Της ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑ*

Πήραμε μια ανάσα, είπε χτες ο Αλέξης Τσίπρας στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, πάμε τώρα να εφαρμόσουμε την πολιτική μας

Ας βάλουμε -προς ώρας- στην άκρη τη συμφωνία μας ή όχι με τον τρόπο διαπραγμάτευσης, ας βάλουμε στην άκρη το αν η συμφωνία ήταν νίκη, ήττα ή το καλύτερο που θα μπορούσε να επιτευχθεί κι ας μεταφερθούμε 4 μήνες μετά την υπογραφή της. Όταν, σύμφωνα και με τον ίδιο το πρωθυπουργό, θα κριθούν όλα...

Μπορεί η κυβέρνηση στην Ελλάδα να άλλαξε, όμως δεν άλλαξαν οι εταίροι στην ΕΕ.

Ούτε οι επιδιώξεις τους, ούτε η γλώσσα που χρησιμοποιούν. Κι επειδή τα τελευταία πέντε μνημονιακά έτη μάθαμε να «αποκρυπτογραφούμε» αυτή την περίπλοκη γλώσσα των «θεσμών», αλλά και τις επιδιώξεις τους, δεν ήταν δύσκολο να υποθέσει κανείς ότι εκείνη την Παρασκευή στο Γιούρογκρουπ η ελληνική κυβέρνηση θα αντιμετώπιζε την απειλή να γίνει «της Κύπρου» (όπως διέρρεαν τα στελέχη της τις επόμενες μέρες) ή την απειλή «υπογράφετε νέο μνημόνιο η χρεοκοπείτε» (όπως παραδέχτηκε δημόσια στην Κεντρική Επιτροπή ο Γ. Δραγασάκης). Νομίζω ότι κάθε πολίτης αυτής της χώρας ήταν βέβαιος ότι αυτές ακριβώς θα ήταν οι απειλές. Και ότι κάθε πολίτης αυτής της χώρας είναι βέβαιος ότι ίδιες -και χειρότερες- θα είναι οι απειλές τον Ιούνιο.

Τι θα χει αλλάξει ως τότε; Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τότε τα πράγματα θα είναι καλύτερα, γιατί ως τότε θα έχει εφαρμόσει την πολιτική της. Ισχυρίζεται ότι η «παράταση» των 4 μηνών, ακόμη και με την αναγνώριση από πλευράς μας του χρέους, της δανειακής σύμβασης και της επιτροπείας, είναι κρίσιμος χρόνος που θα λειτουργήσει υπέρ της Ελλάδας. Δυστυχώς όμως, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του ισχυρού -και ο ισχυρός δεν είναι σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα...

Εντελώς ψυχρά: αν όλα κυλήσουν απρόσκοπτα όπως τα περιγράφει το μέιλ Βαρουφάκη, σε 4 μήνες από τώρα οι εταίροι θα μας καλέσουν για να κάνουν «ταμείο». Και θα πουν: «εφαρμόσατε την πολιτική που θέλατε, πόσα έσοδα είχατε;» -και μάλιστα σε σχέση με τα «προσδοκώμενα έσοδα» που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό του 2015 από την κυβέρνηση Σαμαρά (δηλαδή κάτι απίστευτα νούμερα, μιας και ο Σαμαράς με το Χαρδούβελη έφτιαξαν προϋπολογισμό με δήθεν 4% πλεόνασμα!). Τι θα έχει να απαντήσει τότε η κυβέρνηση αν όλα γίνουν όπως τα περιγράφει το μέιλ Βαρουφάκη;

Καταρχάς, είναι αποδεκτό και από την ίδια την κυβέρνηση ότι τα μέτρα Βαρουφάκη δεν συνιστούν ούτε παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, ούτε επανεκκίνηση της οικονομίας. Είναι ένας συνδυασμός της πολιτικής που ήδη εφαρμόζεται -με τα γνωστά υφεσιακά αποτελέσματα- με κάποια μέτρα ανακούφισης από την ανθρωπιστική κρίση (όπως την αποκαλεί η κυβέρνηση). Άρα δεν συζητάμε για έσοδα από την αύξηση της παραγωγικής δραστηριότητας μέσα σε 4 μήνες...

Η κυβέρνηση βασίζει την πολιτική της για τα έσοδα σε τρεις πυλώνες: το φορολογικό, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και τον εξορθολογισμό στον δημόσιο τομέα (το μέιλ λέει και για αύξηση ΦΠΑ και διάφορα άλλα ωραία, αλλά για την ώρα -είπαμε- θα μείνουμε μόνο σε αυτά που λέει ο ΣΥΡΙΖΑ ότι όντως θα κάνει, γιατί τα άλλα διαβεβαίωσε ο Γιάνης ότι ήταν στάχτη στα μάτια των κουτόφραγκων...). Ακόμη κι αν σε μια βδομάδα ψηφιστεί το δικαιότερο φορολογικό σύστημα του πλανήτη, που θα φορολογεί τους πλούσιους και θα έχει τη δυνατότητα να βρει και όλες τις πηγές φοροδιαφυγής, αυτό θα αποδώσει καρπούς στα δημόσια ταμεία σε ένα χρόνο και βάλε -κοινή λογική. Το ίδιο ισχύει για την πάταξη του λαθρεμπορίου -σε 4 μήνες ίσα που προλαβαίνεις να επιλέξεις (ίσως) το καλύτερο σύστημα ανίχνευσης του λαθρεμπορίου καυσίμου και να ξεκινήσεις να το εφαρμόζεις πιλοτικά -τα έσοδα θα έρθουν όμως σε βάθος χρόνου.

Οι φορολογικοί έλεγχοι στους μεγαλοεπιχειρηματίες, τα πρόστιμα στους λαθρέμπορους και τους μεγαλοφοροδιαφεύγοντες (όσα δεν τα χει ήδη σβήσει χαριστικά η προηγούμενη κυβέρνηση με τις ωραίες της τροπολογίες κι όσα δεν έχουν παραγραφεί...) ή στη λίστα Λαγκάρντ και τις οφ-σορ, δεν μπορούν ούτε αυτά να αποφέρουν μερικά δις σε 4 μήνες. Και τις καλύτερες προθέσεις να έχουν (που δεν τις είχαν ως τώρα) οι (αποδεκατισμένοι) ελεγκτικοί μηχανισμοί, υπάρχει και το δικαίωμα ένστασης και προσφυγής στη δικαιοσύνη των κατηγορουμένων -ακόμη και με το καλύτερο σενάριο, σε 4 μήνες λίγοι θα πληρώσουν αυτό που τους αναλογεί.

Τι μένει; Η μείωση των Υπουργείων από 16 σε 10, ακόμη και με νέους Οργανισμούς με μειωμένες δομές (παρότι δεν είναι σοβαρή πολιτική πρόταση, όταν χρειάστηκε 30 ολόκληρες μέρες για να βγουν οι εξουσιοδοτικές αποφάσεις για τους αναπληρωτές υπουργούς, να λέει η κυβέρνηση ότι σε 3 μήνες θα έχει φτιάξει νέους Οργανισμούς στα Υπουργεία, αλλά ας το παραβλέψουμε και αυτό) δεν σημαίνει έσοδα στα δημόσια ταμεία -άντε κάνα νοίκι να γλιτώσεις.

Από την άλλη, από τη στιγμή που η κυβέρνηση δεσμεύεται μέσω του μέιλ Βαρουφάκη ότι δεν θα σταματήσει τις ιδιωτικοποιήσεις, τότε απεμπολεί τομείς που ήταν όντως κερδοφόροι για το δημόσιο και μάλιστα βραχυπρόθεσμα: για παράδειγμα, ζεστό χρήμα εισέφερε στα ταμεία του κράτους κάθε μήνα ο ΟΠΑΠ, όμως είναι συντελεσμένη ιδιωτικοποίηση την οποία η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι δεν θα πάρει πίσω...

Πόσο μάλλον όταν η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί με τη συμφωνία του Γιούρογκρουπ ότι θα πληρώσει όλες τις δόσεις των δανείων που έρχονται, και μάλιστα στην ώρα τους, με αποτέλεσμα ο Γ. Βαρουφάκης να δηλώνει: «Είναι σίγουρο ότι μέσα στον Μάρτιο θα έχουμε αδυναμία πληρωμής της δόσης για το ΔΝΤ και μέσα στον Ιούλιο της δόσης για την ΕΚΤ». Άρα τι; Ξαναλέμε, εντελώς ψυχρά: σε 4 μήνες οι «εταίροι» θα κάνουν ταμείο. Και στο ταμείο αυτό, όποιος νομίζει ότι αυτό που θέλουν οι «θεσμοί» είναι ένας τύπου αστικός εκσυγχρονισμός (οι «βαθιές μεταρρυθμίσεις» που λέει η κυβέρνηση) που δεν τον έκαναν οι προηγούμενοι, θα διαψευστεί οικτρά. Στο «ταμείο» οι εταίροι δεν θα ρωτήσουν πόσα νομοσχέδια ψηφίστηκαν, αλλά πόσα ήταν τα έσοδα –έτσι συνηθίζουν να κάνουν.

Μήπως σε 4 μήνες θα είναι περισσότερη η στήριξη που απολαμβάνει η κυβέρνηση κι έτσι θα πετύχει καλύτερη συμφωνία; Ε εδώ και οι «θεσμοί» θα κληθούν να παίξουν το ρόλο τους! Αφού η ελληνική κυβέρνηση αποδέχτηκε την επιτροπεία, το επόμενο διάστημα θα αναγκαστεί να μπει στο γνωστό -και ταπεινωτικό- αλισβερίσι να εγκριθούν από τους «θεσμούς» τα νομοσχέδια, να αλλάζουν οι διατάξεις γιατί δεν τις θέλει η ΕΚΤ και τα σχετικά. Και αυτό το αλισβερίσι θα γίνεται υπό το φόβο της δόσης, των ομολόγων, των δηλώσεων του Ντράγκι και της απειλής του «πιστωτικού γεγονότος». Ήδη πήραμε μια πρόγευση με την μη έγκριση των προτάσεων της κυβέρνησης για τα στελέχη στα ΔΣ των τραπεζών. Όπως και από τα δύο νομοσχέδια που ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι θα κατατεθούν πριν το Γιούρογκρουπ και αυτοδιαψεύστηκε την επόμενη μέρα. Όσο λοιπόν το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» ή το «εθνικό σχέδιο συμφωνίας» (όπως το ονόμασε τώρα ο Τσίπρας) θα ξηλώνεται ή θα απομειώνεται υπό την επιτροπεία των «θεσμών», οι ιδιωτικοποιήσεις θα προχωράνε, η ανεργία και η φτώχεια θα παραμένει, τόσο η κυβέρνηση θα γίνεται και πιο ανακόλουθη στα μάτια του κόσμου που τη στηρίζει...

Ως τον Ιούνη, που το ίδιο δίλημμα «μνημόνιο ή χρεοκοπία» θα ξανατεθεί από τους αξιότιμους «εταίρους» με χειρότερους όρους, μιας και το επιχείρημά τους θα εμπλουτιστεί: «Εφαρμόσατε την πολιτική σας για 4 μήνες και δεν έφερε έσοδα. Τώρα ή θα κάνετε αυτό που λέμε εμείς ή θα χρεοκοπήσετε». Τότε ποια ακριβώς θα είναι η μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη; Αν βαδίσουμε στο δρόμο του μέιλ Βαρουφάκη και στο "πάση θυσία στο ευρώ" (όπως μετονομάστηκε πλέον το «καμιά θυσία για το ευρώ»), καμία.

Οπότε, αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν έχει σκοπό, μέσα στους επόμενους 4 μήνες, τουλάχιστον να δημεύσει μερικές περιουσίες και τραπεζικούς λογαριασμούς για να βρει τα δις που θα λείπουν από τα κρατικά ταμεία (βάζοντας φυλακή όσους καταλήστευσαν δημόσιο πλούτο όλα αυτά τα χρόνια) ή να διαγράψει το μεγαλύτερο μέρος του χρέους, όπως έλεγε -και αυτά όμως μονομερείς ενέργειες θα θεωρηθούν, γιατί η Τρόικα κατεξοχήν υπερασπίζεται αυτούς που μας λήστευαν όλα αυτά τα χρόνια- τότε ο χρόνος θα μετράει εις βάρος μας. Γιατί δεν θα χουμε κανένα «χαρτί» στη διαπραγμάτευση. Απλά, ψυχρά, υπολογιστικά.

Ο μόνος τρόπος να λειτουργήσει υπέρ μας αυτό το τετράμηνο είναι να αλλάξουμε ρότα: σε αυτό το χρόνο να προετοιμαστούμε για τη ρήξη με τους εταίρους, την έξοδο από την ευρωζώνη και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Το «καλό» της διαπραγμάτευσης ήταν πως έδειξε ότι, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις και τις καλύτερες θέσεις εκκίνησης, το πολύ να επιστρέψεις με ένα μνημόνιο που απλώς θα περιέχει και κάνα μέτρο για να μην πεθαίνει κόσμος στο δρόμο –και μόνο αυτό.

Ούτε παραγωγική ανασυγκρότηση, ούτε επανεκκίνηση της οικονομίας, ούτε έξοδο από την κρίση. Γιατί το Μνημόνιο στην πραγματικότητα δεν είναι οι δόσεις και το χρέος. Είναι το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, οι ιδιωτικοποιήσεις, η μετατροπή της χώρας σε μια μεγάλη Ειδική Οικονομική Ζώνη με φτηνό εργατικό δυναμικό: από αυτά οι πιστωτές μας θα κερδίσουν -τελικά- πολύ περισσότερα. Το παράδειγμα της Ανατολικής Γερμανίας είναι εύγλωττο και πολύ κοντινό.

Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει και έχουμε μπροστά μας ένα τετράμηνο για να αποκτήσουμε πραγματικό όπλο στο τραπέζι. Όπλο απαλλαγής από την ουσία του Μνημονίου και την απειλή του «πιστωτικού επεισοδίου». Απλά, ψυχρά, υπολογιστικά. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί κανείς σε τέσσερις μήνες να πει ότι δεν ήξερε τι θα αντιμετωπίσει...

* Η Δέσποινα Κουτσούμπα είναι μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, περιφερειακή σύμβουλος Αττικής και συνδικαλίστρια στο υπουργείο Πολιτισμού

Είναι αυτονόητο πως το άρθρο εκφράζει τις απόψεις του συντάκτη του

πηγη: iskra.ge

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ REUTERS

Στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2013 ανήλθε το Φεβρουάριο ο δείκτης διάλυσης του ευρώ (Euro Break-up Index -ΕΒΙ) σύμφωνα με έρευνα του Reuters που πραγματοποιήθηκε από τις 26 έως τις 28 Φεβρουαρίου και στην οποία συμμετείχαν 980 ιδιώτες και «θεσμικοί» επενδυτές.

Το πρακτορείο σημειώνει πως το 38% των ερωτηθέντων επενδυτών δήλωσαν τον Φεβρουάριο ότι αναμένουν διάλυση της ευρωζώνης μέσα στους επόμενους μήνες, όταν τον Ιανουάριο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 24,3%. Σημειώνεται πως ο δείκτης EBI είχε καταγράψει ιστορικό υψηλό 73% τον Ιούλιο του 2012, ενώ τον Ιούλιο του 2014 είχε υποχωρήσει στο 7,6%.

Παράλληλα, αναλυτές της αγοράς συναλλάγματος αναφέρουν πως η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου έχει εισέλθει βραχυπρόθεσμα σε καθοδική τροχιά. Όπως αναφέρουν αν διασπαστεί η στήριξη του 1,1171 δολαρίου, τότε θα δοκιμαστεί το χαμηλό της στήριξης του 1,1158.  Αντιθέτως αν διασπαστεί η τεχνική ανοδική αντίσταση του 1,1212 δολαρίου, τότε η ισοτιμία θα δοκιμάσει το 1,1244.

πηγη: iskra.gr

Του  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ*

Από κυβερνητικά στελέχη με διάθεση υπεκφυγής, αλλά και με ειλικρίνεια από πολλούς αγωνιστές, τίθεται το ερώτημα:

‘’Μπορούσε να κάνει κάτι άλλο η κυβέρνηση;’’

Υπάρχει ο γνωστός κύκλος χρέος-δάνειο-μνημόνια, στον οποίο τελικά υποτάσσεται η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Ένας άλλος δρόμος για την ελληνική κοινωνία που θα άφηνε πραγματικά πίσω τον εφιάλτη των μνημονίων της  λιτότητας, της ανεργίας και της εργασιακής βαρβαρότητας, θα ξεκινούσε απαραίτητα από το σπάσιμο αυτού του κύκλου.

Αφετηρία για αυτή τη ρήξη, στις παρούσες συνθήκες, θα μπορούσε να ήταν η άρνηση πληρωμών για το χρέος.

Με ταυτόχρονη καταγγελία (και όχι παράταση) των σχετικών δανειακών συμβάσεων χρέους, μη αναγνωρίζοντας τη νομιμότητα του ίδιου του χρέους και διεκδικώντας την γενική αθέτηση και διαγραφή του.

Μόνο για το 2015 αυτό θα σήμαινε όφελος 22,37 δις, δηλαδή θα χωρούσαν δύο προγράμματα Θεσσαλονίκης.

Τυπικά, η  στάση πληρωμών δεν προϋποθέτει δήλωση αποχώρησης από την ευρωζώνη ή την ΕΕ. Θα σήμαινε ωστόσο, πράγματι,  διακοπή χρηματοδότησης από την ΕΚΤ και τους μηχανισμούς της ΕΕ, στους οποίους άλλωστε ανήκει πλέον το ελληνικό χρέος.

Πρέπει επομένως το βήμα αυτό να είναι προετοιμασμένο και συνειδητό. Κυρίως, να είναι έτοιμο το επόμενο αλλά και η ολόκληρη η ακολουθία βημάτων, που θα αντιστοιχούν σε μια συνεκτική λογική ρήξης. Διαφορετικά, ο αντίπαλος θα είχε στα χέρια του την κατάρρευση των τραπεζών και τη συνακόλουθη καθίζηση σε όλη την παραγωγική οικονομική δραστηριότητα με κλείσιμο επιχειρήσεων,  αδυναμία πληρωμών και εκτίναξη της ανεργίας ή/και στάση πληρωμής μισθών.

Απαντήσεις σε αυτό υπάρχουν: Αυτοτέλεια νομισματικής πολιτικής, εθνικοποίηση τραπεζών, έλεγχος κινήσεων κεφαλαίου, εθνικοποίηση μεγάλων επιχειρήσεων, δημοσιονομική πολιτική με κριτήριο τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας και όχι την εξυπηρέτηση του χρέους. Η απαγόρευση εξόδου κεφαλαίων, η διασφάλιση των λαϊκών μικρο-καταθέσεων και η επίταξη των ‘’χοντρών’’ πορτοφολιών σε κατεύθυνση χρηματοδότησης από τις τράπεζες της  επαναλειτουργίας επιχειρήσεων και νέων επενδύσεων, θα ήταν το αναγκαίο αίμα για μια αναπτυξιακή δυναμική που θα δημιουργούσε νέες θέσεις παραγωγικής εργασίας και πλούτο.

Όλα αυτά βεβαίως,  σημαίνουν ότι ερχόμαστε σε ρήξη και φεύγουμε από την ευρωζώνη και την ΕΕ. Δεν υπάρχει μαγικός τρόπος να γίνουν  με ‘’διμερή’’ τρόπο.

Η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, είναι αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για ανεξάρτητη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική με κριτήριο την κοινωνική και οικονομική αναγέννηση των λαϊκών στρωμάτων. Θα αποτελέσει όπλο άμυνας και ανάσχεσης της εισαγωγής προϊόντων των πολυεθνικών και ανεργίας και ενίσχυσης των παραγωγικών δυνατοτήτων, της απασχόλησης και των εξαγωγών.

Τα οφέλη θα είναι προσωρινά εάν δεν συνοδευτούν ταχύτατα με ένα πρόγραμμα αξιοποίησης των συνολικών παραγωγικών δυνατοτήτων και του πλούτου της χώρας, με μοχλό ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων, βάθρο τη δημόσια κοινωνική ιδιοκτησία, όπλο τον εργατικό έλεγχο και τελικά με αποφασιστικό παράγοντα  την ανάδειξη του κόσμου της εργασίας σε κέντρο των κοινωνικών εξελίξεων.

Το αποφασιστικό κριτήριο για την εισαγωγή σε ένα άλλο δρόμο, είναι ακριβώς η επιλογή για ανατροπή του ταξικού συσχετισμού δυνάμεων στο εσωτερικό της χώρας, η αντικαπιταλιστική ανατροπή.

Διαφορετικά, τα παραπάνω οφέλη θα είναι μονομερή και ταξικά ιδιοτελή αν τα διαχειριστούν οι εκπρόσωποι του ελληνικού κεφαλαίου, που θέλουν να τα οικοδομήσουν πάνω στην απαξίωση των μισθών και να βάλουν το παραδάκι στην τσέπη τους. Αντίθετα, χρειάζονται συνδυασμένα μέτρα αύξησης των μισθών (έναντι και πιθανής υποτίμησης), δημόσια δίκτυα εξασφάλισης βασικών αγαθών και υπηρεσιών, επιβολή καθεστώτος ελέγχων, διατίμησης και μείωσης τιμών με κρατική παρέμβαση σε απαραίτητα εισαγόμενα αγαθά.

Η λυσσώδης αντίσταση της αστικής τάξης και του διεθνούς κεφαλαίου, πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Θα υπάρχουν επίσης προς επίλυση πολλά οικονομικά, πολιτικά ή/και τεχνικά ζητήματα. Από θέματα που σχετίζονται με τη μεταβατική περίοδο  εισαγωγής νέου νομίσματος και την έλλειψη εισαγώγιμων πρώτων υλών για τη βιομηχανική παραγωγή, μέχρις ζητήματα που θα αφορούν την αδυναμία αυτόματης αναίρεσης των πρωτοφανών στρεβλώσεων που έχουν δημιουργηθεί στη δομή της ελληνικής οικονομίας λόγω της έκθεσής της στην τοξική λειτουργία της ΕΕ και της καπιταλιστικής νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.

Ας δούμε κατ’ αρχήν τα αντικειμενικά δεδομένα: Έχει η ελληνική οικονομία την παραγωγική  δυνατότητα να μπει σε ένα άλλο δρόμο ή πρόκειται για μια ‘’κατεστραμμένη χώρα, που δεν παράγει τίποτα’’;

Σε αντίθεση με πολλές απόψεις που αναπαράγουν συνειδητά ή από άγνοια ή αφέλεια τις σύγχρονες εκδοχές της θεωρίας της ‘’ψωροκώσταινας’’, η πραγματικότητα λέει ότι η Ελλάδα συνδυάζει ένα σύνολο θετικών αντικειμενικών δεδομένων. Έχει ορυκτό και ενεργειακό πλούτο, παραγωγικό κλίμα, σημαντική βιομηχανική  παράδοση, υψηλό μορφωτικό επίπεδο στην εργατική τάξη, εξαιρετικό επιστημονικό δυναμικό, πλεονεκτική γεωγραφική θέση, παράδοση καλής γειτονίας με τις χώρες της περιοχής, αλλά και ιστορία και πολιτισμό με ιδιαίτερο φορτίο.

Στην Ελλάδα, έχει παραχθεί ή είναι δυνατό να παραχθεί οτιδήποτε θα ήταν απαραίτητο, σε συνδυασμό με ένα πλαίσιο ισότιμων διακρατικών ανταλλαγών, έξω από τον καταστροφικό καταμερισμό και τους περιορισμούς που επιβάλλει η ΕΕ.  Σε κάθε περίπτωση, οι δυνατότητες αυτές δεν είναι μικρότερες, από  χώρες σαν την Ισλανδία (με κύριο προϊόν το βακαλάο) ή ακόμη και την Αργεντινή, για να μιλήσουμε με χώρες που απέδειξαν ότι τα οφέλη τους από επιλογές ρήξης –και παρά τον περιορισμένο και ατελή χαρακτήρα αυτής- ήταν σαφώς μεγαλύτερα από τις προσωρινές δυσκολίες.

Ένας αντικαπιταλιστικός δρόμος στην Ελλάδα, θα πρόσθετε ‘’αντικειμενικά’’ ένα ουσιώδη παράγοντα για μια παραγωγική αναγέννηση, τον οποίο η σύγχρονη καπιταλιστική λειτουργία εκ των πραγμάτων οδηγεί σε μαρασμό: Την συνένωση (και μάλιστα σε πλήρη λειτουργία και αξιοποίηση) ενός παραγωγικού ιστού που σήμερα υπο-αξιοποιείται (σχεδόν στο 65% σε ότι αφορά τη βιομηχανική παραγωγή και ακόμη λιγότερο στην αγροτική) και του συνολικού εργατικού παραγωγικού δυναμικού που σήμερα φυτοζωεί  στην ανεργία, την ξενιτιά ή την υποαπασχόληση. Η αντικαπιταλιστική διέξοδος περιλαμβάνει την ‘’επίταξη’’ και λειτουργία  του πρώτου παράγοντα, με στήριγμα και υποκείμενο την εργατική τάξη και την καθολική της ένταξη στην παραγωγική διαδικασία.

‘’Μα δε θα μας κάνουν πόλεμο; Πως θα τα καταφέρουμε μόνοι μας;’’

Τα προβλήματα στην Ελλάδα, είτε αφορούν το χρέος και τη λιτότητα, είτε αφορούν θέματα καταπάτησης της λαϊκής κυριαρχίας και δημοκρατίας, δεν είναι μοναδικά. Αντίθετα, μια προοπτική ρήξης στην κατεύθυνση των εργατικών και λαϊκών συμφερόντων, θα έχει θετική πολλαπλασιαστική επίδραση στις εργατικές τάξεις και τους λαούς των άλλων χωρών της ΕΕ.

Μια επιλογή ρήξης θα αφαιρέσει δύναμη από την ευρωζώνη, ενώ αντίθετα η παραμονή σε αυτήν, ενδυναμώνει τον εκβιαστικό και εκφοβιστικό της ρόλο.

Η ίδια αντίληψη της δυναμικής των πραγμάτων, ισχύει σε ότι αφορά την συμπεριφορά των κοινωνικών δυνάμεων στο εσωτερικό της Ελλάδας:

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δύναμη από μια εργατική τάξη, πολιτικά οργανωμένη, που θα ‘’ταυτίζεται’’ με μια εφαρμοζόμενη εργατική πολιτική στην οποία θα βλέπει πραγματικά τα άμεσα και μακροπρόθεσμα συμφέροντά της.

Ένας άλλος δρόμος, συνδυάζει αφενός μια  στάση πληρωμών με διπλή αποδέσμευση από ευρωζώνη και ΕΕ και αφετέρου, μια αντικαπιταλιστική κατεύθυνση οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Είναι δύο προϋποθέσεις ποιοτικά αλληλένδετες, χωρίς σχέση τυπικής χρονικής αλληλουχίας όπως το αντιλαμβάνεται στατικά το ΚΚΕ, αλλά με δυνατότητα, ανάλογα με τους λαϊκούς αγώνες η μία πτυχή να σύρει ή/και να δρα πολλαπλασιαστικά και δυναμικά στην άλλη, ώστε να τεθεί το αποφασιστικό ζήτημα της εξουσίας και της αντικαπιταλιστικής επανάστασης.

Ο άλλος δρόμος, μπορεί να διανοιχτεί μόνο με την ηγεμονία των εργατικών αναγκών στις λαϊκές διεκδικήσεις και να περπατηθεί νικηφόρα μόνο με την εργατική τάξη στο τιμόνι της κοινωνίας και τελικά με όλο τον πλούτο και όλη την εξουσία στα χέρια των εργαζομένων και των οργάνων τους.

Όμως, υπάρχει η αντίρρηση, ότι:

‘’θα μας κόψει η ΕΕ την χρηματοδότηση και θα πεινάσουμε’’.

Στην πραγματικότητα, οι εισροές (πχ ΕΣΠΑ) είναι μικρό κλάσμα μπροστά στην αιμοδοσία της αποπληρωμής του χρέους. Η ΕΕ δε χρηματοδοτεί καμία ανάπτυξη παρά μόνο την στήριξη της δραστηριότητας των μεγάλων πολυεθνικών, την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, την υποστήριξη των ιδιωτικοποιήσεων

Όμως,

‘’αν θα πάμε στη δραχμή, σε συνδυασμό με την υποτίμησή της, δε θα γιγαντωθεί το χρέος;’’.

Αυτό είναι επιχείρημα μόνο όσων έχουν σκοπό να πληρώσουν ένα χρέος και όχι να αρνηθούν την αποπληρωμή του.

Άλλο επιχείρημα:

‘’Θα δημιουργηθούν προβλήματα τροφοδοσίας σε καύσιμα, φάρμακα και άλλα βασικά είδη’’.

Όμως, η ΕΕ ούτε παράγει, ούτε μας χαρίζει πετρέλαιο. Η πρόσδεση της Ελλάδας σε αυτήν, η οποία πχ επιβάλει εμπάργκο στις πωλήσεις του Ιράν, είναι που μας περιορίζει και όχι το σπάσιμο αυτής της δέσμευσης. Φάρμακα παράγονται και στην Ελλάδα, η κρατική εθνική φαρμακοβιομηχανία έχει παράδοση και δυνατότητα γρήγορης επανα-συγκρότησης, ενώ το διεθνές εμπόριο σε ένα περιβάλλον ακύρωσης των πατεντών, δίνεις άλλες και φτηνότερες δυνατότητες.

Ωστόσο,

‘’δε θα απομονωθούμε από την Ευρώπη και τον κόσμο;’’

Από τις 50 χώρες στην Ευρώπη και τις 240 σε ολόκληρο τον κόσμο, στην ΕΕ συμμετέχουν 28 και στην ευρωζώνη συμμετέχουν 20 χώρες. Μειονέκτημα και όχι πλεονέκτημα είναι ο περιορισμός στην ΕΕ. Η ευρωζώνη αποδεικνύεται το βασικό και αιώνιο λίκνο εξέλιξης μιας ευρύτερης καπιταλιστικής κρίσης, με την Ελλάδα μέσα σε αυτή, να είναι στο ρόλο του πειραματόζωου των αντεργατικών πολιτικών και οι εργαζόμενοι να αποτελούν τα θυσιάσματα.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στις 1/3/2015

Του ΚΩΣΤΑ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ*

Με άρθρο του στη βρετανική εφημερίδα Guardian (2/3) ο Κώστας Λαπαβίτσας εξηγεί τισυνέβη στη διαπραγμάτευση του Φεβρουαρίου, τι κερδήθηκε και τι πρέπει να διεκδικηθεί τους επόμενους κρίσιμους τέσσερις μήνες. Αναλύει τι σημαίνει "Η μάχη για την Ελλάδα μόλις άρχισε" (Τhe fight for Greece has just begun), που ήταν και ο αρχικός τίτλος του άρθρου τον οποίο η εφημερίδα άλλαξε σε "To beat austerity Greece must break free from the euro" (δηλαδή: " Για να κτυπηθεί η λιτότητα, η Ελλάδα πρέπει να απελευθερωθεί από το ευρώ). 

Η συμφωνία που υπογράφτηκε μεταξύ της νέας κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και της ΕΕ μετά από τρεις βδομάδες εντόνων διαπραγματεύσεων, αποτελεί ένα συμβιβασμό που επιτεύχθηκε κάτω από οικονομικούς εξαναγκασμούς. Το κέρδος για την Ελληνική πλευρά είναι ότι κράτησε την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ζωντανή και ικανή να δώσει τη μάχη την επόμενη μέρα.

Αυτή η μέρα δεν είναι πολύ μακριά. Η Ελλάδα θα πρέπει να διαπραγματευτεί τον Ιούνιο μια μακροχρόνια οικονομική συμφωνία, έχοντας μπροστά της την αποπληρωμή δύο σημαντικών δόσεων τον ερχόμενο Ιούλιο και Αύγουστο. Στους επόμενους τέσσερεις μήνες η κυβέρνηση θα πρέπει όχι μόνο να δράσει πολύ καλύτερα, αλλά να διαπραγματευτεί, να ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια και να εφαρμόσει το ριζοσπαστικό πρόγραμμα που έχει  ανακοινώσει. Όλη η Ευρωπαϊκή Αριστερά παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον, αφού μια ενδεχόμενη ελληνική επιτυχία θα σημάνει ότι το δόγμα λιτότητας που μαστίζει ολόκληρη την Ευρώπη μπορεί να ξεπεραστεί.

Στη διαπραγμάτευση του Φεβρουαρίου ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε σε μια διπλή παγίδα. Από τη μία  ήταν η εμπιστοσύνη που έδειξαν οι ελληνικές τράπεζες στην ΕΚΤ ως προς την παροχή ρευστότητας, χωρίς την οποία η λειτουργία τους θα σταματούσε. Όμως ο κ. Draghi της ΕΚΤ αύξησε την πίεση προς την ελληνική πλευρά περιορίζοντας τους όρους της παροχής ρευστότητας. Έτσι, οι ελληνικές τράπεζες φοβούμενες τις εξελίξεις και με τους καταθέτες τους να αποσύρουν τις καταθέσεις τους εν όψη τερματισμού των διαπραγματεύσεων, βρέθηκαν να χάνουν εκατομμύρια ευρώ ρευστότητας καθημερινά. Από την άλλη, ήταν η ανάγκη του ελληνικού κράτους για χρηματική βοήθεια, ώστε να εξυπηρετήσει το χρέους και ταυτόχρονα να πληρώσει έγκαιρα μισθούς, συντάξεις, κλπ. Όσο συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις η ανάγκη για χρηματοδότηση μεγάλωνε. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η ΕΕ καθοδηγούμενη από τη Γερμανία περίμενε κυνικά μέχρι η πίεση στις ελληνικές τράπεζες να φτάσει στο ζενίθ. Μέχρι το βράδυ της Παρασκευής 20 Φεβρουαρίου η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα έπρεπε να αποδεχθεί τη συμφωνία ή να αντιμετωπίσει την επόμενη εβδομάδα χαοτικές οικονομικές συνθήκες, για τις οποίες δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένη.

Η συμφωνία επέκτεινε την ήδη υπάρχουσα δανειακή σύμβαση, δίνοντας στην Ελλάδα τέσσερεις μήνες εγγυημένης χρηματοδότησης, υποβαλλόμενη σε τακτική αξιολόγηση από θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Κομισιόν, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ. Η χώρα εξαναγκάστηκε να δηλώσει ότι αποδέχεται να συμμορφωθεί «πλήρως και στην ώρα τους» με όλες τις υποχρεώσεις προς τους δανειστές. Επίσης, ότι θα στοχεύσει στην επίτευξη των κατάλληλων πρωτογενών πλεονασμάτων, θα παραιτηθεί από μονομερείς ενέργειες που θα είχαν αρνητικό αντίκτυπο στους δημοσιονομικούς της στόχους και θα ξεκινήσει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι αντίθετες σε ότι εξείγγειλε ο ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με τις φοροελαφρύνσεις, το βασικό μισθό, τις ιδιωτικοποιήσεις και την εξάλειψη της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα.

Εν ολίγοις, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πλήρωσε πολύ ακριβά το τίμημα του να παραμείνει ζωντανή. Τα πράγματα θα γίνουν ακόμα πιο δύσκολα από την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Η ανάπτυξη το 2014 καταγράφηκε μόλις στο 0.7%, ενώ το ΑΕΠ περιορίστηκε κατά το τελευταίο τετράμηνο. Η βιομηχανική παραγωγή έπεσε κατά 3.8% τον Δεκέμβριο και ακόμα και στις λιανικές πωλήσεις σημειώθηκε πτώση κατά 3.7% παρά την περίοδο Χριστουγέννων. Η πιο ανησυχητική ένδειξη όμως είναι η πτώση των τιμών κατά 2.8% τον Ιανουάριο. Πρόκειται για μια οικονομία που έχει εισέλθει σε μια συνεχή τροχιά υποτίμησης, με ελάχιστο ή μηδαμινό έλεγχο της κατάστασης. Απέναντι σε αυτό το φόντο, η επιμονή της ΕΕ στη λιτότητα και στις πρωτογενείς ισορροπίες φαντάζει ως μία καθαρή εκδικητική τρέλα.

Οι τέσσερεις μήνες που έρχονται θα είναι μια περίοδος συνεχούς αγώνα για τον ΣΥΡΙΖΑ. Αναμφίβολα, η κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες στο να περάσει με επιτυχία την αξιολόγηση του Απριλίου, ώστε οι θεσμοί όπως η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και η Κομισιόν να εγκρίνουν την πολυπόθητη χρηματοδότηση. Στην πραγματικότητα, η δημοσιονομική κατάσταση είναι τόσο βαριά που τα γεγονότα μπορεί να προκύψουν ακόμα γρηγορότερα. Ο φόρος εισοδήματος καταρρέει, εν μέρει λόγω του οικονομικού παγώματος και εν μέρει λόγω του ότι ο κόσμος καθυστερεί τις πληρωμές ελπίζοντας σε πολιτικές ελάφρυνσης από τη δυσβάσταχτη φορολογία που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια.

Τα δημόσια ταμεία ήδη θα στερεύουν μέχρι τον Μάρτιο όταν θα πρέπει να γίνουν σημαντικές πληρωμές του χρέους. Αλλά ακόμα και αν υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση θα οδηγήσει επιτυχώς την χώρα μέσα από αυτές τις δυσκολίες, τον Ιούνιο η Ελλάδα θα πρέπει να επανέλθει στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για μια μακροχρόνια οικονομική συμφωνία. Η παγίδα του Φεβρουαρίου είναι ακόμα ενεργή και έτοιμη να εμφανιστεί ξανά.

Το ερώτημα είναι τι θα πρέπει εμείς ως ΣΥΡΙΖΑ να κάνουμε και πως θα μπορούσε η Αριστερά ανά την Ευρώπη να βοηθήσει. Το πιο ζωτικής σημασίας βήμα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι η στρατηγική της προσδοκίας ριζοσπαστικών αλλαγών εντός της καθορισμένη δομή του κοινού νομίσματος έχει τελειώσει. Η στρατηγική αυτή, της υπόσχεσης στον Ελληνικό λαό του τέλους της λιτότητας, χωρίς  την απομάκρυνση από την ΟΝΕ, μας έδωσε την εκλογική νίκη. Δυστυχώς, τα γεγονότα έδειξαν με αδιαμφισβήτητο τρόπο ότι αυτό είναι αδύνατο και είναι καιρός να παραδεχτούμε την πραγματικότητα.

Για να αποφύγει τη συντριβή ή την ολοκληρωτική παραχώρηση ο ΣΥΡΙΖΑ στην επόμενη περίοδο πρέπει να είναι ειλικρινά ριζοσπαστικός Η δύναμή μας αντλείται αποκλειστικά από την μεγάλη στήριξη του κόσμου την οποία ακόμα δεχόμαστε. Η κυβέρνηση θα πρέπει γρήγορα να εφαρμόσει μέτρα τα οποία θα ανακουφίσουν την εργατική τάξη από την τρομακτική πίεση των τελευταίων ετών: απαγόρευση πλειστηριασμών, διαγραφή εγχώριου χρέους, επανασύνδεση ηλεκτρικού ρεύματος, αύξηση κατώτατου μισθού, διακοπή ιδιωτικοποιήσεων. Αυτό είναι το πρόγραμμα με το οποίο μας εξέλεξε ο ελληνικός λαός. Οι δημοσιονομικοί στόχοι και η επιτήρηση από τους θεσμούς θα πρέπει να έρχονται σε δεύτερη μοίρα στις προτεραιότητές μας αν θέλουμε να διατηρήσουμε τη λαϊκή υποστήριξη.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνησή μας πρέπει να προσεγγίσει τις διαφαινόμενες διαπραγματεύσεις του Ιουνίου με διαφορετικό σκεπτικό από αυτό του Φεβρουαρίου. Η ΟΝΕ δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί και δεν θα γίνει ποτέ μια πιο φιλική νομισματική ένωση προς τον εργαζόμενο λαό. Η Ελλάδα θα πρέπει να φέρει μια σημαντική γκάμα επιλογών στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης και θα πρέπει να προετοιμαστεί για έκτακτα μέτρα ρευστότητας λαβαίνοντας υπ’ όψιν ότι όλα τα ενδεχόμενα μπορούν να είναι διαχειρίσιμα εάν ο λαός είναι έτοιμος. Εν τέλει, η ΕΕ έχει ήδη οδηγήσει τη χώρα στην καταστροφή.

Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να κερδίσει την ανασύνθεση της Ευρωπαϊκής Αριστεράς μόνο εάν η Αριστερά αποτινάξει τις αυταπάτες της και αρχίσει να προτείνει λογικές πολιτικές, οι οποίες θα βγάλουν επιτέλους την Ευρώπη από τον παραλογισμό που μπήκε με την επιβολή του κοινού νομίσματος. Τότε, μπορεί να υπάρξει η ευκαιρία να εξαλειφθεί η λιτότητα που μαστίζει ολόκληρη την Ευρώπη. Όμως, ο χρόνος περνάει γρήγορα για όλους μας.

* Πηγή: costaslapavitsas.blogspot.gr