Τα 2/3 των περιπτώσεων καρκίνου είναι σήμερα διαχειρίσιμα, καθώς το 1/3 μπορεί να προληφθεί και το 1/3 να θεραπευτεί.
Βασικά «εργαλεία» για την επίτευξη του στόχου αυτού αποτελούν ο υγιεινός τρόπος ζωής και ο προσυμπτωματικός έλεγχος και, στη συνέχεια, η έναρξη της κατάλληλης για τον εκάστοτε ασθενή θεραπείας.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της ημερίδας με τίτλο «Πρόληψη του καρκίνου, με έμφαση στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας», που διοργάνωσαν το Ινστιτούτο Γ.Ν Παπανικολάου, σε συνεργασία με την Π. Ε. Εύβοιας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, τον Δήμο Χαλκιδέων, τον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου, την 5η Υγειονομική Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας- Θεσσαλίας, τον Ιατρικό Σύλλογο Ευβοίας και το Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας, στην Χαλκίδα.
Περίπου 9 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από καρκίνο κάθε χρόνο, από τους οποίους τα 4 εκατομμύρια αφορούν τις ηλικίες 30 έως 69 ετών. Εάν δεν πάρουμε μέτρα, εκτιμάται ότι ο αριθμός θα αυξηθεί σε πάνω από 14 εκατομμύρια στα επόμενα δέκα χρόνια. Το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουμε είναι η πρόληψη και ο ισχυρότερος σύμμαχός μας είναι η επιστήμη.
Σύμφωνα με τον κο Ευστράτιο Πατσούρη, καθηγητή Παθολογικής – Ανατομικής, ΕΚΠΑ, πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Γ.Ν Παπανικολάου, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί εκπληκτικές πρόοδοι διεθνώς, τις οποίες αν μας έλεγαν μερικά χρόνια πριν, θα τις θεωρούσαμε επιστημονική φαντασία. «Από τη στιγμή που η μοριακή πληροφορία, η πληροφορία δηλαδή λειτουργίας και διαταραχών σε κάθε κύτταρο, έχει μπει στην καθημερινή κλινική πράξη, έχει ανατείλει πια διεθνώς μία νέα εποχή στην Ιατρική και σε επίπεδο πρόληψης αλλά και σε επίπεδο διάγνωσης, πρόγνωσης και θεραπείας. Είναι η λεγόμενη εποχή της εξατομικευμένης Ιατρικής και της στοχευμένης θεραπείας», επεσήμανε ο κος Πατσούρης.
«Η εισαγωγή και η εφαρμογή της Μοριακής Βιολογίας στη διερεύνηση των νεοπλασμάτων έχει τρεις σκοπούς: να υποβοηθήσει τη διάγνωση, να προβλέψει την ανταπόκριση στη στοχευμένη θεραπεία και να αναδείξει τις ομάδες αυτές που έχουν ανάγκη πρόληψης, ιδίως στους καρκίνους εκείνους που εξαρτώνται από τους ογκογόνους τύπους του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) και κυρίως στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας», σημείωσε ο κος Ιωάννης Παναγιωτίδης, καθηγητής Παθολογικής Ανατομικής, δ/ντης Β΄Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ με έδρα το ΠΓΝ Αττικό.
Πρωτογενής πρόληψη
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας μπορούμε να προλάβουμε το 50% των πιο συχνών καρκίνων με αλλαγές στον τρόπο ζωής μας.
«Ο καρκίνος είναι δυνατόν να σταματήσει πριν ακόμα ξεκινήσει, ακόμη να μην εμφανισθεί ποτέ. Και αυτό το επιτυγχάνουμε ακολουθώντας τον σωστό τρόπο ζωής, κυρίως τη σωστή διατροφή, την κίνηση και άθληση, την αποφυγή παχυσαρκίας και την αποφυγή βλαβερών συνηθειών», ανέφερε ο κος Μιλτιάδης Χατζηγιαννάκης, ιατρός και πρώην δήμαρχος Σκύρου, τονίζοντας τη σημασία της πρωτογενούς πρόληψης.
Οι πιο σημαντικοί αιτιολογικοί παράγοντες του καρκίνου είναι η διατροφή και το κάπνισμα και ακολουθούν οι υπόλοιποι.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που παρουσίασε η καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, κα Νατάσσα Μπαρμπούνη, 1 στους 2 Έλληνες δεν τρώει φρούτα και λαχανικά καθημερινά, 1 στους 2 από 20 ετών και άνω είναι ανενεργός, 1-2 στους 5 καπνίζει και 1 στους 20, από 15 ετών και άνω, καταναλώνει καθημερινά αλκοόλ. «Όσον αφορά στην κατανάλωση αλκοόλ το πρόβλημα δεν είναι τόσο έντονο όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη, είμαστε, όμως, πρωταθλητές στην απουσία φυσικής δραστηριότητας», τόνισε η κυρία Μπαρμπούνη.
Η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου
Αναφερόμενος στην δευτερογενή πρόληψη, η οποία συνίσταται στον προσυμπτωματικό έλεγχο που οδηγεί στην έγκαιρη διάγνωση και έναρξη της θεραπείας και στην καλύτερη πρόγνωση, ο κος Χατζηγιαννάκης, κατέθεσε την προσωπική του εμπειρία, όταν διαγνώστηκε με καρκίνο του παχέος εντέρου κάνοντας κολονοσκόπηση χωρίς να έχει κανένα σύμπτωμα. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να εφαρμοστεί είτε σε ατομικό επίπεδο, είτε σε μαζικό.
Όπως τόνισε ο κος Γεώργιος Ραχιώτης, Επίκουρος καθηγητής Επιδημιολογίας και Επαγγελματικής Υγιεινής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, στην Ελλάδα, παρότι έχουν σημειωθεί κάποιες σημαντικές πρόοδοι στην εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου, η κάλυψη του ελληνικού πληθυσμού δεν είναι ακόμα ικανοποιητική και χρειάζεται εκπαίδευση τόσο του πληθυσμού, όσο και των επαγγελματιών υγείας.
«Μια σημαντική έλλειψη, η οποία είναι γνωστή στην πολιτική ηγεσία, αλλά θα πρέπει να διευθετηθεί σε συνεργασία με τις αντίστοιχες επιστημονικές εταιρείες, είναι η εκπόνηση Εθνικών Κατευθυντήριων Οδηγιών για τη δευτερογενή πρόληψη, τις οποίες θα ακολουθεί όλο το ιατρικό σώμα», τόνισε ο κος Ραχιώτης
Ειδικά όσον αφορά τον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, όπως ανέφερε ο κος Ιωάννης Τριγώνης, MRCP, PhD, παθολόγος – ογκολόγος στο Γ.Ν. Χαλκίδας, οι εγκεκριμένες μέθοδοι είναι η ανίχνευση αιμοσφαιρίνης κοπράνων και ο ανατομικός έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει κολονοσκόπηση ή εύκαμπτη σιγμοειδοσκόπηση. Λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι ελέγχου του παχέος εντέρου είναι η εικονική κωλονοσκόπηση και ο βαριούχος υποκλυσμός. Ο έλεγχος του παχέος εντέρου πρέπει να ξεκινάει από την ηλικία των 50 ετών στα άτομα με μέσο κίνδυνο, όταν υπάρχει ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό θα πρέπει να ξεκινάει από τα 40, ενώ όταν υπάρχουν συγκεκριμένα σύνδρομα που αυξάνουν τον κίνδυνο, πολύ νωρίτερα.
Στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού αναφέρθηκε μεταξύ άλλων η κυρία Άννα Ηρακλέους, διευθύντρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Γ.Ν. Χαλκίδας, τονίζοντας ότι οι γυναίκες θα πρέπει να κάνουν μία μαστογραφία αναφοράς στα 35 έτη και από την ηλικία των 40 να υποβάλλονται στην εξέταση ανά έτος ή διετία, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού τους, ενώ από 50 ετών και άνω κάθε έτος. Οι γυναίκες υψηλού κινδύνου, ωστόσο, θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο 5-10 έτη νωρίτερα.
Η σημασία της πρόληψης για τα συστήματα Υγείας
Σε πολλές χώρες ο καρκίνος αποτελεί εμπόδιο για τη μελλοντική ανάπτυξη.
Η νοσηρότητα και θνησιμότητα του καρκίνου είναι άσκοπα υψηλές και τα ποσοστά αυτά μεταφράζονται σε ένα τεράστιο κόστος για την υγειονομική περίθαλψη και ένα καταστροφικό βάρος για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους.
Η δαπάνη μόνο 3% των προϋπολογισμών για την υγεία στην πρόληψη σε σύγκριση με το 80% για τη θεραπεία των ασθενών απλά δεν αρκεί.
Όπως ανέφερε ο κος Χατζηγιαννάκης, «πρέπει να κατοχυρώσουμε την προαγωγή υγείας και την πρόληψη των ασθενειών σε όλους τους τομείς πολιτικής για να μπορέσουμε να πετύχουμε όχι μόνο τη βελτίωση της υγείας των πολιτών αλλά και τη μείωση της πίεσης που δέχονται τα συστήματα υγείας».
Στο θέμα της πρωτογενούς πρόληψης, σύμφωνα με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρειάζονται παρεμβάσεις όχι μόνο από το Υπουργείο Υγείας αλλά και από τα Υπουργεία Παιδείας και Χωροταξίας.
Πρέπει να εφαρμοστούν μεγάλες καμπάνιες ενημέρωσης και εφαρμογή πολιτικών που βοηθούν την εύκολη πρόσβαση σε χώρους άθλησης, πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους, επιδότηση φρούτων και λαχανικών κλπ.
«Είναι αλήθεια ότι η χώρα μας, χρόνια τώρα, δεν προώθησε την καθιέρωση της πρόληψης ως απόλυτα αναγκαίας διαδικασίας στη ζωή των πολιτών. Η Πολιτεία πρέπει να πρωταγωνιστήσει σε αυτό το κρίσιμο θέμα με συνέπεια και επιμονή. Από την πλευρά μας, έχουμε συνεργαστεί με το υπουργείο Υγείας και έχουμε την πρόθεση να συνεχίσουμε αυτήν την συνεργασία. Οι ενέργειές μας πρέπει να έχουν την έγκριση και -όπου είναι εφικτό- τη συμμετοχή του υπουργείου Υγείας», τόνισε ο κος Αθανάσιος Μπουραντάς, δήμαρχος Κύμης-Αλιβερίου, πρόεδρος Δ.Σ. του Ινστιτούτου Γ.Ν Παπανικολάου.
Όπως τόνισε ο αντιπρόεδρος του το Ινστιτούτου Γ.Ν Παπανικολάου και πρώην υπουργός Υγείας, κος Εμμανουήλ Σκουλάκης, ο οποίος ήταν και ο εμπνευστής ίδρυσης του Ινστιτούτου το 1998, ως υπουργός Υγείας,
«Το ζητούμενο είναι μέσα από όλες αυτές τις εκδηλώσεις να προωθηθεί το μήνυμα της κουλτούρας πρόληψης, ενός τομέα στον οποίο είμαστε πολύ πίσω σαν χώρα και πρέπει να σημάνουμε συναγερμό. Τα ποσοστά εφαρμογής προσυμπτωματικού ελέγχου στη χώρα μας δεν είναι ικανοποιητικά. Έχει ήδη γίνει μία επαφή με την Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων και σύντομα θα παρουσιαστεί η δράση μας στη Βουλή. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το Κοινοβούλιο θα στηρίξει την προσπάθειά μας».
Πηγή: onmed.gr
