Σε επαγρύπνηση βρίσκονται οι εργαζόμενοι και τα συνδικάτα για να μην περάσουν τα αντεργατικά μέτρα που ετοιμάζονται να ψηφίσουν η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στη βουλή, με τη συγκατάθεση της ΕΕ και του ΔΝΤ. Αυτό απέδειξε η σημερινή κινητοποίηση που πραγματοποίησαν στο Χίλτον, όπου και κατοικοεδρεύει το κουαρτέτο των «θεσμών», η ΑΔΕΔΥ και πρωτοβάθμια σωματεία.

Αυτό έδει­ξε η ση­με­ρι­νή συ­γκέ­ντρω­ση στο Χίλ­τον.

Στη συ­γκέ­ντρω­ση συμ­με­τεί­χε και ο Συ­ντο­νι­σμός Συλ­λο­γι­κο­τή­των και επι­τρο­πές αγώνα από γει­το­νιές, όπως η επι­τρο­πή αγώνα Ζω­γρά­φου κ.α. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι έδει­ξαν ότι είναι απο­φα­σι­σμέ­νοι να αντι­στα­θούν μέχρι τέ­λους στα μνη­μό­νια και στις μαύ­ρες μέρες που τους πε­ρι­μέ­νουν αν εφαρ­μο­στούν το νέο ασφα­λι­στι­κό και το νέο φο­ρο­λο­γι­κό. Ιδιαί­τε­ρα αν έχουν στο πλευ­ρό τους την Αρι­στε­ρά καθώς τα μπλοκ που δώ­σα­νε τον τόνο στην κι­νη­το­ποί­η­ση ήταν αυτά της ΛΑΕ και της ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ.

Απών για μια ακόμη φορά δυ­στυ­χώς το ΚΚΕ, σε μια συ­γκέ­ντρω­ση που δίνει τον τόνο ενό­ψει της 24ω­ρης πα­νελ­λα­δι­κής απερ­γί­ας της ΑΔΕΔΥ, την ερ­χό­με­νη Πέμ­πτη 7 Απρί­λη. Μια απερ­γία που χρειά­ζε­ται να είναι μα­ζι­κή, για να βάλει τις βά­σεις ώστε να αρ­χί­σει και πάλι ένα γαϊ­τα­νά­κι κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων, ενά­ντια στις μνη­μο­νια­κές αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σεις.

ΠΗΓΗ: rproject.gr

Με καταμαράν της Erturk Lines και έντονη την παρουσία των ΜΑΤ και αστυνομικών της Frontex, απελάθηκαν από τη Χίο στο Δικελί της Τουρκίας σήμερα το πρωί οι πρώτοι 66 πρόσφυγες και μετανάστες. Άλλοι 136 απελάθηκαν από τη Λέσβο, ανεβάζοντας τον αριθμό σε 202.

Την Παρασκευή 800 περίπου πρόσφυγες που είχαν κατόρθωσει να διαφύγουν από το hotspot της Χίου στη ΒΙΑΛ, μεταβήκανε στο λιμάνι. Το πλοίο της γραμμής έπαψε να δένει στο λιμάνι και η συγκοινωνία διεξάγεται από το λιμάνι των Μεστών. Με χρήση βίας, 78 από τους πρόσφυγες που είχαν απομείνει στη ΒΙΑΛ, μεταφέρθηκαν με κλούβες της αστυνομίας στα Ταμπάκικα με σκοπό να απελαθούν στην Τουρκία, όπως και έγινε σήμερα το πρωί για 66 από αυτούς.

Στο πλευρό των προσφύγων οι αλληλέγγυοι.

Ανακοίνωση εξέδωσε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ:

Με άγριο ξύλο και αίμα σφραγίζεται η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και ο νόμος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για τους πρόσφυγες, που ψηφίστηκε την Παρασκευή

Την Παρασκευή, 800 πρόσφυγες φυλακισμένοι στο hotspot της Χίου (ΒΙΑΛ) έσπασαν τα συρματοπλέγματα και κατευθύνθηκαν στο λιμάνι αναζητώντας τρόπο διαφυγής. Αμέσως μεταφέρθηκαν με ντακότα 5 διμοιρίες ΜΑΤ στο νησί. Το καράβι της γραμμής άλλαξε δρομολόγιο και δένει 40 χιλιόμετρα μακριά από το λιμάνι.

Το Σάββατο, με χρήση βίας, μεταφέρθηκαν στην πόλη δεμένοι(!!) οι 78 πρόσφυγες που επιλέχθηκαν από όσους είχαν απομείνει στη ΒΙΑΛ, με σκοπό να απελαθούν σήμερα το πρωί. Οι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν με κλούβες των ΜΑΤ στα Ταμπάκικα της Χίου, ενώ εννέα αλληλέγγυοι που κατευθύνονταν στη ΒΙΑΛ προσήχθησαν στην αστυνομία!.

Όσοι πρόσφυγες δραπέτευσαν χθες από τη ΒΙΑΛ παραμένουν στο λιμάνι και απειλούν με αυτοκτονίες σε περίπτωση σύλληψης και επιστροφής τους στην Τουρκία. Πολιτικές και κοινωνικές συλλογικότητες, αλληλέγγυοι και απλοί πολίτες στέκονται στο πλευρό τους υπερασπιζόμενοι τα δικαιώματά τους και περιφρουρώντας τους απέναντι σε αστυνομική και ρατσιστική βία.

Σήμερα αξημέρωτα, 4 ώρες πριν τον δημοσιοποιημένο πρόγραμμα, 66 πρόσφυγες από τα Ταμπάκικα φορτώθηκαν σε πλοίο με τη συνοδεία μελών της Frontex και απελάθηκαν στην Τουρκία. Άλλοι 136 πρόσφυγες απελάθηκαν από τη Λέσβο με αντίστοιχες διαδικασίες.

Η κυβέρνηση στέλνει μήνυμα προς κάθε πλευρά ότι θα εφαρμόσει απαρέγκλιτα τα συμφωνηθέντα με κάθε τρόπο, με απροκάλυπτη βία απέναντι σε πρόσφυγες, αλληλέγγυους, πολίτες που θα βρεθούν στο δρόμο της.

Τα γεγονότα των τελευταίων τριών ημερών στη Χίο δείχνουν τι σημαίνει πραγματικά η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και ο νόμος που ψηφίστηκε την Παρασκευή. Προοιωνίζεται αυτό που θα συμβεί τις επόμενες μέρες σε όλη την Ελλάδα.

Καταγγέλλουμε την κυβέρνηση και τη δολοφονική πολιτική των μαζικών απελάσεων των προσφύγων.

Καλούμε τους εργαζόμενους, το λαό, τη νεολαία να σταθούν με κάθε τρόπο στο πλευρό των προσφύγων, να περιφρουρήσουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες στη χώρα μας.

Όταν απελαύνεις σε αντιδραστικά καθεστώτα και δικτατορίες, σε χώρες όπως η Τουρκία όπου αμφισβητούντα έμπρακτα καθημερινά τα πολιτικά και δημοκρατικά δικαιώματα των ίδιων των πολιτών της, όπου μαίνεται ο ακήρυκτος πόλεμος ενάντια στον Κούρδικο λαό, γίνεσαι συνένοχος σε δολοφονίες.

Να σταματήσουν τώρα οι απελάσεις!

ΠΗΓΗ: pandiera.gr

Του Δημήτρη Σταμούλη*

Πριν από λίγες ημέρες δύο εργάτες ιδιώτη υπεργολάβου τραυματίστηκαν σοβαρά, όταν τους χτύπησε το ηλεκτρικό ρεύμα την ώρα που έκαναν εργασίες σε κολόνα της ΔΕΗ, στα Ιωάννινα.  Την Τετάρτη ένας 53χρονος εργάτης του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης τραυματίστηκε, όταν έπεσε μέσα στο αμπάρι ενός φορτηγού πλοίου, ξένης σημαίας, το οποίο βρισκόταν προσδεδεμένο σε προβλήτα του λιμανιού. Στις αρχές Μαρτίου, άλλος ένας εργάτης της ΔΕΗ στο Αμύνταιο Φλώρινας, χτυπήθηκε από 6000 βολτ και σκοτώθηκε ακαριαία.

Διαφορετικά στιγμιότυπα από χώρους δουλειάς, όπου εργάτες έδιναν τη μάχη του μεροκάματου, χωρίς τα στοιχειώδη μέτρα πρόληψης, και το «πλήρωσαν», επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της παντελούς έλλειψης μέτρων ασφάλειας εν ώρα εργασίας. Μπορεί η ανεργία να παραμένει γαντζωμένη σε πολύ υψηλά ποσοστά και ο κλάδος των κατασκευών να «φυτοζωεί», αλλά το τελευταίο διάστημα παρατηρείται έξαρση των εργατικών ατυχημάτων, με τον αριθμό των νεκρών και τραυματισμένων εργατών διαρκώς να αυξάνεται.

Ο πρόσφατος κατάλογος είναι μακρύς και αφορά εργαζόμενους σε Δημόσιο αλλά και εργολαβικές εταιρείες που «παρασιτούν» στο Δημόσιο, οκταμηνίτες ανειδίκευτους, εργάτες ιδιωτικών εταιρειών.  Η μοίρα τους είναι κοινή καθώς η εργοδοσία θεωρεί πλέον «πολυτέλεια» τη λήψη μέτρων ασφαλείας, τη χορήγηση του απαιτούμενου εξοπλισμού, και τη χρήση ειδικευμένου και αξιοπρεπώς πληρωμένου εργατικού προσωπικού.

Απόδειξη των παραπάνω είναι ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα: Εργάτης οκταμηνίτης στην υπηρεσία καθαριότητας στο Ηράκλειο Κρήτης έπεσε από απορριμματοφόρο και τραυματίστηκε σοβαρά στο κεφάλι. Προ μηνός, δύο εργάτες που δούλευαν στο οδικό δίκτυο της Ικαρίας διαμελίστηκαν από μηχάνημα οδοποιίας, ενώ στο ίδιο έργο έχουν χάσει τη ζωή τους άλλοι δύο εργάτες. Στις αρχές Φεβρουαρίου, εργαζόμενος σκοτώθηκε από ηλεκτροπληξία καθώς εργαζόταν σε υπό κατασκευή σταθμό του Προαστιακού στο Ζεφύρι. Την λίστα των τραυματιών που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας μόνο στο τρίμηνο του 2016 συμπληρώνουν εργάτης οικοδόμος από το Ηράκλειο, λιμενεργάτης στην Ελευσίνα και εργαζόμενος σε εργοτάξιο στην Αμφιλοχία.

Επίσημα στοιχεία από το Σώμα Επιθεωρητών υπάρχουν ως το 2014 όπου καταγράφηκαν 5.497 ατυχήματα, ενώ τα θανατηφόρα ανήλθαν σε 63. Το 2013 αναγγέλθηκαν 5.126 εργατικά ατυχήματα, το 2012 4.858 και το 2011 5.203. Οι θάνατοι εργατών τα τέσσερα αυτά χρόνια ανέρχονται σε 189. Όπως ομολογείται και στην έκθεση πεπραγμένων του ΣΕΠΕ του 2013, παρά την ελάττωση του εργαζόμενου δυναμικού και την πτώση της οικονομικής δραστηριότητας γενικότερα, το έτος αυτό σημειώθηκε αντιστροφή της πτωτικής τάσης των τελευταίων ετών όσον αφορά τον αριθμό των αναγγελλομένων εργατικών ατυχημάτων.

Όμως εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί και η συχνότητα, δηλαδή ο αριθμός ατυχημάτων ανά 100.000 εργαζόμενους. Πέρα από την «επίσημη» ερμηνεία ότι αυτό οφείλεται στην αναβαθμισμένη δράση του ΣΕΠΕ, η αλήθεια είναι ότι η εντατικοποίηση και η μείωση του «μη μισθολογικού κόστους» έχουν συνεισφέρει στην κατάσταση αυτή. Οι πιο αιματοβαμμένοι  κλάδοι είναι του λιανικού εμπορίου με αύξηση ατυχημάτων κατά 27,9% εντός της διετίας 2012-2014 (από 954 σε 1.220), της εστίασης με αύξηση 101,8%, (από 110 σε 222), της παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους με αύξηση 54,7% (από 132 σε 203). Να σημειωθεί ότι και στους τρεις αυτούς κλάδους αυξήθηκε ο κύκλος εργασιών κατά το παρελθόν έτος σε σχέση με το 2013, όπως και η απασχόληση.

Πάντως ο τραγικός κατάλογος είναι σαφώς μεγαλύτερος καθώς δεν καταγράφονται τα ατυχήματα των αυτοαπασχολούμενων, δεν υπάρχουν στοιχεία για τα ατυχήματα στον πρωτογενή τομέα (γεωργία, δασοκομία και αλιεία), τα στοιχεία του ΙΚΑ για τα εργατικά ατυχήματα αναφέρονται μόνο στους ασφαλισμένους μισθωτούς στον φορέα (εξαιρείται το 32% των μισθωτών) και τέλος, σε συνθήκες υψηλής ανεργίας και αυξημένου ποσοστού ανασφάλιστης εργασίας, η πλειοψηφία των εργοδοτών «υποκρύπτουν» εργατικά ατυχήματα.

Μια σημαντική νέα παράμετρος στο πρόβλημα αποτελούν και ορισμένες πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις που ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τα εργατικά ατυχήματα. Σε δύο υποθέσεις εργατικών ατυχημάτων που εκδίκασε ο Άρειος Πάγος εγκαινιάζονται νέα «ήθη» σε βάρος των εργαζόμενων θυμάτων, καθώς πλέον μπορούν και οι εργοδότες να διεκδικούν αποζημίωση από τους εργαζόμενους σε περιπτώσεις ατυχημάτων σε ώρα εργασίας!

Στην πρώτη απόφαση ο Άρειος Πάγος επικύρωσε απόφαση Εφετείου που θεώρησε συνυπεύθυνο κατά 99%, έλληνα οδηγό νταλίκας, για ατύχημα που έπαθε στην Ιταλία, ανοίγοντας το δρόμο στον εργοδότη να διεκδικήσει αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο όχημα και στα προϊόντα. Στη δεύτερη απόφαση, ενώ το Εφετείο αναγνώρισε συνυπευθυνότητα κατά 40% (γιατί δε φορούσε ζώνη ασφαλείας) σε οδηγό που σκοτώθηκε όταν το φορτηγό που οδηγούσε έπεσε σε γκρεμό, παρενέβη ο Άρειος Πάγος στέλνοντας την απόφαση αυτή πίσω στο Εφετείο και απαιτώντας μεγαλύτερη συνυπευθυνότητα, ίσως και ολική, για τον νεκρό οδηγό! Ο… δολοφόνος εργοδότης επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος ζητώντας και τα ρέστα…

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ, 3.4.2016

"Εμείς η μεσαία τάξη,

είμεθα η μόνη τάξη με έντιμη συνείδηση εθνική,

παρασυρόμενοι όμως από τις άλλες τάξεις,

στα νοήματα και στις πράξεις δίνουμε χροιά πολιτική..."

Το τραγούδι του Δήμου Μούτση, που χρονολογείται από την πρώτη ΠΑΣΟΚική τετραετία, είναι περισσότερο γνωστό για το χιουμοριστικά σεξιστικό ρεφρέν του, όμως δεν παύει να αποτυπώνει αρκούντως σουρεαλιστικά το πορτρέτο του Ελληνα μεσοαστού της μεταπολίτευσης. Η ίδια η έννοια της μεσαίας τάξης είναι από μόνη της αντικείμενο μελέτης, καθώς επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες.

Η έρευνα που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο συνέδριο της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τους καθηγητές Μαρία Καραμεσίνη και Στέφανο Γιακουμάτο, για το «Αβέβαιο μέλλον της ελληνικής μεσαίας τάξης» και δημοσιεύει αποκλειστικά η «Εφημερίδα των Συντακτών», προσεγγίζει τη μεσαία τάξη με οικονομικά-εισοδηματικά κριτήρια: ως μεσαία στρώματα ορίζεται ο πληθυσμός του οποίου το διαθέσιμο εισόδημα κυμαίνεται από το 60% ώς το 200% του διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος.

Οσα νοικοκυριά κερδίζουν κάτω από αυτό το εισοδηματικό όριο θεωρούνται «κατώτερη τάξη» και όσοι κερδίζουν πάνω από 200% του διάμεσου εισοδήματος ανήκουν στην «ανώτερη τάξη».

Διάμεσο είναι το εισόδημα που χωρίζει στα δύο την κατανομή του εισοδήματος: το 50% του πληθυσμού κερδίζει κάτω από αυτό το ποσό και το 50% πάνω απ’ αυτό. Είναι ένα μέγεθος που διαφέρει από τον μέσο όρο, καθώς δεν επηρεάζεται από τις ακραίες τιμές της εισοδηματικής κλίμακας.

➀ Στρατιές νεόπτωχων

Με βάση αυτή την προσέγγιση, τα μεσαία στρώματα στην Ελλάδα πλήθυναν θεαματικά την περίοδο της οικονομικής ανάπτυξης (1993-2008), για να συρρικνωθούν τα χρόνια της κρίσης, τροφοδοτώντας τις στρατιές των νεόπτωχων. Η έρευνα, που μελετά τις αλλαγές στη μεσαία τάξη πριν και μετά την κρίση, καταλήγει -μεταξύ άλλων- σε δύο βασικά συμπεράσματα: Πρώτον, στη φτωχοποίηση μεγάλου τμήματος της μεσαίας τάξης, που βίωσε -όπως και η υπόλοιπη κοινωνία- ένα βαρύ σοκ και αντιμετωπίζει πλέον με τεράστια αβεβαιότητα το μέλλον, το δικό της και των παιδιών της.

Χαρακτηριστικό είναι ότι 29% του πληθυσμού που το 2008 ανήκε στις μεσαίες και ανώτερες τάξεις, πέντε χρόνια μετά είχε πλέον εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας εκείνου του έτους. Εφόσον η πλειονότητα των νεόπτωχων προέρχεται από τα μεσαία στρώματα, η υπόθεση της «πόλωσης» της ταξικής δομής επιβεβαιώνεται.

Ενα δεύτερο σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι, ενώ η μεσαία τάξη φτωχοποιείται, ταυτόχρονα μεγαλώνει η ψαλίδα μεταξύ των κατώτερων και των μεσαίων στρωμάτων. Οπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η έρευνα, το συγκριτικό μέγεθος των μεσαίων στρωμάτων έχει συρρικνωθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης ως αποτέλεσμα της καθοδικής κοινωνικής κινητικότητας των μεσαίων νοικοκυριών.

Ωστόσο, σε μια περίοδο δραματικών εισοδηματικών απωλειών από όλες τις κοινωνικές τάξεις, οι εναπομείνασες μεσαίες τάξεις έχουν, κατά μέσο όρο, αυξήσει τις εισοδηματικές διαφορές τους με τις κατώτερες και διατηρήσει τις διαφορές τους με τις ανώτερες. Οι βασικές αιτίες γι’ αυτό είναι η πολύ μεγαλύτερη εξάπλωση της ανεργίας στις κατώτερες τάξεις και οι παρόμοιες μειώσεις μισθών στις μεσαίες και τις ανώτερες τάξεις.

➁ Αγάπη μου, συρρίκνωσα τη μεσαία τάξη

Η μεσαία τάξη συρρικνώθηκε στη διάρκεια της κρίσης, όπως και αν τη μετρήσει κανείς. Ο πρώτος τρόπος μέτρησης λαμβάνει υπόψη ότι το διάμεσο εισόδημα συρρικνώθηκε κατά 35,8% την πενταετία 2008-2013 και ανακατασκευάζει τις κατώτερες, μεσαίες και ανώτερες τάξεις γύρω από το κατώτερο διάμεσο εισόδημα. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η μεσαία τάξη συρρικνώθηκε μόλις κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες από το 2008 ώς το 2013.

Αν όμως υπολογίσουμε τη μεσαία τάξη με σημείο αναφοράς τα εισοδήματα του 2008, τότε μπορούμε να μιλάμε για πραγματικό αποδεκατισμό της μέσα σε 5 χρόνια: Ενώ στην αρχή της κρίσης το 70,8% του πληθυσμού απολάμβανε εισοδήματα μεσαίων τάξεων, ύστερα από τέσσερα χρόνια μόνο το 54,2% είχε εισοδήματα που θα μπορούσαν να τον κατατάξουν στη μεσαία τάξη.

➂ Μοναδική ασπίδα οι συντάξεις

Η αυξημένη προστασία της μεσαίας και ανώτερης τάξης κατά τη διάρκεια της κρίσης οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις συντάξεις. Αν οι συντάξεις αποκλειστούν από τα κοινωνικά επιδόματα, τότε μειώνεται σημαντικά το αναδιανεμητικό αποτέλεσμα του φορολογικού και του συστήματος κοινωνικής προστασίας στο διαθέσιμο εισόδημα όλων των τάξεων. Το αποτέλεσμα αυτό την περίοδο της κρίσης έμεινε σταθερό για τις κατώτερες τάξεις, μειώθηκε για τις μεσαίες τάξεις και μετατράπηκε από θετικό σε αρνητικό στις ανώτερες.

➃ Οι αλλαγές την εποχή της... ευμάρειας (1993-2008)

Τρεις ήταν οι βασικές αλλαγές στη μεσαία τάξη τα χρόνια της «αφθονίας»:

● Μειώθηκε το μερίδιο του εισοδήματος από μισθωτή εργασία σε όλα τα νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων, χάρη στην αυξημένη παρουσία συνταξιούχων στα μεσαία νοικοκυριά. Το μερίδιο των συνταξιούχων στον πληθυσμό άνω των 15 ετών που ζει σε μεσαία νοικοκυριά ανέβηκε κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ έπεσε κατά 6 στα νοικοκυριά των κατώτερων τάξεων και ανέβηκε κατά 3 στις ανώτερες τάξεις.

● Δεύτερον, αυξήθηκε θεαματικά ο αριθμός των οικογενειών όπου δουλεύουν και οι δύο σύζυγοι -από 42% σε 54%. Αυτό συμβαδίζει με την αξιοσημείωτη αύξηση στην απασχόληση του γυναικείου πληθυσμού την ίδια περίοδο, που άγγιξε σχεδόν το 60% από 37%.

●Η τρίτη αλλαγή στη σύνθεση των μεσαίων στρωμάτων από το 1993 έως το 2008 είναι η μείωση της αυτο-απασχόλησης υπέρ της μισθωτής εργασίας. Αντίστοιχα, η αυτο-απασχόληση μειώθηκε και στις κατώτερες και ανώτερες τάξεις κατά 25 και 9 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα.

Η άνοδος του εισοδήματος των μεσαίων στρωμάτων την περίοδο της οικονομικής ανάπτυξης οφείλεται και στην αύξηση των εργαζομένων με υψηλή μόρφωση. Το ποσοστό ατόμων με υψηλή μόρφωση ανάμεσα στους μισθωτούς αυξήθηκε σε όλες τις εισοδηματικές τάξεις -με τη μεγαλύτερη αύξηση στην ανώτερη τάξη και τη μικρότερη στην κατώτερη τάξη.

➄ Η ανεργία χτυπάει (πρώτα) την πόρτα των φτωχών

Την περίοδο της κρίσης μειώθηκε σε όλες τις εισοδηματικές τάξεις το ποσοστό των νοικοκυριών με εισοδήματα από μισθωτή εργασία. Περισσότερο όμως έχει μειωθεί στις κατώτερες τάξεις. Η ταξικά διαφοροποιημένη επίπτωση της κρίσης στην απασχόληση αύξησε τη συγκέντρωση της ανεργίας στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Επίσης, όσοι είχαν ανώτερη μόρφωση «άντεξαν» περισσότερο την κατάρρευση της απασχόλησης και αύξησαν το ποσοστό όσων έχουν εισοδήματα από μισθωτή εργασία κατά τη διάρκεια της κρίσης, κυρίως μεταξύ της ανώτερης και μεσαίας τάξης.

Το ποσοστό των νοικοκυριών, όπου δουλεύουν και οι δύο σύζυγοι, μειώθηκε σε όλα τα εισοδήματα, αλλά σχεδόν κατέρρευσε στη μεσαία τάξη. Αυτό συνοψίζεται ως εξής: Η κατάρρευση της απασχόλησης εξαιτίας της κρίσης αύξησε το ποσοστό των νοικοκυριών που δεν έχουν ούτε έναν εργαζόμενο, κυρίως ανάμεσα στις κατώτερες τάξεις. Στις μεσαίες τάξεις αυξήθηκαν τα νοικοκυριά που έχουν μόνο έναν εργαζόμενο. Τέλος, η κρίση αύξησε τη συγκέντρωση συνταξιούχων στα μεσαία νοικοκυριά εις βάρος των κατώτερων νοικοκυριών: 78% όλων των συνταξιούχων το 2012 ανήκε σε νοικοκυριά της μεσαίας τάξης κυρίως.

➅ Μεσαία στρώματα και Δημόσιο

Ο δημόσιος τομέας είναι σημαντικός για την επέκταση και την αναπαραγωγή της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα, καθώς ο βασικός διαχωρισμός στην απασχόληση και τις σχέσεις εργασίας τη μεταπολεμική περίοδο είναι ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Οι εθνικοποιήσεις, η επέκταση του κράτους πρόνοιας και η άμεση δημιουργία θέσεων απασχόλησης, για να απορροφήσουν την άνοδο της ανεργίας διόγκωσε τον δημόσιο τομέα την πρώτη μεταπολιτευτική περίοδο (1975-δεκαετία ‘80). Το 1993, ο δημόσιος τομέας έφτασε στο ζενίθ του, απασχολώντας το 39,9% του συνόλου των μισθωτών και το 22,5% του συνόλου των απασχολούμενων. Την ίδια χρονιά, το 75% των δημοσίων υπαλλήλων ανήκε στη μεσαία τάξη.

Το εξώφυλλο της έρευνας

Ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης στον δημόσιο τομέα διαφέρει ανάλογα με τις διαφορετικές περιόδους της κρίσης. Τα πρώτα δύο χρόνια, όχι απλώς προστάτευσε τις θέσεις εργασίας, αλλά έπαιξε και αντικυκλικό ρόλο, απασχολώντας δυναμικό με προσωρινές συμβάσεις εργασίας. Μετά το 2010, την κρίση δημόσιου χρέους και την επιβολή των μνημονιακών μέτρων υπό την επιτήρηση της τρόικας, επιβλήθηκαν πολύ αυστηροί κανόνες στον δημόσιο τομέα, παγώνοντας πρακτικά τις προσλήψεις -καθώς σε κάθε 10 αποχωρήσεις αντιστοιχεί μόνο μία πρόσληψη.

Πέρα από τις σοβαρότατες ελλείψεις προσωπικού σε πολλές κρίσιμες δημόσιες και κρατικές υπηρεσίες, το πάγωμα των προσλήψεων έβαλε «φρένο» στην πρόσβαση των γυναικών σε καλές δουλειές -ειδικά των πιο μορφωμένων- αλλά και στη διαγενεακή αναπαραγωγή των μεσαίων στρωμάτων και την ανοδική κοινωνική κινητικότητα των κατώτερων τάξεων μέσω της απασχόλησης στο Δημόσιο.

Η μισθολογική ψαλίδα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε την περίοδο της ευμάρειας και μειώθηκε μεταξύ 2008 και 2012. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η απασχόληση στον δημόσιο τομέα συρρικνώθηκε λιγότερο από ό,τι στον ιδιωτικό, ενώ οι μειώσεις μισθών ήταν περίπου ίδιες. Αυτό σημαίνει ότι ενώ ο ρόλος του Δημοσίου ως κατεξοχήν «παραγωγού μεσαίων τάξεων» εξουδετερώθηκε, ο δημόσιος τομέας εξακολουθεί να παρέχει καλύτερες συνθήκες εργασίας και «στάτους» μεσαίας τάξης στους εργαζόμενους που απασχολεί.

➆ Πτυχιούχοι επιστήμονες και τεχνολόγοι-τεχνικοί

Πριν από το ξέσπασμα της κρίσης, οι εργαζόμενοι με πανεπιστημιακή και ανώτερη τεχνολογική εκπαίδευση είχαν συγκλίνουσες προοπτικές επαγγελματικών ευκαιριών και ταξικής τοποθέτησης στη βάση του εισοδήματος. Οι επιστήμονες και οι τεχνολόγοι είναι οι επαγγελματικές ομάδες με τη μεγαλύτερη αύξηση στην απασχόληση στη διάρκεια της οικονομικής ανόδου, που τροφοδότησε την επέκταση της μεσαίας τάξης και άλλαξε την επαγγελματική της σύνθεση. Το 2012 η πλειονότητα των επιστημόνων και τεχνολόγων επαγγελματιών ανήκε στη μεσαία τάξη, και μάλιστα στις μεσαίες και ανώτερες βαθμίδες των μεσαίων εισοδημάτων.

Ο αριθμός των επιστημόνων επαγγελματιών και τεχνολόγων μειώθηκε στη διάρκεια της κρίσης, σε μικρότερο όμως βαθμό απ’ ό,τι η συνολική απασχόληση. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των επαγγελματιών και τεχνολόγων στους απασχολούμενους της μεσαίας τάξης αυξήθηκε.

Την ίδια εποχή, το μέσο διαθέσιμο εισόδημα των επιστημόνων και τεχνολόγων-τεχνικών μειώθηκε πολύ περισσότερο από αυτό των διευθυντικών στελεχών και ελαφρά περισσότερο από αυτό των άλλων επαγγελμάτων, επηρεάζοντας αρνητικά το εισόδημα των μεσαίων στρωμάτων και κυρίως των ανώτερων μεσαίων στρωμάτων. Ωστόσο, παρά την απώλεια εισοδήματος, οι επιστήμονες και οι τεχνολόγοι-τεχνικοί υπήρξαν λιγότερο ευάλωτοι στην απώλεια θέσεων απασχόλησης, γι’ αυτό εξακολουθούν να καταλαμβάνουν μεγάλο ποσοστό των μεσαίων στρωμάτων.

ΤΑ ΑΝΤΙΛΑΪΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΤΗΣ Ε.Ε.

Σκληρή λιτότητα από τις Βρυξέλλες, αλλά όχι για τους πολίτες στο Βέλγιο

Οι χώρες που αντιστέκονται στην τάση αποδόμησης των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων των πολιτών τους είναι οι χώρες της σκανδιναβικής χερσονήσου, η Γαλλία και η Ολλανδία.

Ωστόσο, κορυφαία ευρωπαϊκή χώρα σε ό,τι αφορά τη «διατήρηση ενός επιπέδου σταθερότητας και ευημερίας στην κοινωνία», κατά την ILO, είναι το Βέλγιο: απορρόφησε το σοκ της κρίσης του 2008, χάρη στο μοντέλο κοινωνικής προστασίας και την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (αυτόματη αναπροσαρμογή των μισθών του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, των κοινωνικών παροχών και του ασφαλιστικού συστήματος, όταν το κόστος ζωής μεταβάλλεται με βάση έναν δείκτη κοινωνικής ευημερίας που υπολογίζει η κυβέρνηση).

Κι ενώ οι μανδαρίνοι των Βρυξελλών σαρώνουν την ελληνική μεσαία τάξη, οι Βέλγοι πολιτικοί για τη χώρα τους χρησιμοποίησαν «αυτή τη δικλίδα ασφαλείας που επέτρεψε στη μεσαία τάξη του Βελγίου να ξεπεράσει αβρόχοις ποσί την κρίση», σημειώνει η ILO. Στο Βέλγιο, μόνο το 4% των νοικοκυριών κατατάσσεται στα «πλούσια» και το 17% στα «φτωχά». Η ΑΤΑ εφαρμόζεται και στο Λουξεμβούργο, τη χώρα της Ε.Ε. με το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν εισόδημα.

Ευρώπη των αντιθέσεων και της οπισθοδρόμησης

Η Ελλάδα ήταν μαζί με την Αργεντινή, την Αίγυπτο, τη Ρωσία και την Τουρκία οι μοναδικές χώρες στον κόσμο που είδαν τη μεσαία τάξη τους να μειώνεται αυτόν τον αιώνα.

Η έρευνα της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) επιβεβαιώνει ότι «η οικονομική κρίση έπληξε βάναυσα τα μέσα εισοδήματα και επιτάχυνε τη διάβρωση της μεσαίας τάξης», ορίζοντας ως «μέσα εισοδήματα» εκείνα που κυμαίνονται από το 60% ώς το 200% του διάμεσου εισοδήματος κάθε χώρας.

Η ILO σημειώνει ότι οι κατηγορίες αυτές των εισοδημάτων τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 είχαν γνωρίσει μια ταχεία ανάπτυξη και αυτό σε έναν μεγάλο βαθμό χάρη στη μαζική είσοδο των γυναικών σε επαγγέλματα που απαιτούν εξειδίκευση, γεγονός που διεύρυνε σημαντικά την αριθμητική βάση της μεσαίας τάξης.

Τα χρόνια που ακολούθησαν ο αριθμός των Ευρωπαίων που ανήκουν στη μεσαία τάξη άρχισε να συρρικνώνεται, λόγω της εκτίναξης της ανεργίας και της μεταφοράς πόρων από τα μεσαία εισοδήματα προς τα υψηλότερα.

Η κρίση όξυνε τις μισθολογικές διακρίσεις και οδήγησε σε παγώματα μισθών -ή και μειώσεις- σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και δη στην Ελλάδα.

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας εξηγεί την επιδείνωση της θέσης της μεσαίας τάξης στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, αναδεικνύοντας ως κορυφαία αιτία τη μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων.

Οι χώρες της Βαλτικής (Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία) και η Ελλάδα είναι οι χώρες της Ε.Ε. με τη μικρότερη αριθμητικά μεσαία εισοδηματική τάξη. Μόλις το 69% του συνόλου των ελληνικών νοικοκυριών κατατάσσεται, με βάση τους υπολογισμούς της ILO, στη μεσαία τάξη.

Στον αντίποδα, η Δανία είναι η ευρωπαϊκή χώρα με τη δικαιότερη κατανομή του πλούτου: το 40% του πληθυσμού της έχει εισόδημα που κυμαίνεται από το 80% ώς το 120% του μέσου, ενώ μόλις το 5% των Δανών ανήκει στην ανώτερη και 17% στην κατώτερη.

Το 81% των Σουηδών ανήκει στη μεσαία τάξη και μόλις το 3% στην ανώτερη. Τα σουηδικά νοικοκυριά που ανήκουν στη χαμηλότερη εισοδηματική τάξη φτάνουν το 16%.

Μόνο η Ισπανία, με 23%, ξεπερνά το ελληνικό ποσοστό φτωχών νοικοκυριών από τις χώρες που μετείχαν στην Ε.Ε. πριν από τη μεγάλη διεύρυνση που έγινε την προηγούμενη δεκαετία. Στη Γερμανία, οι ανισότητες εντείνονται επίσης: το 21% των νοικοκυριών κατατάσσεται στη χαμηλή εισοδηματική τάξη και το 8% στην υψηλή.

ΕΚΘΕΣΗ CREDIT SUISSE

Φτώχοτεροι κατά 17% σε έναν χρόνο

Κατά 17% μειώθηκε ο πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών μέσα σε μόλις έναν χρόνο (2014-2015), σύμφωνα με έκθεση που έδωσε τον Οκτώβριο στη δημοσιότητα η ελβετική τράπεζα Credit Suisse.

Συνολικά, από το 2007 έως το 2015, η μεσαία τάξη έχασε περίπου μισό τρισ. δολάρια από τον πλούτο της (από τα 1,166 τρισ. δολάρια που ήταν ο πλούτος της το 2007, στα μέσα του 2015 της είχαν απομείνει μόλις 678 δισ. δολάρια). Πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα «χάθηκαν» από τη μεσαία τάξη την ίδια περίοδο: από τα 5,8 εκατομμύρια ενήλικες πολίτες που ήταν τα μέλη της το 2007, στα μέσα του 2015 είχαν απομείνει 4,6 εκατομμύρια.

Συντάκτης:
Ντίνα Δασκαλοπούλου, Αφροδίτη Τζιαντζή

πηγη: efsyn.gr