ξεκινάει ένας αγώνας δρόμου για τον έλεγχο των ιταλοκρατούμενων Δωδεκανήσων, ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Συμμάχους. Στις 11 Σεπτέμβρη οι γερμανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν τη Ρόδο. Η ιταλική φρουρά, 35 – 40.000 άνδρες, παραδίνεται και οι Ιταλοί στρατιώτες αρνούμενοι να συνεχίσουν τον πόλεμο στο πλευρό και κάτω από τις διαταγές των Γερμανών, βρέθηκαν σε καθεστώς αιχμαλωσίας από τους πρώην συμμάχους τους. Στις 3 του Οκτώβρη οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Κω. Οι Βρετανικές δυνάμεις αποβιβάζονται στη Λέρο στις 15 Σεπτέμβρη. Η γερμανική αεροπορία ξεκινάει τον βομβαρδισμό της Λέρου στις 26 Σεπτεμβρίου 1943. Η Μάχη της Λέρου κορυφώνεται με την αποβίβαση χερσαίων γερμανικών δυνάμεων στο νησί στις 12 Νοέμβρη και μετά από μάχες τεσσάρων ημερών ολοκληρώνεται με την κατάληψή της από τους Ναζί στις 26 Νοέμβρη 1943.

Από την επομένη της κατάληψης της Ρόδου (11.9.1943) οι Γερμανοί άρχισαν να στοιβάζουν, αγνοώντας τους κανονισμούς του Διεθνούς Δικαίου, Ιταλούς αιχμαλώτους σε ότι διαθέσιμα πλοία υπήρχαν, με κατεύθυνση τον Πειραιά και από κει στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας, ως εργατικό δυναμικό. Το γερμανικό πολεμικό πλοίο Kriegsmarine ξεκίνησε πρώτο τις μεταφορές. Η πραχτική αυτή είχε τραγικές συνέπειες. Αρκετά σκάφη βυθίστηκαν είτε από την κακοκαιρία, είτε από νάρκες, είτε από την επίθεση συμμαχικών πλοίων. Ποτέ άλλοτε στις ελληνικές θάλασσες δεν χάθηκαν τόσες ψυχές σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα.

Η βύθιση του ατμόπλοιου Όρια

Το ατμόπλοιο Όρια ήταν ένα από τα σκάφη που επιλέχθηκαν για τη μεταφορά Ιταλών αιχμαλώτων. Το πλοίο, νορβηγικών συμφερόντων, ναυπηγήθηκε το 1920 στην Αγγλία και είχε μήκος 86,9 μέτρα και εκτόπισμα 2127 τόνους. Από τον Σεπτέμβρη του 1943 το Όρια συμμετέχει στις επιχειρήσεις των Γερμανών στη Ρόδο. Η μεταφορά αιχμαλώτων ήταν ένα από τα βασικά έργα του.

Την Παρασκευή 11 Φλεβάρη 1944 το Όρια ετοιμάστηκε για ένα ακόμα ταξίδι, για το λιμάνι του Πειραιά, παρά τη σφοδρή κακοκαιρία. Το πλοίο ήταν φορτωμένο με ορυκτέλαια και ελαστικά φορτηγών αυτοκινήτων. Στα αμπάρια του είχαν στοιβάξει περισσότερους από 4.000 (διάφορες πηγές αναφέρουν από 4.046 μέχρι 4.200) Ιταλούς αιχμάλωτους στρατιώτες, ανάμεσά τους 43 αξιωματικοί και 118 υπαξιωματικοί όλων των όπλων. Στο πλοίο επέβαιναν 30 Γερμανοί στρατιώτες ως φρουρά ενώ άλλοι 60 στρατιώτες επέβαιναν ως απλοί επιβάτες. Το πλήρωμα του πλοίου, με καπετάνιο τον Νορβηγό Μπιάρνε Ρασμούσεν (Bjarne Rasmussen), αποτελούνταν από 5 άτομα, ανάμεσά τους και ένας Έλληνας μηχανικός.

Το πλοίο απέπλευσε, το ίδιο απόγευμα, από το λιμάνι της Ρόδου με τη συνοδεία τριών ελαφρών ιταλικών αντιτορπιλικών (τα ΤΑ16, ΤΑ17 και ΤΑ19) που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί. Λίγες ώρες μετά, ανοιχτά της Κω, δέχτηκε επίθεση από βρετανικά πλοία, χωρίς να υποστεί ζημιές.

Το απόγευμα της επόμενης μέρας, Σάββατο 12 Φλεβάρη, το SS ORIA είχε φτάσει κοντά στο Σούνιο, στο Σαρωνικό, όπου έπνεαν άνεμοι δυτικοί έντασης 10 μποφόρ.  Στις 18.45, μέσα σε καταιγίδα, το πλοίο έπεσε, με τη δεξιά πλευρά στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος (Γαϊδουρονήσι) ανοικτά του Σουνίου, πλημμύρισε και αναποδογύρισε σε ελάχιστα λεπτά, με την πλώρη του να εξέχει έξω από το νερό, σε μια περιοχή που το βάθος των νερών κυμαίνεται από 5 ως 42 μέτρα.

Λόγω των δυσμενών συνθηκών τα αντιτορπιλικά της συνοδείας δεν μπόρεσαν να επέμβουν, κατάφεραν όμως να φτάσουν, σώα, στον Πειραιά και να ενημερώσουν τις εκεί κατοχικές αρχές. Με μεγάλη αργοπορία έφτασαν, το πρωί, σωστικά συνεργεία από τον Πειραιά και περισυνέλεξαν τους επιζώντες. Το πλήρωμα του ρυμουλκού που κατάφερε να προσεγγίσει, λόγω της θαλασσοταραχής, πρώτο τη περιοχή του ναυαγίου, έκπληκτο διαπίστωσε ότι στην επιπλέουσα πλώρη του καραβιού βρίσκονταν παγιδευμένοι πέντε άνθρωποι. Την επόμενη μέρα κατόρθωσε να πλησιάσει άλλο ρυμουλκό (το «Τιτάν») και να απεγκλωβίσει τους τελευταίους πέντε ναυαγούς, πριν το Όρια βυθιστεί εντελώς.

Διασώθηκαν μόνο τα μέλη του πληρώματος, ο καπετάνιος, 45 Γερμανοί στρατιώτες και 49 Ιταλοί κραούμενοι, οι οποίοι βγήκαν εξαντλημένοι ή τραυματισμένοι στην ακτή. Μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής αναφέρουν ότι για πολλές εβδομάδες τα κύματα ξέβραζαν στη ακτή Χάρακας και στην ευρύτερη περιοχή, μέχρι το Λαγονήσι, δεκάδες πτώματα, τα οποία οι Γερμανοί έθαβαν πρόχειρα στην άμμο.

Οι πνιγμένοι υπερέβησαν τους 4.000, οι περισσότεροι από τους οποίους πνίγηκαν εγκλωβισμένοι στα αμπάρια του πλοίου, προκαλώντας τη μεγαλύτερη απώλεια ζωών από ναυάγιο στη Μεσόγειο.

Το σημείο όπου προσέκρουσε το ΟΡΙΑ στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος

Το 1948, έγγραφο των ιταλικών υπουργείων Άμυνας – Ναυτικού και του γραφείου αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων, αναφέρει σχετικά με το ατμόπλοιο Όρια:

«… Από τα μέχρι τώρα γνωστά στοιχεία σ’ αυτό το γραφείο αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων, κατορθώθηκε να εξακριβωθούν τα παρακάτω.

α) το πλοίο αναχώρησε από τη Ρόδο στις 11/2/1944, τις απογευματινές ώρες, αφού επιβιβάστηκαν 4.115 αιχμάλωτοι, και ειδικότερα 43 αξιωματικοί, 118 υπαξιωματικοί και 3.885 βαθμοφόροι και στρατιώτες και των τριών Όπλων, οι περισσότεροι απ’ τους οποίους ανήκαν στο Στρατό,

β) λόγω της κακοκαιρίας που ενέσκηψε, το πλοίο βυθίστηκε κατά τις βραδυνές ώρες της 12ης Φεβρουαρίου 1944, εξαιτίας πρόσκρουσής του στο βράχο της Μεδίνας κοντά στο Γαϊδουρονήσι (γεωγραφικό πλάτος 37° 39΄ Βόρεια, γεωγραφικό μήκος 23° 59΄ Ανατολικά), σε απόσταση 25 μιλίων ΝΑ του λιμανιού του Πειραιά,

γ) από τους 4.115 Ιταλούς στρατιώτες που επέβαιναν στο πλοίο, διασώθηκαν περίπου 20, στάθηκε όμως δυνατόν να γίνουν γνωστά τα ονοματεπώνυμα μόνον 8 διασωθέντων που έδωσαν κανονικές καταθέσεις,

δ) μερικά πτώματα που περισυλλέχθηκαν στην κοντινή παραλία, πιθανώς θάφτηκαν στον κόλπο του Χάρακα, 3 χλμ. περίπου από το χωριό Παλαιά Λεγρενά, ενώ σχεδόν το σύνολο των επιβιβασθέντων, που βρισκόταν κλεισμένο μέσα στ’ αμπάρια, πρέπει να θεωρείται ότι θάφτηκε μέσα στο ναυαγισμένο και βυθισμένο πλοίο,

ε) από τα πέντε ρυμουλκά που εστάλησαν επί τόπου (τρία ιταλικά και δύο ελληνικά) στις 13 Φεβρουαρίου 1944, το ιταλικό ρυμουλκό “Vulcan”, το μόνο που λόγω της θαλασσοταραχής μπόρεσε να πλησιάσει το ναυάγιο, διαπίστωσε ότι επέπλεε μόνο το πρωραίο τμήμα του πλοίου, γιατί το υπόλοιπο είχε βυθιστεί, και αυτό εξηγείται από το ότι το βάθος ποικίλει σ’ αυτό το σημείο από 5 έως 30 μέτρα.

Το “Vulcan” διαπίστωσε επιπλέον ότι μέσα στο πρωραίο βρίσκονταν ακόμα κλεισμένα πέντε άτομα που ζούσαν, και διέσωσε ένα στρατιώτη, που ήταν σκαρφαλωμένος στα σχοινιά.

Λόγω της θαλασσοταραχής, η κινητή συσκευή που χρησιμοποιήθηκε για να ανοιχθεί με φλόγα οξυγόνου ένα πέρασμα στο σκάφος για να σωθούν τα πέντε άτομα, παρασύρ­θηκε από ένα μεγάλο κύμα και για εκείνη την ημέρα αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν την επιχείρηση διάσωσης,

στ) στις 14 Φεβρουαρίου το ιταλικό ρυμουλκό “Τitan” επέστρεψε επί τόπου με άλλη αυτόνομη συσκευή, κατόρθωσε να ανοίξει ένα πέρασμα στο σκάφος και να διασώσει τους πέντε ναυαγούς που μεταφέρθηκαν στον Πειραιά,

ζ) από τις καταθέσεις των διασωθέντων προκύπτει ότι συνολικά σώθηκαν 21 Ιταλοί στρατιώτες, 6 Γερμανοί και 1 Έλληνας.

Ο αντιπλοίαρχος,
διευθυντής γραφείου αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων

Υπογραφή: Francesco De Rosa De Leo»

(Από το βιβλίο του Κώστα Κογιόπουλου: ΚΩΣ 1912 – 1947. ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. Δίτομο έργο, έκδοσης Δημοτικού Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Βρεφονηπιακών Σταθμών Δήμου Κω, 2011).

Λογοκρισία και σκοτάδι για δεκαετίες

Η τραγωδία ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγα λεπτά και αγνοήθηκε για δεκαετίες.  Παρά τον μεγάλο αριθμό των θυμάτων, το ναυάγιο δεν έγινε γνωστό. Οι γερμανικές αρχές κατοχής απέκρυψαν το γεγονός, ενώ δεν υπήρξε μνεία ούτε στον ελεγχόμενο από αυτές αθηναϊκό Τύπο της εποχής και το συμβάν δεν καταγράφηκε ούτε από το ελληνικό λιμεναρχείο, ούτε από το τότε αρμόδιο υπουργείο. Η ιστορία όμως το κατέγραψε. Το ναυάγιο του «Όρια», που δεν είναι τόσο «διάσημο», είχε σχεδόν τριπλάσια θύματα από αυτό του πασίγνωστου Τιτανικού, γι’ αυτό πολλοί το χαρακτήρισαν «άγνωστο Τιτανικό».

Μετά τον πόλεμο, το 1955, το ναυάγιο αποσυναρμολογήθηκε από Έλληνες δύτες  για να πουληθούν τα υλικά του. Αργότερα. τα σώματα περίπου 250 ναυαγών που ξεβράστηκαν στην ακτή και θάφτηκαν σε μαζικούς τάφους, μεταφέρθηκαν σε μικρά νεκροταφεία στις ακτές της Απουλίας και, στη συνέχεια, στο Μνημείο των Πεσόντων στις Θάλασσες στο Μπάρι. Τα σώματα όλων των άλλων είναι ακόμα εκεί κάτω.

Δύο μαρτυρίες

Ενας από τους ελάχιστους επιζώντες του ναυαγίου, ο Πιέτρο Σόρντι (Pietro Sordi), διηγήθηκε το 1946:

Pietro Sordi, από το Gallicano στο Λάτσιο, 22 Ιουνίου 1921 – 4 Μαΐου 1989

«Στις 8 Σεπτέμβρη 1943 υπηρετούσα στο 312 τάγμα Carristi, μοτοσυκλετιστής, στο νησί της Ρόδου. Από τις 8 έως τις 12 Σεπτέμβρη πολέμησα εναντίον των Γερμανών, στην τοποθεσία Centrale.

Αιχμαλωτίστηκα και φυλακίστηκα σε στρατόπεδο στα Τριάντα (Ιαλυσός).

Στις 11 Φλεβάρη επιβιβάστηκα σε νορβηγικό πλοίο (Όρια) για να μεταφερθώ στη Γερμανία. (…) βρεθήκαμε στη πλατεία του εμπορικού λιμανιού της Ρόδου, 4031 Ιταλοί. Μετά από λίγο επιβιβαστήκαμε, δηλαδή μας στοίβαξαν σαν σαρδέλες, σε ένα φορτηγό πλοίο περίπου τεσσάρων χιλιάδων τόνων, δεν μπορώ να θυμηθώ το όνομα πια, αλλά άκουσα ότι ήταν νορβηγικό.

Μας έβαλαν τον ένα πάνω στον άλλο, με μανία και δύναμη, από μερικούς κακομοίρηδες Γερμανούς, που προσπαθούσαν να στοιβάξουν μεγαλύτερο φορτίο, κατέβασαν και δυο ξύλινες σκάλες από το κατάστρωμα μέχρι κάτω, και έκατσαν κι αυτοί στα σκαλιά, αφήνοντας μια τρύπα δύο τετραγωνικών μέτρων για να αναπνέουμε.

Φόρτωσαν ακόμα και στο κατάστρωμα του πλοίου, έφτασε 4 μ.μ. Λίγα λεπτά αργότερα το πλοίο απέπλευσε και είπαμε ένα τελευταίο αντίο στην όμορφη πόλη και στο καταραμένο νησί της Ρόδου.

Η νύχτα της 11ης Φλεβάρη ήταν γκρίζα και θολή, ο παγωμένος άνεμος σφύριζε μέσα από τα κατάρτια του πλοίου, η θαλασσοταραχή δυνάμωνε (…)

Σε όλο το πλοίο άκουγες κλάματα και κραυγές πόνου. Το ναυάγιο έγινε εξαιτίας της μεγάλης φουρτούνας, και ο Γερμανός καπετάνιος πήγε στραβά και έπεσε πάνω σε ένα βράχο. Μετά τα κύματα με πέταξαν στην άμμο της ελληνικής ακτής, οι Γερμανοί με μάζεψαν και με μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γουδιού, μαζί με τους άλλους επιζώντες.

Πηγαίνοντας από το ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης στο άλλο, απελευθερώθηκα τελικά από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ στην πόλη της Λάρισας. Από τους αντάρτες περάσαμε στον Ερυθρό Σταυρό, από τον Ερυθρό Σταυρό στους Άγγλους.

Επέστρεψα  στο Taranto στις 3 Μάρτη 1945 από τον Βόλο.

Ο Giuseppe Guarisco, ένας άλλος από τους λιγοστούς επιζώντες, σε έκθεσή του, τον Οκτώβρη του 1946,  για το ναυάγιο αναφέρει:

«Μετά την πρόσκρουση του πλοίου πάνω στο βράχο, ρίχτηκα στο έδαφος και όταν ήμουν σε θέση να σηκωθώ ξανά ένα πολύ δυνατό κύμα με έσπρωξε σε ένα μικρό μέρος που βρισκόταν στην πλώρη του πλοίου, στο ίδιο επίπεδο με το κατάστρωμα, η πόρτα του οποίου έκλεισε. Υπήρχε ακόμη φως και είδα ότι υπήρχαν μέσα άλλοι έξι στρατιώτες. Μετά από λίγο το φως χάθηκε και το νερό άρχισε να εισέρχεται με βία. Ανεβήκαμε σε ένα ντουλάπι για να παραμείνουμε στεγνοί, από καιρό σε καιρό κατέβαζα ένα πόδι κάτω για να δούμε τη στάθμη του νερού. Ξάπλωσα τη νύχτα προσευχόμενος με τρόμο ότι όλα θα βυθιστούν στο πάτο της θάλασσας».

«Οι ώρες πέρασαν αλλά κανείς δεν ήρθε για βοήθεια.» Ένας από εμάς, εκμεταλλευόμενος τη στιγμή που η πόρτα παρέμεινε ανοικτή, βούτηξε γρήγορα προς τα κει για να βρει κάποια διέξοδο και μετά από μια αναμονή που φαινόταν αιώνια τον ακούσαμε να μας καλεί από πάνω. Μας είπε λοιπόν ότι είχε περάσει μέσα από ένα άνοιγμα κάτω από το νερό. Ένα άλλος  σύντροφος, παρά το ότι τον αποθάρρυνα, θέλησε να δοκιμάσει να βγει, αλλά δεν τον ξαναείδαμε».

«Εκείνος που κατάφερε να βγεί μας είπε ότι εκεί που ήμασταν, στο τέλος της πλώρης, ήταν το μόνο μέρος του πλοίου που έμεινε έξω από το νερό και ότι κανείς δεν μπορούσε να δει γύρω, εκτός από τα αεροσκάφη που συνέχιζαν να πετούν στον ουρανό και να κάνουν σήματα. Λίγο αργότερα πλησίασε μια βάρκα με δύο ναύτες και είπαν ότι ήταν Ιταλοί, από το πλήρωμα ενός ρυμουλκού που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί. Μας είπαν να μείνουμε ήρεμοι, και σύντομα θα μας απελευθέρωναν. Όμως νύχτωσε και έπρεπε να περάσουμε άλλη μια νύχτα πιο φοβερή από την πρώτη».

«Όταν τελικά ξημέρωσε, ακούσαμε να απαντούν στις κραυγές μας για βοήθεια. Μερικοί ναυτικοί ήρθαν και χρησιμοποιώντας ένα φλόγιστρο δημιούργησαν ένα άνοιγμα στις λαμαρίνες».

«Τέλος ήρθε η στιγμή να βγούμε έξω, μετά από σχεδόν 40 ώρες που περάσαμε σε εκείνο τον μικρό χώρο που πιστεύαμε ότι ήταν ο τάφος μας».

Το μνημείο για τα θύματα του SS ORIA, έργο του γλύπτη Θύμιου Πανουργιά, Στο βάθος δεξιά η νησίδα Πάτροκλος.

Το μνημείο για τα θύματα του ναυαγίου Όρια

Τα χρόνια που ακολούθησαν, αρκετοί δύτες εξερεύνησαν το ναυάγιο του «Όρια» και έδωσαν συγκλονιστικές περιγραφές. Εκτεταμένη έρευνα στο ναυάγιο του «Όρια» πραγματοποίησε το 1999 ο δύτης Αριστοτέλης Ζερβούδης. Το 2002 ο Ζερβούδης, μετά από τις έρευνες που είχε κάνει στο βυθό με τους δύτες Βασίλη Μεντόγιαννη, Αντώνη Γκάφα και Δημήτρη Καρτέρη, δημοσιοποίησε την πρώτη έγκυρη αναφορά για την κατάσταση του ναυαγισμένου «Όρια». Έρευνα σχετική με το ναυάγιο πραγματοποίησε στα αρχεία της Γερμανικής Ναυτικής Διοίκησης Αττικής και ο μουσικολόγος, ιστορικός και αυτοδύτης Δημήτρης Γκαλών.

Το 2012, στο Βαϊάνο της Τοσκάνης πραγματοποιήθηκε η πρώτη ιταλική εκδήλωση μνήμης για τα θύματα του «Όρια», με τη συνεργασία του Κέντρου Ιστορικής και Εθνογραφικής Τεκμηρίωσης (Fondazione del Centro documentazione storico etnografico –CDSE).

Στις 9 Φλεβάρη του 2014, στην 70ή επέτειο από το ναυάγιο, ο δήμος Σαρωνικού, σε συνεργασία με το «Σύνδεσμο Πνευματικής και Κοινωνικής Δραστηριότητας Κερατέας Χρυσή Τομή» και το «Δίκτυο Συγγενών Θυμάτων ORIA», έκαναν τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου, που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Θύμιος Πανουργιάς, για τα θύματα του ναυαγίου, απέναντι από τη νησίδα Πάτροκλος (Γαϊδουρονήσι), όπου βυθίστηκε το πλοίο  (60ό χιλιόμετρο λεωφόρου Αθηνών – Σουνίου).

Αριστερά και δεξιά του μνημείου υπάρχουν οι μαρμάρινες επιγραφές, Ιταλικά και Ελληνικά: ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΤΟΥ «ΟΡΙΑ» — Σ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΟΠΟΥ ΞΕΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΛΟΥ ΑΝΑΠΑΥΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 4000 ΙΤΑΛΟΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΥ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ ΑΤΜΟΠΛΟΙΟΥ «ΟΡΙΑ» ΣΤΙΣ 12.2.1944 ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΣ

Ο δύτης Αριστοτέλης Ζερβούδης, εκπροσωπώντας τις οικογένειες των θυμάτων του «Όρια», τοποθέτησε αναμνηστική πλάκα στον βυθό, στο σημείο που βρισκόταν το πλοίο.

Πνιγμένοι Ιταλοί αιχμάλωτοι στις ελληνικές θάλασσες

Από την Ιταλική συνθηκολόγηση (8 Σεπτέμβρη 1943) οι Γερμανοί στοίβαζαν Ιταλούς αιχμαλώτους σε πλοία με προορισμό τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας του Τρίτου Ράιχ στη Γερμανία. Το άγριο εξάμηνο που ακολούθησε βούλιαξαν αρκετά από αυτά τα πλοία, με πάνω από 15.000 πνιγμένους στις ελληνικές θάλασσες. Μέχρι τον Μάρτη του 1944, ανάμεσα στα δεκάδες άλλα μικρότερα ναυάγια, ξεχωρίζουν τα παρακάτω:

— Το ατμόπλοιο ΑΡΝΤΕΝΑ  (ARDENA)  χτυπάει σε νάρκη μόλις βγαίνει από το λιμάνι του Αργοστολίου, φορτωμένο Ιταλούς αιχμαλώτους, στις 28 Σεπτέμβρη 1943. Απολογισμός: 720 νεκροί

— Το μηχανοκίνητο σκάφος MARIO ROSSELLI,  φορτωμένο Ιταλούς αιχμαλώτους, στο λιμάνι της Κέρκυρας, δέχτηκε επίθεση από συμμαχικά αεροπλάνα με αποτέλεσμα την βύθιση του πλοίου στις 11 Οκτώβρη 1943. Απολογισμός: 1300 νεκροί.

— Το φορτηγό πλοίο  MARGUERITΕ,  φεύγει από το Αργοστόλι προς την Πάτρα, τορπιλίζεται από το βρετανικό υποβρύχιο Trooper και βυθίζεται στις 13 Οκτώβρη 1943. Απολογισμός: 544 νεκροί

— Το  ALMA  στο Ιόνιο χτυπημένο από το βρετανικό υποβρύχιο Torbay. Απολογισμός: 300 νεκροί

— Το επιταγμένο από τους Γερμανούς ιταλικό εμπορικό πλοίο SS GAETANO DONIZETTI, μόλις φεύγει από τη Ρόδο, με 1.576 Ιταλούς αιχμαλώτους και 200 Γερμανούς φρουρούς, στις 23 Σεπτέμβρη 1943, χτυπιέται από το βρετανικό HMS Eclipse και βυθίζεται αύτανδρο. Απολογισμός: 1.776 νεκροί.

— Το Ατμόπλοιο ORIA από Ρόδο προς Πειραιά στις 12 Φλεβάρη 1944 πέφτει στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος, στο Σαρωνικό.  Απολογισμός: 4.062 νεκροί.

— Το επιβατηγό/φορτηγό PALMA αποπλέει από Σάμο με 1.000 Ιταλούς αιχμαλώτους και Γερμανούς πλήρωμα, στις  27 Νοέμβρη 1943  δέχεται τορπίλη και βυθίζεται. Απολογισμός: 1.100 νεκροί.

— Το ατμόπλοιο SINFRA αποπλέει από τη Σούδα προς Πειραιά, μεταφέροντας 204 Γερμανούς και 2.389 Ιταλούς αιχμαλώτους. Εξω από τον κόλπο της Σούδας δέχεται αεροπορική επίθεση από 10 Αμερικανικά και Βρετανικά αεροσκάφη,  στις 18 Οκτώβρη 1943 και βυθίζεται. Απολογισμός: 1.857 νεκροί.

— Το Ατμόπλοιο PETRELLA αποπλέει από Κρήτη προς Πειραιά, μεταφέροντας 3.173 Ιταλούς αιχμαλώτους στοιβαγμένους στα αμπάρια του, και Γερμανική συνοδεία. Στις 8 Φλεβάρη 1944 το χτυπάει τορπίλη από το βρετανικό  υποβρύχιο HMS Sportsman και βυθίζεται. Απολογισμός: 2.670 νεκροί.

— Το φορτηγό SIFNOS αποπλέει από Σουδα/Κρητη προς Πειραιά, στις 4 Μάρτη 1944 και δέχεται επίθεση από συμμαχικά αεροσκάφη. Απολογισμός: 59 νεκροί.

Πάνω σειρά: αριστερά το ΑΡΝΤΕΝΑ, στη μέση το SIFRA, δεξιά το GAETANO DONIZETTI. Κάτω: αριστερά το MARIO ROSSELLI, στη μέση το PETRELLA και δεξιά το MARGUERITΕ (πρώην San Mames)

Τα περισσότερα πλοία χτυπήθηκαν από υποβρύχια ή αεροπλάνα, παρόλο που ήταν γνωστό ότι επρόκειτο για πλοία Μεταφοράς Αιχμαλώτων Πολέμου.

ΠΗΓΕΣ:

IL NAUFRAGIO DEL PIROSCAFO ORIA – 12 febbraio 1944

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ένα μνημείο στα Λεγρενά για τα θύμαστα του μεγαλύτερου ναυαγίου στη Μεσόγειο

iefimerida 13.2.2017

Ζερβούδη Α., Το ναυάγιο του  «Όρια» Η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία στο Αιγαίο κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, Πόλεμος και ιστορία, τχ. 54, Ιούλιος – Αύγουστος 2002.

Πηγή:

Την πιστή εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας και των νεοφιλελεύθερων αντιεργατικών μεταρρυθμίσεων και μάλιστα με την «ισχυρή δέσμευση των ελληνικών αρχών», θεωρεί ως εργαλείο για την αντιμετώπιση του προβλήματος της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, ο Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, Πιέρ Μοσκοβισί, χαρακτηρίζοντας ως ένα «ενδεχόμενο» τα πρόσθετα μέτρα του Eurogroup για την αναδιάρθρωση του χρέους, που η ελληνική κυβέρνηση έχει κάνει προεκλογική της σημαία. Αυτό προκύπτει από απάντηση που έδωσε σε γραπτή ερώτηση του ευρωβουλευτή της Λαϊκής Ενότητας, Νίκου Χουντή.

Πιο συγκεκριμένα, ο Νίκος Χουντής σε ερώτησή του ζητούσε από την Κομισιόν να σχολιάσει έρευνες οικονομολόγων που χαρακτηρίζουν το μακροοικονομικό σενάριο που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση Τσίπρα για την παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 3.5% μέχρι το 2022 και 2% μέχρι το 2050, ως οικονομικά και κοινωνικά μη βιώσιμό.

Στην απάντησή του ο Επίτροπος Μοσκοβισί, αφού υπερασπίζεται την απόφαση δανειστών και κυβέρνησης για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, βασιζόμενος στην διεθνή εμπειρία, που ωστόσο δεν αφορά χώρες που έχουν απολέσει το 25% του ΑΕΠ τους, υπογραμμίζει ότι «ο υψηλός δείκτης δημόσιου χρέους προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν και οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες που προκύπτουν από την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους καταδεικνύουν την ύπαρξη σοβαρών ανησυχιών σχετικά με τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους».

Στη συνέχεια της απάντησής του ο Πιέρ Μοσκοβισί, τονίζει ότι «Τα προβλήματα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, μεταξύ άλλων μέσω της απρόσκοπτης εφαρμογής του εκτεταμένου προγράμματος μεταρρύθμισης που περιέχεται στο συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας (ΣΜΣ), διαδικασία η οποία απαιτεί ισχυρή δέσμευση από πλευράς των ελληνικών αρχών», σημειώνοντας παράλληλα ότι «ενδέχεται» να απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για το χρέος, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup.

Ακολουθούν η ερώτηση και απάντηση:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-006342/201
προς την Επιτροπή
Άρθρο 130 του Κανονισμού
Nikolaos Chountis (GUE/NGL)

Θέμα: Μη βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσματα για την Ελλάδα

Το Eurogroup του Ιουνίου 2017 αποφάσισε ότι η Ελλάδα δεσμεύεται για πρωτογενή πλεονάσματα στο 3,5% μέχρι το 2022 και στη συνέχεια όχι κάτω από 2% μέχρι το 2060.

Με βάση αυτή την απόφαση και τα βασικό μακροοικονομικό σενάριο που κάνει λόγο για ρυθμό μεγέθυνσης 2,5% το 2018 και 1,25% μακροπρόθεσμα, η τελευταία DSA της Κομισιόν κρίνει το ελληνικό χρέος μη βιώσιμο, αφού οι GFN ξεπερνούν το ανώτατο όριο βιωσιμότητας 20% του ΑΕΠ, χωρίς πρόσθετα μακροπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης.

Ωστόσο, η δυνατότητα επίτευξης των παραπάνω πρωτογενών πλεονασμάτων αμφισβητείται από πολλούς επιστήμονες, και συγκεκριμένα από το Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Peterson1.

Ερωτάται η Επιτροπή:

Με ποια επιστημονική μέθοδο εξετάστηκε η δυνατότητα της Ελλάδας να επιτύχει τα πρωτογενή πλεονάσματα που αποφασίστηκαν στο τελευταίο Eurogroup;

Θεωρεί ότι πλήττεται η αξιοπιστία της τελευταίας Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους που διενήργησε η Επιτροπή, και κατ’ επέκταση η αποτελεσματικότητα των μακροπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης χρέους του Eurogroup;

EL
E-006342/2017
Απάντηση του κ. Moscovici
εξ ονόματος της Επιτροπής
(8.2.2018)

Η Επιτροπή αξιολογεί τη βιωσιμότητα του χρέους για την Ελλάδα στο πλαίσιο της εντολής της βάσει του ενωσιακού δικαίου2, σύμφωνα με τις σχετικές δηλώσεις της Ευρωομάδας3, και λαμβάνοντας υπόψη τα διεθνή πρότυπα.

Η Επιτροπή δεν σχολιάζει εκθέσεις εμπειρογνωμόνων. Σε όλα τα σενάρια για την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους (DSA) στην έκθεση συμμόρφωσης που ακολούθησε τη δεύτερη αξιολόγηση4 γίνεται η παραδοχή για πρωτογενές ετήσιο πλεόνασμα ύψους 3,5 % κατά την τετραετή περίοδο μετά το πρόγραμμα και για πορεία χαμηλότερου πρωτογενούς πλεονάσματος στη συνέχεια. Η διεθνής εμπειρία από ανάλογες περιπτώσεις πρωτογενών πλεονασμάτων συνηγορεί υπέρ της δυνατότητας της Ελλάδας να επιτύχει τα εν λόγω ζητούμενα πλεονάσματα μακροπρόθεσμα.

Η έκθεση συμμόρφωσης αναφέρει επίσης ότι ο υψηλός δείκτης δημόσιου χρέους προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν και οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες που προκύπτουν από την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους καταδεικνύουν την ύπαρξη σοβαρών ανησυχιών σχετικά με τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους. Τα προβλήματα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, μεταξύ άλλων μέσω της απρόσκοπτης εφαρμογής του εκτεταμένου προγράμματος μεταρρύθμισης που περιέχεται στο συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας (ΣΜΣ), διαδικασία η οποία απαιτεί ισχυρή δέσμευση από πλευράς των ελληνικών αρχών. Επίσης, ενδέχεται να απαιτείται η εφαρμογή πρόσθετων μέτρων για το χρέος, σύμφωνα με τους όρους και τις δεσμεύσεις που καθορίζονται στις δηλώσεις της Ευρωομάδας της 25ης Μαΐου 2016, της 15ης Ιουνίου 2017, και της 22ας Ιανουαρίου 2018.

1 Το Ινστιτούτο συγκρίνει την ελληνική οικονομία με τις επιδόσεις 17 αναπτυγμένων χωρών στον τομέα των πρωτογενών πλεονασμάτων, για την περίοδο 1980-2015, αποδεικνύοντας ότι για μια χώρα σαν την Ελλάδα, με πολύ υψηλό χρέος και υψηλό κόστος δανεισμού από τις αγορές, είναι υπερβολικά αισιόδοξη η πρόβλεψη για διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων άνω του 2% για 37 χρόνια!!!

Η κλιματική αλλαγή σίγουρα επηρεάζει και το στρώμα του όζοντος, που μοιάζει να αποκαθίσταται πάνω από τους πόλους αλλά όχι στα χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη.

Του Κώστα Μ.
                                                 
Στις 10 Φεβρουαρίου 1975 έσβησε «εν όρμω»  ξαφνικά από εγκεφαλικό επεισόδιο και κηδεύτηκε με μια «σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες» ο ποιητής που σ’ όλη του τη ζωή ονειρεύτηκε έναν γαλάζιο τάφο. Και τα μόνα θαλασσινά λουλούδια που τον συνόδεψαν, τα λόγια ενός ναυτεργάτη φίλο του στις θάλασσες και στα λιμάνια.

«Αγαπημένε μας σύντροφε ποιητή. Ο χθεσινός άνεμος έφερε σε μας τους ναυτεργάτες το πιο θλιβερό ραπόρτο… Το φορτηγό που περίμενες να σε πάρει καθυστέρησε. Είναι τραβερσωμένο καταμεσής του ωκεανού, ζωσμένο από το πούσι. Στα ποστάλια τέλειωσαν τα ματσακονίσματα οι ναύτες κρεμασμένοι στις σκαλωσιές, βάφουν τις άγκυρες τραγουδώντας δικά τους τραγούδια. Οι καπετάνιοι δοκιμάζουν τη μπουρού. Το σερβέυ σε λίγο τελειώνει… Ένας μαρκόνης ανήσυχος, χθες αργά έστειλε το ραπόρτο του στα αγαπημένα σου μαραμπού  να μη γρυλίζουν πια.
 
« Αν ο Κολόμβος ανεκάλυψε την Αμερική, εμείς δεν βρήκαμε τη δική μας ήπειρο να ξεμπαρκάρουμε…» έλεγες. Μα εσύ τη βρήκες; Ποιο τσακισμένο καραβοφάναρο σε πέταξε σ’ αυτές εδώ τις στεριές; Πες μας αν είναι αυτό το λιμάνι που άθελα σου φουντάρησες, ετοίμασε για μας ένα ντοκ να δέσουμε πριμάτσα… Αγαπημένε μας ποιητή, καλό ταξίδι. Δεν κινούμε τα μαντήλια μας.
Αυτά είναι για αταξίδευτους στεριανούς. Εμείς τα δικά μας  τα πλέξαμε σαλαμάστρα και θα και θα δέσουμε τις καινούργιες παντιέρες στα ξάρτια. Τις παντιέρες που στο κέντρο τους θα ’χουν τη γαλάζια σου ζωγραφιά. Αδερφέ μας ποιητή. Ξεκουράσου στην τελευταία σου κουκέτα, στην πιο μικρή καμπίνα που γνώρισε ποτέ  ναυτικός. Εμείς θα πάμε για σκάντζα βάρδια. Ένα καράβι που πλέει αλάργα χαμένο στο πούσι αν βρει τη ρότα που θα μας πάρει. Για καλό κατευόδιο, εμείς οι ναυτεργάτες σύντροφοι σου, σου αφήνουμε λίγο φιλτραρισμένο, από τα μάτια μας, θαλασσινό νερό. Είναι μαζεμένο απ’ της θάλασσας  τον καθάριο βυθό…».

Από το βιβλίο του Τάσου Κόρφη ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ εκδόσεις ΠΡΟΣΠΕΡΟΣ

Πηγή: Βαθύ κόκκινο - tsak-giorgis.blogspot.gr

Του Αλέξανδρου Καπακτσή.

   Η ελβετική NOVARTIS που προήλθε από την συγχώνευση Ciba-Geigy και Sandoz είναι μια μεγάλη εταιρεία (με μεγάλη συμμετοχή και σε άλλες εταιρείες, με 33,3% της Roche κλπ), μονοπώλιο στον τομέα της, με πολυεθνική δράση (σε 155 χώρες), καθαρές πωλήσεις για το 2017 49,1 δις δολάρια, 126.000 εργαζόμενους και χρηματιστηριακή αξία 195,6 δις δολάρια.

Η εταιρεία ανήκει σε μια ομάδα από λίγες μεγάλες μονοπωλιακές επιχειρήσεις με πολυεθνική εξάπλωση και δράση οι οποίες ευθύνονται για τον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων είτε λόγο της τιμολογιακής και εμπορικής τους πολιτικής, είτε για την κατεύθυνση των ερευνητικών τους προσπαθειών αλλά και κλινικών τους δοκιμών με παρόμοιες τακτικές και στρατηγικές. 

Είναι γνωστόν τοις πάσι ότι όσο πιο μεγάλος είσαι στον καπιταλισμό τόσο πιο πολύ δένεσαι με την κρατική-πολιτική εξουσία για να προωθήσεις τις δουλειές σου και δένεται αυτή μαζί σου για να μακροημερεύσει.

  Στον σύγχρονο καπιταλισμό αυτό είναι μια αδήριτη ανάγκη. Και δεν γίνεται μόνο όπου έχουν τις έδρες τους οι εταιρείες αλλά αφού "όπου γης και πατρίς" για το κεφάλαιο, η πρακτική αυτή εφαρμόζεται παντού. Ακόμη περισσότερο φροντίζουν γι αυτό οι πολυεθνικοί κολοσσοί που η δράση τους, τα προϊόντα τους, άπτονται των κρατικών προϋπολογισμών ή των προϋπολογισμών και αποθεματικών ασφαλιστικών ταμείων. Μόνο που δεν είναι μόνοι τους. Όπου δεν έχουν μονοπωληθεί και ρυθμισθεί οι αγορές ή όπου αυξομειώνεται η ισχύς τους ο ανταγωνισμός είναι έντονος, μερικές φορές έως εσχάτων και με κάθε μορφή.

Έτσι λοιπόν, καλό είναι να έχουν τα μονοπώλια όσο γίνεται πιο ρυθμισμένους τους κανόνες του παιχνιδιού αλλά και ισχυρές κρατικές, διεθνικές και πολιτικές πλάτες για την στραβή την ώρα πέρα από τις μόνιμες διευκολύνσεις που διευρύνουν τα κέρδη τους.

Έτσι λοιπόν, ένας αθέατος πόλεμος καλά κρατεί, με ολίγα ή περισσότερα διαλείμματα, που ενίοτε ξεσπά μπρος στα μάτια μας για να αποκαλυφτεί ότι τα τελικά θύματά του  είμαστε όλοι εμείς οι απλοί εργαζόμενοι ανεξαρτήτως έθνους, φύλου, θρησκείας, πιστεύω κλπ.

Στον ή στους εμπορικούς πολέμους δεν εμπλέκονται μόνο εταιρείες, κράτη, πολυεθνικοί οργανισμοί με επίκεντρο την προώθηση των εμπορικών συμφερόντων και των αγορών των "δικών μας" αλλά παίζονται και ευρύτερα παιχνίδια που άπτονται γενικότερων γεωπολιτικών στρατηγικών και όχι μόνο.

  Έτσι λοιπόν η διαφθορά που γεννά ο συγχρωτισμός μονοπωλιακών συμφερόντων και πολιτικής-κρατικής εξουσίας είναι συστατικό στοιχείο του σύγχρονου καπιταλισμού. Και όταν οι μονοπωλιακές αντιθέσεις ή άλλα συμφέροντα το επιβάλλουν ξεπηδά εμπρός μας με το πιο ειδεχθές πρόσωπο. Και όταν υπάρξει ρύθμιση ή μια νέα ισορροπία μεταξύ τους ξαναφτιασιδώνεται πάλι και παίρνει το προσωπείο της ρυθμισμένης αγοράς κα των αδιάφθορων πολιτικών υπερασπιστών των λαϊκών συμφερόντων.

Τώρα όμως όπως και στο σκάνδαλο με τη Siemens βρισκόμαστε στο στάδιο των ελεγχόμενων αποκαλύψεων. Ανοίγοντας μια παρένθεση θα θυμίσουμε ότι πάλι οι Αμερικανοί αποκάλυψαν το σκάνδαλο με τις δωροδοκίες από τη Siemens κρατικών αξιωματούχων σε όλο τον κόσμο που είχαν σαν αποτέλεσμα να παίρνει την μπουκιά από το στόμα από τους αμερικανούς ανταγωνιστές της. Όχι γιατί αυτοί δεν χρησιμοποιούσαν αθέμιτες, μονοπωλιακές πρακτικές αλλά γιατί προφανώς η γερμανική Siemensείχε αναγάγει το λάδωμα σε επιστήμη  και μάλιστα σε τέτοια επίπεδα που δεν μπορούσαν να τη φτάσουν και έτσι έπρεπε να παρθούν δραστικά μέτρα αποκάλυψης. Τελικά έχασε δουλειές η Siemens. Πήγαν κάποιοι φυλακή στη Γερμανία για ξεκάρφωμα και ξαναμπήκε το νερό στο καινούριο αυλάκι. Όλα μέλι γάλα μέχρι την επόμενη φορά. Όμως έχασαν στην τελική οι Γερμανοί; Κάθε άλλο! Το λίγο στραπάτσο στην εικόνα τους αποζημιώθηκε από το γεγονός ότι έγινε ξεκάθαρο σε όλους τους πολιτικούς του κόσμου που είχαν σχέση με τη Siemens (και αυτή άμεσα συνδεδεμένη με τη  BND*) ότι τους έχει όλους καταγεγραμμένους με ντοκουμέντα και αποδείξεις για δωροδοκία. Έτσι μια στρατιά πολιτικών, και στη χώρα μας, μόνιμα στην υπηρεσία της και μάλιστα αυτή την φορά χωρίς μίζες και δώρα. Έτσι κατέληξε το μισό παλιό πολιτικό προσωπικό της χώρας όμηρος των Γερμανών. Τι να περιμένεις μετά από αυτούς, αντίσταση στα μνημόνια… ή σε οτιδήποτε άλλο που αντιστρατεύεται τα συμφέροντα της Γερμανίας;

  Με αυτά και με εκείνα, με τις πλάτες της ΕΕ και την ισχύ των οικονομικών σχέσεων άρχισαν να αλωνίζουν οι Γερμανοί. Καθόλου καλό για τους Αμερικανούς που έχαναν τον ένα άνθρωπο μετά τον άλλο. Μέχρι που τα γεωπολιτικά σχέδια άλλαξαν και οι Αμερικανοί χρειάζονταν ένα δυναμικό comeback στην περιοχή. Όχι μόνο εμπορικό αλλά πρωτίστως πολιτικό. Βρήκαν νέους και ισχυρούς συμμάχους στην νέα κυβέρνηση του Σύριζα αλλά δεν φτάνουν. Καιρός να ξαναμπούν όλοι στο μαντρί. Όταν η National Defence  Strategy τους αλλάζει και από κύριο αντίπαλο την τρομοκρατία αναγορεύονται πλέον επίσημα η Ρωσία και η Κίνα είναι φυσικό να παίρνονται μέτρα αναχαίτισης τους στα Βαλκάνια και γιατί η πρώτη από παλιά έχει ισχυρή παρουσία και γιατί η δεύτερη με τη στρατηγική της onebeltonezone σύντομα θα έχει πολύ ισχυρή παρουσία. Πολιτικών γελοίες κραυγές εθνικισμού που τους δημιουργούν προσκόμματα ή θα τις αφομοιώσουν (πατριωτισμός και εθνικισμός είναι ασύμβατες έννοιες) ή θα τις υποτάξουν. Στην προκειμένη περίπτωση ιδιαίτερα αυτών που σιτίσθηκαν από τη NOVARTIS.

Θα ανοίξουμε μια παρένθεση εδώ. Όταν χοντραίνουν οι μονοπωλιακές αντιθέσεις και βγαίνουν τα μαχαίρια λέγονται και πολλές αλήθειες όταν πρόκειται να βλαφτεί ο αντίπαλος. Ας δούμε την ανάλυση και τα στοιχεία που παρουσιάζονται από την ελβετική leTemps:

ΟΙ ΕΛΒΕΤΟΙ ΑΝΤΕΠΙΤΊΘΕΝΤΑΙ - ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΕ ΡΟΛΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΕΡΙΦΗ

Η αμερικανική δικαιοσύνη ερευνά την ελβετική εταιρία Novartis για ενδεχόμενες πράξεις δωροδοκίας που φέρεται ότι διέπραξε στην Ελλάδα, γράφει η ελβετική εφημερίδα Le Temps.

H έρευνα βασίζεται στον αμερικανικό νόμο περί διεφθαρμένων πρακτικών στο εξωτερικό (FCPA), που ψηφίστηκε το 1977 με στόχο την καταπολέμηση της δωροδοκίας δημόσιων υπαλλήλων στο εξωτερικό.

Το FCPA, όπως το αποκαλούν οι ειδήμονες, είναι ένας υπερπόντιος νόμος, δηλαδή έχει ισχύ και εκτός του αμερικανικού εδάφους.

Με την πρώτη ματιά, αυτό είναι λογικό για έναν νόμο που υποτίθεται ότι πρέπει να καταπολεμήσει τις διεφθαρμένες πρακτικές που διαπράττονται στο εξωτερικό. Αυτό σημαίνει ότι για παράδειγμα μια ελβετική εταιρεία που διαπράττει πράξεις διαφθοράς στη Λιθουανία μπορεί να διωχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και να καταδικαστεί να καταβάλει στις αμερικανικές αρχές ένα γερό πρόστιμο.

Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης βασίζει την αρμοδιότητά του να διώκει πράξεις δωροδοκίας που διαπράττονται στο εξωτερικό με βάση κριτήρια που συχνά αγνοούνται ή ακόμα και είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτά για τους Ευρωπαίους.

Για παράδειγμα, η χρησιμοποίηση του αμερικανικού δολαρίου για μία δωροδοκία ή το γεγονός ότι ένα άτομο έχει εμπλακεί σε πράξη διαφθοράς μέσω μιας αμερικανικής υπηρεσίας όπως το Gmail ή το Facebook, δίνει τη δυνατότητα στις αμερικανικές αρχές να ασκήσουν δίωξη σε οποιοδήποτε άτομο ή εταιρεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά του ή τον τόπο της έδρας της εταιρίας. Και αυτό ακόμα κι αν δεν εμπλέκεται αμερικανική εταιρεία.

Η ελβετική εφημερίδα υποστηρίζει ότι ο νόμος αυτός αποτελεί «ένα οικονομικό όπλο πολέμου, που μπορεί να προκαλέσει μαζική αποσταθεροποίηση».

Οι Γάλλοι -σημειώνει η Le Temps- κατάλαβαν τι πραγματικά είναι το FCPA το 2014 με το τεράστιο πρόστιμο που επιβλήθηκε στην BNP Paribas (8,9 δισ. δολάρια) αλλά και αυτό που επιβλήθηκε στην Alstom (772.000.000 δολάρια).

Από το τέλος του 2017, μάλιστα ο ευρωπαϊκός όμιλος Airbus, αιώνιος αντίπαλος της αμερικανικής Boeing, έχει εμπλακεί με την αμερικανική δικαιοσύνη με βάση το νόμο FCPA.

Η Novartis είχε ήδη καταβάλει πρόστιμο ύψους 25 εκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ το 2016 για να σταματήσει τη δίωξη για δωροδοκία στην Κίνα.

Έτσι λοιπόν οι Αμερικανοί αφού αυτοεξουσιοδοτήθηκαν και αυτοπροσδιορίσθηκαν ως παγκόσμιοι σερίφηδες επεμβαίνουν και με αυτό τον τρόπο εναντίον των αντιπάλων τους ή ακόμη και των δυνητικών αντιπάλων τους. Έτσι με δικές τους ενέργειες προχώρησε μια έρευνα διεθνής για το ενδεχόμενο παράνομων πληρωμών κρατικών και άλλων λειτουργών, για την αθέμιτη προώθηση προϊόντων με στόχο την επικράτηση της εταιρείας στην αγορά, όχι γενική (όπως έχει η κατάσταση) αλλά ειδικά για τη Novartis.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Στην Ελλάδα κατά καιρούς αλλά ειδικότερα στα πρόσφατα χρόνια έχουν γίνει πολλές αναφορές και για χρηματισμό και για δωροδοκίες και για αθέμιτες πρακτικές που σχεδόν όλες κατέληγαν να σκονίζονται στα συρτάρια κάποιων δικαστικών ή πολιτικών "αρμοδίων". Η έκθεσή του Σούρλα (παλιότερα για το πάρτι με το δημόσιο χρήμα σε διάφορους τομείς,) όπως λέει, αφορούσε άλλες -από τη Novartis- φαρμακευτικές εταιρείες, στη μία εκ των οποίων στις ΗΠΑ είχε επιδικαστεί πρόστιμο 350 εκατομμυρίων δολαρίων. «Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ενδιαφέρον.  Από την Αριστοτέλους όπου διετέλεσε υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων την περίοδο 1990-1992 «έφυγα γιατί έπρεπε να “ξεκουραστώ”, όπως με παρότρυνε με σχετική ανακοίνωσή της -που έχω κρατήσει- η φαρμακοβιομηχανία». Λίγες μέρες νωρίτερα ως υπουργός είχε ζητήσει από τον πρόεδρο του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) όλα τα τιμολόγια για τα εισαγόμενα συστατικά των φαρμάκων, «για να διαπιστώσω αν αντιστοιχούν με τα φάρμακα που παράγονται.

Την επομένη άγνωστοι διέρρηξαν τον ΕΟΦ και πήραν όλα τα τιμολόγια». Τα λεφτά ήταν πάντα πολλά γι αυτό και οι καθαρόαιμες μαφιόζικες μέθοδες με εξαγορές, μπούκες, εκβιασμούς και φόνους κάτι το συνηθισμένο.

Κλείνουμε την παρένθεση.

Τι θα πρέπει να περιμένουμε στη συνέχεια; Οι αποκαλύψεις να οδηγήσουν σε κάθαρση; Δηλώνουμε κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο. Στην καλύτερη περίπτωση θα υπάρξουν ορισμένες καταδίκες και άλλοι θα πέσουν στα μαλακά ή θα αθωωθούν ελλείψει αποδείξεων. Βέβαια οι Αμερικανοί έχουν πλήθος αποδείξεων που τους έδωσαν τα στελέχη της NOVARTISπου έχουν καταφύγει (;) στην προστασία τους αλλά δεν πρόκειται να τα κοινοποιήσουν ή δημοσιοποιήσουν παρά μόνο μικρό μέρος, όσο χρειάζεται, γιατί είναι πολύ φυσικό να μην θέλουν να κάψουν πολιτικούς, μελλοντικούς συνεργάτες ούτε να τροφοδοτήσουν την λαϊκή δυσφορία και οργή η οποία μέσα σε μια κοινωνική έρημο μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Μέσα από μια ελεγχόμενη διαδικασία πάνε να ελέγξουν ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού. Και επειδή δεν παίζουν μόνοι απαιτούν από τους Γερμανούς να κάνουν πίσω αλλιώς θα τους κάψουν και δικά τους πρόσωπα. Οι τροχιοδεικτικές βολές ενάντια στον αρχιερέα της διαπλοκής, που πετούσαν οι βαλίτσες με τις μίζες πάνω από το κεφάλι του πιο πυκνά και από τα περιστέρια στην πλατεία συντάγματος, με το όνομα του ήδη μπήκε στο κάδρο. Θα βγουν στη φόρα και άλλα ονόματα αν χρειαστεί. Όταν έχουν φάει δεκάδες δις από τα δημόσια και ασφαλιστικά ταμεία και την τσέπη των εργαζομένων, όταν σε ελάχιστα χρόνια διπλασιάστηκε η φαρμακευτική δαπάνη δεν μπορεί κανένας κυβερνητικός και κρατικός παράγοντας να ισχυρισθεί ότι είναι αθώος του αίματος. Το ξέρουν όλοι ότι ακόμη και να μην μπήκε ούτε ένα ζεστό ευρώ στην τσέπη τους οι ευθύνες για την ασυδοσία είναι τεράστιες και έχουν υπογραφές. Πολλές υπογραφές.

 Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει μια διαπλοκή και κοινότητα συμφερόντων Αμερικανών και κυβέρνησης αυτή τη στιγμή. Δεν έχει να κάνει με την προθυμία μόνο της κυβέρνησης να κάνει την γεωπολιτική ορντινάτσα στους Αμερικανούς καλύπτοντας ή ελπίζοντας γι αυτό το κενό της Τουρκίας, παρά και ενάντια στους πολεμικούς κινδύνους και τα πραγματικά συμφέροντα του λαού. Όσο αποκαλύπτεται ο σιχαμερός ρόλος του παλιού πολιτικού προσωπικού ελπίζει να απομείνει στη συνείδηση του λαού ο μόνος αξιόπιστος κυβερνητικός διεκδικητής και να ανανεώσει τη θητεία της παρά τον εξίσου σιχαμερό ρόλο της στο πέρασμα και την εφαρμογή των μνημονίων.

Για τις εργατικές και λαϊκές δυνάμεις δεν μπαίνει ζήτημα επιλογής κυβερνητικού επιβήτορα ή προστάτη της χώρας. Η αστική τάξη της χώρας μας και το υπηρετικό πολιτικό της προσωπικό πάντα λεηλατούσαν και το έθνος των εργαζομένων και τη χώρα, πάντα διάλεγαν προστάτες εναντίον του. Η πολιτικοοικονομική ψυχή τους μπορεί να δόθηκε στους Γερμανούς και την ΕΕ κυρίως για οικονομικούς λόγους αλλά οι παλιές αγάπες δεν ξεχνιούνται εύκολα. Άλλωστε σε αυτούς τους κύκλους η ύπαρξη και συζύγου και ερωμένης είναι κάτι συνηθισμένο. Μόνο ο κίνδυνος του διαζυγίου τους αναγκάζει να επιλέξουν. Αυτούς, όχι εμάς. Αν χρειάζεται να επιλέξουμε κάτι είναι μόνο η οργάνωση των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων για την ανατροπή τους.

* BND Bundesnachrichtendienst (υπηρεσία πληροφοριών της Γερμανίας)

Πηγή: eforipediada.blogspot.gr  - ergatikosagwnas.gr

του Παναγιώτη Θεοδωρόπουλου

«Η έξοδος από τα μνημόνια είναι προδιαγεγραμμένη. Η μεταμνημονιακή εποπτεία δεν συνιστά ειδικό καθεστώς, αλλά αντίθετα θα είναι μία διαδικασία στη βάση όσων έχουν ακολουθηθεί σε μία σειρά από χώρες καθώς και των γενικών κανόνων που διέπουν τη λειτουργία της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε την Παρασκευή ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Δ. Τζανακόπουλος, επιδιώκοντας να καλλιεργήσει κλίμα ευφορίας. 

Το πλαίσιο της «εποπτείας» που διαφημίζει η κυβέρνηση ως «ηπιότερο» καθεστώς της μεταμνημονιακής εποχής, για μετά τον Αύγουστο του 2018, αποτελεί επί της ουσίας μια διαδικασία μόνιμης και διαρκούς επιβολής σκληρών αντιλαϊκών και δημοσιονομικών μέτρων. Στηρίζεται για να μην …αδικούμε και τον κ. Τζανακόπουλου, σε αυτό που ίδιος ανέφερε ως γενικούς κανόνες που διέπουν τη λειτουργία της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το είδος της εποπτείας για τις χώρες μέλη της ΕΕ που δανείζονται από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων, προσδιορίστηκε από τον Κανονισμός της ΕΕ «αριθ. 472 της 21ης Μαΐου 2013».

Συγκεκριμένα στο άρθρο 14 του Κανονισμού 472/2013 περί άσκησης εποπτείας σε κράτος-μέλος μετά το πρόγραμμα, αναφέρονται τα εξής:

1. Τα κράτη-μέλη παραμένουν υπό εποπτεία μετά το πρόγραμμα εφόσον δεν έχει εξοφληθεί τουλάχιστον το 75% της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει ληφθεί από ένα ή περισσότερα άλλα κράτη-μέλη, τον ΕΜΧΣ, τον ΕΜΣ ή το ΕΤΧΣ. Το Συμβούλιο, έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια της άσκησης εποπτείας μετά το πρόγραμμα σε περίπτωση που εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του οικείου κράτους-μέλους. Η πρόταση της Επιτροπής θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, εκτός αν το Συμβούλιο αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία να την απορρίψει μέσα σε 10 ημέρες από την έγκρισή της από την Επιτροπή.

2. Έπειτα από αίτημα της Επιτροπής, το κράτος-μέλος που παραμένει υπό εποπτεία μετά το πρόγραμμα συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 3, παράγραφος 3, του παρόντος κανονισμού και παρέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 10, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 473/2013.

3. Η Επιτροπή πραγματοποιεί, σε συνεννόηση με την ΕΚΤ, τακτικές αποστολές επιθεώρησης στο κράτος-μέλος υπό εποπτεία μετά το πρόγραμμα, προκειμένου να εκτιμήσει την οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική του κατάσταση. Κοινοποιεί ανά εξάμηνο την εκτίμησή της στην αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στην ΟΔΕ, καθώς και στο κοινοβούλιο του οικείου κράτους-μέλους, και εκτιμά ειδικότερα αν χρειάζονται διορθωτικά μέτρα.

Η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να προσφέρει στο οικείο κράτος-μέλος και στην Επιτροπή τη δυνατότητα να συμμετάσχει σε ανταλλαγή απόψεων όσον αφορά την πρόοδο που επιτυγχάνεται στο πλαίσιο της εποπτείας μετά το πρόγραμμα.

4. Το Συμβούλιο, έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να συστήσει σε κράτος-μέλος υπό εποπτεία μετά το πρόγραμμα να λάβει διορθωτικά μέτρα. Η πρόταση της Επιτροπής θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, εκτός αν το Συμβούλιο αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία να την απορρίψει μέσα σε 10 ημέρες από την έγκρισή της από την Επιτροπή.

5. Το κοινοβούλιο του οικείου κράτους-μέλους μπορεί να καλέσει εκπροσώπους της Επιτροπής να συμμετάσχουν σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο της εποπτείας μετά το πρόγραμμα.

Οι παραπάνω προβλέψεις, πρακτικά σημαίνουν ότι η Ελλάδα ακόμα και αν βγει στις καπιταλιστικές αγορές για δανεισμό, όπως έπραξε πρόσφατα με το νέο επταετές ομόλογο, θα παραμένει στο κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο εποπτείας για τις υπερδανεισμένες χώρες μέχρι να εξοφληθεί τουλάχιστον το 75% των δανείων της.

Το σύνολο των δανείων που έχει λάβει έως τώρα η Ελλάδα από τα κράτη της Ευρωζώνης, τους Ευρωπαϊκούς μηχανισμούς και το ΔΝΤ φτάνουν στο ποσό των 234,7 δισ. ευρώ και για να βγει εντελώς από την εποπτεία θα πρέπει να αποπληρώσει δάνεια ύψους 176 δισ. ευρώ!!! Μια αποπληρωμή που ακόμα και με τους πιο αισιόδοξους υπολογισμούς, θα διαρκέσει αρκετές δεκαετίες…

Ταυτόχρονα, μέσω του καθεστώτος της εποπτείας ελέγχονται πλήρως οι αποφάσεις οποιασδήποτε ελληνικής κυβέρνησης από τους θεσμούς της ΕΕ, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να απορρίψουν όσες δεν είναι συμβατές με τη μείωση του χρέους. Ταυτόχρονα μπορούν να παρεμβαίνουν στην κατάρτιση του ελληνικών προϋπολογισμών και να απαιτούν τη λήψη νέων μέτρων στο όνομα της αποπληρωμής των δανείων. 

Γίνεται αντιληπτό ότι οι άγριες πολιτικές λιτότητας σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων θα συνεχιστούν και μετά τον Αύγουστο του 2018. Η εξασφάλιση των «ματωμένων» πρωτογενών πλεονασμάτων του 3,5% ΑΕΠ μέχρι το 2022 και άνω του 2% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2023 μέχρι 2060, τα οποία έχει ήδη νομοθετήσει η κυβέρνηση Τσίπρα, αποτελούν ακριβώς την συνέχιση της μνημονιακής βαρβαρότητας. Όμως πλέον μπορούμε να την …αποκαλούμε και εποπτεία.

Πηγή: imerodromos.gr

Οι Έλληνες εργαζόμενοι καταλαμβάνουν την πρώτη θέση με τις περισσότερες ώρες δουλειάς το χρόνο σε σχέση με τους εργαζόμενους των χωρών της Ευρώπης, σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που έγινε σε 35 χώρες μέλη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα δουλεύουν 2.035 ώρες το χρόνο.

Στη Γερμανία δουλεύουν 1.363 ώρες το χρόνο και είναι κατά 27% πιο παραγωγικοί από τους εργαζόμενους στη Βρετανία που δουλεύουν 1.680 ώρες το χρόνο. Στις ΗΠΑ οι εργαζόμενοι δουλεύουν 1.783 ώρες τον χρόνο και βρίσκονται στο μέσο της κατάταξης, ενώ σε Ολλανδία, Γαλλία και Δανία οι εργαζόμενοι δουλεύουν λιγότερες από 1.500 ώρες τον χρόνο κατά μέσο όρο.

Ο ΟΟΣΑ στο μέσο όρο του ετήσιου χρόνου εργασίας υπολογίζει όλες τις μορφές εργασίας, την πλήρη και την μερική απασχόληση.

Τα στοιχεία της έρευνας διαψεύδουν για μια ακόμη φορά τον μύθο περί περιορισμένης εργατικότητας των Ελλήνων, πάνω στον οποίο θεμελιώθηκε η προπαγάνδα για την προώθηση μνημονιακών νεοφιλελεύθερων ρυθμίσεων.

Πηγή: iskra.gr

του Δημήτρη Καλτσώνη

Οι επαναστάσεις του 20ού αιώνα έγιναν σε χώρες και σε συνθήκες που δυσκόλευαν την προσπάθεια οικοδόμησης της νέας κοινωνίας. Τέτοιοι παράγοντες ήταν το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, το αντίστοιχα χαμηλό μορφωτικό και πολιτιστικό επίπεδο των λαών, η απουσία εμπειρίας δημοκρατικής διακυβέρνησης, η απουσία εμπειρίας επαναστατικής διακυβέρνησης, η αναπόφευκτη λυσσαλέα ένοπλη αντίσταση της αστικής τάξης, εγχώριας και διεθνούς. Οι παράγοντες αυτοί ωθούσαν στην αποστασιοποίηση των κυβερνώντων από τους κυβερνώμενους πέρα από ένα “αποδεκτό”, αντικειμενικά αναπόφευκτο, όριο.

Ο Ένγκελς στην εισαγωγή στον Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία επισήμαινε τον κίνδυνο: αν η εργατική τάξη δεν εφαρμόσει με συνέπεια τις αρχές της Κομμούνας (αιρετότητα, ανακλητότητα, εναλλαγή, έλεγχος από τα κάτω, κατάργηση των προνομίων και αμοιβή με ένα συνηθισμένο εργατικό μισθό για όλες τις υπεύθυνες κρατικές θέσεις), μπορεί να χάσει την εξουσία. Οι αρχές αυτές έρχονται να τιθασεύσουν, να περιορίσουν την αντικειμενική τάση απόσπασης των κυβερνώντων από τους κυβερνώμενους, να θέσουν τα θεμέλια υπερίσχυσης μιας άλλης ιστορικής τάσης, αυτής της μελλοντικής εξάλειψης του διαχωρισμού κυβερνώντων - κυβερνωμένων.

Με βάση τα ιστορικά στοιχεία, η πλημμελής εφαρμογή, η παραβίαση αυτών των αρχών, ο μαρασμός τους (στην ΕΣΣΔ και στα άλλα πρώην σοσιαλιστικά κράτη) οδήγησαν βαθμιαία στην ολοένα και μεγαλύτερη απόσπαση της επαναστατικής ηγεσίας από το λαό, στη γραφειοκρατική της απομόνωση, τελικά στο γραφειοκρατικό εκφυλισμό των κομμάτων και των κρατών.

Αυτό σε τίποτα δεν μειώνει όμως τις σημαντικότατες κοινωνικές κατακτήσεις των λαών της Σοβιετικής Ένωσης καθώς και την ιστορική συμβολή τους στην αντιφασιστική νίκη, στην παγκόσμια ειρήνη και στην κοινωνική πρόοδο.

Γραφειοκρατία και αστική τάξη 

Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η αυτονόμηση των κυβερνώντων δεν τους καθιστούσε ακόμη αστική τάξη. Το ηγετικό γραφειοκρατικό στρώμα δεν ταυτιζόταν με την αστική τάξη ούτε το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα της ΕΣΣΔ με τον καπιταλισμό. Κανένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της καπιταλιστικής κοινωνίας, όπως αυτά αναλύθηκαν στο Κεφάλαιο, δεν υπήρχε στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Η γραφειοκρατία δεν κατείχε τα μέσα παραγωγής, ούτε καρπωνόταν υπεραξία. Τα διαχειριζόταν κατά κανόνα χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του λαού και καρπωνόταν από το κοινωνικό προϊόν μεγαλύτερο μερίδιο από εκείνο που αντιστοιχούσε στην προσφορά της εργασίας της. Η εργατική τάξη δεν πωλούσε την εργατική της δύναμη όπως συμβαίνει στην καπιταλιστική αγορά.

Η ηγετική γραφειοκρατία δεν ήταν αστική τάξη αλλά μετατράπηκε σε τέτοια. Για να γίνει αυτή η μετατροπή χρειαζόταν ένα ποιοτικό άλμα, δύο βασικοί παράγοντες: η πλήρης αποδόμηση του σοσιαλιστικού κράτους και η ιδιωτικοποίηση των βασικών μέσων παραγωγής. Οι όροι αυτοί πραγματοποιήθηκαν τη διετία 1989-1991 και λίγο μετά.

Γιατί άντεξε η Κούβα; 

Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε σε όλες ανεξαιρέτως τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες (και στην Κίνα με άλλη μορφή). Εξαίρεση αποτελεί η Κούβα παρότι και εκεί υπήρχαν με τον ένα ή άλλο τρόπο όλοι οι προαναφερθείσες συνθήκες.

Γιατί η σοσιαλιστική Κούβα άντεξε σχεδόν μισό αιώνα τώρα απολύτως απομονωμένη και χωρίς την ύπαρξη άλλων σοσιαλιστικών χωρών; Γιατί εκεί δεν υπήρξε τόσο καταλυτική (μέχρι σήμερα τουλάχιστον) η επίδραση των αστικών καταλοίπων, του διεθνούς ιμπεριαλισμού, του χαμηλού επιπέδου των παραγωγικών δυνάμεων, όλων των παραγόντων που προαναφέρθηκαν;

Επειδή η ανάμεσα σε κυβερνώντες και κυβερνώμενους έτεινε μέχρι τώρα να λυθεί προς τη σωστή κατεύθυνση, εξαιτίας της μη γραφειοκρατικής απόσπασης της ηγεσίας από το λαό, σε ένα βαθμό τουλάχιστον (χωρίς διάθεση εξωραϊσμού ή αγνόησης των προβλημάτων και των κινδύνων).

Στην Κούβα δεν υπήρξαν τα μισθολογικά και άλλα προνόμια των κυβερνώντων που υπήρχαν στις άλλες πρώην σοσιαλιστικές χώρες. Η επαναστατική ηγεσία βρισκόταν σε διάλογο με το λαό, ιδίως στις πιο κρίσιμες στιγμές. Τα νέα μέλη του κόμματος γίνονται δεκτά κατόπιν πρότασης των λαϊκών συνελεύσεων.

Το εκλογικό της σύστημα είναι πραγματικά δημοκρατικό (χωρίς να σημαίνει ότι δεν έχει αδυναμίες), επιτρέπει πολλαπλές υποψηφιότητες. Βασίζεται στις τοπικές συνελεύσεις, οι οποίες -παρά τα προβλήματα- λειτουργούν ακόμη. Το ΚΚ Κούβας δεν προτείνει υποψήφιους, σε αντίθεση με την κηδεμονία των εκλογών στα άλλα πρώην σοσιαλιστικά κράτη.  Υποψήφιους για τις εκλογές σε δημοτικό επίπεδο αναδεικνύουν οι λαϊκές συνελεύσεις και σε πανεθνικό επίπεδο τα συνδικάτα και οι άλλες μαζικές οργανώσεις. Το 50% των βουλευτών σε εθνικό επίπεδο πρέπει, εκ του νόμου, να προέρχεται από τις προτάσεις των τοπικών λαϊκών συνελεύσεων.

Όσο τα χαρακτηριστικά αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν, θα υπάρχει η δυνατότητα η Κούβα να συνεχίσει την πορεία της. Πάντως, το αναγκαστικό, περιορισμένο άνοιγμα της Κούβας στις καπιταλιστικές σχέσεις ενέχει ένα σημαντικό κίνδυνο. Ένα τμήμα των κρατικών αξιωματούχων και των κομματικών στελεχών μπορεί να διαφθαρεί, να αποκτήσει νόμιμα ή παράνομα προνόμια και να προσχωρήσει έτσι στους υποστηρικτές της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Το ΚΚ Κούβας, προς το παρόν τουλάχιστον, φαίνεται να έχει επίγνωση του κινδύνου.

Εντέλει, η αναγνώριση του κινδύνου απόσπασης των κυβερνώντων από το λαό στο σοσιαλισμό είναι ζωτικής σημασίας για την αναζωογόνηση του επαναστατικού κινήματος τον 21ο αιώνα. Από αυτό προκύπτει ένα βασικό πολιτικό καθήκον, το οποίο δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ: η διαρκής καταπολέμηση της τάσης γραφειοκρατικοποίησης του επαναστατικού κόμματος και του σοσιαλιστικού κράτους με την εφαρμογή των αρχών της Παρισινής Κομμούνας, με την ολοένα και πιο ουσιαστική δημοκρατία και  την προσέλκυση των εργαζομένων στη διοίκηση των υποθέσεών τους.

Ανακοίνωση από την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ[1]

Το πατριδοκάπηλο συλλαλητήριο της 4ης Φεβρουαρίου τέλειωσε. Ο βασικός κερδισμένος είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και σε δεύτερο χρόνο η ακροδεξιά εντός και εκτός της ΝΔ. Μέρος του συστήματος (ΝΔ, ΜΜΕ) «έπαιξε» αυτό το συλλαλητήριο σε μια αντικυβερνητική κατεύθυνση και η αναδιάταξη στη δεξιά-ακροδεξιά παραμένει ερώτημα.

Η εναπομείνασα αριστερά και οι αριστεροί, μετράνε τις πληγές τις επόμενης μέρας. Όχι μόνο γιατί ένα πάλαι ποτέ σύμβολο της, ο Μίκης, μίλησε σαν εκπρόσωπος τύπου της ακροδεξιάς πτέρυγας της ΝΔ και νομιμοποίησε τους Ναζί. Αλλά κυρίως γιατί η συνολική της εικόνα, τις βδομάδες αυτές του «μακεδονικού», ήταν μια εικόνα μικροκομματικών επιδιώξεων και άστοχων τοποθετήσεων.

Άλλοι θεώρησαν ότι θα καβαλήσουν το κύμα της «πατριωτικής» έξαρσης για να ψαρέψουν σε θολά νερά, όπως η Ζωή Κωνσταντοπούλου. Άλλοι μεταξύ εθνικισμού και καιροσκοπισμού, οι οποίοι όπου βλέπουν κόσμο να κινείται βλέπουν θετικές διεργασίες (Καταλονία πριν 2 μήνες, πατριδοκάπηλα συλλαλητήρια σήμερα), όπως η ομάδα γύρω από την εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς. Χωρίς κανένα κριτήριο, αρχές, αξίες.

Άλλοι έγιναν πρόθυμη συνιστώσα του «αντιεθνικιστικού» μετώπου στο οποίο πρωτοστατεί η κυβέρνηση. Κάποιοι, έξω από κάθε κοινή λογική, πρωτοστάτησαν στο να εξαφανίσουν το υπαρκτό πρόβλημα του αλυτρωτισμού της ΠΓΔΜ-που είναι μια ειδική μορφή εθνικισμού-πρόβλημα που αναγνωρίζει όμως ο νυν πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζάεφ.

Έλλειψε εκκωφαντικά μια αντιιμπεριαλιστική παρέμβαση και τοποθέτηση, σε ένα κατεξοχήν πρόβλημα ιμπεριαλιστικής προωθούμενης «λύσης». Και σε ένα τέτοιο καθήκον, ιστορικά και πολιτικά, η κομμουνιστική αριστερά έπρεπε να πρωτοστατήσει.

Η απλή, λογική, «αυτονόητη» ανάγκη, για μια πλατιά πρωτοβουλία με κεντρικά συνθήματα έξω τα ΝΑΤΟ από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια-καμία συμφωνία για χάρη του ΝΑΤΟ δεν τέθηκε.

Μια πρωτοβουλία που θα μπορούσε να καλέσει από παρεμβάσεις στις γειτονιές έως μια αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση, κάποιες μέρες πριν το συλλαλητήριο των πατριδοκάπηλων, στην πρεσβεία των ΗΠΑ, την «μήτρα» των λύσεων και το βασικό υπεύθυνο – όχι το μοναδικό – των προβλημάτων στην περιοχή.

Το «αντιφασιστικό» συλλαλητήριο του Σαββάτου, το οποίο κάλεσαν Ανταρσυα, ΛΑΕ και άλλες δυνάμεις, δεν ήταν κάτι τέτοιο. Από το βασικό σύνθημα έως την κατάληξη (γραφεία Χρυσής Αυγής) δεν είχε τέτοιο χαρακτήρα. Ήταν ένα αντιφασιστικό συλλαλητήριο, ετεροκαθοριζοταν από τη δράση των χρυσαυγιτών, αντικειμενικά εντάσσονταν στη λογική του «αντιεθνικιστικού μετώπου», αφήνοντας έξω την βασική πλευρά της αντίθεσης, που είναι η κυβερνητική Νατοϊκή γραμμή για «συμβιβασμό και λύση».

Μια πρωτοβουλία που θα έδινε ένα ανεξάρτητο αντιιμπεριαλιστικό και πατριωτικό στίγμα της αριστεράς και θα εμπόδιζε την ταύτιση πατριωτισμού-εθνικισμού.

Μια πρωτοβουλία στην οποία θα τίθονταν οι βασικοί αντίπαλοι. Το ΝΑΤΟ, οι βάσεις του από τη Σούδα ώς την υπερ-βάση στο Κόσσοβο, τα κόμματα που το στηρίζουν, από το ΣΥΡΙΖΑ έως τη ΝΔ , την κεντροαριστερά και τη Χρυσή Αυγή.

Μια πρωτοβουλία για την οποία το ΚΚΕ, λόγω μαζικότητας και μόνο, είχε ευθύνες. Τι νόημα έχουν οι κομματικές παρελάσεις των χιλιάδων μελών όταν αυτός ο κόσμος δεν καλείται να αναλάβει δράση όταν αναπτύσσονται οι δυναμικές; Είναι γνωστή η ανθενωτική λογική του ΚΚΕ. Γιατί έστω δεν οργάνωσε ένα τέτοιο συλλαλητήριο; Δεν είναι πρόβλημα για το ΚΚΕ ότι ο συνολικός συσχετισμός αντιδραστικοποιείται με τα συλλαλητήρια των πατριδοκάπηλων; Περιμένει το ΚΚΕ από τον «αντικυβερνητικό» αγώνα του εσμού της δεξιάς-ακροδεξιάς να πάρει κάποιο (εκλογικό) κοκκαλάκι; Δε θέλει να συγκρουστεί-πάλι για χάριν των δημοσκοπήσεων- με το ρεύμα της «πατριωτικής» έξαρσης; Στο πρωτοσέλιδο της Κυριακής ο Ριζοσπάστης ονομάτιζε ως υπεύθυνο τα σχέδια ΗΠΑ-Ε.Ε. στην περιοχή και τους αλυτρωτισμούς. Σωστό, Όμως με πρωτοσέλιδα θα γίνει αποκάλυψη του ρόλου του ΝΑΤΟ, καταγγελία της κυβέρνησης, της ΝΔ και των πατριδοκάπηλων και απόσπαση κόσμου που αγωνιά και στον οποίο ψαρεύουν οι παραπάνω με θολά και εθνικιστικά συνθήματα;

Αλήθεια ποιος ο ρόλος και ο χαρακτήρας του ΚΚΕ στην ελληνική κοινωνία; Να «τα λέει» και να «έχει πάντα δίκιο»; Υπάρχουν άμεσα καθήκοντα κάθε φορά; Η δεν απασχολεί το ΚΚΕ πως χτίζονται οι συνειδήσεις και οι συσχετισμοί κάθε φορά; Πως φτιάχτηκε το μέτωπο των πατριδοκάπηλων από εθνικιστές έως τη ΝΔ και πρώην αριστερούς; Έπρεπε το ΚΚΕ να καλέσει κάθε αντιΝΑΤΟική-αντιιμπεριαλιστική φωνή και δύναμη για το δικό μας μέτωπο, σε κόντρα με τον κοσμοπολιτισμό και τον εθνικισμό; Η από θέση αρχής το ΚΚΕ δε θα συμμαχεί ποτέ, για κανένα θέμα και με κανέναν;

Το ΚΚΕ «γιορτάζει» τα 100 χρόνια του. Συχνά – πυκνά στελέχη του επικαλούνται την πολύχρονη πείρα του. Σίγουρα έχει την πείρα να αντιληφθεί τι θα σήμαινε ένα συλλαλητήριο αρκετών χιλιάδων διαδηλωτών στην πρεσβεία των ΗΠΑ με κεντρικά συνθήματα έξω τα ΝΑΤΟ από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια-καμία συμφωνία για χάρη του ΝΑΤΟ. Πως θα πίεζε από τον Άδωνι, έως και το Μίκη. Δεν του «ξέφυγε», ηθελημένα δεν το έπραξε. Με κριτήριο την κάλπη και το κόμμα-μαγαζί και όχι τον γενικό συσχετισμό και τη λεηλασία του κόσμου από τον εθνικισμό και τον κυβερνητικό κοσμοπολιτισμό.

Πηγή: antapocrisis.gr

[1] HΠΑΡΕΜΒΑΣΗ είναι πολιτική συλλογικότητα της Κομμουνιστικής Αριστεράς. Συγκροτήθηκε τον Απρίλιο του 2012. Επιμένει στην ανασυγκρότηση και ανασύνθεση της Αριστεράς, συμμετέχει στο Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής, παλεύει για μια αντισυστημική διέξοδο από την κρίση.