Καμία συγκάλυψη στο έγκλημα.

Όχι στην ατιμωρησία.

Να πληρώσουν όλοι οι υπεύθυνοι για τους 57 νεκρούς.

Μέτρα ασφαλείας και προστασίας

σε όλα τα μέσα μεταφοράς και στα καράβια.

Για να μην έχουμε και άλλα «Norman Atlantic» και «Euroferry Olympia».

ΠΕΝΕΝ

Μπορεί το αίνιγμα για τη χρονολόγηση της έκρηξης του ηφαιστείου της Σαντορίνης να παραμένει ένα άλυτο, για την ώρα, μυστήριο, με μερικούς επιστήμονες να την τοποθετούν ανάμεσα στα 1630-1548 π.Χ. ή 1681-1542 π.Χ., άλλοι να υποστηρίζουν ότι έγινε μεταξύ στα 1660-1613 π.Χ. και άλλους μεταξύ στα 1600-1525 π.Χ., νέα δεδομένα έρχονται στο φως και μια παλαιότερη (αρκετά παλαιότερη!) έκρηξη ρίχνει και άλλο «λάδι στη φωτιά» στη μάχη των εκρήξεων!

Διότι, μπορεί το κλαδί ελιάς, που θάφτηκε ζωντανό (στο Ακρωτήρι) από την τέφρα μετά τη, γνωστή για όλους μας, έκρηξη του ηφαιστείου κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, να μας έφερε πιο κοντά στην «ορθή» χρονολόγηση της έκρηξης με ελάχιστες (λίγα χρόνια) παρεκκλίσεις, η διεθνής όμως αποστολή IODP «Hellenic Arc Volcanic Field» έρχεται τώρα δριμύτερη και μέσα από έρευνα που δημοσιεύτηκε στις 15 Ιανουαρίου του 2024 και με πρόσφατα ευρήματα φανερώνει, μια τεράστια υποβρύχια έκρηξη που έλαβε χώρα περίπου 520.000 χρόνια πριν από σήμερα, έξι φορές μεγαλύτερη από αυτή του 17ου-16ου αι. π.Χ.

Και για να καταλάβουμε καλύτερα (αν δεν έχετε κάνει ακόμα τις αφαιρέσεις): Η έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης (που αποδυνάμωσε ουσιαστικά τις ακτές της Κρήτης και εν συνεχεία τον Μινωικό Πολιτισμό και όχι δεν τον «εξολόθρευσε», απλά ήταν η αρχική αιτία, αλλά είναι άλλη συζήτηση αυτό…) έγινε 3.600 χρόνια πριν από σήμερα. Με τα νέα όμως ευρήματα της, «νέας» για εμάς, έκρηξης διαπιστώνεται η χρησιμότητα της εκρηκτικής ιστορίας του ηφαιστειακού συμπλέγματος της Σαντορίνης, ενώ παράλληλα υπογραμμίζεται η σημασία της βαθιάς υποθαλάσσιας γεώτρησης στην αποκάλυψη των μυστικών των νησιωτικών ηφαιστειακών τόξων, ειδικά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπως είναι η Μεσόγειος! (Kutterolf, Druitt κ.α., 2024, 8).

Από το κλαδί ελιάς στην ανακάλυψη της… ελαφρόπετρας

Και εάν μέχρι και σήμερα λέγαμε, ότι η Σαντορίνη μας μάγευε από τη Μινωική Εποχή (από τότε που την έλεγαν Στρογγύλη), μετά τα νέα δεδομένα, δεν θα είναι υπερβολή να λέμε από εδώ και πέρα ότι: Η Σαντορίνη μας μαγεύει από την περίοδο του Πλειστόκαινου (Μέσου Πλειστόκαινου για να είμαστε σωστοί) έως και σήμερα (νέο σλόγκαν για εμάς του αρχαιοnerds): Μελετητές, επιστήμονες, ανασκαφές, υποβρύχιες αναλύσεις, εκατοντάδες επιστημονικά papers έχουν ασχοληθεί με αυτό το νησί, που συνεχίζει να μαγεύει τους πάντες και θα συνεχίζει από ό,τι φαίνεται.

Σε αυτή λοιπόν την έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Communications Earth & Environment, (το οποίο αποτελεί μέρος του Nature Portfolio) με τίτλο: «Giant offshore pumice deposit records a shallow submarine explosive eruption of ancestral Santorini» οι επιστήμονες (32 επιστήμονες με εξειδίκευση σε σειρά κλάδων γεωεπιστημών από 9 χώρες, 25 άτομα τεχνικού προσωπικού και 65 μέλη του πληρώματος) περιγράφουν ένα τεράστιο κοίτασμα ελαφρόπετρας, που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στον πυθμένα γύρω από το νησί της Σαντορίνης (από τον Δεκέμβριο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2023) και οι επιστήμονες ονόμασαν Archaeos Tuff. Η ανακάλυψη αυτού του κοιτάσματος φανερώνει, ότι το ηφαιστειακό σύμπλεγμα Χριστιάνα-Σαντορίνη-Κολόμβο ήταν πολύ πιο εκρηκτικό στο μακρινό παρελθόν από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως.

Το ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου αποτελείται από περισσότερα από 20 ηφαίστεια, τα οποία εκτείνονται σε μήκος 60 χιλιομέτρων κάτω από το νερό. Θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς τα ηφαίστεια έχουν ιστορικό εκρήξεων, μερικές από τις οποίες ήταν εξαιρετικά εκρηκτικές (δείτε τη γνωστή μας έκρηξη κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού).

Σύμφωνα λοιπόν, με τον Δρ. Κούτερολφ (από το GEOMAR Helmholtz Center for Ocean Research) το κοίτασμα ελαφρόπετρας, που ανακαλύφθηκε πρόσφατα έχει όγκο πάνω από 90 κυβικά χιλιόμετρα και πάχος έως και 150 μέτρα. Αυτό το καθιστά έξι φορές μεγαλύτερο από τα αντίστοιχα κοιτάσματα της Μινωικής έκρηξης (και 30 φορές παχύτερο) και δέκα φορές μεγαλύτερο από την έκρηξη του Hunga Tonga-Hunga Ha’apai στο νησιωτικό σύμπλεγμα Τόνγκα στον Ειρηνικό το 2022.

Οι πυροκλαστικές ροές (που είναι ταχέως κινούμενα ρεύματα καυτής τέφρας, βράχου και αερίου) προήλθαν από ένα υποθαλάσσιο ηφαίστειο κατά τη διάρκεια αυτού του πρόσφατα χαρτογραφημένου γεγονότος της Σαντορίνης. Καθώς λοιπόν αυτές οι ροές αλληλεπιδρούσαν με το νερό, μεταμορφώθηκαν σε ταραχώδεις λασποροές και μετέφεραν τεράστιες ποσότητες ηφαιστειακού υλικού έως και 70 χιλιόμετρα στις γύρω περιοχές της θαλάσσιας λεκάνης. Στρώματα από αυτή την έκρηξη βρέθηκαν επίσης σε τρία γειτονικά νησιά.

Διάφορες μέθοδοι (μικροπαλαιοντολογία, μετρήσεις φυσικών ιδιοτήτων, χημικές αναλύσεις κ.α.) βοήθησαν στην αποκρυπτογράφηση των λεπτομερειών αυτής της τεράστιας έκρηξης. Τα μικροαπολιθώματα που βρέθηκαν πάνω και κάτω από τις εναποθέσεις της ελαφρόπετρας, επέτρεψαν τον προσδιορισμό της αρχικής ηλικίας και του βάθους νερού της έκρηξης, χρησιμοποιώντας τη γνωστή γεωλογική τους ηλικία και το προτιμώμενο εύρος βάθους. 

Τα χιλιάδες δείγματα που συλλέχθηκαν παρείχαν πληροφορίες σχετικά με το ποια χημικά στοιχεία όπως το πυρίτιο, ο σίδηρος ή το μαγνήσιο περιείχε το στερεοποιημένο πλέον μάγμα. Αυτό συνέδεσε επακριβώς τις αποθέσεις με τις θέσεις τους στον πυθμένα της θάλασσας, βοηθώντας τελικά στον προσδιορισμό του μεγέθους της έκρηξης, χρησιμοποιώντας σεισμικές εικόνες της τοπογραφίας του πυθμένα της θάλασσας και μετρήσεις πάχους των αποθέσεων.

Ενώ αυτή η περιοχή έχει εκρηκτικό παρελθόν, οι ερευνητές συμφωνούν ότι μια άλλη έκρηξη αυτής της κλίμακας είναι πολύ απίθανη στο εγγύς μέλλον. Ωστόσο, όπως δηλώνει ο Δρ. Κούτερολφ, «Η κατανόηση του παρελθόντος είναι επίσης απαραίτητη για την πρόβλεψη του μέλλοντος». 

Οι επιστήμονες μιλούν

«Η έκρηξη πριν από 520.000 χρόνια από την προγονική Σαντορίνη ήταν πολύ μεγαλύτερη από την έκρηξη που έγινε στη σημερινή Καλντέρα της Σαντορίνης, γύρω στο 1600 π.Χ.» εξήγησε στο σάιτ του University of California, Berkeley ο Μάνγκα, καθηγητής της επιστήμης της γης και των πλανητών και ένας εκ των κύριων ερευνητών στο έργο της συγκεκριμένης γεώτρησης.

«Εντοπίσαμε περίπου 10 φορές περισσότερες εκρήξεις από όσες γνωρίζαμε προηγουμένως, και αυτό είναι ένα από τα καλύτερα μελετημένα μέρη στη Γη!»

«Η κατανόηση των ηφαιστειακών εκρήξεων απαιτεί να γνωρίζουμε την ιστορία τους: Το πού, το πότε και το πώς εκρήγνυνται, το μέγεθος των εκρήξεων και τον αντίκτυπό τους.

Οι στόχοι της αποστολής ήταν να προσδιοριστεί η ιστορία των εκρήξεων από το ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου, τι ελέγχει, πού και πότε σχηματίζονται τα ηφαίστεια και πώς οι εκρήξεις διαμορφώνονται από τις αλλαγές της στάθμης της θάλασσας από τις εποχές των παγετώνων».

«Η μελέτη μας έδειξε, πώς η ηφαιστειακή ιστορία που διατηρείται στην ξηρά είναι πολύ ελλιπής. Πρέπει να επισκεφτούμε και να δοκιμάσουμε αυτές τις λεκάνες, για να ανακατασκευάσουμε την ιστορία των εκρήξεων».

Ενώ, ο Δρ. Κούτερολφ από το GEOMAR Helmholtz Center for Ocean Research εξηγεί ότι «έξι φορές μεγαλύτερο από τα κοιτάσματα των πυροκλαστικών ροών της Μινωικής έκρηξης».

Οι επιστήμονες που υπογράφουν την έρευνα:

Tim Druitt, Steffen Kutterolf, Thomas A. Ronge, Christian Hübscher, Paraskevi Nomikou, Jonas Preine, Ralf Gertisser, Jens Karstens, Jörg Keller, Olga Koukousioura, Michael Manga, Abigail Metcalfe, Molly McCanta, Iona McIntosh, Katharina Pank, Adam Woodhouse, Sarah Beethe, Carole Berthod, Shun Chiyonobu, Hehe Chen, Acacia Clark, Susan DeBari, Raymond Johnston, Ally Peccia, Yuzuru Yamamoto, Alexis Bernard, Tatiana Fernandez Perez, Christopher Jones, Kumar Batuk Joshi, Günther Kletetschka, Xiaohui Li, Antony Morris, Paraskevi Polymenakou, Masako Tominaga, Dimitrios Papanikolaou, Kuo-Lung Wang & Hao-Yang Lee.

Extra bonus: Λίγα λόγια για την κεντρική φωτογραφία του άρθρου

Λίγα χιλιάδες χρόνια αργότερα (!) από τις δυο παραπάνω εκρήξεις και συγκεκριμένα το 1925, το «θηρίο» του μυστηριώδους αυτού νησιού του Αιγαίου ξυπνάει, παίρνει βαθιές ανάσες από τον πυθμένα του και νοσταλγώντας τις παλιές εποχές εκρήγνυται, χωρίς ωστόσο (ευτυχώς για εμάς, δυστυχώς για αυτό) ανθρώπινες απώλειες.

Αν και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, ότι οι συνεχείς αυτές εκρήξεις έστειλαν τις στάχτες δύο μίλια στον αέρα και τρομοκράτησαν τους ντόπιους, των οποίων τα σπίτια βρίσκονταν σκαρφαλωμένα ψηλά στους βράχους της καλντέρας, ή στο χείλος αυτού που είχε απομείνει μετά την τελευταία μεγάλη έκρηξη.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα το ηφαίστειο της Σαντορίνης εξερράγη πολλές φορές, το καταπληκτικό όμως που συνέβη κατά τη διάρκεια του ’20, δεν είχε ξανά γίνει, καθώς από το 1925 και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια το «θηρίο» ανέπνεε συνεχώς.

Η παρακάτω φωτογραφία τραβήχτηκε στις 25 Ιανουαρίου 1928:

Τέλος, ας δούμε την έκρηξη του 1925 του ηφαιστείου της Σαντορίνης, όπως καταγράφηκε σε φιλμ από τον καθηγητή Ορυκτολογίας Γεώργιο Γεωργαλά (αρχείο Εργαστηρίου Ορυκτολογίας-Γεωλογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών), πατήστε μέσα στη παρακάτω φωτογραφία:

Το ηφαίστειο παραμένει ενεργό αλλά δεν έχει εκραγεί από το 1950.

Πηγή: kosmodromio.gr

Το «πρώτη φορά Αριστερά» έγινε, έστω και για πολύ λίγο, συνώνυμο των ελπίδων του κόσμου που στήριξε τον μαζικό αντιμνημονιακό αγώνα – πριν γίνει, 6 μήνες αργότερα, «ανέκδοτο» και αντικείμενο χλεύης προς την Αριστερά. Το «Εμείς ή αυτοί» του 2011, η μαζική στράτευση της πλατιάς πρωτοπορίας του αγώνα στον στόχο για πολιτική ανατροπή στις διπλές εκλογές του 2012, ήταν οι σταθμοί μιας πολιτικής ωρίμανσης που βασιζόταν στη μαζική πολιτική αίσθηση ότι πρώτον χωρίς πολιτική ανατροπή δεν υπήρχε καμία δυνατότητα να καταργηθούν όχι τα μνημόνια αλλά ούτε ένας αστερίσκος τους, και δεύτερον ότι η παρουσία στον δρόμο εκατοντάδων χιλιάδων και εκατομμυρίων σε πυκνές και πανελλαδικού χαρακτήρα κινητοποιήσεις, σε συνδυασμό με την κρίση του αστικού-μνημονιακού πολιτικού συστήματος, άνοιγαν ένα «παράθυρο» ή μια «κερκόπορτα» στο φρούριο της αστικής εξουσίας ώστε να εισβάλουν οι λαϊκές διαθέσεις και να εκκινήσει μια διαδικασία ανατροπών που θα ανοίξει στην πράξη το «ζήτημα της εξουσίας».

Επειδή ο χώρος είναι ασφυκτικός για τόσο μεγάλο θέμα, μερικές «αφοριστικές» σκέψεις σε σημεία:

1. 1.Αν η συγκυρία του αντιμνημονιακού αγώνα ενείχε τη δυνατότητα-διακύβευση να τεθεί το «ζήτημα της εξουσίας» (όχι βεβαίως με όρους εργατικής εξουσίας αλλά με όρους πυροδότησης πολιτικών και κοινωνικών ανατροπών που θα μπορούσαν να συμβάλουν στο να μετατραπεί η συγκυρία σε επαναστατική), τότε όλη η Αριστερά, κι ακόμη περισσότερο η επαναστατική, όφειλε να έχει συγκεκριμένη πρόταση και παρέμβαση γι’ αυτό. Το γεγονός ότι καμία εκδοχή της Αριστεράς δεν είχε συγκεκριμένη πρόταση γι’ αυτό, εξηγεί γιατί η μόνη συγκεκριμένη πρόταση που κατατέθηκε («κυβέρνηση της Αριστεράς», από τον ΣΥΡΙΖΑ) αναδείχθηκε σε πολιτικό εκπρόσωπο των αντιμνημονιακών αγωνιστικών διαθέσεων.
2. 2.Ποιά θα μπορούσε να είναι συγκεκριμένη πρόταση στον αντίποδα της ρεφορμιστικής πρότασης «κυβέρνηση της Αριστεράς»; Στην επαναστατική παράδοση έχει τιτλοφορηθεί ως «εργατική κυβέρνηση». Δεν είναι παιχνίδι με τις λέξεις, αλλά στρατηγικό ρήγμα: όταν η κατάσταση δεν είναι άμεσα επαναστατική αλλά «μυρίζει μπαρούτι» και μπορεί να εξελιχτεί σε τέτοια -κι εδώ η πολιτική τακτική παίζει αποφασιστικό ρόλο-, όταν αρχίσει να ισχύει το «οι απάνω δεν μπορούν να κυβερνούν όπως πριν και οι από κάτω δεν θέλουν να κυβερνώνται όπως πριν», όταν δεν είναι ακόμη ώριμος ο σχηματισμός σοβιέτ αλλά η στάθμη της λαϊκής αυτενέργειας και ο πυρετός του αγώνα ανεβαίνουν, όταν παράγεται μαζικά η συνείδηση του «Εμείς ή αυτοί» -συνώνυμη μαζικών διαθέσεων ανατροπής-, τότε το «εργατική κυβέρνηση» ή «κυβέρνηση των εργαζομένων» είναι η απάντηση από τη σκοπιά της επαναστατικής στρατηγικής.
3. 3.Στις διπλές εκλογές του Μαΐου – Ιουνίου 2012 δεν ανέβηκαν απλώς τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ· ο ΣΥΡΙΖΑ κατέκτησε τη θέση του μαζικού πολιτικού εκπροσώπου του κινήματος αντίστασης στα μνημόνια. Στις εκλογές του Ιανουαρίου 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές από τη θέση του αδιαμφισβήτητου πολιτικού εκπροσώπου του αντιμνημονιακού κινήματος που είχε κερδίσει από το 2012.
4. 4.Το γεγονός αυτό είναι η άλλη όψη μιας διπλής αποτυχίας: Πρώτα, των δυνάμεων της επαναστατικής αριστεράς μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ, που δεν αντιπαρέβαλαν στη ρεφορμιστική πρόταση της ηγεσίας Τσίπρα για «κυβέρνηση της Αριστεράς» την πρόταση της «εργατικής κυβέρνησης» σαν στρατηγικά ανταγωνιστικής εκδοχής, μιλώντας και αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες δημόσια, μέσα κι έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, για την ουσία της διαφοράς τους και για τις καταστροφικές υποθήκες της ρεφορμιστικής πρότασης.

Ύστερα, της εκτός ΣΥΡΙΖΑ αντικαπιταλιστικής-επαναστατικής αριστεράς (ΑΝΤΑΡΣΥΑ κ. ά.), που με τη γενικόλογη και αφηρημένη (και παντός καιρού) πρόταση της «αντικαπιταλιστικής ανατροπής», αποξενώθηκαν από τις πολιτικές ανάγκες της μαζικής πρωτοπορίας για συγκεκριμένο σχέδιο και τακτική μάχης για το «ζήτημα της εξουσίας».

5. 5.Δεν περιλαμβάνω ασφαλώς το ΚΚΕ στην επαναστατική αριστερά. Η γραμμή του, που κηρύσσει συνειδητή αποχή από τη μάχη για την εξουσία μέχρι να πέσει σαν ώριμο φρούτο από τον ουρανό η επαναστατική κατάσταση, είναι συντηρητική κι όχι ριζοσπαστική. Η «δικαίωση» που διεκδικεί εκ των υστέρων, επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ πρόδωσε και στη συνέχεια κατέρρευσε μέσα στη χλεύη, ισοδυναμεί με ένα βαθιά συντηρητικό μήνυμα προς τον κόσμο που αγωνίστηκε: κακώς «παραμυθιαστήκατε», κακώς ελπίσατε ότι υπήρχαν δυνατότητες να δοθεί η μάχη για την ανατροπή – και μην ξανακάνετε ποτέ αυτό το τραγικό λάθος…
6. 6.Έτσι φτάσαμε τον Ιανουάριο του 2015 στην εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ με την εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ αριστερά -και επαναστατική αριστερά ειδικότερα- σε πλήρη αδυναμία να κάνουν οποιαδήποτε ουσιαστική παρέμβαση. Η ρεφορμιστική ηγεσία Τσίπρα την είχε νικήσει κατά κράτος. Σε συνθήκες τέτοιας αδυναμίας τη βρήκε η προδοσία του Ιουλίου. Ήταν η σειρά του Τσίπρα να νικηθεί κατά κράτος -και μέχρι ταπείνωσης- από την αστική τάξη και τους δανειστές. Οι συνέπειες αυτής της διπλής ήττας μάς κατατρύχουν μέχρι και σήμερα – και δυστυχώς δεν έχουμε συζητήσει καν ουσιαστικά για τα αίτιά της…

Πηγή: prin.gr

Ο αποικιακός εποικισμός αναπαράγεται.

Στην τελευταία του δήλωση, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι «δεν είναι σίγουρος αν η εκεχειρία στη Γάζα θα διατηρηθεί μετά την ολοκλήρωση των φάσεων και των ανταλλαγών αιχμαλώτων». Αυτή η δήλωση φέρει σοβαρές ενδείξεις για τις προθέσεις του Ισραήλ να συνεχίσει την επιθετικότητά του στη Γάζα, με ξεκάθαρη και ανανεωμένη αμερικανική υποστήριξη, ιδίως μετά τις επαναλαμβανόμενες αμερικανικές πιέσεις προς την Ιορδανία και την Αίγυπτο να δεχθούν εκτοπισμένους Παλαιστινίους, επιμένοντας ότι «θα τους δεχθούν». Αυτές οι δηλώσεις έρχονται καθώς πλησιάζει η επίσκεψη του καταζητούμενου από τη διεθνή δικαιοσύνη, Βενιαμίν Νετανιάχου, στην Ουάσιγκτον την Τρίτη, όπου αναμένεται να συμφωνηθούν νέες στρατηγικές που στοχεύουν στην εκκαθάριση του Παλαιστινιακού ζητήματος, στην εδραίωση της κατοχής και του εποικισμού, και στην υλοποίηση του οράματος του «Μεγάλου Ισραήλ», ακόμη και εις βάρος εδαφών γειτονικών αραβικών χωρών, εγείροντας απειλές για πολέμους διαφόρων μορφών.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον έχει απορρίψει τη συμμετοχή των συμμάχων της Χεζμπολάχ στη νέα λιβανέζικη κυβέρνηση και έχει εγκρίνει την παράταση της ισραηλινής κατοχής στο νότο του Λιβάνου, απειλώντας παράλληλα τη λιβανέζικη οικονομία και επιτρέποντας την εποικιστική επέκταση στο νότιο τμήμα της Συρίας, καθώς και τη συνέχιση των απειλών κατά του Ιράν. Αυτό δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική στην περιοχή εξακολουθεί να επιδιώκει την αναδιαμόρφωση του πολιτικού τοπίου σύμφωνα με ένα κοινό ισραηλο-αμερικανικό όραμα, μέσω της επιβολής περισσότερων πιέσεων στις δυνάμεις που αντιτίθενται στην πολιτική τους, είτε στην Παλαιστίνη είτε στον Λίβανο, ιδίως μετά την επιτυχία τους στην επιβολή μιας νέας κατάστασης στη Συρία, μέσω ενός ισλαμιστικού καθεστώτος που κυβερνά με στρατιωτικά διατάγματα και επιτρέπει στο Ισραήλ να παραβιάζει την κυριαρχία των εδαφών της.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Γάζα δεν είναι αποκομμένο από το ιστορικό πλαίσιο και τα γεγονότα της ευρύτερης περιοχής. Είναι η συνέχεια προηγούμενων προσπαθειών εξάλειψης της παλαιστινιακής παρουσίας, από το σχέδιο Τζόνσον της δεκαετίας του 1950 μέχρι τις συνεχείς πιέσεις για αναγκαστική μετανάστευση των Παλαιστινίων. Σήμερα, ο Τραμπ προσπαθεί να αναβιώσει αυτήν την προσέγγιση με ακόμα πιο βίαιες και απροκάλυπτες μεθόδους, χρησιμοποιώντας οικονομικές πιέσεις εναντίον της Ιορδανίας και της Αιγύπτου, εκμεταλλευόμενος τη σιωπή ορισμένων αραβικών καθεστώτων και διεθνών παραγόντων, καθώς και τις πολιτικές αδυναμίες της παλαιστινιακής ηγεσίας, που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση μέσα από ένα ευρύ εθνικό πλαίσιο που διασφαλίζει την ανεξαρτησία της εθνικής απόφασης και την εφαρμογή δημοκρατικών εκλογικών διαδικασιών.

Το σχέδιο Τζόνσον: Η πρώτη αμερικανική προσπάθεια κατάργησης του δικαιώματος επιστροφής

Μετά τη Νάκμπα του 1948, το ζήτημα των Παλαιστινίων προσφύγων έγινε κεντρικό για τον παλαιστινιακό εθνικό αγώνα. Στη δεκαετία του 1950, οι ΗΠΑ προώθησαν το σχέδιο του Έρικ Τζόνσον, το οποίο είχε ως στόχο την εγκατάσταση των προσφύγων σε αραβικές χώρες – κυρίως στην Ιορδανία, τη Συρία, το Ιράκ και την Αίγυπτο – και την παροχή οικονομικών κινήτρων για να εγκαταλείψουν το δικαίωμα επιστροφής τους. Οι Παλαιστίνιοι, όμως, απέρριψαν αυτό το σχέδιο, αντιλαμβανόμενοι ότι στόχος του ήταν η εξάλειψη της προσφυγικής τους υπόστασης υπέρ του Ισραήλ.

Επαναλαμβανόμενα σχέδια εκτοπισμού: Ο αποικισμός δεν αλλάζει στρατηγική

Παρά την αποτυχία του σχεδίου Τζόνσον, οι απόπειρες εκτοπισμού των Παλαιστινίων συνεχίστηκαν:

1967: Μετά την ήττα των αραβικών καθεστώτων στον Πόλεμο των Έξι Ημερών, πάνω από 300.000 Παλαιστίνιοι εκτοπίστηκαν στην Ιορδανία.

Σχέδια μετεγκατάστασης στη Σινά: Ισραηλινές και αμερικανικές προτάσεις τη δεκαετία του 1970-80 για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στη Σινά, με το πρόσχημα της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσής τους.

Μετα-Οσλοϊκή περίοδος: Παρά την απουσία άμεσων σχεδίων εκτοπισμού, η πολιορκία, ο εποικισμός, οι επιθέσεις των εποίκων και ο αποκλεισμός της Γάζας δημιούργησαν συνθήκες εξαναγκαστικής μετανάστευσης.

Τραμπ και η ολοκλήρωση του σχεδίου: Εκτοπισμός υπό το πρόσχημα της “οικονομικής ειρήνης”

Με την επιστροφή του στην εξουσία, ο Τραμπ συνεχίζει τις πολιτικές εξάλειψης των παλαιστινιακών δικαιωμάτων:

1.Κατάργηση του ζητήματος των προσφύγων, μέσω του τερματισμού της χρηματοδότησης της UNRWA και της προσπάθειας αναθεώρησης του ορισμού του πρόσφυγα.
2.Υποστήριξη του εποικισμού και της προσάρτησης στη Δυτική Όχθη.
3.“Εθελοντική μετακίνηση” των Παλαιστινίων από τη Γάζα σε τρίτες χώρες, υπό το πρόσχημα της “αναζήτησης καλύτερης ζωής”.

Πώς μπορούμε να αποτρέψουμε το νέο αμερικανο-ισραηλινό σχέδιο;

Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο νέος κύκλος εκτοπισμού, απαιτείται:

1.Επαναδραστηριοποίηση των Παλαιστινίων προσφύγων στη διασπορά και αντίσταση στην αποδυνάμωση της UNRWA.
2.Εθνική ενότητα στο πλαίσιο του PLO και τερματισμός της πολιτικής διάσπασης.
3.Ενίσχυση όλων των μορφών αντίστασης (λαϊκής, νομικής, πολιτικής, διπλωματικής).
4.Συσπείρωση αραβικής και διεθνούς υποστήριξης κατά του εξαναγκαστικού εκτοπισμού.
5.Προώθηση νομικών και διπλωματικών δράσεων για τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ.

Η ιστορία αποδεικνύει ότι ο παλαιστινιακός λαός δεν έχει ηττηθεί ποτέ από τη βία ή τον εκτοπισμό – και το σχέδιο του Τραμπ δεν θα είναι εξαίρεση.

Πηγή: kommon.gr