Είναι πενήντα χρόνια. Μια στρογγυλή επέτειος κατά την οποία γίνονται πολλοί απολογισμοί.

Έχω γράψει αρκετές φορές για το Πολυτεχνείο – κι αυτό είναι κείμενο που έχει δημοσιοποιηθεί πριν δυο-τρία χρόνια. Αναρωτήθηκα τότε και αναρωτιέμαι και τώρα, τι μπορεί να προσθέσει μια ακόμη αναφορά; Μπορεί να πει κάτι νέο ή έστω κάτι παλιό με κάποια αξία; Τι νόημα έχει να γράφεις και να ξαναγράφεις ιστορίες; Ή μόνο να διεκδικείς, μέσω του κειμένου, έναν ρόλο εμπνευσμένου δάσκαλου, ηγέτη και τα παρόμοια, ο οποίος, αφού έχει φάει το παρελθόν με το κουτάλι, αφού έχει ζήσει τόσα γεγονότα, δικαιούται να διδάσκει την πείρα του προς γνώση και συμμόρφωση των νεώτερων γενεών; Ειρωνεία! Αν ο ίδιος γυρίσεις προς τα πίσω και καθαρίσεις τη μνήμη σου, θα θυμηθείς με πόση επιφύλαξη αντιμετώπιζες τα παρόμοια μαθήματα των προηγούμενων έμπειρων, την εποχή που διεκδικούσες να βγεις στο προσκήνιο των γεγονότων με όλο το νεανικό ενθουσιασμό, την πεποίθηση και ασφαλώς την αφέλεια εκείνου που πιστεύει πως όλα γίνονται πρώτη φορά και πάντως με την πίστη ότι εσύ και οι συνομήλικοί σου θα τα κάνουν καλύτερα, “διορθώνοντας τα λάθη, σβήνοντας τα ψέματα”. Και στο κάτω-κάτω εκείνοι οι παλιοί είχαν να μιλήσουν για μια πραγματική εποποιία.

Κατέληξα να γράψω αυτό που ακολουθεί. Να μιλήσω για την πίσω αυλή μας. Αποφεύγοντας συμπεράσματα και ηθικό δίδαγμα, αν και όχι ιστορικές αναλογίες. Αν είναι να βγουν συμπεράσματα από την αφήγηση θα βγουν. Αν κάποιοι θέλουν να πάρουν μαθήματα θα πάρουν. Αν κάποιοι θέλουν να μηρυκάσουν μια ήττα κι άλλοι να καταλάβουν μόνο μια δόξα, θα το κάνουν, καθείς με την προτίμησή του. Ο καιρός δείχνει, οι άνθρωποι παλεύουν στο παρόν τους και με τον τρόπο που επιλέγουν και μπορούν. Όλα αλλάζουν…

Τόσα χρόνια τώρα, ακόμα κι εκείνοι που έζησαν την εποχή της εφτάχρονης δικτατορίας, εμείς όλοι, την σκέφτονται όπως τις αναμνήσεις από το στρατό που έχουν ξεχάσει τα μαρτύριά του, γεμάτη με πράξεις αντίστασης, ηρωισμούς ή κάτι τέτοιο, βασανιστήρια και διώξεις, μια έρπουσα παθητική και μια καλπάζουσα ενεργητική αντίσταση, πλημμυρισμένη από πνευματικές, υπόγειες αλλά και εμφανείς, αναζητήσεις και λοιπά παρόμοια.

Έχουμε ξεχάσει, ή απλώς αφήσαμε πίσω μας, τη μακρά διάρκεια της απογοήτευσης και της μαρτυρικής σιωπής. Η οποία ξεκίνησε ακριβώς από την Παρασκευή, 21η Απριλίου 1967. Όσοι βγήκαν στους δρόμους την ημέρα εκείνη ψάχνοντας τις διαδηλώσεις αντίστασης στο πραξικόπημα γύρισαν-γύρισαν δεν βρήκαν, επέστρεψαν σπίτι βουλιάζοντας στις τύψεις αλλά και στο θυμό. Μας έπιασαν στον ύπνο. Και εν τω μεταξύ οι νύχτες (σε περιπτώσεις και οι μέρες) ήταν δραστήριες, κινήσεις οχημάτων, μυστικών προσώπων, εισβολές σε σπίτια, προσαγωγές, συλλήψεις, εγκλεισμοί, μεταφορές, ξανά δρομολόγια γεμάτων οχηματαγωγών προς τα νησιά του Αιγαίου. Η Αριστερά στη φάκα. Η αντίσταση αναβάλλεται. Οι άνθρωποι που θέλουν να μιλήσουν δεν ξέρουν πως και που. Μένουν στη σιωπή και στο περιθώριο. Και στην βαθειά απογοήτευση.

Κι έτσι αρχίζει η επoποιία του Παττακού με το μυστρί που εγκαινιάζει έργα, του Παπαδόπουλου που μιλάει ασυνάρτητα από τα δίκτυα ενημέρωσης και κυρίως την άρτι λειτουργείσασα τηλεόραση, ενώ ο παλιός πολιτικός κόσμος περιμένει την παρέμβαση της Ευρώπης ή της Αμερικής που θα τον απαλλάξει από το άγος της χούντας, αλλά κυρίως θα επαναφέρει τα προνόμιά του.

Και οι ανήσυχοι άνθρωποι βουλιάζουν στη σιωπή. Οι άλλοι βολεύονται στο “μη μιλάς, αυτοί ήρθαν για να μείνουν εκατό χρόνια, δε βλέπεις;, κανείς δεν αντιστέκεται”!

Οι τολμηροί, εκείνοι που δεν έχουν συλληφθεί, σπεύδουν να συγκροτήσουν οργανώσεις, με βασικό, σχεδόν αποκλειστικό, στόχο, να δείξουν σε Ελλάδα (σε όλους εκείνους που βούλιαζαν στη σιωπή και την απογοήτευση) και στο εξωτερικό πως υπάρχει αντίσταση. Ανυπόμονοι και αγχωμένοι να αποδείξουν, να καλύψουν το εκκωφαντικό σιωπηρό κενό.

Οι οργανώσεις είχαν πράγματι ηρωικές εκδηλώσεις, μιας κάποιας απήχησης, αλλά μικρή διάρκεια ζωής. Η Ασφάλεια αποδεικνυόταν πιο δραστήρια και πιο έτοιμη. Σύντομα τα δίκτυα εξαρθρώνονταν. Και επέστρεφε η απογοήτευση.

Μια μεγάλη ευκαιρία έδωσε ο θάνατος του Γεωργίου Παπανδρέου στις 3 Νοεμβρίου 1968 (δραματική σύμπτωση, στις 3 Νοεμβρίου του 1963, ο Παπανδρέου, ύστερα από μια καταθλιπτική περίοδο απόλυτης κυριαρχίας της δεξιάς, αναδεικνυόταν πρωθυπουργός της χώρας και ο λαός στους δρόμους γιόρταζε το “θρίαμβο” της δημοκρατίας). Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πήραν μέρος στην πιο μαζική αντιδικτατορική διαδήλωση. Φώναξαν συνθήματα, συγκρούστηκαν με την αστυνομία, έφυγαν. Μετά τι; Κανείς δεν ήταν έτοιμος να υποδεχτεί την οργή. Και κυρίως να την οργανώσει, με βάθος, διάρκεια και προοπτική. Η ευκαιρία δεν έγινε δυνατότητα. Κι έτσι η οργή ξαναγύρισε στις οικιακές, ποδοσφαιρικές και εργασιακές ενασχολήσεις. Και στην απογοήτευση.

Η δική μας γενιά δεν είχε προλάβει να πατήσει το πόδι της στην ενηλικίωση, μόλις που είχε αντιληφθεί τα όσα συνέβαιναν επί “δημοκρατίας”, και βρέθηκε να πατά και με τα δυό πόδια στο ακίνητο τοπίο. Δύσκολος τρόπος να ενηλικιώνεται κάποιος. (Η χαμένη γενιά του 50 μας αποκαλούσαν οι προηγούμενοι, που πρόλαβαν να ζήσουν εκείνη τη σύντομη άνοιξη του 60).

Μέσα στο νεκρό τοπίο η σιωπή ήταν όρος επιβίωσης και τρόπος ζωής. Τα νοήματα ήσαν πυκνά γιατί ήταν σπάνια. Ίσως αυτό να προσέδιδε μια μεγαλύτερη αξία στις λέξεις και στις χειρονομίες, περισσότερη κι απ’ όση είχαν, αλλά απαιτούσε και μεγάλο κόπο. Αλήθειες, ή έστω ιδέες, έπρεπε να κατακτηθούν από την αρχή, φιλίες, επικοινωνίες ανθρώπων, συνεννοήσεις γίνονταν κοπιαστικά. Τα πρόσωπα ήσαν αυτό που έδειχναν αλλά περισσότερο εκείνο που δεν έδειχναν. Δεν έφταιγε μόνο που είχαν τοποθετηθεί χαφιέδες παντού. Ήταν που είχαν τοποθετηθεί επιτηρητές του φόβου εντός των εαυτών μας. Σε μεγάλη κλίμακα.

“Εδώ δεν ήρθες για να ασχοληθείς με περίεργα πράγματα, εδώ ήρθες για κάποιο σκοπό, να σπουδάσεις, να δεις προκοπή. Σώπασε και δούλεψε, λοιπόν”, έλεγε ο Πάνος στον μικρό του αδελφό που είχε κατέβει από το χωριό κι έδειχνε ανήσυχος με την κατάσταση.

Χρόνια σαν ένας θολός τόπος, τον οποίο έπρεπε να μαντέψουμε. Ποιος ήταν τι. Τι ήθελε να πει εκείνος που μίλαγε με γρίφους, που έγραφε περίεργα, γιατί κάποιος χανόταν από το προσκήνιο, ένας ηθοποιός, ένας τραγουδιστής, ένας γείτονας… Οι αφηγήσεις ήταν πάντα ελλειμματικές και τα γραφόμενα επίσης. Αν ήταν κάποιος αριστερός, αν είχε κάνει εξορία, ακόμα κι αν ήταν σε γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, κι είχαν περάσει μόλις λίγα χρόνια από το τέλος εκείνων των στρατοπέδων, σχεδόν εικοσιπέντε, σχεδόν τα μισά απ’ όσα έχουν περάσει σήμερα από το Πολυτεχνείο, δεν γραφόταν στη βιογραφία του αλλά και δεν λεγόταν από τους φρόνιμους γονείς, να μην εκτεθούν τα παιδιά σε επικίνδυνες πληροφορίες. Η σπανιότητα πληροφοριών έκανε τις γνώσεις πολύτιμες και εξ αυτού επικίνδυνες. Δεν είχε εφευρεθεί το κόλπο με την πλημμυρίδα των προσφερόμενων ειδήσεων, όπου μέσα τους χάνεται, δημοκρατικά, το πολύτιμο.

Είναι μερικές περίοδοι όπου η Ιστορία κάνει στάση για να σκεφτεί. Δε λογαριάζει πόσα θύματα θα παρασύρει στην απόγνωση, δεν κάνει τους λογαριασμούς της με μικρούς υπολογισμούς. Καλή ώρα. Οπότε κι εμείς πέσαμε στην εποχή όπου η συνομιλία γινόταν με τη σιωπή, με χειρονομίες, υπαινιγμούς, σύντομες φράσεις, με ερωτήματα παρά με απαντήσεις. Η επικοινωνία αποχτούσε μεγάλο βάθος και ένταση και η σιωπή ιδιαίτερη αξία.

Θα επικαλεστώ μια περιγραφή του ζωγράφου Κυριάκου Κατζουράκη, όπως την κατέγραψα:

“Το 1968 ο Αντώνης Σαμαράκης θα έδινε διάλεξη στο γαλλικό ινστιτούτο. Συγκεντρωθήκαμε γεμίζοντας ασφυκτικά το αμφιθέατρο, νοιώθοντας πως μας δίνεται ευκαιρία να επικοινωνήσουμε και θεωρώντας πως αυτό είναι μια πράξη αντίστασης. Ο συγγραφέας μπήκε στην αίθουσα, κάθισε στο τραπέζι απέναντί μας και σώπαινε. Επί πολύ ώρα σιωπή. Σιωπή και στην αίθουσα, κανένας ήχος, μοναχά ανάσες.

Η σιωπή συνεχιζόταν και κανένας δεν ένοιωθε αμηχανία ή την ανάγκη να την θραύσει, ούτε καν βήχοντας.

Ύστερα από αρκετή ώρα ο Αντ. Σαμαράκης έκανε μια ερώτηση: “ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;” και ξανά περιέπεσε στην παρατεταμένη σιωπή. Δεύτερη φορά με τον ίδιο τόνο: “ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ”; και πάλι σιωπή. Το επανέλαβε και τρίτη. Και μετά τη σιωπή της τρίτης φοράς έδωσε την απάντηση: “κανένας δεν φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ”. Και το ακροατήριο ξέσπασε σε ακράτητα χειροκροτήματα, ανακούφισης, νοήματος. Σαν χίλια συνθήματα που δεν ακούγονταν”.

Έτσι λοιπόν, όσο ο Αντ. Σαμαράκης σιωπούσε οι μέσα φωνές μιλούσαν σε χαμηλό τόνο και υψηλή ένταση. Κι ενώ ήχος δεν έβγαινε, ο ένας με τον άλλο οι συνευρισκόμενοι είχαν συντονιστεί σε μια εύγλωττη επικοινωνία και όλοι μαζί είχαν εμπλακεί σε ένα παιχνίδι που υπερέβαινε τις αισθήσεις τους. Αυτός είναι ένας τρόπος να πας ως την ουσία.

Φυσικά η σιωπή είναι ένα περίεργο ποτάμι. Ποτέ δεν ξέρεις τι υλικά κατεβάζει. Όπως γράφει ο Γ. Ρίτσος, στο ποίημα του “Κάτω από τον ίσκιο του βουνού” (Τέταρτη διάσταση): “Δεν μπορείς να καταλάβεις αν η σιωπή της είναι κούραση, σοφία, άγνοια, ανοχή, κατανόηση, γενική καταδίκη, γενική παραδοχή, στοργή, κατάφαση, άρνηση, εχθρότητα, ηλιθιότητα ή ένα δικό της ξεχωριστό όνειρο”.

Μέσα στα ποτάμια της δικής μας σιωπής, εγκαθίσταντο υπόγειες ροές, αφανείς, αθόρυβες, απρόσιτες στους διωκτικούς μηχανισμούς. Ποιήματα ή απλώς στίχοι, παλιά τραγούδια που έπαιρναν νέο νόημα (καθώς τα παλιά με το γνωστό νόημα είχαν επικηρυχθεί), νέα τραγούδια που έδιναν νόημα (ερχόταν ένα λαϊκό: “αναστενάζει η Κοκκινιά το Πέραμα υποφέρει, δακρύζει το Αιγάλεω, πονάει το Περιστέρι. Μεσ’ της Αθήνας την ψυχή και του Περαία την καρδιά της φτώχειας το παράπονο ριζώθηκε βαθειά…”, που δεν ξέραμε προέλευση, σκοπό, έπαιρνε το νόημα που του έδιναν οι ημέρες). Οι κινηματογραφικές αίθουσες ανταπέδιδαν τη φιλοφρόνηση μας και μετέδιδαν την εικόνα πολύ μακρύτερα από εκεί που ήθελε να την πάει ο σκηνοθέτης.

Τα υπόγεια στο Μοναστηράκι που πουλούσαν μεταχειρισμένα βιβλία γνώρισαν τα πρόσωπά μας κι ο Κώστας που είχε τον καρότσι με τα βιβλία στη Χέυδεν αν σε εμπιστευόταν σε πήγαινε στη δίπλα πολυκατοικία, άνοιγε μια πόρτα βαριά και μέσα από ένα σκοτεινό και εξ ίσου βαρύ διάδρομο σε οδηγούσε στην αποθήκη και σου τύλιγε στο χαρτί το “Κεφάλαιο”, το “Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ”, το “Κράτος και επανάσταση”.

Κατά ριπές ονόματα εισβάλλουν σε θεατρικές αίθουσες. Ιονέσκο, Πίντερ, Αραμπάλ, Μπέκετ… Το υπόγειο του Κουν!

Αναζητήσεις, όχι ως υποκατάστατα πολιτικής ή πραγματικότητας αλλά ως υπαρξιακή ανάγκη.

Ήσαν, κυρίως, αυτογνωσία, γλώσσα αισθημάτων, άρα βαθύτατα πολιτικά.

Με κάποιον τρόπο, ίσως και με όλους τους τρόπους, ήταν ένας δρόμος συγκρότησης πολύ βαθύτερος και αποτελεσματικός (ως βάθος) από την πολιτική φιλολογία και ρητορική, που σου επιτρέπει να μπεις στην ουσία, όσο μπορούσαν να μπουν παιδιά 18, 20 χρονών. Ήταν να σε οδηγεί στη μέσα εξόρυξη του υλικού σου. Μετά πια δεν είσαι ο προηγούμενος εαυτός σου, είσαι ό,τι επέλεξες να εξορύξεις.

Ήταν μια διαφορετικότητα ούτως ή άλλως. Ο τρόπος που ενηλικιώθηκε η γενιά. Δεν μπορεί να περιγραφεί από τα προηγούμενα υλικά κι ούτε να εισπραχθεί σε βάθος ακόμα και από τους ανθρώπους της αμέσως προηγούμενης, καθώς το μεταξύ τους κενό έγινε χάσμα λόγω του τεκτονικού σεισμού της δικτατορίας. Δεν πρόκειται για το λεγόμενο χάσμα των γενεών. Πρόκειται για την μετά το σεισμικό κλονισμό ζωή. Είναι αλλιώτικη. ΄Οπως αλλιώτικη είναι και η πρόσληψή της. Και μιλάω για τις στιγμές εκείνες, για την περίοδο εκείνη. Τα όσα έγιναν μετά την κατάρρευση της χούντας είναι μια άλλη μεγάλη υπόθεση.

Έτσι διασχίσαμε τον τόπο και το χρόνο της σιωπής, μέχρι να αρθρωθούν νέες λέξεις.

Δεν είναι μια ρομαντική εικόνα όπου ο χρόνος έχει απαλύνει όλες τις δύσκολες και σκοτεινές πλευρές της. Ο φόβος, η άγνοια, η καχυποψία, οι αντιθέσεις και συγκρούσεις, η αγωνία είναι παρόντα. Κυρίως παρούσα είναι η απογοήτευση και η παραίτηση. Προς τι όλα αυτά σε έναν σκοτεινό τόπο; Που χαράζει; Και πως;

Εκεί αρχίζει να ξαναβρίσκει τη δική της φωνή η Ιστορία - φυσικά εμείς δεν είχαμε ιδέα πως όσα κάνουμε έχουν σχέση με την Ιστορία, εμείς απλώς ακολουθούσαμε την ορμή και τη σκέψη μας, απαντούσαμε καταφατικά στην πρόσκληση των ημερών. Φούντωσαν οι οργανώσεις, έγιναν πολλοί οι “δικοί μας”, άλλαζε βαθύτερα ο συσχετισμός. Να το που, να το πως.

Στιγμιότυπο με πολλαπλές επισημάνσεις:

Νοέμβρης μήνας, πρέπει να ήταν, ένα χρόνο πριν τον ομώνυμο του 1973, στο Πολυτεχνείο πάλι γινόταν συγκέντρωση την οποία η αστυνομία χτύπησε με αγριότητα. Σχεδόν αμέσως μετά, το βράδυ της ημέρας εκείνης, οι Τοπικοί Φοιτητικοί Σύλλογοι είχαν οργανώσει εκδήλωση στη μπουάτ της Χέυδεν όπου εμφανιζόταν ο Διονύσης Σαββόπουλος. Οι πιο πολλοί συμμετέχοντες είχαν έρθει κατ’ ευθείαν από την Πατησίων όπου για πολλή ώρα συνεχιζόταν ο κλεφτοπόλεμος, σε έξαψη και έξαρση. Άκουγαν με ιερή προσήλωση τα τραγούδια και τους έδιναν τα νέα νοήματα. Κάποια στιγμή παρασυρμένοι από αυτήν την μουσική επικοινωνία ζήτησαν στο Σαββόπουλο να πει το “Δέντρο”. Το φώναξε κάποιος μια φορά, το επανέλαβε κάποιος δεύτερη, μια τρίτη. Θύμωσε ο καλλιτέχνης και πέταξε μια περιφρόνηση που κοβόταν φέτες: σταματήστε ή πάψτε (δεν θυμάμαι ακριβώς, αλλά σαν σκάστε ακουγόταν), το ξέρω ότι το ξέρετε.

Κάθε φορά, κάθε εκδήλωση ήταν μια μυσταγωγία και μια μύηση, ένα ακόμα βήμα στην κοινωνία των αχράντων μυστηρίων του κόσμου, στην αλληλεγγύη και τη συντροφικότητα. Ιδιαίτερα εκείνη τη βραδιά. Κι οι λέξεις του Σαββόπουλου ακούστηκαν σαν πυροβολισμοί με σημάδι την ψυχή μας. Δεν είχαμε πια να πούμε τίποτα μαζί του. Σιωπήσανε όλοι, όπως διέταξε. Συνέχισε να τραγουδάει, αλλά κανείς δεν αισθανόταν πια τι τραγουδούσε, απλώς ακούγαμε.

Όμως, ήδη είχε αλλάξει ο καιρός. Οι λέξεις που εγκαταβιούσαν μέσα μας, άρχισαν να συγκροτούν προτάσεις που αναγγέλλονταν. Ξαναγεννιόμαστε σε νέο κόσμο. Ήταν επόμενο το αίσθημα να πυρακτωθεί κι ο κόσμος να πάρει χρώματα, το γκρίζο εγκατέλειπε το τοπίο, όχι μόνο τον εσωτερικό μας τόπο, αλλά την πόλη, τη χώρα… Δεν μπορούσε να μας σπάσει το βασανιστήριο περιφρόνησης του μουσικού.

Είχαμε ήδη μπει στην εποχή της ύπαρξης. Τέλειωνε το 1972. Τα όσα ακολούθησαν είναι πλέον γνωστά.

Το 1973 έσπασε οριστικά το φόβο, μετέτρεψε τη συμπάθεια και την αδράνεια σε ευμένεια.

Έμαθε τη συμπαράσταση και ακολούθως τη συμμετοχή.

“Να προσέχεις…”, είπε αυτή τη φορά ο Πάνος στον αδελφό του το βράδυ της 16ης Νοεμβρίου του 1973, όταν τον είδε για λίγο, ξάγρυπνο, αναστατωμένο, αγριωπό. Πάει η εποχή του “κάτσε φρόνιμα, εδώ έχεις έρθει για ένα σκοπό”.

Πηγή: kommon.gr

Η ΠΕΝΕΝ και ο ΠΣΣ – ΝΑΤ κατέθεσαν στεφάνι τιμώντας τους ήρωες νεκρούς που έπεσαν θύματα των τανκς της φασιστικής χούντας.

Δείτε και ακούστε 10+1 τραγούδια που όλοι μας έχουμε χιλιοτραγουδήσει για το Πολυτεχνείο.

Όταν Σφίγγουν το Χέρι – Μίκης Θεοδωράκης

https://www.youtube.com/watch?v=umfpdA8anZ8

Σε στίχους του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου και σύνθεση Μίκη Θεοδωράκη από το άλμπουμ “Ρωμιοσύνη“.

Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης είχε πει για τη Ρωμιοσύνη: “Ο Θεοδωράκης στις πρώτες πρόβες μού έλεγε: Λίγο αν προσέξεις στις πρόβες, θα τα καταφέρεις, Γρηγόρη. Το έργο αυτό απευθύνεται σε όλους τους Έλληνες. Μιλάει για το τι έχει τραβήξει η Ελλάδα. Τότε που κόβανε στο γόνατο το κριθαρένιο τους καρβέλι, που μπαίνανε στα σίδερα και στη φωτιά, που γέμιζαν τα κανόνια μόνο με την καρδιά τους“.

Το σφαγείο – Αντώνης Καλογιάννης

https://www.youtube.com/watch?v=7eSsl_YfmKs

“Το σφαγείο” του Μίκη Θεοδωράκη, γνωστό και ως το “μεσημέρι”, είναι μέρος του έργου του “Τα τραγούδια του Ανδρέα“, αφιερωμένα στον αγωνιστή του αντιδικτατορικού αγώνα, Ανδρέα Λεντάκη.

Αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα και κυρίως στα βασανιστήρια που υποβάλλονταν τόσο ο μουσικοσυνθέτης, τον είχαν τοποθετήσει σε κελί κοντά σε χώρους βασανισμού, όσο και τα βασανιστήρια που είχε υποστεί ο ίδιος ο Ανδρέας Λεντάκης, στο κτήριο της Ασφάλειας της Μπουμπουλίνας.

Είναι ένα από τα πιο σημαντικά έργα του αγώνα ενάντια στην Χούντα των Συνταγματαρχών το οποίο συμπεριλαμβάνει με τη σειρά τα τραγούδια: “Αυτό που ήσουν κάποτε θα γίνει ξανά”, “Είμαστε δυο”, “Σου είπαν ψέμματα πολλά”, “Το σφαγείο”. Το τραγούδι παρουσιάζεται και στην ταινία του Νίκου Κούνδουρου “Τα τραγούδια της φωτιάς”.

Είμαστε δυο – Αντώνης Καλογιάννης

https://www.youtube.com/watch?v=yQTFSKyL65k

Στις 3 Αυγούστου 1935 γεννήθηκε στην Καισαριανή ο Αντώνης Καλογιάννης και έφυγε από τη ζωή στις 11 Φεβρουαρίου 2021. Στις 30 Σεπτεμβρίου 1974 συμμετείχε μαζί με μια μεγάλη ομάδα τραγουδιστών και ηθοποιών, στη συναυλία που πραγματοποιήθηκε στο Καλλιμάρμαρο για συμπαράσταση στον αγώνα των Κυπρίων. Εκεί τραγούδησε και το “Είμαστε δυο” από “Τα τραγούδια του Ανδρέα” του Μίκη Θεοδωράκη. Ηχογραφήθηκαν το 1971 στο Παρίσι.

Το Γελαστό Παιδί – Μίκης Θεοδωράκης

https://www.youtube.com/watch?v=44eH8I_ehxU

“Το γελαστό παιδί” είναι μελοποιημένο ποίημα του Μπρένταν Μπίαν, τους στίχους του οποίου μετέφρασε ο Βασίλης Ρώτας και τη μουσική έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης. Αφηγείται τον θάνατο του Μάικλ Κόλινς, ενός εκ των ηγετών του ΙΡΑ. Το τραγούδι προοριζόταν να πλαισιώσει το θεατρικό έργο του Μπίαν “Ένας όμηρος” που ανέβηκε στο Κυκλικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά την άνοιξη του 1962.

Το τραγούδι της παράστασης ερμήνευσε η Ντόρα Γιαννακοπούλου, αν και έγινε γνωστότερο με την ερμηνεία της Μαρίας Φαραντούρη. Αρχικά, ο θάνατος του γελαστού παιδιού αποδιδόταν στους “δικούς μας” (αναφερόμενο στη σύγκρουση στο εσωτερικό του IRA), αλλά άλλαξε στο “οι εχθροί μας”. Μετά την πτώση της Χούντας έγινε “σκοτώσαν οι φασίστες το γελαστό παιδί”.

Ο Στρατιώτης – Βασίλης Παπακωνσταντίνου

https://www.youtube.com/watch?v=NjwTD2IET3k

Από το άλμπουμ “Τα τραγούδια του δρόμου” του σπουδαίου Μάνου Λοΐζου σε στίχους Κωστούλας Μητροπούλου.

Στον στίχο “Το εμβατήριο που του ‘μαθαν να λέει, είναι μονότονο και του ‘ρχεται να κλαίει” το σωστό είναι “φασιστικό“, αλλά επειδή το τραγούδι γράφτηκε επί δικτατορίας και φυσικά υπήρχε λογοκρισία η στιχουργός αναγκάστηκε να το διορθώσει και να το κάνει “μονότονο”.

Είναι ένα αναπάντεχο “κατηγορώ” για τη “ζωή” στο στρατό. Το τραγούδι δεν πήρε άδεια από τη λογοκρισία και δεν βγήκε σε δίσκο μαζί με το “Δρόμο”, τις χρονιές ’64 – ’65.

Το Ακορντεόν – Μάνος Λοΐζος

https://www.youtube.com/watch?v=k7tg6J5JOjI

Τραγούδι του Μάνου Λοΐζου από το άλμπουμ “Τα τραγούδια του δρόμου” σε στίχους Γιάννη Νεγρεπόντη (1974).

Γράφτηκε για τη γερμανική κατοχή. Ο αρχικός στίχος μιλούσε για “γερμανικά καμιόνια” που έγιναν “φασιστικά” σε μια εποχή ευαισθητοποίησης κατά της χούντας.

Το παρουσίαζε και ο ίδιος ο Λοΐζος στις συναυλίες του Μίκη, στις οποίες συμμετείχε μαζί με τον Λεοντή. Το τραγούδι αυτό γράφτηκε γύρω στο 1965, αλλά η λογοκρισία δεν επέτρεψε να ηχογραφηθεί παρά μόνο μετά τη μεταπολίτευση.

Πότε θα Κάνει Ξαστεριά – Νίκος Ξυλούρης

https://www.youtube.com/watch?v=nzSjGLAVQpY

Κρητικό ριζίτικο τραγούδι που έχει σημαδέψει με την ερμηνεία του ο Νίκος Ξυλούρης.

Αν και στην αρχή το τραγούδι ήταν γνωστό μόνο στις επαναστάσεις της Κρήτης, όπως του Αρκαδίου και της Θέρισου, μετά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα το 1913 άρχισε να χρησιμοποιείται πανελλαδικά, σε διάφορα γεγονότα, από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέχρι και την Εξέγερση του Πολυτεχνείου.

“Ο Δρόμος” – Μάνος Λοΐζος

https://www.youtube.com/watch?v=1q_3OBSQ2To

Σε στίχους Κωστούλας Μητροπούλου, μουσική Μάνου Λοΐζου και πρώτη εκτέλεση με τη Σούλα Μπιρμπίλη.

Το κομμάτι γράφτηκε με μια κιθάρα σ’ ένα στέκι που μαζεύονταν καλλιτέχνες στο Κολωνάκι, και σύμφωνα με την στιχουργό: “Ξέραμε και δεν ξέραμε τι ακριβώς είχαμε φτιάξει. Μπορεί και να πιστεύαμε πως ήταν ένα τραγούδι δικό μας μόνο, ένα τραγούδι για την αδικημένη, σαστισμένη γενιά μας, που δεν ήξερε τι ήταν ο πόλεμος και που την περίμενε στο δρόμο μια δικτατορία.”

Οι πρώτοι νεκροί (Πάλης ξεκίνημα) – Μίκης Θεοδωράκης

https://www.youtube.com/watch?v=Q8lo9oxpiJ0

Οι Πρώτοι Νεκροί (Πάλης Ξεκίνημα) είναι ένα χαρακτηριστικό κομμάτι σε μουσική, αλλά και ερμηνεία του Μίκη Θεοδωράκη (με τη συνοδεία της Μαρίας Φαραντούρη), και στίχους Αλέκου Παναγούλη.

Λέγεται ότι γράφτηκε από τον Παναγούλη στις φυλακές του Μπογιατίου, όπου βρισκόταν και βασανιζόταν καθημερινά για την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Παπαδόπουλου το 1968. Συμπεριλαμβάνεται στον δίσκο ”Τραγούδια του Αγώνα”.

Θα σημάνουν οι καμπάνες – Γρηγόρης Μπιθικώτσης

https://www.youtube.com/watch?v=qLn0B2jI3nM

Το “Θα σημάνουν οι καμπάνες” είναι τραγούδι σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (από τη συλλογή Αγρύπνια, 1954) και συμπεριλαμβάνεται στο άλμπουμ “Ρωμιοσύνη” του Μίκη Θεοδωράκη. Η αρχική ερμηνεία του έγινε από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και μελοποιήθηκε το 1966.

“… Από τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη, εκείνο που με δυσκόλεψε πάρα πολύ και το θεωρώ από τα μεγαλύτερα είναι η Ρωμιοσύνη του Γιάννη Ρίτσου. Σ’ αυτό το έργο χάθηκα. Έκανα πρόβα δυόμισι μήνες για να μπω στο νόημα της μελωδίας και του στίχου. Τότε βρήκα τον αληθινό μου εαυτό. Ήταν αυτό που με γέμισε. Ήταν η πιο μεγάλη στιγμή της καριέρας μου και της ζωής μου” είχε πει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη τον Ιανουάριο του 1990.

Το μεγάλο μας τσίρκο – Το προσκύνημα

https://www.youtube.com/watch?v=Ni4xNs-NCLc

Σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη (Ερμηνεία: Νίκος Δημητράτος, Τζένη Καρέζη) από το θεατρικό έργο “Το Μεγάλο μας τσίρκο”.

“Το Μεγάλο μας τσίρκο” ανέβηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 1973 στο θέατρο Αθήναιον. Ο Σταύρος Ξαρχάκος έγραψε τη μουσική και ο Ευγένιος Σπαθάρης επιμελήθηκε τα σκηνικά. Πρωταγωνιστές ήταν τότε η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Χρήστος Καλαβρούζος και ο Τίμος Περλέγκας.

Ερμηνευτής των τραγουδιών ο Νίκος Ξυλούρης. Στην πρώτη παρουσίασή του, οι παραστάσεις διακόπηκαν βίαια από τη Χούντα τον Οκτώβριο του ’73, λίγο πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.

Ανέβηκε και πάλι το καλοκαίρι του 1974, με την προσθήκη του τραγουδιού “Το προσκύνημα” στο φινάλε, που αφιερώθηκε στους νεκρούς της νύχτας του Πολυτεχνείου.

Η εξέλιξη της κατάστασης στη Γάζα και γύρω από αυτήν είναι τόσο γρήγορη, που αλλάζει από τη στιγμή που γράφεται ένα άρθρο μέχρι τη στιγμή που θα δημοσιευτεί. Το κείμενο αυτό γράφεται το πρωί της Τετάρτης καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν εξαπολύσει επίθεση στο νοσοκομείο αλ-Σίφα της Γάζας. Διαβάζω τι είπε στο δίκτυο Al Jazeera ο ιατρικός διευθυντής του νοσοκομείου Δρ. Μουνίρ αλ Μπαρς, λίγο πριν διακοπεί κάθε επικοινωνία: «Αν επιζήσω θα ζήσω με αξιοπρέπεια και θα κρατήσω επαφή, αλλά αν σκοτωθώ θα συναντηθούμε στον παράδεισο».

Προηγουμένως, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου είχε δώσει το πράσινο φως στο νέο αυτό έγκλημα, απολύτως αντάξιο των όσων έκαναν στο παρελθόν οι Ναζί, δηλώνοντας ότι ξέρει ότι το νοσοκομείο είναι βάση της Χαμάς. Προφανώς ο ισραηλινός στρατός θα ανακαλύψει τις αποδείξεις μετά την επιχείρηση, όπως ακριβώς οι Ναζί ανακάλυψαν, μετά τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ που προκάλεσαν οι ίδιοι, τις αποδείξεις ότι το έκαναν οι Κομμουνιστές. Το μόνο ερώτημα βέβαια είναι γιατί το Ισραήλ δεν επιτρέπει ακόμα και στους εκπροσώπους μεγάλων αμερικανικών (!) δικτύων να μπουν στη Λωρίδα της Γάζας, να δουν ιδίοις όμμασι τι ακριβώς γίνεται.

Ολόκληρη η ανθρωπότητα έχει ξεσηκωθεί τώρα εναντίον της εθνοκάθαρσης-γενοκτονίας του παλαιστινιακού λαού από το κράτος του Ισραήλ, περιλαμβανομένων πολλών Εβραίων και μεταξύ τους, των κορυφαίων παγκοσμίως ακαδημαϊκών ειδικών στα θέματα γενοκτονιών και Ολοκαυτώματος. Σε αυτή τη χρονική συγκυρία, οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Γερμανίας θεώρησαν σκόπιμο, ακόμα μια φορά, συναντώμενοι, να εκφράσουν την αμέριστη συμπαράστασή τους στην επιχείρηση των Ισραηλινών κάνοντας εκ νέου λόγο για δικαίωμα στην αυτοάμυνα του Ισραήλ και αρνούμενοι να ζητήσουν κατάπαυση του πυρός, όπως έχουν κάνει η Γαλλία και η μεγάλη πλειοψηφία των χωρών του πλανήτη.

Ο Γερμανός καγκελάριος Σολτς, επί των ημερών του οποίου η Γερμανία γνωρίζει την πρώτη μεγάλη οικονομική κρίση τα τελευταία εβδομήντα χρόνια, εν πολλοίς εξαιτίας της πολιτικής του Βερολίνου στην Ουκρανία, δεν είναι μόνος του βέβαια. Μπορεί οι Γερμανοί να διαδηλώνουν μαζικά εναντίον του Ισραήλ, εντούτοις όλο το πολιτικό κατεστημένο της Γερμανίας, από την αριστερά (DieLinke) και τους Σοσιαλδημοκράτες μέχρι τους ακροδεξιούς φασίστες του AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) τάσσονται ομόφωνα υπέρ της στήριξης του Ισραήλ, είτε γιατί το πιστεύουν, είτε γιατί υπακούουν στο παντοδύναμο – και στη Γερμανία, όπως και παρ’ ημίν – Λόμπι. Μάλιστα οι ακροδεξιοί είναι οι πιο μαχητικοί. Μόνη εξαίρεση το νέο κόμμα που φτιάχνουν στελέχη της ριζοσπαστικής αριστεράς γύρω από τη Ζάρα Βάγκενκνεχτ, που έκανε λόγο για τη Γάζα, ως την «πιο μεγάλη ανοιχτή φυλακή του κόσμου» (έχει καταγγείλει και την πολιτική του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία).

Οι Γερμανοί πολιτικοί κατατρύχονται πάντα από τη φοβερή ενοχή του Ολοκαυτώματος των Εβραίων (ή τον φόβο ότι θα τους την προσάψουν). Ίσως νομίζουν λοιπόν ότι ο τρόπος να εκδηλώσουν έμπρακτα τη μετάνοιά τους είναι να επιτρέψουν στους Εβραίους να σφάζουν Παλαιστίνιους!

Σε δύο προηγούμενα άρθρα μας, εξετάσαμε, με αφορμή δηλώσεις των κυρίων Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη, το ζήτημα του δικαιώματος του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Στο τελευταίο σας υποσχεθήκαμε να εξετάσουμε τις υπόλοιπες βαριές κατηγορίες που τώρα διατυπώνονται κατά και του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Να σημειώσουμε ότι οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές στο θέμα αυτό. Οι συνεχιζόμενες αγριότητες στη Γάζα προκαλούν πλέον τεράστιο και βαθύτατο ρήγμα στην οποιαδήποτε παγκόσμια υποστήριξη προς ή ανοχή του Ισραήλ. Στις 24 ώρες που μεσολάβησαν από τη στιγμή που γράψαμε το τελευταίο άρθρο μας υπάρχουν δεκάδες νέες καταγγελίες που διατυπώνονται. Θα παρουσιάσουμε για ενημέρωσή σας τις πιο σημαντικές γιατί είναι αδύνατο να τις αναφέρουμε όλες.

«Δικαιοσύνη για τη Γάζα»

Ήδη προχθές Τρίτη περισσότεροι από 60 γνωστοί πολιτικοί της Αριστεράς, περιλαμβανομένων υπουργών, βουλευτών και ευρωβουλευτών, από την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική εξέδωσαν μια έκκληση προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ζητώντας του να ερευνήσει τις ευθύνες των ηγετών του Ισραήλ για το έγκλημα της γενοκτονίας. «Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε μια γενοκτονία με τη σιωπή και τη συνενοχή μας» δήλωσε η Ιόνε Μπελάρα, υπουργός Κοινωνικών Δικαιωμάτων της Ισπανίας και ηγέτης των Podemos. «Αν δεν σταματήσεις τη βία εγκαίρως, σε τραβάει μαζί της».

Η έκκληση κατονομάζει αρκετούς Ισραηλινούς ηγέτες, περιλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου, του υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ και του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, ως πιθανών ενόχων των εγκλημάτων της γενοκτονίας, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και εγκλημάτων πολέμου. Υποστηρίζει επιπλέον ότι το Δικαστήριο έχει αρκετά στοιχεία για να εκδώσει ένταλμα σύλληψης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Άμυνας του Ισραήλ.

Η έκκληση ζητά, εκτός από τη δίωξη της ισραηλινής ηγεσίας, τον τερματισμό της «κατοχής, του απαρτχάιντ και της επέκτασης του αποικιακού σχεδίου του κράτους του Ισραήλ». Μεταξύ άλλων το κείμενο της έκκλησης, που φέρει τον τίτλο «Δικαιοσύνη για τη Γάζα» υπογράφεται από τον πρώην αρχηγό του Βρετανικού Εργατικού Κόμματος Τζέρεμι Κόρμπιν, την Μανόν Ομπρί της «Ανυπότακτης Γαλλίας» (το κόμμα του Μελανσόν), την Ζοάνα Μορτάγκουα του «Αριστερού Μπλοκ» της Πορτογαλίας, τον Πίτερ Μάρτενς του Εργατικού Κόμματος του Βελγίου και εκατοντάδες ακόμα προσωπικότητες. Η πρωτοβουλία δηλώνει ότι επιδιώκει να φέρει κοντά «διαφορετικές φωνές από τη διεθνή κοινωνία πολιτών, πολιτικούς ηγέτες και εκπροσώπους της όπως και πολίτες από όλο τον κόσμο» για να ζητήσουν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να δράσει τώρα.

Αλήθεια τι λένε επ’ αυτών ο κ. Γιώργος Παπανδρέου και ο κ. Αλέξης Τσίπρας στενότατοι «φίλοι» και συνεργάτες (όπως και ο Κυριάκος Μητσοτάκης) του Μπέντζαμιν Νετανιάχου; Όπως έγραψε προ ημερών και η Εφημερίδα Συντακτών, η σιωπή δεν είναι χρυσός, τουλάχιστο σε τέτοιες περιπτώσεις. (*)

Μηνύσεις κατά Μπάιντεν και Νετανιάχου

Το Κέντρο Συνταγματικών Δικαιωμάτων των ΗΠΑ, μια ομάδα επιφανών Αμερικανών νομικών, που υποστηρίζονται και από κορυφαίους ακαδημαϊκούς, ειδικούς στις γενοκτονίες και το Ολοκαύτωμα, κατέθεσε τη Δευτέρα (14/11) μήνυση εναντίον του προέδρου Μπάιντεν και των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας Μπλίνκεν και Όστιν κατηγορώντας τους για «αποτυχία σε αποτροπή γενοκτονίας» και ζητώντας ταυτόχρονα την έκδοση επείγουσας δικαστικής εντολής για διακοπή της αμερικανικής διπλωματικής και στρατιωτικής υποστήριξης προς το Ισραήλ. Στη μήνυση υπενθυμίζεται η νομική υποχρέωση των ηγετών των ΗΠΑ να «εμποδίζουν» γενοκτονίες και ζητείται η διακοπή τής «περαιτέρω αποστολής όπλων, χρημάτων και διπλωματικής υποστήριξης προς το Ισραήλ», ενώ κάνει πόλεμο στη Γάζα, εξαιτίας του οποίου, όπως αναφέρουν οι μηνυτές, περισσότεροι από 40.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί, τραυματισθεί ή αγνοούνται, το 70% των 2.3 εκατομμυρίων κατοίκων της περικυκλωμένης περιοχής έχουν εκτοπισθεί δια της βίας και τα μισά σπίτια έχουν γκρεμιστεί.

Σύμφωνα με τους μηνυτές, τα εγκλήματα που διέπραξε η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς δεν μπορούν νόμιμα να δικαιολογήσουν τις μεθόδους συλλογικής τιμωρίας και πολύ περισσότερο τη γενοκτονία. Στη μήνυση επισυνάπτεται η γνωμοδότηση του κορυφαίου (Εβραιοκαναδού) ειδικού για τις γενοκτονίες και το διεθνές δίκαιο Ουίλιαμ Σάμπας, που αναφέρει «σοβαρό κίνδυνο γενοκτονίας του παλαιστινιακού πληθυσμού στη Γάζα» και θεωρεί ότι οι ΗΠΑ παραβιάζουν την υποχρέωσή τους να λάβουν όλα τα δυνατά μέτρα για την αποτροπή του διαπραττόμενου εγκλήματος». Μια ξεχωριστή δήλωση των ειδικών στα θέματα γενοκτονιών και ολοκαυτώματος Τζον Κοξ, Βικτόρια Σάνφορντ και Μπάρι Τράντσεμπεργκ που επισυνάπτεται στη μήνυση τονίζει ότι οι «οι γενοκτονικές προθέσεις και πράξεις της ισραηλινής ηγεσίας είναι ανάλογες με άλλες πρόσφατες γενοκτονίες», μια έμμεση πλην σαφή αναφορά στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Εκτός των παραπάνω, ο Μπάιντεν κατηγορείται και για τις δηλώσεις του που υποστηρίζεται ότι συνιστούν «άρνηση γενοκτονίας» που είναι ποινικό αδίκημα στις ΗΠΑ. Ανάλογη μήνυση κατά του Μπάιντεν κατετέθη και σε δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο.

Αλγερία, Κολομβία και Βέλγιο

Στο μεταξύ η Αλγερία και η Κολομβία έχουν ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή τους να παραπέμψουν τον κ. Νετανιάχου στο Διεθνές Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου. Ήδη πάντως και στην Ευρώπη, παρά τον ασφυκτικό έλεγχο κυβερνήσεων, πολιτικών δυνάμεων και ΜΜΕ, από το Λόμπι και τις ΗΠΑ, έχουμε ξεσηκωμό των λαών κατά της γενοκτονίας και αυτό αρχίζει να αντανακλάται και στις κυβερνήσεις. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Βελγίου ζήτησε την επιβολή κυρώσεων στο Ισραήλ και ο Πρωθυπουργός το επέκρινε για την πολιτική του. Την περασμένη εβδομάδα τρεις παλαιστινιακές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπέβαλαν αίτημα έρευνας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC), για τα εγκλήματα της γενοκτονίας και την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης των Νετανιάχου, Γκάλαντ και του προέδρου του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ.

Οι ειδικοί του ΟΗΕ

Ήδη από τις 2 Νοεμβρίου ειδικοί του ΟΗΕ με κοινή δήλωσή τους σημείωναν ότι «παραμένουμε πεπεισμένοι ότι ο Παλαιστινιακός λαός διατρέχει μεγάλο κίνδυνο γενοκτονίας… Η ώρα για δράση είναι τώρα. Οι σύμμαχοι του Ισραήλ φέρουν επίσης ευθύνη και πρέπει να δράσουν τώρα για να εμποδίσουν αυτή την καταστροφική πορεία». Ήδη από τις 28 Οκτωβρίου ο επικεφαλής του Γραφείου του Ανώτερου Επίτροπου του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα παραιτήθηκε, διαμαρτυρόμενος γιατί «βλέπουμε μια γενοκτονία να εξελίσσεται μπροστά μας και ο Οργανισμός που υπηρετούμε μοιάζει αδύναμος να τη σταματήσει». Όπως έγραψε στην επιστολή παραίτησης: «Πρόκειται για textbook case γενοκτονίας. Το ευρωπαϊκό, εθνο-εθνικιστικό (ethno-nationalist), αποικιακό σχέδιο εποικισμού στην Παλαιστίνη μπήκε στην τελική φάση του, προς την τελική καταστροφή των τελευταίων υπολειμμάτων αυτόχθονης παλαιστινιακής ζωής στην Παλαιστίνη».

NEW: @UNHumanRights NY Office Director @CraigMokhiber resigns in protest over timidity of key parts of #UN system on issues pertaining to Palestinian Human Rights. In letter to @volker_turk he says: "This is a text-book case of genocide. The European, ethno-nationalist, settler… pic.twitter.com/lss1EvdLb3

— Rami Ayari (@Raminho) October 31, 2023

Περισσότεροι από 800 ακαδημαϊκοί υπέγραψαν επίσης πρόσφατα μια επιστολή επισημαίνοντας την πιθανότητα του εγκλήματος της γενοκτονίας. Η παλαιστινιακής καταγωγής Αμερικανίδα Δημοκρατική βουλεύτρια, Ρασίντα Τλάιμπ, κατηγόρησε τον πρόεδρο Μπάιντεν ως υποστηρικτή της γενοκτονίας του παλαιστινιακού λαού, γεγονός που της στοίχισε τη μομφή των συναδέλφων της.

.@POTUS, the majority of the American people are not with you on this one. #CeasefireNow pic.twitter.com/rV97zrMkad

— Rashida Tlaib (@RashidaTlaib) November 3, 2023

Ένας από τους διαπρεπέστερους εξάλλου εν ζωή ειδικούς στο διεθνές δίκαιο, ο Ελβετός καθηγητής Alfred de Zayas, πρώην ειδικός εισηγητής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, γνωστός και για την υπεράσπιση, με τις τεκμηριωμένες νομικές γνωματεύσεις του, των δικαιωμάτων των Ελληνοκυπρίων και των Αρμενίων σημείωνε σε δύο πρόσφατες αναρτήσεις του: «Άμαχοι εκκενώνονται από τη Γάζα, αλλά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το διεθνές δίκαιο προβλέπει το δικαίωμα επιστροφής στην πατρίδα και όλες οι χώρες οφείλουν να συμμορφωθούν με αυτό και να διευκολύνουν την εφαρμογή του δικαιώματος επιστροφής όλων των Παλαιστινίων» και «αν η Ευθύνη Προστασίας σημαίνει κάτι θα δικαιολογούσε διεθνή επέμβαση στη Γάζα για να σταματήσει η εν εξελίξει γενοκτονία».

If Responsibility to Protect means anything, it would justify international intervention in #Gaza to stop the on-going #genocide.

— Alfred de Zayas (@Alfreddezayas) November 4, 2023

Η τέταρτη σύμβαση της Γενεύης

Ανεξάρτητα από το δηλώνει το κράτος του Ισραήλ, η Γάζα (παρά και την αποχώρηση το 2005 των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων από τη ζώνη) παραμένει πάντα κατεχόμενο έδαφος και επομένως ισχύουν για το Ισραήλ οι υποχρεώσεις και η ευθύνη των κατοχικών δυνάμεων για την ασφάλεια του πληθυσμού της κατεχόμενης περιοχής, υπογραμμίζει σε μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυσή του ο Ράμζουντ Μπαρούντ στη βρετανική Morning Star.

——-

Σημείωση

(*) Για την ιστορία να θυμίσουμε ότι ο κ. Νετανιάχου είχε τεράστια εμπλοκή στα ελληνικά και κυπριακά πράγματα στη μακρά περίοδο που ήταν Πρωθυπουργός, περίοδο που ταυτίζεται με την κολοσσιαία εκτόξευση της ισραηλινής επιρροής στα ΜΜΕ, στις ένοπλες δυνάμεις, στις υπηρεσίες ασφαλείας, στην οικονομία και στο πολιτικό σύστημα Ελλάδας και Κύπρου. Εκτός πολλών άλλων η ισραηλινή κυβέρνηση υποστήριξε το σχέδιο Ανάν για τη διάλυση του κυπριακού κράτους και ο κ. Νετανιάχου προσωπικά έδωσε συμβουλές στον Γιώργο Παπανδρέου, στον Αλέξη Τσίπρα και τους Υπουργούς και συνεργάτες τους για τα θέματα Μνημονίων και Δανειακών.

Πηγή: kosmodromio.gr