του Νίκου Μετάλλινου

Η πανδημία που ζούμε δεν είναι η πρώτη, ούτε και η τελευταία, που πλήττει την ανθρωπότητα. Αυτές οι μεγάλες υγειονομικές κρίσεις ήταν συχνά αφετηρία ριζικών αλλαγών ή αφορμή κοινωνικών συγκρούσεων,  ταραχών και μεγάλων καταστροφών. Όπως  η πανδημία πανώλης, που έπληξε την Ευρώπη τον 14ο αιώνα, ονομάστηκε Μαύρος Θάνατος και σκότωσε το 40% του πληθυσμού. Η πανδημία αυτή προκάλεσε την παρακμή του καθεστώτος της δουλοπαροικίας, την αμφισβήτηση της θρησκευτικής κυριαρχίας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και άνοιξε τον δρόμο στην εποχή του Διαφωτισμού. Ακόμη οι επιδημίες ευλογιάς που προκάλεσαν οι Ευρωπαίοι κατά τον αποικισμό της Αμερικανικής Ηπείρου με αποτέλεσμα να αφανίσουν το μεγαλύτερο μέρος των αυτοχθόνων πληθυσμών (Αζτέκοι, Ίνκας, Ινδιάνοι)και τον πολιτισμό τους.

Ένα χαρακτηριστικό της σημερινής πανδημίας είναι η πολύ μικρότερη θνησιμότητα,  σε σχέση με άλλες. Η ισπανική γρίπη για παράδειγμα, η οποία ήταν μία ήπια σχετικά πανδημία, σκότωσε σε τρία διαδοχικά κύματα 50 εκατομμύρια ανθρώπους ή το 2,7% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ ο κορονοϊός έχει, μέχρι σήμερα, σκοτώσει 5,7 εκατομμύρια δηλαδή λιγότερο από 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Όμως πληθαίνουν οι ενδείξεις πως οι ζωονοσογόνες ασθένειες (με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται οι ασθένειες που μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους) γίνονται όλο και συχνότερες σαν αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς καταστροφής της βιοποικιλότητας. Αναπόφευκτα όταν αποχωρίζουμε τους ιούς από τους φυσικούς τους ξενιστές, αποδιοργανώνοντας τα οικοσυστήματα, αυτοί θα αναζητήσουν νέο ξενιστή που συχνά είμαστε εμείς. Συνεπώς ο κίνδυνος αλλεπάλληλων διαδοχικών πανδημιών  γίνεται πολύ μεγάλος και πιθανά το καθεστώς έκτακτης ανάγκης δεν θα είναι η εξαίρεση, αλλά το σύνηθες περιβάλλον της νέας πραγματικότητας.

 Επιστήμονες, οργανώσεις ακτιβιστών και φυσικά τα εθνικά και υπερεθνικά  ιμπεριαλιστικά επιτελεία  αντιμετώπιζαν χρόνια πριν σαν πολύ πιθανό το ενδεχόμενο ξεσπάσματος, κάποια στιγμή, ενός πανδημικού κύματος από έναν φονικό ιό. Δεν είναι συνωμοσιολογικό αυτό που λέμε  αλλά μία ανησυχία κατατεθειμένη καιρό στην δημόσια συζήτηση, ακόμη και σαν χολυγουντιανή ταινία ( Το Χόλυγουντ δεν είναι μονάχα χώρος κατασκευής μυθοπλασιών αλλά  ένας πανίσχυρος μηχανισμός προπαγάνδας και προετοιμασίας της κοινής γνώμης για μελλοντικά γεγονότα, που θα μπορούσαν να προκύψουν από την σημερινή σύνθετη πραγματικότητα). Γράφει χαρακτηριστικά ο Γάλλος ακαδημαϊκός Ντανιέλ Κοέν στο βιβλίο του « Homo economicus», το οποίο κυκλοφόρησε το 2012: «Στους νέους κινδύνους για τον πλανήτη συμπεριλαμβάνεται πλέον η απειλή των πανδημιών.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η πανδημία της γρίπης Α (είναι η γρίπη των χοίρων) αποτελεί μία από τις σοβαρότερες απειλές για το μέλλον της ανθρωπότητας ……..Οι ειδικοί φαίνεται να συμφωνούν ότι ο κύριος επιδημιολογικός κίνδυνος θα προέλθει από μία νέα μορφή της γρίπης Α, απέναντι στην οποία θα υπάρχει περιορισμένη ή και καθόλου ανοσία,  που θα μεταδίδεται πολύ γρήγορα και εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε ακραίες καταστάσεις, τα αναγκαία μέτρα για την καταπολέμηση των επιδημιών μπορεί να φθάσουν μέχρι τη χορήγηση αντι-ιικών  φαρμάκων στο 80% του απειλούμενου πληθυσμού. Άλλα μέτρα προβλέπουν κλείσιμο των συνόρων και περιορισμό της κινητικότητας των ανθρώπων από τους οποίους θα ζητηθεί να παραμείνουν στα σπίτια τους». Σχεδόν επακριβώς  περιγραφή της κατάστασης που βιώνει σήμερα η ανθρωπότητα οκτώ χρόνια πριν συμβεί!

Όταν προέκυψε η πανδημία, οι εθνικές και υπερεθνικές πολιτικές ηγεσίες  βρέθηκαν σε δίλημμα για το πώς θα την διαχειριστούν. Η καραντίνα αποτελούσε τον ιστορικό τρόπο αντιμετώπισης τέτοιου είδους γεγονότων. Να αφεθεί ανεξέλεγκτη η πανδημία έως ότου να αποκτηθεί η λεγόμενη ανοσία της αγέλης ήταν ο άλλος τρόπος τον οποίο πρότειναν τα πιο επιθετικά τμήματα του κεφαλαίου και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι. Στην αρχή και  με αδιευκρίνιστο ακόμα για το πόσο φονικός είναι ο νέος ιός  αλλά και υπό τον φόβο σοβαρών   κοινωνικών αντιδράσεων  επικράτησε η γραμμή της γενικευμένης καραντίνας και του παγώματος της παραγωγικής διαδικασίας. Γρήγορα όμως φάνηκε πως απειλητικό  κίνημα διεκδίκησης ενός επαρκούς συστήματος δημόσιας υγείας και πολύ περισσότερο συστημικής  αμφισβήτησης δεν υπήρχε.

Αντί αυτού  αναπτύχτηκε ένα συντηρητικό, φοβικό κοινωνικό ρεύμα με σκοταδιστικά και ανορθολογικά χαρακτηριστικά, που έφθανε μέχρι την άρνηση ύπαρξης του κορονοϊού και της χρησιμότητας των εμβολίων. Αυτού του είδους οι αντιδράσεις μαζί με την κοινωνική ανοχή, που φαίνεται να υπάρχει για τους καθημερινούς θανάτους από κορονοϊό (για τους οποίους ιδίως στην  χώρα μας φταίει κυρίως το εγκαταλειμμένο και διαλυμένο δημόσιο σύστημα υγείας), διευκόλυναν στην αλλαγή του τρόπου διαχείρισης της πανδημίας και τη στροφή των περισσοτέρων χωρών στον κοινωνικό δαρβινισμό, δηλαδή στην ανοσία της αγέλης. Κορυφαία εξαίρεση  αποτελεί η Κίνα με την γραμμή της «μηδενικής ανοχής» προς τον κορονοϊό. Ποιός από τους δύο τρόπους  διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης είναι αποτελεσματικότερος θα φανεί. Ωστόσο μέχρι τώρα η Κίνα φαίνεται να δείχνει μεγαλύτερη ευαισθησία και αποτελεσματικότητα στην υπεράσπιση της ζωής των πολιτών της και αυτό της δίνει σοβαρό ιδεολογικό και ηθικό πλεονέκτημα στο γεωπολιτικό Μεγάλο Παιχνίδι που βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει για έπαθλο την παγκόσμια ηγεμονία.

Νέα Εποχή

Όσοι πιστεύουν ότι με το τέλος της πανδημίας θα ξαναγυρίσουμε στην ζωή μας, έτσι όπως ήταν πριν, νομίζω πως θα διαψευστούν. Βρισκόμαστε σε μία από τις σπάνιες ιστορικές περιόδους, όπου όλα θα αλλάξουν. Ο κορονοϊός είναι ο καταλύτης αλλαγών που επιβάλουν οι επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις. Η γενικευμένη εφαρμογή στην παραγωγή  της τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελέσει σοκ για τους εργαζόμενους, αφού εκτιμάται ότι θα χαθούν πάρα πολλές θέσεις εργασίας (ορισμένοι μιλούν για απώλεια του 50% των σημερινών θέσεων, κυρίως στον χώρο της χαμηλής ειδίκευσης εργασίας ). Η  βαθιά αλληλεξάρτηση των χωρών  που προκαλεί το επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, ο οικουμενικός πλέον  καπιταλισμός και η ξέφρενη εκμετάλλευση της φύσης δημιουργούν αξεδιάλυτες αντιθέσεις και προβλήματα πλανητικών διαστάσεων. Το σημερινό παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο βρίσκεται σε αδιέξοδο, χρειάζεται αντικατάσταση του με άλλο φιλικό στην φύση και τον άνθρωπο, ώστε να αντιμετωπιστούν οι σοβαρότατοι κίνδυνοι που σχετίζονται με την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την κλιματική αλλαγή.

Αναπόφευκτες είναι οι αλλαγές στην εργασία. Η επέκταση της τηλε-εργασίας δημιουργεί έναν νέο διαχωρισμό προνομιούχων και μη προνομιούχων εργαζόμενων. Οι εργαζόμενοι μέσω του διαδικτύου και εφόσον είναι ακριβές ότι μπαίνουμε σε εποχή αυξημένης νοσηρότητας, είναι προφανώς ευνοημένοι και ασφαλέστεροι έναντι εργαζομένων «στην πρώτη γραμμή». Την ίδια στιγμή βέβαια όσοι μπορούν να εργάζονται διαδικτυακά θα είναι πιο δύσκολο να αποκτήσουν  ένα βασικό κοινωνικό χαρακτηριστικό των εργαζομένων, την συνείδηση των κοινών τους συμφερόντων και την δυνατότητα φυσικής επικοινωνίας  συνεννόησης  συντονισμού και δράσης, που εξασφάλιζε η συνεύρεση τους  στο ίδιο χώρο εργασίας.

Τμήματα εργαζομένων, όπως οι υγειονομικοί, υποβαθμίζονται εργασιακά αφού επιδεινώνονται οι συνθήκες εργασίας τους με αύξηση του εργασιακού στρες, του χρόνου εργασίας  και των κινδύνων για την υγεία τους.  Η συστηματική μελέτη των  χαρακτηριστικών της σύγχρονης εργατικής τάξης, τουλάχιστον για όσους μιλάνε στο όνομα της, είναι όρος προκειμένου να συμμετάσχει σαν «τάξη δι΄εαυτήν» στις συγκρούσεις που αναπόφευκτα θα προκαλέσουν οι επερχόμενες οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές  αλλαγές. Ξεκινάει μία εποχή πολύ μεγάλης αστάθειας όπου καμία βεβαιότητα του παρελθόντος δεν θεωρείται δεδομένη. Εκείνο που θα καθορίσει  την κατεύθυνση, το περιεχόμενο των αλλαγών που θα γίνουν και το τελικό σημείο ισορροπίας  δεν θα είναι ένα τεχνοκρατικό σχέδιο αλλά οι ταξικοί συσχετισμοί. Σε τελική ανάλυση είναι η ταξική πάλη που θα βάλει τη σφραγίδα της στις εξελίξεις.   

πηγη: kommon.gr

Γεράσιμος Λιβιτσάνος

▸ Σε αδιέξοδο φαίνεται να βρίσκεται η κυβέρνηση για τη συνέχεια

Το βασικό ζήτημα που προβληματίζει το κυβερνητικό επιτελείο είναι πως δεν φαίνεται να «βγαίνει» ο βασικός σχεδιασμός με τον οποίο πορεύθηκε τα πρώτα δύο χρόνια διακυβέρνησής της η ΝΔ: Δηλαδή το σενάριο των δύο απανωτών εκλογικών αναμετρήσεων, που πρακτικά θα συνιστούσε το «κάψιμο της απλής αναλογικής» — του εκλογικού συστήματος που ψηφίστηκε το 2016 από τον ΣΥΡΙΖΑ και το οποίο διατηρεί το καλπονοθευτικό όριο του 3% για είσοδο στη βουλή.

Με αυτό το σχέδιο ως «μπούσουλα» η κυβέρνηση άλλαξε τον εκλογικό νόμο τον Ιανουάριο του 2020 με ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής που προβλέπει όμως κλιμακωτό «μπόνους» εδρών για το πρώτο κόμμα. θυμίζουμε ότι με βάση τις συνταγματικές προβλέψεις, εφόσον ένας εκλογικός νόμος ψηφιστεί με λιγότερους από 200 βουλευτές ισχύει από την μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση, ενώ αν συγκεντρώσει τα 2/3 των βουλευτών, από τις επόμενες. Ο νόμος που πρότεινε η ΝΔ ψηφίστηκε μόνο από τους βουλευτές της και σύμφωνα με όσα προβλέπει, αν το πρώτο κόμμα πάρει πάνω από 25%, έχει «μπόνους» 20 εδρών και 1 έδρα για κάθε επιπλέον 0,5%. Δηλαδή, για να επιτευχθεί αυτοδυναμία χρειάζεται ένα ποσοστό της τάξης του 38%. Όμως το ποσοστό αυτό δεν φαίνεται πλέον εφικτό για τη Νέα Δημοκρατία. Οι άτυπες δημοσκοπήσεις που έχει στα χέρια του το Μαξίμου, δείχνουν ποσοστά που δεν ξεπερνούν το 34-35% στο πιο αισιόδοξο σενάριο. Αυτά, χωρίς να συνυπολογίσει κανείς τον αστάθμητο παράγοντα της χαλαρής ψήφου στις εκλογές με «απλή αναλογική». Έτσι, κάθε σενάριο για τον χρόνο της προσφυγής στις κάλπες είναι «ανοιχτό».

Ταυτόχρονα, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται εγκλωβισμένη πολιτικά στα αδιέξοδά των κεντρικών επιλογών της. Κυρίως στις δεσμεύσεις της απέναντι στο εγχώριο και ξένο κεφάλαιο, που είναι τόσο ισχυρές, ώστε να μην της επιτρέπουν να λειτουργήσει με τη λογική των στοιχειωδών προεκλογικών παροχών. Την ίδια στιγμή που η οικονομική ύφεση λόγω της πανδημίας και η ακρίβεια δημιουργούν δυσαρέσκεια στα ευρύτερα λαϊκά στρώματα, συμπεριλαμβανομένης της εκλογικής της βάσης. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Γιάννη Οικονόμου σχετικά με το ενδεχόμενο να υπάρξει μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Επισήμανε ότι «δεν πρέπει να διακινδυνεύσουμε τη σταθερότητα της οικονομίας και την πορεία της χώρας, μια πορεία που μας επιτρέπει να προσελκύουμε επενδύσεις». Προσθέτοντας, μάλιστα, ότι «η σωστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού είναι μια βασική προτεραιότητα της Κυβέρνησης, που δεν αφορά μόνο εμάς εδώ στη χώρα, αφορά και την οπτική του πώς βλέπουν τη χώρα και απ’ έξω».

Έτσι η κυβέρνηση αρκείται σε μέτρα που επιχειρούν να «μπετονάρουν» τον σκληρό πυρήνα των κοινωνικών στρωμάτων που ψηφίζουν ΝΔ, όπως η μείωση των φορολογικών συντελεστών για τη μεταβίβαση μεγάλης ακίνητης περιουσίας που πρόσφατα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός.

Τέλος, στο κυβερνητικό επιτελείο υπήρξαν σκέψεις για νέα αλλαγή του εκλογικού νόμου, που όμως δεν φαίνεται τελικά να προκρίθηκε. Ενώ έχει καταγραφεί και έντονη φημολογία για την αναζήτηση διακομματικών λύσεων με τεχνοκράτη πρωθυπουργό. Ένα σενάριο που δεν φαίνεται να «προχωράει» για την ώρα.

πηγη: prin.gr

Υπόψη κας Προέδρου και μελών του Δ.Σ

Όπως γνωρίζετε με αποφάσεις της προηγούμενης Διοίκησης και του Προέδρου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) έχει μπλοκαριστεί η υπογραφή και ανανέωση της ΣΣΕ επί σειρά ετών…

Υπενθυμίζουμε ότι η τελευταία ΣΣΕ που υπογράφτηκε μεταξύ των δύο φορέων είναι αυτή του 2010!

Στα 12 χρόνια που μεσολάβησαν ο ελληνικός και ελληνόκτητος εμπορικός στόλος αυξήθηκε σημαντικά, οι θέσεις των ελλήνων Ναυτεργατών το ίδιο διάστημα έχουν συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο, η κερδοφορία των Ναυτιλιακών επιχειρήσεων της ποντοπόρου Ναυτιλίας έχει εκτιναχθεί στα ύψη ενώ με δική σας πρωτοβουλία (ΕΕΕ) έχει καταργηθεί για τα πληρώματα και τους κατώτερους αξιωματικούς η ΣΣΕ και έχει αντικατασταθεί σύμφωνα με τα «διεθνή κρατούντα» δηλαδή τις αντίστοιχες ΣΣΕ της ITF που έχουν εφαρμογή για τους αλλοδαπούς Ναυτεργάτες των τρίτων χωρών!!

Επίσης την ίδια περίοδο έχουν πραγματοποιηθεί πλήθος ευνοϊκών ρυθμίσεων και μέτρων για εσάς από την πλευρά των κυβερνήσεων σε ζητήματα που αφορούν τις εκάστοτε αξιώσεις σας:

-          Επανακατοχύρωση των συνταγματικών διατάξεων για την φορολογία των πλοίων!

-          Ευνοϊκή ρύθμιση από τα όργανα της Ε.Ε σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των πλοίων!

-          Εθελοντική φορολογία (για τα πλοία άνω των 4.500 κοχ) την περίοδο των μνημονίων και της οικονομικής κρίσης ενώ για τους μισθωτούς, συνταξιούχους κλπ υποχρεωτικό φορολογικό χαράτσωμα….

-          Επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις στα προβλεπόμενα από τον όρο 8 του άρθρου 13 του ν.δ 2687/53 σχετικά με τον αριθμό των ελλήνων Ναυτεργατών που προβλέπονται στις εγκριτικές πράξεις των πλοίων. Όλα αυτά με το φαιδρό επιχείρημα της πανδημίας…..

Επίσης η διεθνής πανδημία δημιούργησε νέα επιπρόσθετα και αφόρητα προβλήματα για τους Ναυτεργάτες όπως είναι: ο μακροχρόνιος εγκλωβισμός τους (λόγω περιορισμών και απαγορεύσεων στις μετακινήσεις και στους αυστηρότερους ελέγχους) που αυτό παράγει ως αποτέλεσμα από την μια οι Ναυτεργάτες να μην μπορούν να μεταβούν στα λιμάνια και στα πλοία για να εργαστούν και από την άλλη για αυτούς που είναι μέσα στα ίδια τα πλοία να παραβιάζεται ασύστολα η ΣΣΕ και τα κατοχυρωμένα για αυτούς δικαιώματα!!!

Μέσα σε αυτό το αντεργατικό σκηνικό υπήρξε εμμονή από την πλευρά της ΕΕΕ η ΣΣΕ να «παγώσει» ενώ την ίδια στιγμή το Ναυτεργατικό εισόδημα στα χρόνια των μνημονίων να έχει δεχθεί συντριπτικό πλήγμα με σειρά μέτρων που μειώνουν τα εισοδήματά τους.

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

-          Την θέσπιση εισφοράς αλληλεγγύης.

-          Την αύξηση της φορολογίας πληρωμάτων και αξιωματικών.

-          Τον ΕΝΦΙΑ και σειρά ακόμη πολιτικών που συνέτειναν οι μισθοί τους να οδηγηθούν σε περαιτέρω μείωση.

Το συμπέρασμα που συνάγεται απ’ όλα τα παραπάνω είναι: τόσο στην περίοδο των σκληρών μνημονιακών πολιτικών, όσο και στην πανδημία, τα θύματα ήταν και παραμένουν οι Ναυτεργάτες.

Αντίθετα, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, ο ελληνικός εφοπλισμός όλα αυτά τα χρόνια όχι μόνο διατήρησε αλλά αύξησε και μεγέθυνε τα κέρδη του και εξακολούθησε να βρίσκεται στην κορυφή της παγκόσμιας Ναυτιλίας!!

Σύμφωνα με αυτά τα αναμφισβήτητα δεδομένα επιβάλλεται:

-          Να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την ανανέωση και υπογραφή της ΣΣΕ για τα πλοία άνω των 4500 κοχ.

-          Να δοθούν ουσιαστικές αυξήσεις που καλύπτουν τα συρρικνωμένα εισοδήματα των Ναυτεργατών.

Θέλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι η ΠΕΝΕΝ δεν αποδέχεται τις ρυθμίσεις που προβλέπονται για τους μισθούς των Ναυτεργατών με βάση τον αντιδραστικό νόμο 4714/2020 και κατά συνέπεια η διαπραγμάτευση και η συμφωνία πρέπει να αφορά το σύνολο των Ναυτεργατών που απασχολείται στην ποντοπόρο Ναυτιλία.

Υπενθυμίζουμε σε εσάς ότι πρόσφατα υπογράφτηκε όπως και τα προηγούμενα χρόνια ΣΣΕ για την επιβατηγό Ναυτιλία (Ακτοπλοΐα – διεθνείς γραμμές εξωτερικού – Πορθμεία).

Σε κάθε περίπτωση και εφόσον συνεχιστεί η ίδια ανεπίτρεπτη αδιάλλακτη τακτική σας, η ΠΕΝΕΝ έχει προτείνει στα όργανα της ΠΝΟ την πραγματοποίηση 48ωρης προειδοποιητικής απεργιακής κινητοποίησης για όλα τα πλοία της φορτηγού Ναυτιλίας που προσεγγίζουν ελληνικά λιμάνια.

Ταυτόχρονα η Ένωσή μας το αμέσως επόμενο διάστημα αυτοτελώς θα αναπτύξει πολύμορφες δράσεις έχοντας στο επίκεντρο την αξίωσή μας για υπογραφή ΣΣΕ στην κατηγορία των πλοίων που εκπροσωπείτε.

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ

«Καίνε» Γλυφάδα και Παλαιό Ψυχικό, όπου οι τιμές σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν να είναι έξι φορές πάνω από τη μέση τιμή στην αγορά - Οι υψηλές προσδοκίες των ιδιοκτητών σε πολλές περιπτώσεις δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς

Ένα πολυτελές καινούριο διαμέρισμα στην περιοχή του Γκολφ της Γλυφάδας με πισίνα, με επιφάνεια 230 τ.μ. και υψηλές ενεργειακές προδιαγραφές, πωλείται αυτή την περίοδο με τιμή πάνω από 4 εκατ. ευρώ ή άλλιώς κοντά στα 18.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η τιμή είναι έξι φορές επάνω σε σύγκριση με τη μέση τιμή που καταγράφεται στην αγορά για το δημοφιλές προάστιο των νοτίων προαστίων, που είναι σταθερά μία από τις πρώτες επιλογές τόσο για τους Ελληνες όσο και για τους ξένους υποψήφιους αγοραστές.

Πέντε με έξι φορές επάνω είναι και οι ανώτατες τιμές που καταγράφονται αυτή τη στιγμή και στην περίπτωση του Παλαιού Ψυχικού, σε σύγκριση με τη μέση τιμή των 2.500 ευρώ ανά τ.μ. των βορείων προαστίων που βρίσκονται πιο κοντά στο κέντρο, όπως κατατάσσουν την περιοχή οι μεσίτες: για διαμέρισμα πιο καινούριο, όπως πλασάρεται στις αγγελίες, κατασκευής του 2009, δευτέρου ορόφου και επιφάνειας 99 τ.μ. η ζητούμενη τιμή είναι στο 1,3 εκατ. ευρώ ή αλλιώς κοντά στα 13.500 ευρώ ανά τ.μ.! Μάλιστα, όταν πρόκειται για μονοκατοικία 150 τ.μ. στην περιοχή του Αρσακείου σε οικόπεδο 1.150 τ.μ., με υπόλοιπο συντελεστή δόμησης, το νούμερο ανεβαίνει στα 2,2 εκατ. ευρώ ή αλλιώς πάνω από 14.500 ευρώ ανά τ.μ.

Κι ενώ πλέον έχει μπει η τρίτη χρονιά της πανδημίας, στην εγχώρια αγορά κατοικίας η άνοδος των τιμών, είτε πρόκειται για αγορά είτε για ενοικίαση, συνεχίζεται και μάλιστα με πιο έντονους ρυθμούς τους τελευταίους μήνες, ακολουθώντας, άλλωστε, και την τάση που καταγράφεται μέσα στην πανδημία στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές.

Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις -και αυτό δεν αφορά μόνο τα ακριβά ακίνητα της Γλυφάδας και του Παλαιού Ψυχικού που βρίσκονται ούτως ή άλλως ψηλά ως προς τη ζήτηση- παρατηρούνται μεγάλες διακυμάνσεις ανά περιοχή και ανά ακίνητο, με τις τιμές να βασίζονται τώρα περισσότερο στις προσδοκίες των ιδιοκτητών, παρά στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς, επιβεβαιώνοντας ένα από τα διαχρονικά προβλήματα της εγχώριας κτηματαγοράς που στερείται διαφάνειας.

Και αυτό συμβαίνει ενώ οι Ελληνες, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, έχουν το αρνητικό ρεκόρ στην Ε.Ε. ότι δαπανούν το μεγαλύτερο ποσοστό πανευρωπαϊκά επί του συνολικού τους εισοδήματος για τα κόστη του σπιτιού τους (σχεδόν το 37%), όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι στο 20%, διαμένουν σε μικρότερο σπίτι σε σχέση με τον μέσο όρο των υπόλοιπων Ευρωπαίων, ενώ είναι πιο χαμηλά πλέον στην ευρωπαϊκή κατάταξη και ως προς το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης που έχει πέσει στο 74,6% σε σχέση με τα προ (δημοσιονομικής) κρίσης επίπεδα, με άλλες ευρωπαϊκές χώρες να προηγούνται.

Σε σχέση με τις υπέρμετρες απαιτήσεις των ιδιοκτητών, είναι ενδεικτικό ότι υπάρχουν σε αυτή τη συγκυρία ουκ ολίγα παλιά διαμερίσματα στην Κυψέλη (μια περιοχή που δεν συγκαταλέγεται σε αυτές της πρώτης γραμμής, με μεγάλη προσφορά άνω των 2.000 ακινήτων προς πώληση), τα οποία πωλούνται από 3.000 έως 4.000 ευρώ ανά τ.μ. επειδή μπορεί να είναι ανακαινισμένα, να έχουν ωραία θέα ή απλά να είναι… μίνιμαλ. Ψηλότερα είναι τα νούμερα για τα καινούρια διαμερίσματα. Ενδεικτικά παραθέτουμε την παρακάτω περίπτωση: ημιτελές διαμέρισμα 78 τ.μ. στην περιοχή της Ανω Κυψέλης – Ευελπίδων, πρώτου ορόφου, έτους κατασκευής 2020, πωλείται προς 258.000 ευρώ.

Ανοδος των τιμών

Ως προς την πορεία των τιμών πώλησης, η άνοδος της αγοράς συνεχίζεται και μάλιστα με επιταχυνόμενους ρυθμούς, όπως προκύπτει από την ανάλυση της εγχώριας αγοράς κατοικίας στο τέλος του 2021, που πραγματοποίησε η εταιρεία συμβούλων ακινήτων Delfi Partners & Company, έχοντας επεξεργαστεί και τα στοιχεία από το δίκτυο ηλεκτρονικών αγγελιών Spitogatos.

Ειδικότερα:
■ Η αύξηση των τιμών πώλησης κατοικιών μέσα σε έναν χρόνο στην Αθήνα διαμορφώνεται σε διψήφιο ποσοστό, άνω του 10%, για τις περιοχές που έχουν ξεκινήσει από χαμηλή βάση, όπως είναι τα προάστια του Πειραιά (+11,2%) και τα δυτικά προάστια (+10%) και ακολουθούν με μονοψήφιο, υψηλό ποσοστό, στο +8,7%, τα βόρεια προάστια που είχαν μείνει πιο πίσω το προηγούμενο διάστημα.

■ Η ακριβότερη μέση τιμή πώλησης στην Αττική στα τέλη του 2021 καταγράφεται, όπως είναι εύλογο, στα νότια προάστια, με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται στα 2.872 ευρώ ανά τ.μ., και ακολουθούν τα βόρεια προάστια με 2.500 ευρώ, ενώ το κέντρο της Αθήνας έχει μέση τιμή κοντά στα 1.636 ευρώ. Σε όλες τις περιπτώσεις, βέβαια, παρατηρούνται μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα με το σπίτι, την ειδικότερη τοποθεσία, αλλά και το αν έχει γίνει ανακαίνιση από τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, έχουν πολύ υψηλές προσδοκίες.

■ Οπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Delfi, oι πιο υποσχόμενες περιοχές από πλευράς απόδοσης, σε αυτή τη φάση, δεν αφορούν τα γνωστά ακριβά προάστια, που ήταν και οι πρώτες περιοχές με μεγάλη άνοδο στη σταδιακή ανάκαμψη της αγοράς μετά τη δημοσιονομική κρίση της χώρας.

Ως προς τα χαρακτηριστικά της αγοράς:
■ Για τα καινούρια ακίνητα η ψαλίδα μεγαλώνει ανάλογα με την περιοχή αλλά και τις προδιαγραφές εκάστου ακινήτου, με σαφή την προσπάθεια από πλευράς των κατασκευαστών στα καινούρια διαμερίσματα για όσο το δυνατόν περισσότερες παροχές, με έμφαση κυρίως στις υψηλές ενεργειακές προδιαγραφές.

■ Για τις παλαιότερες κατασκευές, ιδίως αν βρίσκονται σε καλές θέσεις και έχουν το κατάλληλο μέγεθος, υπάρχει ζήτηση εφόσον η τιμή είναι λογική, διότι ο αγοραστής πλέον, μετά και την εμπειρία του COVID-19, έχει υψηλότερα στάνταρ για το σπίτι όπου θέλει να μείνει και θέλει να διαθέσει οπωσδήποτε χρήματα για την αναβάθμισή του.

■ Iδιαίτερη είναι η περίπτωση για ακίνητα ειδικών προδιαγραφών για τα οποία δεν υπάρχει ταβάνι και τα πάντα είναι θέμα τιμής. Ετσι, ένα αρχοντικό σπίτι στην περιοχή των Ανακτόρων στο κέντρο της Αθήνας μπορεί να πωλείται 16.000-17.000 ευρώ το τ.μ. και ακόμη παραπάνω. Αντίστοιχα συμβαίνει και για προνομιακά σπίτια κοντά στην Ακρόπολη: ανακαινισμένη μονοκατοικία κοντά στον Ιερό Βράχο, μόλις 90 τ.μ., πωλείται αυτή τη στιγμή 1,35 εκατ. ευρώ ή αλλιώς 15.000 ευρώ ανά τ.μ.

Το φαινόμενο της ανόδου μέσα στην πανδημία είναι πανευρωπαϊκό. Μάλιστα προ ημερών η Eurostat ανακοίνωσε ότι με βάση τα στοιχεία έως και το γ’ τρίμηνο του 2021 οι τιμές πώλησης των κατοικιών παρουσιάζουν την υψηλότερη άνοδο της τελευταίας δεκαπενταετίας πανευρωπαϊκά, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 9,2% στο τέλος του γ’ τριμήνου για την Ε.Ε. και λίγο χαμηλότερα, στο 8,8%, για τις αγορές της Ευρωζώνης. Η έλλειψη προσφοράς καλών ακινήτων, η οποία μάλιστα είναι πολύ έντονη και στη χώρα μας, η στροφή του κοινού στην αγορά κατοικίας με υψηλότερες προδιαγραφές, η οποία αναδείχθηκε περισσότερο μέσα στην πανδημία, αλλά και τα χαμηλά επιτόκια στεγαστικών δανείων θεωρούνται οι βασικές αιτίες για την άνοδο των τιμών πανευρωπαϊκά, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περαιτέρω άνοδο τη φετινή χρονιά, ενδεχομένως με πιο ήπιους ρυθμούς τους επόμενους μήνες.

Διψήφιο ποσοστό ανόδου και στα ενοίκια

Μεγάλη άνοδος σε ετήσια βάση παρατηρείται και στις τιμές των ενοικίων, όπου, όπως αναφέρεται στην ανάλυση της Delfi, η αύξηση είναι σε διψήφιο ποσοστό, στο 12%, στα βόρεια προάστια, με μέση τιμή στα 9,6 ευρώ ανά τ.μ. Βασική αιτία, το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες περιοχές άρχισαν να ανακάμπτουν με πιο αργούς ρυθμούς μετά τη δημοσιονομική κρίση της χώρας. Ακόμη μεγαλύτερη, στο 12,3%, είναι η αύξηση στα ενοίκια στις περιοχές περιφερειακά της Αθήνας, γεγονός που μπορεί να εξηγηθεί, έως έναν βαθμό, από την ανάγκη των Αθηναίων μέσα στην πανδημία να έχουν μια κοντινή εναλλακτική απόδρασης για τα Σαββατοκύριακα.

Πού καταγράφονται οι υψηλότερες τιμές στην Αττική; Οπως είναι φυσικό, στα νότια προάστια με μέση τιμή πάνω από 10 ευρώ ανά τ.μ., έστω κι αν η αύξηση σε σύγκριση με το 2020 είναι μικρή, στο 3,3%, δεδομένου ότι ήδη οι περιοχές στο παραλιακό μέτωπο της Αθήνας έχουν τρέξει με πολύ ταχύτερους ρυθμούς πολύ νωρίτερα, από το 2018. Αντίστοιχα έχει συμβεί και στην περιοχή του κέντρου της Αθήνας, όπου οι τιμές των ενοικίων έως το τέλος του 2021 καταγράφουν σε ετήσια βάση μικρή μείωση, κατά 0,8%, με τη μέση τιμή πάντως να είναι υψηλή, στα 8,8 ευρώ ανά τ.μ.

Τα νούμερα της Eurostat

Τα νούμερα για τις τιμές πώλησης των κατοικιών και τα ενοίκια επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της Eurostat, η οποία δημοσίευσε αναλυτικά στοιχεία για τη σχέση των Ευρωπαίων με το σπίτι τους, βασιζόμενη σε νούμερα του 2020.

Σύμφωνα με αυτά, οι Ελληνες, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, ξοδεύουν πολύ περισσότερα για τις στεγαστικές τους ανάγκες. Κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. το 1/5 του διαθέσιμου εισοδήματος των Ευρωπαίων κατευθύνεται σε δαπάνες για το σπίτι τους – με μεγάλες διακυμάνσεις ανά χώρα. Συγκεκριμένα, οι Ελληνες έχουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση πανευρωπαϊκά, με το 36,6% του εισοδήματός τους, οι Γερμανούς ακολουθούν με 29,7% και οι Δανοί είναι στην τρίτη θέση, διαθέτοντας το 26,4% του εισοδήματός τους. Οι γείτονες Βούλγαροι ακολουθούν με το 23,2% του εισοδήματός τους και εν συνεχεία οι Ολλανδοί και οι Σουηδοί, που είναι επίσης πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Σε ό,τι αφορά τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης και το πού ζουν οι Ευρωπαίοι (σε διαμέρισμα ή μεμονωμένη κατοικία), το ποσοστό στην Ε.Ε. είναι στο 70%, με το υπόλοιπο 30% να νοικιάζει, με την Ελλάδα να είναι κοντά στο 75%, χαμηλότερα από την Πορτογαλία που είναι πάνω από 77% και την Ισπανία που είναι λίγο πάνω από 75%. Τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης παρατηρούνται στη Ρουμανία (96%) και ακολουθούν επίσης με ποσοστά άνω του 90% η Σλοβακία, η Κροατία και η Ουγγαρία. Σχεδόν 6 στους 10 Ελληνες, κοντά στο 59%, στα αστικά κέντρα και την Περιφέρεια, μένουν σε διαμέρισμα, με την Ελλάδα μάλιστα μαζί με την Ισπανία (66%), τη Λετονία, την Εσθονία και τη Λιθουανία να είναι οι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά αυτών που διαμένουν σε διαμέρισμα, σε αντίθεση π.χ. με το 92% των Ιρλανδών που μένει σε μεμονωμένη κατοικία. Στην Ε.Ε. συνολικά το 53% των Ευρωπαίων ζει σε μεμονωμένη κατοικία και το υπόλοιπο 46% σε διαμερίσματα, ενώ υπάρχει κι ένα πολύ μικρό ποσοστό, κοντά στο 1%, που μένει σε άλλου είδους στέγη, όπως σε σκάφη, φορτηγά κ.ά.

Ως προς την πορεία των τιμών των ενοικίων και των τιμών πώλησης, η Ελλάδα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη πτώση -και μάλιστα σε διψήφιο ποσοστό- την τελευταία δεκαετία, από το 2010 μέχρι και το α’ εξάμηνο του 2021, ακριβώς λόγω της κατάρρευσης της αγοράς μέσα στη δημοσιονομική κρίση. Η Eurostat καταγράφει την Ελλάδα και την Κύπρο ως τις δύο μοναδικές περιπτώσεις στην Ε.Ε. με πτώση την περίοδο αυτή σε ενοίκια και τιμές πώλησης κατοικιών, με τη χώρα μας να αναδεικνύεται πρωταθλήτρια, με ποσοστό πτώσης στις τιμές πώλησης στο 28% και στα ενοίκια στο 25%. Ο μέσος όρος αύξησης των τιμών πώλησης των κατοικιών στην Ε.Ε. αγγίζει το 34% από το 2010 μέχρι σήμερα και των ενοικίων κοντά στο 16%. Οι Ελληνες, με αναλογία 1,3 δωμάτια ανά κάτοικο (όπως και οι Βούλγαροι), ανήκουν στις εθνικότητες με τα μικρότερα σπίτια, με τον μέσο όρο της Ε.Ε. να είναι στο 1,6, ενώ πιο κάτω από την Ελλάδα είναι οι Κροάτες, οι Λετονοί, οι Πολωνοί, οι Σλοβάκοι και οι Ρουμάνοι – στους τελευταίους αναλογεί 1,1 δωμάτιο.

πηγη: newmoney.gr