του Βασίλη Λιόση

Η λεκτική υπερβολή του τίτλου στοχεύει στο να αναδείξει εμφατικά το έωλο των επιχειρημάτων της θεωρίας του Φράνσις Φουκουγιάμα που εδώ και πολύ καιρό έχει καταρρεύσει με πάταγο. Το 1989 ο Φουκουγιάμα έγραψε ένα άρθρο με το οποίο υποστήριξε πως οι λόγοι που εξέθρεψαν τους πολέμους και τις επαναστάσεις έπαψαν πια να υπάρχουν. Δεν ήταν η πρώτη φορά που υποστηριζόταν το τέλος της ιστορίας. Είχαν προηγηθεί ο Χέγγελ, ο Κουρνό και ο Κοζέβ. Τώρα, όμως, αυτή η θεωρητική διαπίστωση έγινε τη χρονιά που η αστική παλινόρθωση ήταν πλέον γεγονός στην ΕΣΣΔ και στις υπόλοιπες σοσιαλιστικές χώρες κι έτσι φαινόταν ότι αποκτούσε ατράνταχτη αποδεικτική ισχύ. Το αρχικό του κείμενο μετατράπηκε λίγο αργότερα στο γνωστό βιβλίο υπό τον τίτλο «Το Τέλος της Ιστορίας και ο Τελευταίος Άνθρωπος».  

                Το βιβλίο του Φουκουγιάμα πολυδιαφημίστηκε, πραγματοποιήθηκε πλήθος συζητήσεων και αφιερωμάτων, προβλήθηκε ως ένα είδος νέας φιλοσοφικής Βίβλου. Ο καπιταλισμός έπαιρνε την εκδίκησή του για το 1917. Ωστόσο, δεν χρειάστηκε πολύς καιρός για να φανεί η κενότητα της εν λόγω θεωρίας. Τα γεγονότα είναι πεισματάρικα και όποιο θεωρητικό σχήμα κι αν έχει διαμορφωθεί μπορεί να καταρρεύσει σαν πύργος από τραπουλόχαρτα. Το 1991 οι Αμερικανοί επεμβαίνουν στο Ιράκ (καταιγίδα της ερήμου), το 1991 ξεκινάνε οι επεμβάσεις στα Βαλκάνια, το 1992 οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ επεμβαίνουν στη Σομαλία, το 1994 το ΝΑΤΟ εξαπολύει βομβαρδισμούς στους Σερβοβόσνιους, το 1996 ξεκινά η επιχείρηση «αλεπού της ερήμου» ενάντια στο Ιράκ, το 1999 βομβαρδίζεται ανελέητα η Γιουγκοσλαβία, το 2001 ξεκινά η επέμβαση στο Αφγανιστάν, το 2003 οι ΗΠΑ επεμβαίνουν και πάλι στο Ιράκ, το 2011 ξεκινάνε πολεμικές επιχειρήσεις ενάντια στη Λιβύη από Γαλλία, Αγγλία και ΝΑΤΟ, το 2011 ξεκινά εμφύλιος στη Συρία με εμπλοκή ευρωπαϊκών δυνάμεων, της Ρωσίας, της Τουρκίας και των ΗΠΑ, το 2013 εγκαθιδρύεται στην Ουκρανία φιλοφασιστικό καθεστώς με τη στήριξη της Δύσης έπειτα από σκληρές κοινωνικές συγκρούσεις.

Από τα τέλη του 20ου αιώνα κι εντεύθεν παρουσιάστηκε μία σειρά καθεστώτων στις χώρες της Λ.  Αμερικής που αμφισβήτησαν την εξάρτηση των χωρών τους από τις ΗΠΑ (Βενεζουέλα, Βολιβία κ.ά.).

Το 1992 λαμβάνει χώρα εξέγερση στο Λος Άντζελες μετά από δίκη που αθώωσε τέσσερις αξιωματικούς της αστυνομικής υπηρεσίας για τη χρήση υπερβολικής βίας στη σύλληψη και τον ξυλοδαρμό του Ρόντνεϊ Κινγκ. Ειδικά τα τελευταία χρόνια σημειώθηκαν μαζικές εξεγέρσεις, με μεγάλη διάρκεια. Ενδεικτικά αναφερόμαστε στην ελληνική διετία 2010-2012, στα κίτρινα γιλέκα της Γαλλίας, στα πρόσφατα γεγονότα της Χιλής και φυσικά στην τωρινή εξέγερση στην Αμερική.

Αυτά είναι μόνο μερικά από τα γεγονότα που αποδεικνύουν πως τα θεωρητικά φληναφήματα του Φουκουγιάμα ήταν και είναι αυτό ακριβώς: φληναφήματα. Θα σταθούμε λίγο παραπάνω στα τελευταία εξεγερσιακά γεγονότα. Βρισκόμαστε σε μία εποχή που α) ο νεοφιλελευθερισμός έχει καταγάγει συντριπτική νίκη πολιτικά, β) η ακροδεξιά και οι φασιστικές δυνάμεις βρίσκονται σε ανοδική τροχιά, γ) η σοσιαλδημοκρατία είναι ένα άταφο πτώμα, δ) το κομμουνιστικό κίνημα εξακολουθεί και βρίσκεται σε μία βαθιά και παρατεταμένη κρίση και ε) οι μέθοδοι χειραγώγησης των συνειδήσεων είναι τόσο πολυπλόκαμοι και επιστημονικά στημένοι που δεν έχουν προηγούμενο. Κι όμως! Παρόλο αυτό το «σκοτεινό» πλαίσιο υπάρχουν οι αντικειμενικοί λόγοι, δηλαδή οι λόγοι που είναι ανεξάρτητοι από τη δράση του όποιου υποκειμενικού παράγοντα και που εν τέλει κινητοποιούν τις μάζες. Και οι λόγοι αυτοί είναι η ταξική πόλωση, ο ρατσισμός, η φτώχια, η ανεργία, η κρατική καταστολή.

Έγραφε ο Φουκουγιάμα στο «περίφημο» πόνημά του: «Στις ευημερούσες δημοκρατίες, το πρόβλημα της φτώχιας έχει μετασχηματιστεί από πρόβλημα κάλυψης των φυσικών αναγκών σε πρόβλημα αναγνώρισης. Εκείνο που περισσότερο θίγεται στους φτωχούς ή άστεγους είναι η αξιοπρέπειά τους και όχι τόσο η φυσική τους ευημερία». Τι μας έλεγε, λοιπόν, η «εμβριθής» ανάλυση του Φουκουγιάμα; Ότι ουδόλως παίζουν ρόλο οι ταξικές ανισότητες. Το ηθικό πρόβλημα είναι αυτό που προέχει. Οι φτωχοί δεν δυσανασχετούν επειδή είναι φτωχοί, αλλά γιατί δεν τυγχάνουν σεβασμό! Αν ο άλλος πόλος επεδείκνυε έναν βαθμό σεβασμού, τότε θα ήταν όλα καλώς καμωμένα. Είναι να απορεί κάποιος και να αναρωτιέται αν όλα αυτά είναι προϊόντα θεωρητικής ανεπάρκειας για να μην πούμε κάτι χειρότερο ή εντεταλμένης υπηρεσίας.

Η βάση εξέγερσης των ανθρώπων ήταν και είναι κατά βάση υλική. Ακόμη κι αν τους κινητοποιήσει ένας λόγος όπως η δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ  πίσω από την κινητοποίησή τους υπάρχουν και άλλα «ελατήρια»: οι άστεγοι στις ΗΠΑ φτάνουν τις 600.000, σχεδόν 20.000.000 ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχιας, 40.000.000 Αμερικανοί ενεγράφησαν στους καταλόγους ανεργίας την περίοδο της πανδημίας, ενώ από την άλλη μεριά υπάρχουν μόλις 565 άνθρωποι με αμύθητη περιουσία που αγγίζει τα 2,76 τρισεκατομμύρια δολάρια! (ο αριθμός αυτός έχει 12 μηδενικά!). Επιπλέον, σε ετήσια βάση 1.000 άνθρωποι δολοφονούνται από αστυνομικά πυρά.

Όμως, οι ανισότητες και οι αντιφάσεις του καπιταλισμού είναι παρούσες σε όλο τον κόσμο και όχι μόνο στις ΗΠΑ. Το παγκόσμιο κεφάλαιο έχει να λύσει αντιφάσεις που είναι άλυτες: το πρόβλημα της ανεργίας σε συνδυασμό με την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών, την αύξηση της κερδοφορίας του σε συνδυασμό με τη συμπίεση των εργατικών εισοδημάτων άρα με τη μειωμένη δυνατότητα κατανάλωσης, την ανόρθωση του ποσοστού κέρδους σε συνδυασμό με την επένδυση σε χρηματιστηριακές φούσκες που νομοτελειακά κάποια στιγμή σκάνε, τη διατήρηση της ισχύος των ιμπεριαλιστικών κρατών την ώρα που η βιομηχανική παραγωγή μετακομίζει στην Ασία κ.λπ..

Οι ταξικές ανισότητες όχι μόνο είναι παρούσες αλλά οξύνονται με ταχύτατους ρυθμούς. Τα κρισιακά φαινόμενα πυκνώνουν παραβιάζοντας τους μεγάλους κρισιακούς κύκλους (Κοντράτιεφ). Η γη πορεύεται προς μία ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική καταστροφή. Τα μεσαία στρώματα συμπιέζονται αφόρητα και προλεταροποιούνται. Όσο υπάρχουν όλα αυτά και θα υπάρχουν γιατί αυτή είναι η φύση του καπιταλισμού, οι κοινωνικές εκρήξεις θα είναι παρούσες. Αλλά εδώ είναι και το σημείο που τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Οι κοινωνικές εκρήξεις σήμερα έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά: α) κυριαρχεί σε αυτές το αυθόρμητο, β) δεν έχουν ένα συνεκτικό πολιτικό σχέδιο, γ) το πολιτικό υποκείμενο που θα μπορούσε να δώσει πολιτική προοπτική είναι απόν ή αδύναμο, δ) δεν έχουν συνέχεια ακόμη κι αν η διάρκειά τους είναι αξιοσημείωτη. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά προφανώς συνδέονται μεταξύ τους.

Η απαισιοδοξία που είναι υπαρκτή στους κύκλους των πολιτικών πρωτοποριών τις τελευταίες δεκαετίες είναι απόρροια όλης της κινηματικής κατάστασης και της καταθλιπτικής επικράτησης του αντιπάλου, ιδεολογικά και πολιτικά. Από την άλλη τα κινηματικά ξεσπάσματα δεν πρέπει να οδηγούν σε εύκολα και πρόχειρα συμπεράσματα π.χ. «τα θεμέλια του καπιταλισμού τρέμουν συθέμελα». Οι εξεγέρσεις συχνά συνοδεύονται από συντηρητικές λύσεις. Για παράδειγμα η εξέγερση του Μάη του ’68 συνοδεύτηκε από τη λύση Ντε Γκολ, η εξέγερση του πολυτεχνείου το ’73 έφερε στα πράγματα τη λύση Καραμανλή με υπέρογκα ποσοστά, η περίοδος που στις ΗΠΑ δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και υπήρξαν τεράστιες διαδηλώσεις κατά του πολέμου του Βιετνάμ συνοδεύτηκε από τη λύση Νίξον. Ωστόσο, οι αντιφάσεις του καπιταλισμού είναι κολλημένες πάνω του όπως το δέρμα στη σάρκα. Δεν πρόκειται να εξαλειφτούν παρά μόνο να οξύνονται διαρκώς. Επομένως, θα είναι παρούσες και οι εξεγέρσεις. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν και πότε αυτές θα μετατραπούν σε επαναστάσεις. Θα γίνει και αυτό αλλά πρόβλεψη προφανώς δεν μπορεί να υπάρξει ούτε για το πότε, ούτε για το πού, ούτε για το πώς. Οι πρωτοπορίες πρέπει να ετοιμάζονται για αυτό. Πρόκειται για δουλειά εξαιρετικά επίπονη και με τίμημα. Δεν γίνεται διαφορετικά. Όμως θα έρθουν καλύτερες ημέρες και αυτό δεν είναι ούτε ένεση αισιοδοξίας ούτε μία μεταφυσική προσμονή. Στηρίζεται στη μελέτη της ίδιας της λειτουργίας του καπιταλισμού. Ας μην χάνουν, λοιπόν, μόνο οι ταπεινοί και καταφρονεμένοι τον ύπνο τους σκεπτόμενοι αν αύριο θα έχουν δουλειά, αν ο μισθός θα φτάσει για το ενοίκιο, τα δάνεια, το σούπερ μάρκετ. Ας κοιμούνται ανήσυχοι και οι κρατούντες. Θα έρθουν ημέρες που τα ποτάμια των λαών θα έχουν φουσκώσει τόσο που κανένα φράγμα δεν θα μπορεί να τα κρατήσει. Ας πάρουν μία πρόγευση από την «κοιτίδα της δημοκρατίας»: τις ΗΠΑ.     

Υ.Γ.: Για να είμαστε δίκαιοι πρέπει να αναφέρουμε πως και ο ίδιος ο Φουκουγιάμα δείχνει να απορρίπτει πλέον τη θεωρία του. Σε πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε και ερωτώμενος για πιθανή αναβίωση της σοσιαλιστικής αριστεράς απάντησε τα εξής: «Εξαρτάται τι εννοεί κανείς όταν μιλά για σοσιαλισμό. Αν μιλάμε για την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, δεν νομίζω. Δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αν εννοείται όμως μία προσπάθεια αναδιανομής έτσι ώστε να πάψουν να υφίστανται οι μεγάλες ανισότητες, νομίζω ναι. Και να σας πω κάτι; Πρέπει να συμβεί! Η περίοδος που άρχισε με την εφαρμογή των ιδεών της Θάτσερ και του Ρέιγκαν είχε τελικά καταστροφικές συνέπειες!». Και στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Στην παρούσα φάση, ο Μαρξ μοιάζει να δικαιώνεται σε κάποια πράγματα. Είχε μιλήσει για κρίση υπερπαραγωγής αλλά και για ζήτηση που τελικά θα είναι ανεπαρκής. Αυτά συμβαίνουν. Όπως και η αποδυνάμωση των εργαζόμενων».

                Βεβαίως, ο Φουκουγιάμα δεν έγινε ξαφνικά κομμουνιστής. Αυτό που προτείνει είναι μία νεοκεϋνσιανή διαχείριση. Πάντως, σε κάθε περίπτωση αντιλαμβάνεται πια ότι η ιστορία δεν τέλειωσε.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Φουκουγιάμα Φράνσις, Το Τέλος της Ιστορίας και ο Τελευταίος Άνθρωπος, εκδ. Λιβάνης, 1992.

Άντερσον Πέρυ, Θεωρίες για το τέλος της ιστορίας, εκδ. Στάχυ, 1994.

Λιόσης Βασίλης, Ιμπεριαλισμός και εξάρτηση, εκδ. ΚΨΜ, 2012.

Λιόσης Βασίλης, Ικανές και αναγκαίες συνθήκες για το ξέσπασμα κοινωνικών εξεγέρσεων και επαναστάσεων, https://www.youtube.com/watch?v=Zu4bNPBUJSo

ΠΗΓΗ: kommon.gr

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ

• Ξεκινώντας από το “γιατί”, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες διεθνείς μελέτες στην περιοχή μεταξύ Λιβύης- Κρήτης και Λιβύης- Πελοποννήσου υπάρχουν ποσότητες υδρογονανθράκων αξίας τρισεκατομμυρίων.
• Ο εμφύλιος στη Λιβύη είναι ένας κλασσικός πόλεμος, όπου γιγαντιαία συμφέροντα μάχονται δια αντιπροσώπων.
• Η ελληνική κυβέρνηση τον Απρίλη του 2019 δεν άσκησε veto στην απόφαση της ΕΕ η οποία αναγνωρίζει την κυβέρνηση Σάρατζ ως μόνη νόμιμη κυβέρνηση της χώρας. Ενώ οι ελληνικές κυβερνήσεις «κοίταζαν», η Τουρκία πρόσφερε την υποστήριξή της (στρατιωτικό υλικό, μισθοφόρους κλπ) στη νόμιμη λιβυκή κυβέρνηση με αντάλλαγμα το τουρκολιβυκό σύμφωνο.
• Η τουρκική ανάμειξη στην περιοχή έγειρε την πλάστιγγα στο πεδίο της μάχης υπέρ της αναγνωρισμένης κυβέρνησης του Σάρατζ.
• Η διαμορφωμένη κατάσταση επί του πεδίου μετατρέπουν σε κενό γράμμα τις υποτιθέμενες αποφάσεις της ΕΕ για εμπάργκο όπλων προς τους εμπολέμους στη Λιβύη. Απόδειξη αυτού είναι ότι την τήρηση του εμπάργκο έχει αναλάβει η ελληνική φρεγάτα Σπέτσες η οποία βρέθηκε το τελευταίο 48ωρο αντιμέτωπη με οκτώ πλοία του τουρκικού στόλου τα οποία εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς τον Σάρατζ

Μακροχρόνιο αντίκτυπο αναμένεται να έχει η κρίση COVID-19 στα οικονομικά των Ελλήνων καταναλωτών. Οι αλλαγές στην καθημερινότητα, τις εργασιακές σχέσεις αλλά και στην λειτουργία των επιχειρήσεων και γενικότερα της οικονομίας αναμένεται ότι θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις δυνατότητες των Ευρωπαίων καταναλωτών, ανάμεσά τους και των Ελλήνων, να διαχειρίζονται τα οικονομικά των νοικοκυριών τους.

Ήδη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF) προειδοποιεί ότι η πανδημία θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση σε επίπεδο αντίστοιχο με την παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929, γεγονός που κάνει ακόμα πιο κατανοητό ότι οι ανησυχίες για την προσωπική οικονομική διαχείριση αυξάνονται, καθώς οι καταναλωτές καλούνται να διαχειριστούν τα οικονομικά τους σε ένα τελείως διαφοροποιημένο περιβάλλον.

Ο Όμιλος Intrum –με σκοπό να διερευνήσει πώς η παρούσα κρίση επηρεάζει τα νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη και να αξιολογήσει τον αντίκτυπο του COVID-19 στην οικονομική τους κατάσταση– διεξήγαγε έρευνα σε 4.800 καταναλωτές σε 24 ευρωπαϊκές αγορές. Από την έρευνα αυτή προκύπτει ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές, ανάμεσά τους και οι Έλληνες, βρίσκονται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα καθώς οι επιπτώσεις της κρίσης στην οικονομική κατάσταση ήταν άμεσες.

Επιδείνωση των οικονομικών για τον έναν στους δυο

Όσο η απασχόληση και τα εισοδήματα μειώνονται, οι ανησυχίες για την προσωπική οικονομική διαχείριση αυξάνονται. Περίπου ο ένας στους δυο (48%) των ερωτηθέντων στο πλαίσιο της έρευνας δηλώνει ότι η οικονομική τους κατάσταση έχει επιδεινωθεί σήμερα σε σύγκριση με πριν από έξι μήνες, ενώ ένα τρίτο αναμένει ότι περαιτέρω επιδείνωση εντός των επόμενων έξι μηνών. Την ίδια ώρα μόλις το 23% των συμμετεχόντων αναμένει βελτίωση των οικονομικών.

Σε κίνδυνο 59 εκατ. θέσεις εργασίας στην Ευρώπη

Πρόσφατη ανάλυση από τον οίκο McKinsey εκτιμά ότι η κρίση COVID-19 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο έως και 59 εκατ. θέσεις εργασίας στην Ευρώπη . Οι απαντήσεις στην έρευνά μας αποδεικνύουν ότι: περίπου 4 στους 10 ερωτηθέντες δηλώνουν ότι η απασχόλησή τους έχει επηρεαστεί από την κρίση COVID-19, ενώ περισσότεροι από τους μισούς (54%) έχουν διαπιστώσει μείωση του εισοδήματος στο νοικοκυριό.

Τα συμπεράσματα από το European Consumer Payment Report (ECPR), που δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2019, κατέδειξαν ότι οι νεότερες γενιές και τα νοικοκυριά με παιδιά βρίσκονται κάτω από σημαντική πίεση. Η κρίση COVID-19 επιδείνωσε την κατάσταση: η νέα έρευνα διαπιστώνει ότι η γενιά των Millennials είναι πιο πιθανό να χρεωθεί σε μη βιώσιμα επίπεδα ενώ τα νοικοκυριά με παιδιά έχουν λιγότερη εμπιστοσύνη στις δυνατότητές τους για την πληρωμή λογαριασμών συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι Έλληνες έχουν πληγεί περισσότερο

Οι Έλληνες διαπιστώνουν επιδείνωση στην οικονομική τους κατάσταση. Τα αποτελέσματα της έρευνας σε επίπεδο χώρας είναι αποκαλυπτικά. Η προηγούμενη έρευνα της Intrum διαπίστωσε ότι η διαφορά μεταξύ της αύξησης μισθού και του αυξανόμενου κόστους ζωής αύξανε την πίεση στους Έλληνες καταναλωτές: 61% που είχε δηλώσει ότι το ύψος των λογαριασμών αυξανόταν πιο γρήγορα από το ύψος του εισοδήματός τους. Αυτό την ίδια ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν στο 45%.

Η κρίση COVID-19 όμως ενίσχυσε τις ανησυχίες αυτές με το 67% πλέον των Ελλήνων καταναλωτών –το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη– να αντιμετωπίζει επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης σε σύγκριση με πριν από έξι μήνες. Ο τουριστικός κλάδος στη χώρα, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο του ΑΕΠ και το 25% των θέσεων εργασίας στη χώρα, έχει πληγεί σοβαρά από τις ακυρώσεις πτήσεων, θέτοντας σε κίνδυνο θέσεις εργασίας.

Πιο ευάλωτα τα νοικοκυριά με παιδιά

Η έρευνα καταναλωτών του 2019 έδειξε ότι τα νοικοκυριά με παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τα οικονομικά τους: 48% δήλωσε ότι οι ανησυχίες για την αύξηση του ύψους των λογαριασμών είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη γενικότερη κατάστασή τους. Όταν τέθηκε το ίδιο ερώτημα κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19, το ποσοστό αυξήθηκε στο 51%.

Αιτία για αυτά τα ποσοστά είναι η μείωση του εισοδήματος με το 63% των νοικοκυριών με παιδιά να έχουν υποστεί μείωση του εισοδήματος λόγω του COVID-19 , σε σύγκριση με το 49% των νοικοκυριών χωρίς παιδιά. Επιπλέον, το 39% των νοικοκυριών με παιδιά δηλώνουν ότι μετά την πληρωμή των λογαριασμών τους σπανίως έχουν αρκετά χρήματα έως το τέλος του μήνα σε σύγκριση με το 33% στην έρευνα του 2019.

Η γενιά των Millennials βρίσκεται περισσότερο χρεωμένη

Τέλος, η κρίση COVID-19 φαίνεται να πλήττει μια ηλικιακή ομάδα που έχει συνήθως λιγότερες αποταμιεύσεις, υψηλότερο φοιτητικό χρέος και χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα συγκριτικά με τις μεγαλύτερες σε ηλικία ομάδες. Έτσι περισσότεροι από τους μισούς (53%) από τη γενιά των Millenials δηλώνουν ότι η κρίση COVID-19 έχει επηρεάσει αρνητικά την οικονομική κατάστασή τους, σε σύγκριση με το 47% σε όλες τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες.

Η απασχόληση έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα σε αυτήν την ομάδα: 67% έχει απώλεια εισοδήματος λόγω της κρίσης σε σύγκριση με το 54% σε όλες τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες. Η γενιά των Millennials στρέφεται όλο και περισσότερο στην πίστωση για να καλύψει βασικές ανάγκες με το 24% δηλώνει ότι, ως άμεσο αποτέλεσμα της κρίσης, έχει χρεωθεί περισσότερο για να καλύψει καθημερινές δαπάνες όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 19%.

Υπάρχουν και οι αισιόδοξοι

Παρότι η έρευνα της Intrum διαπιστώνει ότι η κρίση COVID-19 ενισχύει τις πιέσεις στην πλειονότητα των Ευρωπαίων καταναλωτών, η οικονομική κατάσταση φαίνεται να έχει βελτιωθεί για μια επιλεγμένη ομάδα καταναλωτών που αντιπροσωπεύει το 36%. Σύμφωνα με τους ίδιους, η εκτεταμένη διακοπή της οικονομικής λειτουργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, ως απάντηση στην πανδημία, όχι μόνο περιόρισε τις δαπάνες τους και επίσης άλλαξε ριζικά τις συνήθειες στην καταναλωτική δαπάνη.

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ανέφερε πτώση της δαπάνης σε όλους τους κλάδους λόγω του κλεισίματος των καταστημάτων λιανικής και των εστιατορίων, καθώς και της αναστολής των αεροπορικών ταξιδιών. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές των οποίων η απασχόληση και το εισόδημα δεν έχουν επηρεαστεί από την κρίση ενδέχεται να έχουν διαπιστώσει βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης εφόσον έχουν μειωθεί οι «μη απαραίτητες» δαπάνες, όπως είναι τα ταξίδια, οι αγορές ενδυμάτων και τα γεύματα σε εστιατόρια.

πηγη: iskra.gr

Ραγδαίες εξελίξεις στο άλυτο μυστήριο της δολοφονίας του πρωθυπουργού της Σουηδίας, Ούλοφ Πάλμε, καθώς, σύμφωνα με σημερινές ανακοινώσεις εντοπίστηκε ο βασικός ύποπτος

Ο σημαντικός Σουηδός πολιτικός πυροβολήθηκε πισώπλατα σε δρόμο της πρωτεύουσας το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 1986, την ώρα που επέστρεφε πεζός σπίτι του από τον κινηματογράφο, μαζί τη σύζυγό του.

Πριν από μερικές ημέρες έγινε γνωστό ότι σήμερα θα υπάρξουν ανακοινώσεις για την υπόθεση, καθώς φάκελος από τη Νότια Αφρική  εστάλη στις σουηδικές αρχές και περιελάμβανε νέα ευρήματα για την υπόθεση.

Σήμερα ο εισαγγελέας Κρίστερ Πέτερσον κατονόμασε τον Στιγνκ Εγκστρομ ως τον βασικό ύποπτο για την δολοφονία και ανακοίνωσε ότι μία από τις πιο πολύκροτες έρευνες των τελευταίων δεκαετιών φτάνει στο τέλος της.

«Το πρόσωπο είναι ο Στιγκ», ανακοίνωσε κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο εισαγγελέας Πέτερσον. «Εξαιτίας του γεγονότος ότι ο άνθρωπος έχει πεθάνει, δεν μπορώ να απαγγείλω κατηγορίες εναντίον του και αποφάσισα να κλείσω την έρευνα».

Ο Στιγκ Ενγκστρομ, ο οποίος πέθανε το 2000 ήταν γραφίστας στο επάγγελμα και σύμφωνα με τον εισαγγελέα είχε μεγάλη αντιπάθεια προς τον Πάλμε και τις πολιτικές του.

Ήταν από τους πρώτους που έφτασαν στο σημείο της δολοφονίας και τότε είχε θεωρηθεί προς στιγμή ως ένας πιθανός ύποπτος.

Μάρτυρες στη στιγμή της δολοφονίας είχαν δώσει περιγραφές του δολοφόνου που ταίριαζαν με εκείνες του Ένγκρστομ, ενώ άλλοι ανέφεραν ότι δεν τον είχαν δει στο σημείο.

Ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι βρισκόταν στο σημείο από την αρχή και ότι προσπάθησε να βοηθήσει το θύμα. Είχε, ακόμη, εμφανιστεί επικριτικός απέναντι στην αστυνομία και υποστήριξε ότι οι μάρτυρες δεν είχαν δει τον δολοφόνο, αλλά τον ίδιο, ο οποίος έτρεχε να… συλλάβει τον δολοφόνο.

Η αστυνομία τότε χαρακτήρισε τον Ένγκστρομ αναξιόπιστο μάρτυρα και δεν προχώρησε την έρευνα εις βάρος του.

Ο Ούλοφ Πάλμε ήταν ένας πολιτικός με πολύ υψηλή δημοτικότητα, καθώς ξεχώριζαν οι σοσιαλδημοκρατικές πολιτικές που ακολούθησε, αλλά και η εναντίωσή του στο καθεστώς του Απαρτχάιντ. Προτιμούσε να έχει μία απλή ζωή και κυκλοφορούσε πολύ συχνά χωρίς σωματοφύλακες.

Η σύζυγός του, Λιζμπέτ Πάλμε, η οποία τραυματίστηκε επίσης στην επίθεση, είχε αναγνωρίσει ως δράστη τον Κρίστερ Πέτερσον, τοξικομανή και αλκοολικό, ο οποίος καταδικάστηκε για τη δολοφονία. Αργότερα, όμως η ποινή του ακυρώθηκε λόγο έλλειψης στοιχείων. Ο Πέτερσον πέθανε το 2004.

Ποιοι ήταν οι εχθροί του Πάλμε;

Ο Πάλμε ήταν ένας χαρισματικός πρωθυπουργός και ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Σουηδίας. Είχε εκφραστεί απερίφραστα σε αρκετά διεθνή ζητήματα.

Στην πατρίδα του είχε προκαλέσει την οργή ιδιοκτητών επιχειρήσεων εξαιτίας των μεταρρυθμίσεών του και είχε εκφράσει ανοιχτά τις απόψεις του κατά της πυρηνικής ενέργειας.

Ήταν επικριτικός απέναντι στην εισβολή της τότε Σοβιετικής Ένωσης στην τότε Τσεχοσλοβακία, το 1968, και ήταν αντίθετος με τον βομβαρδισμό του Βόρειου Βιετνάμ από τις αμερικανικές δυνάμεις. Επίσης είχε επιτεθεί εναντίον του «ειδεχθούς» καθεστώτος του άπαρτχαϊντ στην Νότιο Αφρική.

Ποιά σενάρια κυκλοφόρησαν;

Η υπόθεση στοίχειωνε την σουηδική αστυνομία για δεκαετίες. Επί σειρά ετών είχε γίνει εμμονή στον διάσημο συγγραφέα Στιγκ Λάρσον, ο οποίος έχει γράψει την τριλογία Millennium (Το κορίτσι με το τατουάζ, Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά, Το κορίτσι στη φωλιά της σφήγκας).

Ανάμεσα στα σενάρια που κυκλοφόρησαν στη διάρκεια αυτών των ετών ήταν ότι ο Πάλε δολοφονήθηκε επειδή:

• Ύψωσε το ανάστημά του κατά του απαρτχάιντ και χρηματοδότησε το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο (Σ.τ.Σ: το ΑNC διαξήγαγε τον αγώνα των μαύρων της Νοτίου Αφρικής εναντίον του καθεστώτος του απαρτχάιντ). Η σουηδική αστυνομία ταξίδεψε το 1996 στην Νότια Αφρική για να ερευνήσει αυτή την πιθανότητα.
• Ο Πάλμε είχε ανακαλύψει ότι η σουηδική εταιρεία όπλων Bofors είχε δωροδοκήσει για την σύναψη συμφωνίας όπλων με την Ινδία.
• Η κυβέρνηση του Πάλμε είχε χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (ΡΚΚ).

πηγη: efsyn.gr