Η διατροφή των ανθρώπων 40.000 χρόνια πριν ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που είναι σήμερα. Στο καθημερινό τους διατροφολόγιο συμπεριλάμβαναν κρέας, ψάρια, λαχανικά και φρούτα. Μόλις εκατό χρόνια πριν οι άνθρωποι άρχισαν να καταναλώνουν επεξεργασμένες τροφές.

Από τα περίπου 7,5 δις των κατοίκων της γης τα 2,1 δις είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Το παράδοξο με την διατροφή σήμερα είναι ότι από πολλά τρόφιμα λείπουν τα θρεπτικά συστατικά, αλλά είναι πλούσια σε θερμίδες. Πώς έγινε αυτό;

Πρόσφατες έρευνες υπογραμμίζουν ότι το 75% της δυτική διατροφής περιλαμβάνει επεξεργασμένα τρόφιμα και μόνο το 25% μη επεξεργασμένα. Τα επεξεργασμένα τρόφιμα, με δεδομένο ότι έχουν μακρά διάρκεια, συνήθως στερούνται θρεπτικών συστατικών.

Τα χαρακτηριστικά του δυτικού τύπου διατροφής είναι: πλούσια σε θερμίδες, αλάτι, ραφιναρισμένη ζάχαρη, έλαια, και τα δημητριακά είναι χαμηλά σε θρεπτικά συστατικά και φυτικές ίνες. Ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο American Journal of Clinical Nutrition, εξέτασε τις συνέπειες που έχει η δυτική διατροφή στον ανθρώπινο οργανισμό. Σύμφωνα με το άρθρο, ο τρόπος διατροφής είναι αυτός που ευθύνεται κατά κύριο λόγο στην εμφάνιση χρόνιων παθήσεων, όπως καρδιακές, υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτη τύπου 2.

Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, υπάρχουν επτά «κακοί» παράγοντες του δυτικού τύπου διατροφής. Κάθε ένας από αυτούς αντιπροσωπεύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τρέφονταν οι πρόγονοί μας.

• Υψηλό γλυκαιμικό φορτίο

Το γλυκαιμικό φορτίο αναφέρεται στις επιπτώσεις που έχουν οι τροφές στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Οι πρόγονοί μας κατανάλωναν τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο. Σήμερα η τυπική δυτική διατροφή έχει υψηλό γλυκαιμικό φορτίο, επειδή είναι πλούσια σε ζάχαρη και επεξεργασμένα δημητριακά. Αυτά τα τρόφιμα προκαλούν απότομη αύξηση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα και απαιτείται μεγαλύτερη έκκριση ινσουλίνης. Με τον καιρό όμως η ινσουλίνη δεν λειτουργεί αποτελεσματικά με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, καρδιακά νοσήματα, υψηλή αρτηριακή πίεση και υψηλά επίπεδα χοληστερόλης.

• Η πρόσληψη «κακών» λιπαρών

Τα λίπη στη διατροφή των προγόνων μας ήταν ισορροπημένα, σε αντίθεση με σήμερα. Η σημερινή διατροφή έχει πάρα πολλά κορεσμένα και trans λιπαρά, τα οποία μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακής νόσου. Η δυτική διατροφή περιέχει πάρα πολλά ωμέγα-6 λιπαρά και πάρα πολύ λίγα ωμέγα-3. Παρότι και οι δύο κατηγορίες είναι απαραίτητες για τον ανθρώπινο οργανισμό οι πρόγονοι μας τα έτρωγαν ισορροπημένα, καταναλώνοντας πολλά θαλασσινά και λαχανικά χωρίς προσθήκη φυτικών ελαίων. Σήμερα η διατροφή ναι μεν είναι πλούσια σε θαλασσινά, άρα σε ωμέγα- 3 ταυτόχρονα όμως περιέχει και πολλά ωμέγα- 6 λιπαρά, λόγω της υψηλής κατανάλωσης φυτικών ελαίων, που χρησιμοποιούνται ευρέως στο τηγάνισμα, σε σάλτσες και αλμυρά σνακ. Ως αποτέλεσμα ο ανθρώπινος οργανισμός να βρίσκεται σε μόνιμη κατάσταση φλεγμονής με αποτέλεσμα το ανοσοποιητικό σύστημα να εξασθενεί.

• Η χαμηλή πρόσληψη πρωτεΐνης

Σε σύγκριση με αυτό που οι πρόγονοί μας έτρωγαν, είναι σαφές ότι η δυτικού τύπου διατροφή δεν περιλαμβάνει αρκετή πρωτεΐνη. Οι πρωτεϊνικές δίαιτες μπορεί να βοηθήσουν στη βελτίωση, την πρόληψη ή τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2, και να υποστηρίξουν την υγεία της καρδιάς. Μια διατροφή με υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης δίνει το αίσθημα του κορεσμού. Στην πραγματικότητα η πρωτεΐνη είναι τρεις φορές πιο αποτελεσματική στο αίσθημα του κορεσμού σε σχέση με το λίπος ή τους υδατάνθρακες. Το αίσθημα του κορεσμού, μπορεί να βοηθήσει και στην απώλεια βάρους.

• Η χαμηλή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών

Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους έχει εξελιχθεί με την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε βιταμίνες και μέταλλα. Αντίθετα η δυτική διατροφή είναι πλούσια σε επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία, ως γνωστόν, έχουν χαμηλή περιεκτικότητα στα συστατικά αυτά. Τα κρέατα και τα προϊόντα που παράγονται μέσω της σύγχρονης γεωργίας έχουν χαμηλότερα θρεπτικά συστατικά από ό,τι είχαν οι τροφές που κατανάλωναν οι πρόγονοί μας.

• Κακή ισορροπία οξέων / βάσεων

Όταν καταναλώνεται ένα τρόφιμο, αφομοιώνεται και απορροφάται από το σώμα, το οποίο παράγει είτε οξέα, είτε βάσεις, που επηρεάζουν το pH του αίματος. Οι δίαιτες των πρώιμων ανθρώπων ήταν υψηλές σε βάσεις, που δημιουργούνται από την κατανάλωση φυτικών τροφών. Στη σύγχρονη διατροφή καταναλώνονται περισσότερα κρέατα, γαλακτοκομικά, επεξεργασμένα δημητριακά και αλάτι που απελευθερώνουν οξύ στο αίμα. Τα υψηλά επίπεδα οξέος είναι επιζήμια για τον οργανισμό.

• Υψηλό νάτριο / χαμηλό κάλιο

Τα επίπεδα νατρίου και καλίου θα πρέπει να αντισταθμίζονται για τη βέλτιστη υγεία του σώματος. Οι πρόγονοί μας είχαν μια διατροφή πλούσια σε κάλιο, με χαμηλές ποσότητες νατρίου. Η δυτική διατροφή έχει το αντίθετο προφίλ. Οι συνέπειες αυτής της υψηλής κατανάλωσης σε νάτριο, και χαμηλή σε κάλιο μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών όπως: υψηλή αρτηριακή πίεση, εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμη και της οστεοπόρωσης και ορισμένων μορφών καρκίνου.

• Έλλειψη φυτικών ινών

Πριν από το 1900, η ανθρώπινη διατροφή ήταν πλούσια σε φυτικές ίνες, τώρα είναι πλούσια σε θερμίδες που προέρχονται από τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες και τα έλαια που δεν έχουν φυτικές ίνες. Οι πρόγονοι μας κατανάλωναν περισσότερες φυτικές ίνες από ό,τι καταναλώνουμε σήμερα. Το πιο σημαντικό, οι άνθρωποι σήμερα δεν τρώνε αρκετά φρέσκα φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, ώστε να προσλάβουν αρκετές φυτικές ίνες, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν αυξημένη χοληστερόλη και διάφορα προβλήματα του πεπτικού τους συστήματος.

Ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθούν οι κακές συνέπειες στην υγεία από την σημερινή διατροφή είναι να μειωθεί το συνολικό ποσό των θερμίδων, η κατανάλωση της ζάχαρης, τα μεταποιημένα τρόφιμα, το αλάτι, και τα ωμέγα-6 λιπαρά. Είναι επίσης σημαντικό να καταναλώνονται περισσότερα τρόφιμα που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες, μέταλλα και ωμέγα- 3 λιπαρά.

πηγη: tvxs.gr

Η μισή περίπου θαλάσσια ζωή έχει εξαφανιστεί τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, σύμφωνα με έρευνα που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα παγκοσμίως η περιβαλλοντική οργάνωση WWF.

Σύμφωνα με την ειδική έκδοση της έκθεσης «Ζωντανός Πλανήτης για την κατάσταση των θαλασσών», οι πληθυσμοί αλλά και η υγεία ψαριών, θηλαστικών, πτηνών, ερπετών και μοναδικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων απειλούνται και υποβαθμίζονται με πιο έντονο ρυθμό από ποτέ.

Οι παγκόσμιοι ηγέτες καλούνται να αντιληφθούν τον κίνδυνο που ελλοχεύει για την παγκόσμια διατροφική ασφάλεια και κυρίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες και να λάβουν τις απαραίτητες αποφάσεις, τόσο στο πλαίσιο των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ όσο και ενόψει της Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης για την Κλιματική Αλλαγή στο Παρίσι.

Πιο συγκεκριμένα, η κατάσταση των θαλασσών μας επιδεινώνεται με ραγδαίους ρυθμούς, προκαλώντας σοβαρή ανησυχία για την παγκόσμια διατροφική ασφάλεια και για την επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων που εξαρτώνται άμεσα από την «οικονομία» της θάλασσας.

Ο Διευθυντής της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF, Μάρκο Λαμπερτίνι, δίνει ξεκάθαρα την εικόνα: «Βρισκόμαστε σε έναν ανελέητο αγώνα δρόμου υπεραλίευσης, στον τερματισμό του οποίου μπορεί να βρούμε ανθρώπους να πεινάνε και να στερούνται των θαλάσσιων πόρων. Η υπεραλίευση, η καταστροφή των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και η κλιματική αλλαγή έχουν επώδυνες επιπτώσεις και πλήττουν σοβαρά ολόκληρη την ανθρωπότητα, με τις κοινωνίες που εξαρτώνται άμεσα από τη θάλασσα να αντιμετωπίζουν τις πιο σκληρές συνέπειες. Η κατάρρευση του θαλάσσιων οικοσυστημάτων μπορεί να πυροδοτήσει και οικονομική κατάρρευση, υπονομεύοντας τις παγκόσμιες προσπάθειες για εξάλειψη της φτώχειας και του υποσιτισμού».

Τα επιστημονικά δεδομένα, δυστυχώς επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Σύμφωνα με την έρευνα, δημοφιλή ψάρια όπως ο τόνος, το σκουμπρί και η παλαμίδα έχουν μειωθεί κατά 74%, ενώ τα ¾ των κοραλλιογενών υφάλων παγκοσμίως απειλούνται, με την κλιματική αλλαγή να θέτει εν αμφιβόλω την ίδια τους την ύπαρξη μέχρι το 2050. Ειδικά, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι έχουν μειωθεί κατά 34%, μεταξύ 1979 και 2010. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι το 25% των ψαριών ζουν σε αυτά τα οικοσυστήματα, ενώ 850 εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται άμεσα από τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές τους υπηρεσίες, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος.

Κι όμως, ακόμη κι αν η κατάσταση δείχνει ζοφερή, μπορούμε ακόμη να την αντιστρέψουμε. «Τα αισιόδοξα νέα είναι ότι υπάρχουν οι λύσεις και πλέον ξέρουμε τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε. Η θάλασσα είναι ένα ανεκτίμητο φυσικό κεφάλαιο και μπορεί να αναγεννιέται μόνη της, αν η ανθρωπότητα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις υπερβολικές πιέσεις που της ασκεί», δήλωσε ο Μάρκο Λαμπερτίνι για να συμπληρώσει: «Η εξίσωση είναι απλή: αν ζήσουμε εντός βιώσιμων ορίων, η θάλασσα θα συνεχίσει να μας προσφέρει όσα έχουμε ανάγκη. Υπάρχει ακόμη το χρονικό περιθώριο για να προστατέψουμε τους ωκεανούς και να αντιστρέψουμε την κατάσταση».

Πράγματι, η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς μέσα στον Σεπτέμβριο οι κυβερνήσεις του κόσμου θα οριστικοποιήσουν τη συμφωνία τους επί της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η εξασφάλιση της υγείας των θαλασσών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των προτεραιοτήτων της ατζέντας που είναι η μείωση της φτώχειας και η ενίσχυση της διατροφικής ασφάλειας. Εκτός αυτού, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και οι αποφάσεις που θα παρθούν στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, αρχές Δεκεμβρίου στο Παρίσι, είναι κομβικής σημασίας για την υγεία των θαλασσών και επομένως όλων μας.

«Είναι αυτονόητο ότι η υγεία των θαλασσών αποτελεί προϋπόθεση επιβίωσης για την ανθρωπότητα. Η κατάσταση είναι ανησυχητική αλλά αναστρέψιμη. Ειδικά, σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, δεν μπορούμε να μένουμε αμέτοχοι, καθώς πάντοτε ήμασταν και πάντα θα είμαστε άρρηκτα συνδεδεμένοι με τη θάλασσα για την ευημερία μας. Καινοτόμες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές που θα υποστηρίζουν βιώσιμα μοντέλα ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες αλλά και υπεύθυνη αλιεία που θα εξασφαλίζει ψάρια για τις επόμενες γενιές, είναι απαραίτητα και εμείς δουλεύουμε ήδη προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε ο Δημήτρης Καραβέλλας, διευθυντής του WWF Ελλάς.

Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές

Ο διεθνής στόχος για την αποτελεσματική προστασία και διαχείριση τουλάχιστον του 30% των ακτών και θαλασσών μέχρι το 2030 είναι μια προτεραιότητα ως προς την οποία η χώρα μας βρίσκεται πολύ πίσω, καθώς σήμερα μόλις το 1,48% των θαλασσών μας καλύπτεται από θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, το WWF Ελλάς, μαζί με μια σειρά από εταίρους και σε συνεργασία με τις κοινωνίες της Σύρου και της Άνδρου, φιλοδοξεί στη δημιουργία ενός πρωτοποριακού μοντέλου θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, μέσα από το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE. Στόχος του προγράμματος είναι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της Γυάρου που φιλοξενεί τον πιο σημαντικό πληθυσμό της απειλούμενης με εξαφάνιση Μεσογειακής φώκιας Monachus monachus στη Μεσόγειο και η στήριξη ενός βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης στην περιοχή.

Υπεύθυνη αλιεία

Απαραίτητη για την προστασία των θαλασσών είναι και η ανάπτυξη πρωτοπόρων μοντέλων συνεργασίας που να εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα τοπικών κοινοτήτων, οικοσυστημάτων και επιχειρήσεων. Αυτός ακριβώς είναι και ο πυρήνας της δράσης του WWF Ελλάς σε συνεργασία με την ΑΒ Βασιλόπουλος, το Ινστιτούτο Αλιευτικών Ερευνών και την εταιρεία εμπορίας ψαριών «Μανιός» που υλοποιείται από το 2013 στην Καβάλα και έχει ως στόχο τη βελτίωση βιωσιμότητας του τοπικού στόλου γρι γρι που αλιεύει γαύρο και σαρδέλα. Ήδη μέσα από ένα στρογγυλό τραπέζι όλων των εμπλεκομένων, έχουν γίνει βήματα προς λύσεις που θα εξασφαλίζουν τη  βιωσιμότητα του εισοδήματος των αλιέων γρι γρι της Καβάλας, την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.

πηγη: tvxs.gr