Με χαράτσια και «δώρα» προσπαθεί η κυβέρνηση να λύσει τον γόρδιο δεσμό. ● Χωρίς να έχουν εξεταστεί εκατομμύρια αμφισβητούμενες εκτάσεις, μεταβιβάζουν το βάρος για την απόδειξη της ιδιοκτησίας στους ενδιαφερόμενους που θα πρέπει να πληρώσουν ιδιώτες μηχανικούς και δικηγόρους.
Κλείνουν άρον άρον το Κτηματολόγιο χωρίς να έχουν εξεταστεί εκατομμύρια αμφισβητούμενες εκτάσεις και μεταβιβάζουν το βάρος για την απόδειξη της ιδιοκτησίας στους ενδιαφερόμενους που θα πρέπει να πληρώνουν ιδιώτες μηχανικούς και δικηγόρους.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση, αποτυπώνει ξεκάθαρα τη σπουδή της κυβέρνησης να πει ότι «τελείωσε τη δουλειά», αλλά ταυτόχρονα ανοίγει διάφορα παράθυρα όχι μόνο για αμοιβές στους ιδιώτες που θα εμπλακούν ως «διαπιστευμένοι» αλλά και για όσους θα διεκδικήσουν εκτάσεις που τώρα εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Είναι ενδεικτικό ότι το Δημόσιο θα έχει περιθώριο μόλις 60 ημερών για να απαντήσει στην αίτηση κάποιου διεκδικητή ακινήτου και σε διαφορετική περίπτωση, εάν η προθεσμία αυτή περάσει χωρίς απάντηση, θα τεκμαίρεται ότι ανήκει πλέον στον ιδιώτη.
Η σπουδή της κυβέρνησης φαίνεται ακόμη και από την ημερομηνία στην οποία το νομοσχέδιο τέθηκε σε διαβούλευση. Ενώ στην πρώτη σελίδα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο opengov.gr αναφέρεται ως ημερομηνία ανάρτησης η 5η Ιουλίου 2021, στο εσωτερικό κείμενο λέει ότι «ο Υπουργός Επικρατείας, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, θέτει από σήμερα, 3 Ιουλίου 2021, σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου» ώστε να τελειώσει στις 17 Ιουλίου. Πιθανολογείται με αυτόν τον τρόπο ότι η κυβέρνηση «κερδίζει» δύο μέρες για να προλάβει να φέρει το νομοσχέδιο στη Βουλή και να το ψηφίσει πριν διακοπούν οι εργασίες τον Αύγουστο.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα σε πρωτοσέλιδο θέμα («Γρίφος για δυνατούς λύτες παραμένουν Κτηματολόγιο και δασικοί χάρτες», 14/5/2021) η «Εφ.Συν.» περιέγραφε τα προβλήματα που δημιούργησαν τα «μπρος-πίσω» της κυβέρνησης, καθώς άλλοτε ζητούσε μέσα στην πανδημία και με κλειστές τις υπηρεσίες να προχωρήσουν οι δηλώσεις των ιδιοκτητών απειλώντας με πρόστιμα και άλλοτε έδινε παρατάσεις χωρίς να οργανώνει καμπάνια πρόσκλησης των ενδιαφερομένων. Το πρόβλημα διογκώνεται καθώς οι εκκρεμότητες πλέον αφορούν κυρίως περιοχές της υπαίθρου όπου συχνά δεν υπάρχουν σαφείς τίτλοι ιδιοκτησίας, ενώ εκτάσεις διεκδικούνται από το Δημόσιο ως δασικές ή κοινόχρηστες (π.χ. αιγιαλοί) ή ανήκουν σε δήμους που δεν τις έχουν δηλώσει.
Ενώ λοιπόν το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ευαγγελίζεται λύσεις «με το πάτημα ενός κουμπιού» που θα βγάζει κάθε ακίνητο χωρίς εκκρεμείς ενστάσεις και αμφιβολίες, τώρα έρχεται να κλείσει το Κτηματολόγιο εσπευσμένα. Ομως, το πάτημα του κουμπιού θα βγάζει πλέον μια ιδιοκτησία μαζί με όλα τα «βάρη», τις εκκρεμότητες για τον χαρακτήρα και τις χρήσεις γης, ακόμη και τις πιθανές διεκδικήσεις από πλευράς των όμορων ιδιοκτητών ή του Δημοσίου. Θα εναπόκειται πλέον στον αγοραστή να λύσει όλα αυτά τα θέματα μαζί με το ρίσκο της πιθανής εμπλοκής. Το παράδοξο είναι ότι η κυβέρνηση, προκειμένου να μειώσει αυτόν τον κίνδυνο, θεσπίζει μια σειρά από χαράτσια και «δώρα». Ενδεικτικά:
Αγνώστου ιδιοκτήτη
Στο άρθρο 13 του νομοσχεδίου θεσπίζονται εξαιρετικά ασφυκτικές προθεσμίες προκειμένου το Δημόσιο να απαντήσει στους διεκδικητές ακινήτων που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Οταν κάποιος κάνει αίτηση και ζητά να διορθωθεί «πρόδηλο σφάλμα» για αυτά, η αίτηση επιδίδεται υποχρεωτικά εντός 10 ημερών από την κατάθεσή της στο Ελληνικό Δημόσιο και το Δημόσιο «τεκμαίρεται ότι συναινεί εάν δεν αποσταλεί από την αρμόδια υπηρεσία αρνητική απάντηση που απευθύνεται στον προϊστάμενο του αρμόδιου Κτηματολογικού Γραφείου εντός 60 ημερών».
Ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» μπορεί να εμφανιστεί κομμάτι διαιρεμένου ακινήτου (οικοπέδου, αγρού, οικίας κ.λπ.) που κάποιοι το δήλωσαν με τίτλους, αλλά μπορεί ένας να μην κινήθηκε είτε γιατί δεν ενδιαφέρεται είτε γιατί ζει στο εξωτερικό είτε γιατί δεν είχε τα χρήματα που απαιτούνται. Στην περίπτωση αυτή οι υπόλοιποι μπορούν να πάρουν το «αγνώστου ιδιοκτήτη» κομμάτι. Η ίδια διαδικασία μπορεί να αφορά ακίνητο που διεκδικείται από το Δημόσιο ως δασικό ή κοινόχρηστο (π.χ. αιγιαλός) και αυτό γεννά τον κίνδυνο τέτοια φιλέτα να καταλήξουν στα χέρια ισχυρών «καταπατητών».
Διαπιστευμένοι μηχανικοί
Σειρά άρθρων στο Κεφάλαιο Ε του νομοσχεδίου αφορά τη θέσπιση Ειδικού Μητρώου Διαπιστευμένων Μηχανικών. Θα είναι ιδιώτες μηχανικοί που θα αναλαμβάνουν εκείνοι να συντάσσουν τοπογραφικά γεωμετρικών μεταβολών και να ελέγχουν τοπογραφικά διαγράμματα με αμοιβή που θα λαμβάνουν από τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες. Αυτές οι εργασίες γίνονταν έως τώρα κυρίως από τους μελετητές της Κτηματογράφησης που αμείβονταν από την Κτηματολόγιο Α.Ε. με μέριμνα των υπαλλήλων της εταιρείας.
Αμοιβή θα ισχύει και για διαπιστευμένους νομικούς και όλα τα ποσά θα βαρύνουν τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες. Οι γνωμοδοτήσεις των διαπιστευμένων, τέλος, θα πρέπει να επικυρώνονται από τους προϊσταμένους των Κτηματολογικών Γραφείων οι οποίοι θα ορίζονται πλέον από την κυβέρνηση με αρκετά θολές διαδικασίες και χωρίς ξεκάθαρα υπηρεσιακά κριτήρια.
Η fast track αυτή περαίωση του Κτηματολογίου έρχεται να βαρύνει περαιτέρω τον φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο που πάσχει από υποστελέχωση. Μπορεί να μοιάζει ότι ένας όγκος εργασιών μοιράζεται σε εξωτερικούς παρόχους, όμως την ίδια ώρα αλλού η κτηματογράφηση έχει προχωρήσει χωρίς να ολοκληρωθεί, αλλού δεν έχει καν ξεκινήσει, οι δασικοί χάρτες εκκρεμούν (για Δασολόγιο ούτε λόγος) και τα υποθηκοφυλακεία πρέπει να κλείσουν χωρίς να υπάρχει κόσμος για τη στελέχωση των Γραφείων που θα τα αντικαταστήσουν.
Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το… μελάνι στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) από το νέο αντεργατικό νόμο και ο Υπουργός Εργασίας, Κωστής Χατζηδάκης παρουσίασε το αντιασφαλιστικό νομοσχέδιό του υπό τον τίτλο “ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά”.
Τι προβλέπει αυτό το νομοσχέδιο;Όσοι ασφαλιστούν για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου 2022, θα εντάσσονται υποχρεωτικά σε ένα νέο επικουρικό ταμείο το λεγόμενο “Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης” (ΤΕΚΑ).
Οι τρέχουσες εισφορές τους υπέρ της επικουρικής ασφάλισης δεν θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των τρεχουσών συντάξεων, αλλά θα «κεφαλαιοποιούνται», δηλαδή θα αποταμιεύονται σε ένα «ατομικό κουμπαρά» και θα επενδύονται σε ομόλογα και μετοχές.
Το αποτέλεσμα της επένδυσης αυτής θα οδηγεί στη νέα επικουρική σύνταξη μετά το πέρας του ασφαλιστικού βίου των εργαζομένων. Μάλιστα, οι ασφαλισμένοι θα έχουν τον «έλεγχο» (όπως τονίζουν από το Υπουργείο Εργασίας) των ασφαλιστικών αποταμιεύσεών τους, καθώς θα επιλέγουν οι ίδιοι το επενδυτικό προφίλ τους (δηλαδή πως θα επενδύονται οι εισφορές τους), ενώ θα μπορούν να παρακολουθούν την πορεία των αποδόσεών τους. Αν οι αποδόσεις των επενδύσεων μειώσουν το «κεφάλαιο» που θα έπρεπε να συσσωρευτεί από την καταβολή των εισφορών, τότε θα έρχεται το κράτος να καλύπτει τη ζημιά. Το κράτος, επίσης, θα καλύψει τις απώλειες εσόδων στον υφιστάμενο επικουρικό κλάδο του e-ΕΦΚΑ λόγω της ένταξης των νέων ασφαλισμένων, από το 2022, στο νέο Ταμείο (ΤΕΚΑ).
Όλα τα επιχειρήματα τα οποία χρησιμοποιεί ο Χατζηδάκης για να μας πείσει για την αναγκαιότητα της ανατροπής αυτής θα τα χαρακτήριζε κανείς τουλάχιστον γελοία, αν δεν ήταν άκρως επικίνδυνα για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Ας δούμε, τα σημαντικότερα εξ αυτών.
1. Ο Χατζηδάκης διατείνεται πως η επικουρική σύνταξη την οποία θα λάβει, μετά από… 40 χρόνια, ο νέος ασφαλισμένος του ΤΕΚΑ μπορεί να είναι ακόμα και… 70% υψηλότερη σε σχέση με την επικουρική σύνταξη την οποία παίρνει ένας σημερινός συνταξιούχος του υφιστάμενου επικουρικού κλάδου του e-ΕΦΚΑ.
Καταρχάς, είναι στην καλύτερη περίπτωση ανεδαφικό και ανεύθυνο να «υπόσχεται» μία κυβέρνηση πως 40 (ναι, 40!) χρόνια μετά το 2022 (οπότε θα λειτουργήσει το νέο ταμείο), δηλαδή το 2062, θα έχει κάποιος σύνταξη υψηλότερη από τη σημερινή.
Ειδικά, σε συνθήκες σαν αυτές που έχει διαμορφώσει η τρέχουσα παγκόσμια καπιταλιστική κορονο-κρίση σε μία ήδη καθημαγμένη (από την χρεοκοπία του 2010) χώρα σαν την Ελλάδα, δεν μπορεί καμία κυβέρνηση να τάζει επικουρικές συντάξεις, αυξημένες λόγω επένδυσης σε… χρηματοπιστωτικούς τίτλους. Ενδεικτικά, το ελληνικό χρηματιστήριο, τρία χρόνια μετά την «έξοδο» από τα Μνημόνια, δεν μπορεί ούτε να πλησιάσει τις 1.000 μονάδες…
2. Από εκεί και πέρα είναι τραγικά ειρωνικό το κυβερνητικό επιχείρημα που προβλέπει πως η «μεταρρύθμιση» της επικουρικής ασφάλισης συντελείται για χάρη της «νέας γενιάς»!
Μέσα στην υφιστάμενη κατάσταση που χαρακτηρίζεται όχι μόνο από την αύξηση της ανεργίας, αλλά και τη μείωση των μισθών και την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων (και μάλιστα με άμεση κρατική μεθόδευση, όπως δείχνει ο εργασιακός νόμος Χατζηδάκη), ιδίως των πιο χαμηλά αμειβομένων νέων, η οποία έρχεται μετά το κύμα ανεργίας που χτύπησε τους πιο υψηλά αμειβομένους νέους (συνεπεία του χρεοστασίου του 2010, οδηγώντας μεγάλη μερίδα τους στη μετανάστευση), το μόνο που τάζει η κυβέρνηση στη νέα γενιά είναι μία υψηλότερη… σύνταξη και, μάλιστα, (το τονίζουμε για άλλη μία φορά!) μετά από 40 χρόνια. Εμμέσως, δηλαδή, η κυβέρνηση παραδέχεται πως δεν έχει να προσφέρει τίποτα για το παρόν και το άμεσο μέλλον στη σημερινή νέα γενιά, παρά μία (εντελώς) αμφίβολη υψηλότερη επικουρική σύνταξη!
Εξάλλου, πόσο… ενθουσιασμό μπορεί να προκαλέσει σε ένα νέο, η σκέψη πως πρέπει να δουλεύει 40 ολόκληρα χρόνια, για να βγει στη σύνταξη, ειδικά όταν βλέπει πως δεν υπάρχουν δουλειές ή υπάρχουν αλλά είναι χαμηλά αμειβόμενες με ξεχειλωμένα ωράρια;
Τέλος, νομίζουν στην κυβέρνηση του Μητσοτάκη, όταν τάζουν αυξήσεις στις επικουρικές μετά από… 40 χρόνια, ότι ο λαός έχει ξεχάσει ποιες κυβερνήσεις πετσόκοψαν τις συντάξεις (και) την περίοδο 2011-14; Δεν ήταν η οικουμενική κυβέρνηση Παπαδήμου (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ); Δεν ήταν η συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ);
3. Το κυβερνητικό επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα των άλλων αναπτυγμένων δυτικών χωρών δεν μπορεί να πείσει «αυτονόητα» (όπως νομίζει ο Χατζηδάκης ο οποίος συνεχώς επικαλείται τις «καλύτερες ευρωπαϊκές πρακτικές») κανένα!
Πρώτα από όλα, οι άλλες δυτικές χώρες, προχώρησαν στην ιδιωτικοποίηση της συμπληρωματικής, όπως χαρακτηρίζουν τη μη κύρια ασφάλιση, σε περιόδους όπου δεν λυσσομανούσε η κρίση.
Κατά δεύτερον, καμία από αυτές τις χώρες (και αυτό «ξεχνά» να μας το πει ο «ευρωπαϊστής» Υπουργός Εργασίας της Ελλάδας) δεν μπορεί να… παινεύεται για τις υψηλές συνταξιοδοτικές παροχές της. Αντίθετα, είναι η Ελλάδα, η οποία θεωρείται πανευρωπαϊκά ένα από τα «μαύρα πρόβατα» σε σχέση με το ύψος των συντάξεων, παρά τις δραματικές περικοπές στις συντάξεις την περίοδο των Μνημονίων.
4. Ο Χατζηδάκης κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου για το νέο επικουρικό την Πέμπτη 24 Ιουνίου δήλωσε πως «το ασφαλιστικό σύστημα επηρεάζεται από μια σειρά παράγοντες όπως η δημοσιονομική σταθερότητα και οι ρυθμοί ανάπτυξης».
Όλως… τυχαίως, προ ολίγου καιρού, εκθέσεις της Κομισιόν «υπέδειξαν» νέες μειώσεις στις δημόσιες συνταξιοδοτικές δαπάνες, μιας και ο λογαριασμός «δεν βγαίνει»…
Έτσι είναι κανείς να αναρωτιέται μήπως όλος αυτός ο διακαής «πόθος» των Μητσοτάκηδων για «υψηλές μελλοντικές επικουρικές συντάξεις» δεν γίνεται μόνο για να θησαυρίσουν σήμερα οι καπιταλιστές (μέσω των επενδύσεων των εισφορών σε μετοχές) αλλά για να κόψουν σε λίγο καιρό τις μελλοντικές κύριες συντάξεις, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα την μελλοντική αύξηση των επικουρικών, καθώς αυτή θα μπορούσε να αντισταθμίσει τις απώλειες στις κύριες…
Επίσης, οι αποδόσεις των επενδύσεων των εισφορών ασφαλισμένων του νέου Ταμείου δεν θα επηρεάζονται από τη «δημοσιονομική σταθερότητα» και τους «ρυθμούς ανάπτυξης» της χώρας; Δηλαδή, αν χρεοκοπήσει (ξανά) η Ελλάδα τα επόμενα 40 χρόνια, το νέο Ταμείο, ακόμα και με την κρατική συμβολή, θα καταβάλλει απρόσκοπτα τις νέες επικουρικές συντάξεις; Για εντελώς ηλίθιους, μας περνάνε;
5. Το επιχείρημα Χατζηδάκη περί «ελέγχου» των ασφαλιστικών αποταμιεύσεων και επενδύσεων κάθε ασφαλισμένου είναι προσβλητικό για τους νέους ασφαλισμένους.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, κάθε ασφαλισμένος θα μπορεί να επιλέγει μόνο το πόσο ρισκαδόρικο θα είναι «χαρτοφυλάκιό» του, δηλαδή αν θα είναι λίγο ρισκαδόρικο (καθώς οι εισφορές του θα επενδύονται ιδίως σε ομόλογα), «έτσι και έτσι» (αν οι επενδύσεις είναι εξίσου μοιρασμένες σε ομόλογα και μετοχές) ή πολύ ρισκαδόρικο (αν οι επενδύσεις είναι ιδίως σε μετοχές). Κανείς, όμως, ασφαλισμένος δεν θα επιλέγει σε ποιο ομόλογο ή σε ποια μετοχή θα επενδυθούν οι εισφορές του. Και πως θα μπορούσε άλλωστε, μην μπορώντας να έχει οποιαδήποτε σχετική γνώση ή πληροφόρηση;
Επίσης, επειδή θα μπορεί να παρακολουθεί μέσω μίας ειδικής πλατφόρμας (και μέσα από το κινητό μας λέει ο Χατζηδάκης, για να εθιζόμαστε ακόμα περισσότερο με τα smart phones μας…), σημαίνει πως θα τις «ελέγχει»;. Ή μήπως επειδή ανά 3 ή 5 χρόνια, θα μπορεί να αλλάζει τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου του, αυτό ισοδυναμεί με «έλεγχο»;
Τελικά, πως θα είναι η ασφάλισή μας; Σαν τα «δεδομένα» ή τις «μονάδες» στο κινητό μας; Σε λίγο, θα μας πουν να βάλουμε… λίγες ακόμα «μονάδες» στην «κάρτα» της ασφάλισής μας (των 10 ευρώ, των 20 ευρώ κ.λπ.), αν δεν βγαίνει ο λογαριασμός λόγω υπο-απόδοσης των επενδύσεων που αυτοί θα κάνουν και όχι λόγω δικής μας «υπερβολικής» χρήσης…
6. Και τι θα συμβεί, άμα πέσουν έξω οι αποδόσεις και μειωθεί το «κεφάλαιο» το οποίο θα έπρεπε να συσσωρευθεί μέσω της καταβολής εισφορών επί 40 χρόνια ; Θα καλύπτει το κράτος την απώλεια, λαμβάνοντας υπόψιν και τον πληθωρισμό, απαντά ο Χατζηδάκης. Επίσης, το κράτος, θα καλύψει τις απώλειες εσόδων του υφιστάμενου επικουρικού κλάδου του e-ΕΦΚΑ, οι οποίες θα δημιουργηθούν από την υποχρεωτική ένταξη στο νέο ταμείο.
Τότε γιατί όλη αυτή η φασαρία με ίδρυση κεφαλαιοποιητικού επικουρικού ταμείου, αν είναι τελικά και πάλι το κράτος ο εγγυητής των νέων επικουρικών (κεφαλαιποιητικών) συντάξεων, αλλά και των επικουρικών συντάξεων, τόσο των σημερινών όσο και των αυριανών συνταξιούχων του επικουρικού κλάδου του e-ΕΦΚΑ;
Η απάντηση είναι σχεδόν… προφανής: Για να πέσουν χρήματα στην αγορά, μέσω της επένδυσης των εισφορών των ασφαλισμένων σε χρηματοπιστωτικούς τίτλους των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Αυτό είναι που τους «καίει»: Η αύξηση της ρευστότητας μέσω της αύξησης της εθνικής αποταμίευσης που θα φέρουν οι ατομικοί «κουμπαράδες» ασφαλιστικών εισφορών.
Μόνο που αυτή η επένδυση (και αυτό είναι το εξωφρενικό!) θα γίνει με κρατικές «πλάτες», καθώς -όπως αναφέρθηκε παραπάνω- θα είναι ο κρατικός προϋπολογισμός, ο οποίος θα κλείσει τις «τρύπες» τόσο του υφιστάμενου επικουρικού κλάδου, όσο και τις «τρύπες» του νέου (κεφαλαιοποιητικού) ταμείου. Με μία διαφορά: Οι «τρύπες» στον υφιστάμενο επικουρικό κλάδο είναι βέβαιες, ενώ οι «τρύπες» στο νέο ταμείο είναι αβέβαιες. Το ίδιο το Υπουργείο Εργασίας έχει κάνει επισήμως λόγο για ζημιές 300 εκατ. ευρώ /έτος στον υφιστάμενο επικουρικό κλάδο του e-ΕΦΚΑ. Και αυτό σε συνθήκες που αναμένεται, κατ’ ελάχιστον, ένα αντίστοιχο έλλειμμα φέτος λόγω της μείωσης εσόδων από εισφορές που έφερε το Lockdown στο α΄ εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Αξίζει να τονιστεί πως το κορονο-έλλειμμα καλύπτεται από τα αποθεματικά του ταμείου τα οποία έχουν συσσωρευτεί εν πολλοίς από τις εισφορές των ασφαλισμένων και όχι από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς κάτι τέτοιο απαγορεύεται από μνημονιακή διάταξη, την οποία, μάλιστα, ψήφισε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Αντίθετα, τα ελλείμματα τα οποία θα γεννηθούν στον υφιστάμενο επικουρικό κλάδο του e-EΦΚΑ λόγω της ίδρυσης του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, θα τα αναλάβει το κράτος. Έτσι το κράτος, με δύο λέξεις, αναλαμβάνει να πληρώσει τις ζημιές που θα προκαλέσει στα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία η ιδιωτικοποίηση, στο όνομα της ανάπτυξης.
Την ίδια ώρα, οι ίδιοι οι θιασώτες της ιδιωτικοποίησης της επικουρικής ασφάλισης, δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν πόσο αρνητική είναι η υψηλή συμμετοχή του κράτους στο ασφαλιστικό σύστημα.
Προφανώς, οι Έλληνες (εν πολλοίς κρατικοδίαιτοι) υποστηρικτές του «νεοφιλελευθερισμού» δεν έχουν πρόβλημα όταν το κράτος δίνει λεφτά στους καπιταλιστές (όπως ετοιμάζεται να κάνει με την επένδυση των εισφορών των ασφαλισμένων σε ομόλογα και μετοχές), αλλά όταν το κράτος δίνει λεφτά απευθείας στους συνταξιούχους μέσω της συνεισφοράς του προϋπολογισμού στην πληρωμή των κύριων συντάξεων (σ.σ. υπενθυμίζεται πως το κράτος απαγορεύεται να χρηματοδοτεί το επικουρικό ταμείο). Και όλα αυτά την επαύριο τριών κυμάτων πανδημίας, κατά τη διάρκεια των οποίων, το κράτος έδωσε ένα σκασμό λεφτά στους καπιταλιστές για να τους σώσει…
Yπ’ αυτούς τους όρους, το εργατικό κίνημα δεν έχει παρά να απορρίψει χωρίς… όρους το αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο Χατζηδάκη…
Έξι χρόνια από το ιστορικό «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015, ο πολιτικός χρόνος που έχει κυλήσει είναι πυκνός. Η οργή και η απογοήτευση δεν έχουν σβήσει, όμως προτεραιότητα σήμερα είναι ένα σχέδιο δράσης στις νέες συνθήκες, απέναντι στα κόμματα της αστικής εξουσίας.
Υπάρχουν ιστορικές στιγμές που αποτυπώνονται στη ζωή μας. Ρηγματώνουν τον πολιτικό όσο και τον προσωπικό χρόνο, φτιάχνοντας ένα «πριν» κι ένα «μετά». Η σημερινή πανδημία είναι μια τέτοια στιγμή. Μια φεμινίστρια την περιέγραψε σαν δίνη, «μια περιδίνηση προς τα κάτω όλο και πιο γρήγορη, που μοιάζει να πηγαίνει διαρκώς βαθύτερα, να στριφογυρνά ταχύτερα, να πλαταίνει ώσπου ξεφεύγει από κάθε έλεγχο». Για το λαό μας, μια άλλη τέτοια στιγμή ήταν το 2015.
Τον Γενάρη εκείνης της χρονιάς, ο πολιτικά αμφίθυμος ΣΥΡΙΖΑ, κεφαλαιοποιώντας τις λαϊκές κινητοποιήσεις και ζυμώσεις της προηγούμενης πενταετίας, κέρδισε τις εκλογές. Μέσα σ’ ένα μήνα, η ηγεσία του δέχθηκε τις επιταγές της ολιγαρχικής Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμφωνώντας να συνεχίσει μια μνημονιακή πολιτική. Μισό χρόνο έκανε επικοινωνιακή διαχείριση, ώστε να πειστούμε ότι δήθεν άλλος δρόμος δεν υπήρχε. Το καλοκαίρι, ο πρωθυπουργός Τσίπρας πήγε να νομιμοποιήσει την προδοσία με δημοψήφισμα, ελπίζοντας ότι θα έκαμπταν τον λαό η φιλελεύθερη προπαγάνδα και η κλιμάκωση της οικονομικής τρομοκρατίας. Το θριαμβευτικό «ΟΧΙ» ανέτρεψε τα σχέδιά του.
Η τότε ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ διάλεξε τότε τη φυγή προς τα εμπρός. Εφαρμόζοντας το «Δόγμα του Σοκ», μέσα σε λίγες εβδομάδες πυκνού πολιτικού χρόνου, ανέκοψε τη λαϊκή κίνηση προς τ’ αριστερά και δρομολόγησε την άνοδο της Δεξιάς και τελικά την ανάσταση των ζόμπι. Με συνταγματικό πραξικόπημα, που στηρίχθηκε από το πλέγμα εξουσίας και όλα τα αστικά κόμματα, ανέτρεψε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Το περήφανο «ΟΧΙ» του λαού έγινε «ΝΑΙ».
Παράλληλα, διώχνοντας τους διαφωνούντες εδραίωσε την αντιδημοκρατική δομή και την αυταρχική λειτουργία του κόμματος. Αναζητώντας φύλο συκής, έσυρε τον τσακισμένο και αποσβολωμένο λαό σε νέες εκλογές, τις οποίες κέρδισε με νέα ψέματα.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σήμανε τέσσερα χρόνια ακατάπαυστων επιθέσεων στο βιοτικό επίπεδο, στα δημοκρατικά δικαιώματα και την ίδια την αυτοσυνείδηση του λαού. Έκανε το άσπρο, μαύρο. Συστηματικά και σύντονα μετέφερε πόρους κι εξουσία από τους φτωχούς στους πλούσιους, από τους αδύναμους στους δυνατούς, από τους πολλούς στους λίγους. Εφάρμοσε πολιτικές παρόμοιες με των άλλων κομμάτων που κυβέρνησαν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Έχοντας ομοιότητες πολύ πιο ουσιώδεις από τις διαφορές τους, ήταν όλες ακροδεξιές πολιτικές στην υπηρεσία ενός ολιγαρχικού πλέγματος εξουσίας, πoυ εδραίωσε τη θέση του στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας.
Συνολικά ο ΣΥΡΙΖΑ, επιβάλλοντας πολιτική απαλλοτριωτικής συσσώρευσης προς όφελος του ξένου κεφαλαίου και της εγχώριας ολιγαρχίας, ρήμαξε τον λαό και ιδίως την εργατική τάξη. Η πολιτική αυτή δεν μπορούσε να περάσει χωρίς αυταρχισμό, επομένως η δήθεν κυβέρνηση της Αριστεράς –αλλά στην πραγματικότητα της φιλελεύθερης Ακροδεξιάς – ενίσχυσε τους κατασταλτικούς μηχανισμούς και προφύλαξε τη φασιστική Χρυσή Αυγή. Νομιμοποιώντας την αντιπροσφυγική υστερία, άνοιξε στρατόπεδα συγκέντρωσης και κράτησε τον φράχτη της ντροπής στον Έβρο.
Καθώς η φιλελεύθερη ακροδεξιά κυβέρνηση αυτοπροσδιοριζόταν σαν δήθεν αριστερή κι έτσι διαφημιζόταν σε ολόκληρη την Ευρώπη, έπληξε καίρια την ιδέα της Αριστεράς. Το «Δεν Υπάρχει Άλλη Λύση» βύθισε σ’ απόγνωση τους εργαζόμενους. Η νεολαία στράφηκε στη μετανάστευση, ενώ κράτος, παρακράτος και μίντια τροφοδοτούσαν ακατάπαυστα το ρατσιστικό μένος εναντίον προσφύγων και μεταναστών.
Αφότου ο ΣΥΡΙΖΑ διέλυσε το λαϊκό κίνημα και το εξοβέλισε από την κεντρική πολιτική σκηνή, οι κρίσιμες αποφάσεις άρχισαν να παίρνονται στο εσωτερικό του πλέγματος εξουσίας. Στα σαλόνια ολιγαρχών και πρεσβειών διαγκωνίζονται ο νεοδημοκρατικός συνασπισμός φιλελευθέρων και συντηρητικών ακροδεξιών και η φιλελεύθερη ακροδεξιά του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ η φασιστική Ακροδεξιά, τσακισμένη από τη λαϊκή οργή, προσώρας μένει στην εφεδρεία.
Οι κυβερνήσεις ακροδεξιών κομμάτων τα τελευταία δέκα χρόνια γονάτισαν τον λαό αλλά δεν έλυσαν τα προβλήματα του συστήματος. Η οικονομική κρίση και η αποψίλωση του κράτους βάθυναν, η φτώχεια απλώθηκε. Η πανδημία έπληξε έναν πληθυσμό γονατισμένο από τις μέριμνες της επιβίωσης, στα όρια της αντοχής του, που συχνά αναζητούσε ανακούφιση σε ανορθολογικές συμπεριφορές και αντιλήψεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ επέβαλε προσωρινά το πολιτικό του σχέδιο, που δεν ήταν βεβαίως η ανατροπή του καπιταλισμού ούτε η δίκαιη κοινωνία αλλά η σταθεροποίηση του συστήματος εκμετάλλευσης. Ανέλαβε τον ρόλο της ανυπόληπτης ψευτοαριστεράς, ενώ από την άλλη μεριά η αντικαπιταλιστική Αριστερά περιθωριοποιήθηκε, παρ’ όλους τους σκληρούς και περιστασιακά νικηφόρους αγώνες που δώσαμε.
Τη δεκαετία της κρίσης ο χώρος μας αγωνίστηκε ανυποχώρητα, παρουσιάζοντας μάλιστα εύστοχες και ρεαλιστικές αναλύσεις σε κάθε λογής ζητήματα. Ωστόσο, σήμερα μείναμε με μικρές δυνατότητες πρακτικής παρέμβασης στην κεντρική πολιτική σκηνή, μολονότι αυτή η παρέμβαση είναι πιο αναγκαία παρά ποτέ. Την ημερήσια διάταξη ορίζει πλέον η πανδημία, ανατρέποντας γεωπολιτικές ισορροπίες κι εκτροχιάζοντας την καπιταλιστική σταθεροποίηση στη χώρα μας. Οι συστημικές δυνάμεις εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην καταστολή και στον κοινωνικό αυτοματισμό μέχρι την άφιξη του αναμενόμενου ευρω-πακτωλού από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αν όντως έρθει αυτός και τον καρπωθεί η ολιγαρχία, όπως ελπίζει, θα ξαναζήσουμε την κοινωνική πόλωση της δεκαετίας του 1950 αλλά με περιορισμένες ασφαλιστικές δικλείδες.
Επείγει να επικαιροποιήσουμε το μεταβατικό πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, αναζωογονώντας την με μαχητικούς και σωστά στοχευμένους ενωτικούς αγώνες και παρεμβάσεις
Επείγει να επικαιροποιήσουμε το μεταβατικό πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, επίσης αναζωογονώντας την με μαχητικούς και σωστά στοχευμένους ενωτικούς αγώνες. Ένας από αυτούς δεν μπορεί παρά να είναι η προώθηση μιας αριστερής πρότασης αντιμετώπισης της πανδημίας, στα χνάρια του διεθνούς zero-covid. Κάνοντας τις αντικαπιταλιστικές αναλύσεις κτήμα των ομάδων που ριζοσπαστικοποιεί η κοινωνική πόλωση περιορίζουμε τη δεξιά στροφή τους, την οποία με κάθε τρόπο ενισχύει το σύστημα. Είναι ζήτημα επιβίωσης, συγκεντρώνοντας τις δυνάμεις μας στα ουσιώδη, να στήσουμε έναν πόλο μαζικής κινητοποίησης και παραγωγής και διάχυσης ριζοσπαστικών ιδεών.
Γεμάτο ευχολόγια και αισιόδοξα σενάρια ευκολίας είναι το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2022-2025 που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών. Διαβάζοντας το Πλαίσιο ξεχνούμε ότι ζούμε στη χώρα που έχει, και δυστυχώς θα συνεχίσει να διατηρεί για πολύ καιρό ακόμη, δύο από τα πιο θλιβερά ρεκόρ σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση: το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος και την υψηλότερη ανεργία! Προφανώς, τα συγκεκριμένα μεγέθη αποτελούν αδιάφορες λεπτομέρειες για τους σχεδιαστές της οικονομικής πολιτικής…
Βάσει των προβλέψεων του νέου Μεσοπρόθεσμου, οι οικονομικές απώλειες που προκάλεσε η πανδημία αναμένεται να καλυφθούν το 2022. Προβλέπονται ειδικότερα από το 2022 ως το 2025 οι ακόλουθοι ρυθμοί μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας: 6,2%, 4,1%, 4,4% και 3,3%. Η σημαντικότερη ώθηση αναμένεται να προέλθει από τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένονται 30,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 17,8 δις. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. δάνεια. Το σύνολο δε των πόρων που θα κινητοποιηθούν, προσθέτοντας δηλαδή στο παραπάνω ποσό τραπεζικές χρηματοδοτήσεις και ίδιους πόρους, αναμένεται πώς θα είναι διπλάσιο, αγγίζοντας τα 60 δισ. ευρώ!
Λόγω αυτών των ροών αναμένεται η αύξηση των επενδύσεων με τη συμμετοχή τους από 11,1% του ΑΕΠ το 2020 να φτάνει το 2025 στο 16,7% του ΑΕΠ. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι παρά την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδυτικών πόρων που θα προκαλέσουν οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου, το επενδυτικό κενό μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης που δημιουργήθηκε το 2010, όπως φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα, θα συνεχίσει να υπάρχει και το 2025. Μικρότερο μεν σε σχέση με την περίοδο 2013-2021, αλλά θα συνεχίσει να υπάρχει, υπογραμμίζοντας την δημιουργία ενός χάσματος το 2010 με το ξέσπασμα της κρίσης που ακόμη και 15 χρόνια μετά δεν λέει να γεφυρωθεί…
Επενδύσεις στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη και ελληνικό επενδυτικό κενό
Στο Μεσοπρόθεσμο ομολογείται πάντως ότι η πανδημία θα οξύνει τις αντιθέσεις μεταξύ των κρατών - μελών της ΕΕ: «Εντούτοις, η ανάκαμψη προβλέπεται ασύγχρονη στην ευρωζώνη, αντανακλώντας διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών ως προς τη σοβαρότητα της πανδημίας, την αυστηρότητα και τη διάρκεια των μέτρων ανάσχεσης, την έκθεση στον τουρισμό και τις δραστηριότητες αναψυχής και την έκταση και την έγκαιρη εφαρμογή των αποκρίσεων πολιτικής». Η συγκεκριμένη παραδοχή μπορεί να εκληφθεί κι ως ομολογία σχετικής αποτυχίας του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να κλείσει τις πληγές της πανδημίας. Η αποτελεσματικότητα του, τουλάχιστον σε επίπεδο ποσοτικό (αφήνοντας ασχολίαστους δηλαδή τους όρους), θα ήταν πολύ μεγαλύτερη αν δεν είχε μεσολαβήσει η απόφαση της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ του Ιουλίου του 2020. Τότε με πρόταση των πλούσιων, βόρειων χωρών τροποποιήθηκαν τα κριτήρια των χρηματοδοτήσεων με αποτέλεσμα οι νότιες χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία να λάβουν τελικά μικρότερο μέρος από το συνολικό πακέτο.
Αν οι χρηματοδοτήσεις από το Ταμείο ήταν μεγαλύτερες θα υπήρχαν βάσιμες ελπίδες να μειωθεί η ανεργία τα επόμενα χρόνια. Έτσι, ώστε να πάψει η Ελλάδα να διατηρεί το αρνητικό ευρωπαϊκό ρεκόρ της υψηλότερης ανεργίας, που το 2020 έφτασε το 16,3% του εργατικού δυναμικού. Μάλιστα, δεδομένου του μικρότερου σε σχέση με το 2019 θετικού ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης όπως καταγράφεται στο σύστημα Εργάνη (κατά 34.641 θέσεις) και της μείωσης των μέσων ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο ανά εβδομάδα, ακόμη κι αυτή η μείωση στην ανεργία κατά 1% που καταγράφτηκε από το 2019 στο 2020, στερείται πραγματικού αντικρίσματος.
Το υπουργείο Οικονομικών κατ’ επανάληψη επιδεικνύει ως τρόπαιο επιτυχίας της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής τους όρους δανεισμού… Ωστόσο, τόσο οι επιτυχημένες εκδόσεις ομολόγων κατά τη διάρκεια της κρίσης πανδημίας όσο και τα επιτόκια όσων ελληνικών ομολόγων αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην δευτερογενή αγορά και κυμαίνονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα δεν θα κατέγραφαν τέτοιες επιδόσεις χωρίς το πρόγραμμα αγοράς τίτλων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Pandemic Emergency Purchase Programme. Οι πακτωλοί ρευστότητας που διοχετεύθηκαν στην πιστωτική οικονομία επέτρεψαν την πτώση των επιτοκίων για όλα τα ομόλογα. Μαζί με αυτά ακόμη και της Ελλάδας, που συνεχίζει να καταγράφει θλιβερές επιδόσεις σε όλα τα θεμελιώδη μεγέθη, όπως το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος…
Το πρωτογενές έλλειμμα για το τρέχον έτος αναμένεται να φτάσει το 7,1% του ΑΕΠ, στο πλαίσιο των αποφάσεων για παράταση της ισχύος της γενικής ρήτρας διαφυγής από το δρακόντειο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ακόμη και για το 2022 οπότε το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί στο 0,5% του ΑΕΠ.
Ελάχιστη θα είναι η μείωση του ονομαστικού ύψους του δημόσιου χρέους κατά την περίοδο αναφοράς του Μεσοπρόθεσμου. Από 350 δισ. ευρώ το 2022 αναμένεται να μειωθεί το 2025 στα 340,4 δισ. ευρώ. Η μείωσή του ωστόσο ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι μεγαλύτερη λόγω των υπερφίαλων στόχων αύξησης του ΑΕΠ που συμπεριλαμβάνονται στο Μεσοπρόθεσμο. Έτσι, από 189,5% του ΑΕΠ το 2022 εκτιμάται ότι θα φτάσει το 156,9% το 2025. Στόχος ανέφικτος, αλλά ως γνωστό ανέκαθεν αυτοί οι στόχοι απέκλιναν από την πραγματικότητα…
