Από Σ.Ρομπόλης - Β.Μπέτσης

Oι μελλοντικές προβολές της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής αναφορικά  με  το   ύψος των δημόσιων κοινωνικών δαπανών  στην  Ελλάδα  ως ποσοστό του ΑΕΠ δείχνουν ότι αυτές θα μειωθούν στο 22% του ΑΕΠ, όταν η αντίστοιχη πρόβλεψη για τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ-27 εκτιμάται ότι θα είναι στο 25,2% του ΑΕΠ. Παράλληλα,  η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις προβολές της εκτιμά ότι οι κοινωνικές δαπάνες στην Ελλάδα μέχρι το 2060 θα  μειωθούν  στο 20,6% του ΑΕΠ, ενώ  ο μέσος όρος των ΕΕ-27  θα  αυξηθεί στο 27%.

Με  άλλα  λόγια, η Ελλάδα θα δαπανά 25% λιγότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 για κοινωνική προστασία. Πιο  συγκεκριμένα, η Ελλάδα το 2060  από το 20,6% του ΑΕΠ για κοινωνικές δαπάνες, θα  δαπανά  το 11,5% για συντάξεις (μείωση κατά 32% σε σχέση με το 2018), για την υγεία 6,3% αύξηση (αύξηση κατά 31% σε σχέση με το 2018), 2,5% για την στήριξη του εισοδήματος των εργαζομένων (μείωση κατά 25% σε σχέση με το 2018) και 0,3% για άλλες κατηγορίες  κοινωνικών  δαπανών. Αντίστοιχα,  από τον μέσο όρο (27% του ΑΕΠ) του επιπέδου των  δημόσιων  κοινωνικών  δαπανών των χωρών της ΕΕ-27, το 2060 θα δαπανά το 11,8% για συντάξεις (αύξηση κατά 28% σε σχέση με το 2018), 7,3% για την υγεία (από 5,7% το 2018), 4,4% για την στήριξη του εισοδήματος των εργαζομένων και 3,4% για άλλες κατηγορίες  κοινωνικών  δαπανών.

Αν λάβουμε υπόψη ότι για το διάστημα των προβολών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως παραδοχή ότι το ΑΕΠ της Ελλάδας θα μεταβάλλεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 0,8% και των χωρών της ΕΕ-27 κατά 1,4%, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι σε χρηματικές μονάδες ανά άτομο και όχι ως ποσοστό του ΑΕΠ,  πόσο χαμηλότερες θα είναι οι  κατά  κεφαλή  κοινωνικές δαπάνες.

Συγκεκριμένα οι κατά κεφαλή δημόσιες κοινωνικές δαπάνες στην Ελλάδα το  2017  ήταν  4.500 ευρώ  και ο μέσος  όρος  της  κατά  κεφαλή  κοινωνικής  δαπάνης  των χωρών της ΕΕ-27 ήταν 7.700 ευρώ. Αντίστοιχα, εκτιμάται ότι στην Ελλάδα οι κατά  κεφαλή δημόσιες  κοινωνικές δαπάνες το  2060 θα  μειωθούν  στα 3.700 ευρώ, όταν ο μέσος όρος των χωρών της ΕΕ-27  θα αυξηθεί στα 8.900 ευρώ.

Οι  δυσμενείς  αυτές  εξελίξεις  επιδείνωσης  του  επιπέδου  της  κατά  κεφαλήν κοινωνικής  δαπάνης  στην  Ελλάδα  μέχρι  το  2060,  σε  σχέση με  το  επίπεδο  του  μέσου  όρου  της  κατά  κεφαλήν  κοινωνικής  δαπάνης  στην  Ε.Ε.-27,  αναδεικνύει  με  τον  πιο  εύληπτο  τρόπο,  την  θεσμοποιημένη  θέσπιση των κοινωνικών ανισοτήτων, της εμβάθυνσης και αποσύγκλισης τους στο  εσωτερικό  της  Ευρωπαϊκής  Ένωσης, με ό,τι  αυτό  αρνητικά  συνεπάγεται  για την  κοινωνική  συνοχή  και  την  κοινωνικο-οικονομική  δημοκρατία  στην  γηραιά  ήπειρο.

Στην  προοπτική   αυτή, η πρόσφατη (22/1/2019) συμφωνία συνεργασίας του προέδρου της Γαλλίας  Ε.Μακρόν  και  της  καγκελαρίου  της Γερμανίας Α. Μέρκελ στο Άαχεν,  για  νέα  πνοή  στο  ευρωπαϊκό  σχέδιο,  που  κατά  την  άποψη  τους  δοκιμάζεται  από  την  άνοδο  του  εθνικισμού, κρίνεται  «φτωχή  σε  συγκεκριμένες  δεσμεύσεις» ενίσχυσης και αναβάθμισης  της  οικονομικής  και  κοινωνικής δημοκρατίας από ευρωπαίους αναλυτές, ικανές να  αποτρέψουν  την  εμβάθυνση  των εισοδηματικών και των κοινωνικών ανισοτήτων.

Στην κατεύθυνση αυτή, τα συμπεράσματα των ποσοτικών επεξεργασιών μας αποκτούν  ιδιαίτερη  σημασία  αναφορικά  με  την  διεύρυνση  των  κοινωνικών  ανισοτήτων  και  του  επιπέδου  φτωχοποίησης  του  πληθυσμού  στην  χώρα  μας, εάν  λάβουμε  υπόψη μας  ότι το  2060  οι  δημόσιες  κοινωνικές  δαπάνες  θα  ανέρχονται  στο  ύψος  των  20,6%  του  ΑΕΠ   και  η  ελληνική  οικονομία  κατά  τα  επόμενα  42  χρόνια,  ακόμη  και  με  την  απαισιόδοξη  παραδοχή  μέσης  ετήσιας  αύξησης  του  ΑΕΠ  κατά  0,8%,  θα  παράγει  αθροιστικά  πόρους  της  τάξης  των   9,2 τρις  ευρώ  σε  παρούσες  αξίες.

Με  άλλα  λόγια,  οι  δημόσιες  κοινωνικές  δαπάνες  κατά  την  περίοδο  2018-2060  θα  αποτελούν  μόνο το  1/5  των  πόρων  που  θα  παράγει  αθροιστικά  κατά  τη   συγκεκριμένη  περίοδο  η  ελληνική  οικονομία.

*Απόσπασμα από μελέτη των δύο επιστημόνων: Σάββα  Γ. Ρομπόλη Ομότ. Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου και Βασιλείου Γ. Μπέτση Υποψ. Διδάκτορα Παντείου Πανεπιστημίου

πηγη: iskra.gr

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Υπό το βλέμμα του «αφεντικού» και επί τάπητος τους σχεδιασμούς για μετατροπή της Ανατολικής Μεσογείου σε ενεργειακό κόμβο για τα συμφέροντα των πολυεθνικών αλλά και πεδίο έντονων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών πραγματοποιήθηκε η τριμερής συνάντηση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.

Ο Αλέξης Τσίπρας, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και Αμερικάνος υπουργός εξωτερικών Μάικ Πομπέο συναντήθηκαν στην Ιερουσαλήμ στο πλαίσιο της συνάντησης Κορυφής που πλέον έχει χαρακτήρα «3+1» με τους ηγέτες των τριών χωρών και τον ΥΠΕΞ τον ΗΠΑ.

Η άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στην τριμερή δημιουργεί νέα δεδομένα και αυξάνει ακόμα περισσότερο τους επικίνδυνους σχεδιασμούς στην ευρύτερη περιοχή. Οι Αμερικάνοι σε ρόλο αφεντικού επιδιώκουν να διασφαλίσουν τα συμφέροντα τους – που σε μεγάλο βαθμό ταυτίζονται με αυτά των Ισραηλινών – ενώ την ίδια στιγμή επιδιώκουν με κάθε τρόπο να φράξουν τους ενεργειακούς δρόμους στη Ρωσία. 

Η παρουσία Πομπέο, στην Ιερουσαλήμ σηματοδοτεί:

— Την ενεργότερη ανάμειξη των ΗΠΑ στην εκμετάλλευση και το έλεγχο των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων (ειδικά μετά την ανακάλυψη νέων μεγάλων πηγών) μέσω της εμπλοκή της αμερικανικής πολυεθνικής «ExxonMobil».

— Την ακόμα βαθύτερη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των τεσσάρων χωρών με τις ΗΠΑ και Ισραήλ να επιδιώκουν τη δημιουργία περισσότερων στρατιωτικών βάσεων – ορμητηρίων σε Ελλάδα και Κύπρο βάζοντας στο στόχαστρο Ρωσία, Ιράν κ.α.

— Την διάνοιξη νέων επικίνδυνων πεδίων στα εθνικά θέματα Ελλάδας και Κύπρου, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν να βρεθούν «λύσεις» με την Τουρκία ώστε να προχωρήσει η συνεκμετάλλευση της περιοχής προς όφελος των πετρελαϊκών. Σε αυτό το πλαίσιο νέα διχοτομικά σχέδια για την Κύπρο βρίσκονται στο τραπέζι αλλά παραινέσεις για μια συμφωνία «win-win» ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία με στόχο την συνεκμετάλλευση της περιοχής.

Η Κοινή Δήλωση Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ – ΗΠΑ, μετά την 6η τριμερή Σύνοδο Κορυφής με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, στην Ιερουσαλήμ, φανερώνει ακριβώς τις συγκεκριμένες στοχεύσεις:

«Οι Κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, του κράτους του Ισραήλ, της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας συναντήθηκαν σήμερα στην Ιερουσαλήμ για να διαβεβαιώσουν την κοινή τους δέσμευση να προωθήσουν την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Υπουργός Εξωτερικών Πομπέο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν τον τριμερή μηχανισμό που δημιούργησε το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος, σημειώνοντας τη σημασία της αυξανόμενης συνεργασίας. Οι ηγέτες συμφώνησαν να αυξήσουν την περιφερειακή συνεργασία, να στηρίξουν την ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια, και να αμυνθούν ενάντια σε εξωτερικές κακές επιρροές στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Χαιρέτισαν τις πρόσφατες ανακαλύψεις φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και τις προοπτικές τους στη συμβολή στην ενεργειακή ασφάλεια και τις εναλλακτικές πηγές».

Ο Τσίπρας τα δίνει όλα και πουλά τα «φύκια» της …ασφάλειας 

Τα συμφέροντα, λοιπόν των ΗΠΑ στην περιοχή είναι δεδομένα. Τα σχέδια τους ανοίγουν επικίνδυνους δρόμους αλλά η κυβέρνηση Τσίπρα επιδιώκει με κέθα τρόπο να εμφανίσει τη  συμμετοχή των ΗΠΑ σαν παράγοντας …«σταθερότητα» της περιοχής. Τα κυβερνητικά επιτελεία ισχυρίζονται ότι άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στην τριμερή ενισχύει την ασφάλεια και αποτελεί απάντηση στην επιθετικότητα της Τουρκίας…  Μάλιστα στο πλαίσιο της προπαγάνδας τους ισχυρίζονται ότι η παρουσία τω ΗΠΑ προστατεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου!

«Η τριμερής συνεργασία μας έχει γίνει στρατηγική και ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και της ασφάλειας», ανέφερε ο Αλ. Τσίπρας, στην εισαγωγική του τοποθέτηση στην τριμερή και ακριβώς αναπαράγοντας την συγκεκριμένη προπαγάνδα πρόσθεσε: «Η συμμετοχή του Μάικ Πομπέο υπογραμμίζει τη στήριξη των ΗΠΑ στη στρατηγική συνεργασία μας και αυτή η συμμετοχή ενδυναμώνει τις προσπάθειες μας και τον διάλογο μας ειδικά στον τομέα της ενέργειας, αλλά και στην ασφάλεια και στην οικονομία».

Η εκδήλωση του ελληνοαμερικανικού ειδυλλίου – στο πλαίσιο και της τριμερούς συνάντησης – εδράζεται στις εντάσεις που αυτή την περίοδο υπάρχουν στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Όμως ο συνδυασμό «ειδυλλίου» από τη μια και «έντασης» από την άλλη, έχει σαν αποτέλεσμα και την  επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η κλιμάκωση των εντάσεων στα ελληνοτουρκικά συμπίπτει με τη γενικότερη αναδιάταξη των αμερικανικών θέσεων στην περιοχή αλλά και την έναρξη του μεγάλου ενεργειακού παιχνιδιού στην ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το παιχνίδι που αναμένεται να συγκεντρώσει «μεγάλους παίχτες» η Ελλάδα αξιοποιείται σαν πιόνι. Ο άξονα συμμαχίας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ διαμορφώθηκε με αμερικάνικες υποδείξεις και παραινέσεις και έτσι θα συνεχίσει να λειτουργεί προς όφελος των πετρελαϊκών ομίλων αλλά και των γενικότερων γεωπολιτικών σχεδιασμών της Ουάσιγκτον.

Ο Αγωγός, η Τουρκία και στο βάθος συνεκμετάλλευση 

Η κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού East Med που τέθηκε επί τάπητος στην σημερινή τετραμερή συνάντηση, αποτελεί ένα τεράστιο ενεργειακό πρότζεκτ που ενδιαφέρει τις ΗΠΑ. Πρόκειται για έναν αγωγό 2.100 χιλιομέτρων που θα ξενικά από τα κοιτάσματα του Ισραήλ, θα περνά από αυτά της Κύπρου και μέσω θαλάσσης θα καταλήγει την Ηπειρωτική Ελλάδα. Μέσω του συγκεκριμένου αγωγού Ισραήλ και ΗΠΑ θέλουν από το 2025 να προμηθεύουν την Ευρώπη με φυσικό αέριο. ώστε να «σπάσουν» το μονοπώλιο των Ρώσων στην προμήθεια της Ευρώπης με φυσικό αέριο. 

«Η βασική ιδέα μας είναι πολύ σημαντική: να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές δίκτυο μεταφοράς των ενεργειακών πόρων από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, από το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ελλάδα, στην Ευρώπη(…) Η δημιουργία του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med μπορεί να βοηθήσει τόσο τον διάλογο για την ασφάλεια αλλά και την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής», υποστήριξε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. 

Είναι όμως όλα τόσο «όμορφα και παραμυθένια»; Η ανάμειξη των ΗΠΑ δείχνει ότι ο πρότζεκτ, ύψους έξι δισεκατομμυρίων ευρώ, είναι κάτι περισσότερο από ένα έργο μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος. Αποτελεί μια στρατηγική επιλογή που για τις ΗΠΑ θα μειώσει της ενεργειακή εξάρτησης της Ευρώπης από το Ρώσικο φυσικό αέριο και άρα θα περιορίσει το μεγάλο «αντίπαλο» στους ανταγωνισμούς.  

Αυτό φυσικά θα πυροδοτήσει αντιδράσεις αλλά και εντάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν την κατασκευή του αγωγού. Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ με την στήριξη των ΗΠΑ ξεκίνησαν στρατιωτική συνεργασία. Ο ισραηλινός στρατός και κυρίως η αεροπορία χρησιμοποιεί την Ελλάδα για εκπαιδευτικούς σκοπούς και πολεμικές ασκήσεις.  Στρατιωτικές ασκήσεις πραγματοποιούνται σε Κρήτη και Λάρισα, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ έχουν μετατρέψει την Ελλάδα σε στρατιωτικό τους «οικόπεδο» με τις ευλογίες των ΗΠΑ. 

Σύμφωνα με πληροφορίες ο Νετανιάχου στη διάρκεια της σημερινής συνάντησης είπε ρητά ότι «αν το χτίσουμε (σσ τον αγωγό), σημαίνει ότι έχουμε δεσμευτεί για να το προστατεύσουμε»….

Ταυτόχρονα μαζί με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Ελλάδα θέλουν να εγκαταστήσουν στην Κρήτη ένα ραντάρ, το οποίο θα καλύπτει την ανατολική Μεσόγειο και κατ´ επέκταση θα ελέγχει τις δραστηριότητες των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων σε αέρα και θάλασσα.

Οι συγκεκριμένες κινήσεις ήδη προκάλεσαν την αντίδραση Ερντογάν. Ρωσία και Τουρκία αντιδρούν στην στρατιωτική αναβάθμιση της Κύπρου αλλά και στα σενάρια για εγκατάσταση ραντάρ και στην πορεία αμερικανικής βάσης στο νησί.

Επιπλέον η Τουρκία δεν επιθυμεί την κατασκευή του αγωγού αφού θέλει να διατηρήσει το προνόμιο της χώρας βασικού περάσματος για τη μεταφορά του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Επίσης επιδιώκει να πάρει κομμάτι από τη λεία των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου είτε μέσω της κατεχόμενης Κύπρου, είτε ανακινώντας το θέμα της ΑΟΖ του Καστελόριζου και της επίτευξης ενός δήθεν «έντιμου συμβιβασμού» με την Ελλάδα. 

Η προσωρινή απομάκρυνση της Τουρκίας από την αμερικανική αγκάλη και η επιλογή της να διεκδικήσει τον ρόλο του μεγάλου περιφερειακού παίκτη  και από την άλλη η ακόμα βαθύτερη εμπλοκή της Αθήνας στα σχέδια των ΗΠΑ πολλαπλασιάζουν τους κινδύνους που έχει να αντιμετωπίσει η Ελλάδα.

Το δήθεν …«μήνυμα» που στέλνουν οι ΗΠΑ στην Τουρκία περί προστασία των κυριαρχικών δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου με τη συμμετοχή της στην τριμερή, μπορεί στο άμεσο μέλλον να …ξεθωριάσει. Οι ΗΠΑ, έχουν καλέσει ανοιχτά την Τουρκία να πάρει μέρος στη διανομή της λείας στην Ανατολική Μεσόγειο, ως μέρος του παζαριού για να περιορίσει τις σχέσεις της με τη Μόσχα και να παραμείνει σταθερά προσηλωμένη στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο.

Τις ελληνοτουρκικές συνοριακές διαφορές σε θαλάσσιες περιοχές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αν οι Ελληνικές κυβερνήσεις όπως πράττει ο Τσίπρας της παραδώσουν στην αμερικανική προστασία, μετατρέπουν τη χώρα σε πιθανό γεωπολιτικό αντάλλαγμα στο παζάρι που εξελίσσεται στην περιοχή μεταξύ των μεγάλων παικτών…

Πάντως η κυβέρνηση Τσίπρα φαίνεται έτοιμη να μπει στο παζάρι. Ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Κατρούγκαλος, δήλωσε την Τετάρτη η Ελλάδα βλέπει «θετικά τη συμμετοχή της Τουρκίας στην ενεργειακή εξίσωση της ανατολικής Μεσογείου», μιλώντας στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu, μία ημέρα πριν την επίσκεψή του στην Αττάλλεια, όπου θα συναντηθεί με τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

«Πώς μπορεί κάποιος να αποκλείσει από αυτή την περιοχή την Τουρκία η οποία έχει τόσα χιλιόμετρα ακτή στη Μεσόγειο. Κανείς δεν ισχυρίζεται το αντίθετο από αυτό», πρόσθεσε.  O Γ. Κατρούγκαλος μάλιστα τάχθηκε και υπέρ της συμμετοχή της Τουρκίας στις συνομιλίες της τριμερούς Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, όπως ακριβώς το επιθυμούν και οι ΗΠΑ.

Οι πανηγυρισμοί λοιπόν της ελληνικής κυβέρνησης και τα σχέδια για μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο με οικονομικά οφέλη, μπορεί να αποδειχτούν πολύ επικίνδυνα για τα εθνικά συμφέροντα αλλά και για τον ίδιο τον ελληνικό λαό… Ηδη στην περίπτωση που ανακινηθούν σχέδια συνεκμετάλλευσης με …διαμεσολαβητές τις ΗΠΑ.

ΠΗΓΗ: imerodromos.gr

Γιάννης Τόλιος

Οι γεωπολιτικές «αναταράξεις» σε διάφορες περιοχές του πλανήτη φέρνουν στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα, κατά πόσο ο κίνδυνος ενός πυρηνικού πολέμου είναι σήμερα ορατός και πώς θα μπορούσε οριστικά να αποτραπεί. Οι εξελίξεις τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος, αντί να μειώνεται, αυξάνεται!

1. Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία INF

Σημαντικό βήμα αναζωπύρωσης του κινδύνου ήταν η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ (Οκτώβρης 2018), ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν αποχώρηση από τη συμφωνία κατάργησης των πυρηνικών μικρού και μεσαίου βεληνεκούς (500 ως 5.500 χιλιομέτρων), τη γνωστή INF (Intermediate-Range Nuclear Forces), την οποίαν είχαν υπογράψει το 1987 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρήγκαν και ο σοβιετικός ομόλογός του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Στις αρχές Φλεβάρη 2019, ο Τραμπ επισημοποίησε την αποχώρηση από την INF, επικαλούμενος μη συμμόρφωση δήθεν της Ρωσίας, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας συμφωνίας παρόμοιας με την INF, αλλά με συμμετοχή κι άλλων χωρών.

Ο ισχυρισμός για μη τήρηση της συμφωνίας από Ρωσία ήταν άκρως προσχηματικός και υπηρετεί τη γνωστή τακτική «φωνάζει ο κλέφτης…». Αν κάποιοι παραβιάζουν τα συμφωνηθέντα, είναι οι ηγεσίες ΗΠΑ-Ε.Ε.-ΝΑΤΟ. Αξίζει να θυμίσουμε ότι το 1990, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για την ενοποίηση της Γερμανίας, οι ηγεσίες των ΗΠΑ, Γερμανίας, Αγγλίας, Γαλλίας, έδωσαν ρητές διαβεβαιώσεις στον Γκορμπατσόφ, ότι η ενοποίηση της Γερμανίας δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της ΕΣΣΔ, και ούτε πρόκειται να γίνει επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς. Μάλιστα ο τότε υπουργός Eξωτερικών των ΗΠΑ, Τζέιμς Μπέικερ, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι το ΝΑΤΟ δεν θα προχωρήσει «ούτε ίντσα ανατολικά» [1].

Ωστόσο το 1991, παρά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το ΝΑΤΟ ξεκίνησε μια «έρπουσα επέλαση» προς ανατολάς. Το 1999 ενέταξε στους κόλπους του Πολωνία, Τσεχία και Ουγγαρία, το 2002 Βουλγαρία, Ρουμανία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία, Σλοβενία και, εντελώς πρόσφατα, τη «Βόρεια Μακεδονία» (FYROM). Παράλληλα έχουν τοποθετηθεί βάσεις αμερικάνικων πυραύλων στην Πολωνία και Ρουμανία με αιχμή τη Ρωσία. Η στρατηγική «περικύκλωση της… αρκούδας» δεν αφορά μόνο την ευρωπαϊκή περιοχή, αλλά κι άλλες πέριξ των συνόρων της, όπως Αλάσκα, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Μέση Ασία (Ουζμπεκιστάν κ.α.), ενώ επιδιώκει μετατροπή της Ουκρανίας σε ορμητήριο ενός «ακήρυκτου πολέμου» κατά της Ρωσίας.

Οι πιο πάνω εξελίξεις ανάγκασαν τη Ρωσία να προσαρμόσει την αμυντική της στρατηγική, προειδοποιώντας ότι, σε περίπτωση τοπικού πολέμου, επιφυλάσσεται του δικαιώματος χρησιμοποίησης πυρηνικών όπλων [2]. Προς άρσιν πάσης αμφιβολίας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν την 1η Μαρτίου 2018 έδωσε στη δημοσιότητα δείγματα νέου στρατηγικού οπλισμού, διαλύοντας τις ψευδαισθήσεις για τη δυνατότητα «περικύκλωσης» της Ρωσίας μέσω αμερικάνικου πυρηνικού «δακτυλίου» αεράμυνας στις γύρω χώρες.

2. Προσπάθεια στήριξης της κλονιζόμενης παγκόσμιας ηγεμονίας

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές και οι βασικοί σύμμαχοι στα πλαίσια του ΝΑΤΟ (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία), με τα επεκτατικά και επιθετικά τους σχέδια, ενδυναμώνουν τους κινδύνους ενός πυρηνικού πολέμου. Ωστόσο ο βαθύτερες λόγος των διαφοροποιήσεων του προέδρου Τραμπ, έναντι τόσο «εχθρών» όσο και «φίλων», είναι η σταθερή απώλεια «ηγεμονικής ισχύος» των ΗΠΑ – όχι μόνο στον στρατιωτικό, όσο κυρίως στον οικονομικό και τεχνολογικό τομέα.

Ειδικότερα στον οικονομικό τομέα οι ΗΠΑ χάνουν σταθερά έδαφος κυρίως από την Κίνα, ενώ η Ρωσία, παρ’ ότι υστερεί στον οικονομικό τομέα, έχει εξασφαλίσει στρατηγική ισορροπία στον στρατιωτικό. Επίσης οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν απώλεια «οικονομικού εδάφους» από άλλες χώρες, κυρίως της ομάδας BRICS (Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Βραζιλία, Ν. Αφρική). Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία [3], οι αναπτυγμένες χώρες στην περίοδο 2000-2016, είχαν αύξηση ΑΕΠ 26,1%, ενώ οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες είχαν πάνω από 300%! Η προϊούσα μείωση της οικονομικής δύναμης των αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών αλλάζει τους διεθνείς γεωπολιτικούς συσχετισμούς και εντείνει την προσπάθεια ανάκτησης του «χαμένου εδάφους», ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ.

Επίσης στον στρατιωτικό τομέα οι ΗΠΑ, εκτός από τη Ρωσία έχουν να αντιμετωπίσουν και την Κίνα – η οποία σταθερά ενισχύει τη στρατιωτική και πυρηνική της ισχύ. Οι ΗΠΑ το 2016 δαπάνησαν για στρατιωτικούς σκοπούς 611 δισεκατομμύρια δολάρια, η Κίνα 215, η Ρωσία 69, η Γαλλία 55, η Αγγλία 48, η Ιαπωνία 46, η Γερμανία 41 κ.ο.κ.

Τα νέα δεδομένα στους συσχετισμούς και η αύξηση των χωρών που διαθέτουν πυρηνικά φαίνεται να είναι ο ουσιαστικός λόγος εγκατάλειψης από τις ΗΠΑ της συμφωνίας INF Προβάλλουν ως δικαιολογία ότι φταίνε οι Ρώσοι, αλλά παράλληλα ρίχνουν την ιδέα να μπουν και άλλες χώρες στη συμφωνία. Αν ο πρώτος λόγος είναι προσχηματικός, ο δεύτερος δεν επιβεβαιώνει την αξιοπιστία τους, ιδιαίτερα μετά τη δήλωση του Ρώσου υφυπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ, ότι «ανυπομονούμε να συγκεκριμενοποιηθεί η πρόταση των ΗΠΑ για μια νέα συμφωνία στην οποία θα συμμετείχαν και άλλες χώρες» [4].

3. Το σύνδρομο των ΗΠΑ

Φαίνεται ωστόσο ότι οι ΗΠΑ διακατέχονται μόνιμα από το σύνδρομο της «στρατηγικής υπεροχής» και της «παγκόσμιας κυριαρχίας». Αυτό μόνο μπορεί να ερμηνεύσει τα σχέδια τους για πλατιά χρήση πυρηνικών όπλων «χαμηλής ισχύος». Σύμφωνα με την έκθεση πυρηνικής στρατηγικής (Nuclear Posture Review) που δημοσίευσαν οι ΗΠΑ στις αρχές του 2019 [5], προβλέπεται ανάπτυξη πυρηνικών όπλων «χαμηλής απόδοσης», τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από διοικητές στρατιωτικών μονάδων σε όλο τον πλανήτη (οι ΗΠΑ διαθέτουν 800-1000 βάσεις σε όλο τον κόσμο), χωρίς προηγουμένη έγκριση του Λευκού Οίκου. Το νέο δόγμα θεωρεί δεδομένο ότι η χρήση πυρηνικών όπλων θα είναι σε περιορισμένη γεωγραφική κλίμακα, υποθέτοντας ότι ο αντίπαλος θα αρκεστεί να απαντήσει με συμβατικά όπλα ή το πολύ με πυρηνικά χαμηλής ισχύος.

Όμως προκύπτουν ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα τα οποία φέρνουν την ανθρωπότητα πολύ κοντά στον κίνδυνο πυρηνικού ολέθρου. Πώς θα γνωρίζει π.χ. η Ρωσία από τα συστήματα ανίχνευσης πυραύλων, ότι ένας πύραυλος με πυρηνικά είναι «χαμηλής ισχύος»; Ποιος εγγυάται ότι σε περίπτωση τοπικών πολέμων, πύραυλοι χαμηλής πυρηνικής ισχύος δεν θα περάσουν σε χέρια τρομοκρατικών ομάδων τύπου ISIS; Τι σημαίνουν τα σχέδια των ΗΠΑ να πουλήσουν πυρηνική τεχνολογία στη Σαουδική Αραβία, που έχει ως βασικό στόχο της εξωτερικής της πολιτικής τον αφανισμό του Ιράν; Και ούτω καθεξής…

Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία INF, είχε ως αποτέλεσμα την προειδοποίηση του Ρώσου προέδρου Πούτιν, ότι «η Ρωσία θα αναγκαστεί να αναπτύξει εξοπλισμούς που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο κατά των χωρών από τις οποίες μπορεί να προέλθει μια απειλή, αλλά και κατά των χωρών όπου βρίσκονται τα κέντρα λήψης των αποφάσεων για χρήση των πυραύλων που μας απειλούν» [6]. Κατά συνέπεια τα σενάρια να κάνουμε «παιγνίδι» με πυρηνικά «χαμηλής ισχύος» είναι το ίδιο επικίνδυνα με πυρηνικά μεσαίου βεληνεκούς, και φυσικά με πυρηνικά μεγάλου βεληνεκούς.

4. Το φιλειρηνικό-αντιπολεμικό κίνημα σε αναζωογόνηση

Μπροστά στο φάσμα της απειλής ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος, οι φιλειρηνικές και αντιπολεμικές δυνάμεις σε όλο τον κόσμο, και πρώτα απ’ όλα στην Ευρώπη, χρειάζεται να δραστηριοποιηθούν και να διεκδικήσουν απαγόρευση των πυρηνικών όπλων. Η εμπειρία του φιλειρηνικού κινήματος στη δεκαετία του ’80, που επέβαλε την απαγόρευση των πυρηνικών μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη με τη συμφωνία Μπους-Γκορμπατσόφ, αποτελεί μια επιτυχία και πηγή αισιοδοξίας.

Ήδη η έκκληση του κινήματος για τον «Ευρωπαϊκό Πυρηνικό Αφοπλισμό», που υπογράφουν ευρωβουλευτές, πανεπιστημιακοί και συνδικάτα από πολλές χώρες και το Ίδρυμα Μπέρτραντ Ράσελ για την Eιρήνη, αποτελεί το πρώτο βήμα στην ανάπτυξη ενός νέου κινήματος δημιουργίας «ελευθέρων ζωνών από πυρηνικά» στην Ευρώπη και άλλες περιοχές του κόσμου. Ο γενικότερος στόχος πρέπει να είναι η υπογραφή Συνθήκης για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων γενικά στον κόσμο, σύμφωνα και με πρόσφατη απόφαση-έκκληση των Ηνωμένων Εθνών.

Το κρίσιμο αυτό ζήτημα αφορά όλες τις χώρες και λαούς της Ευρώπης. Μαζί και την Ελλάδα που βρίσκεται κοντά σε «θερμές» εστίες πολέμου, ενώ τα ιμπεριαλιστικά σχέδια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ την θεωρούν βάση εξόρμησης για υλοποίηση επιθετικών σχεδίων, βάζοντας σε κίνδυνο τον ελληνικό λαό και άλλους λαούς της περιοχής. Από αυτήν την άποψη, η ανάπτυξη αντιπολεμικού-φιλειρηνικού κινήματος και η πίεση εφαρμογής πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, ισότιμης και αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας με όλες τις χώρες και σχέσεων καλής γειτονίας και φιλίας των λαών, αποτελεί για τη χώρα μας ζωτική ανάγκη.

* Ο Γιάννης Τόλιος είναι Διδάκτωρ Οικονομικών, μέλος ΠΓ της ΛΑΕ

** δημοσιεύτηκε στο «Δρόμος της Αριστεράς», 16/3/19

Υποσημειώσεις

[1] Defence Democracy Press, 13/2/2018, All Western leaders were lying, promising not to expand NATO. See Frank Elbe, “The Diplomatic Path to Germany Unity”, Bulletin of the German Historical Institute 46 (Spring 2010) pp.33-46.

[2] Ρουσλάν Χουμπίγιεφ, «Μεταξύ “θερμού” πολέμου και “ψυχρής” σύγκρουσης» (regnum.ru/news/polit/2504482).

[3] ΔΝΤ: World Economic Outlook Update, Απρίλιος 2017, επεξεργασία στοιχείων.

[4] «Η Μόσχα ανοιχτή στις προτάσεις για μια “νέα INF”», www.naftemporiki.gr, 7/2/2019.

[5] Εφημερίδα των Συντακτών, 23-24/2/2019.

[6] Εφημερίδα των Συντακτών, 21/2/2019.

πηγη: iskra.gr

Στις 2 Ιουνίου ξεκινούν τα δρομολόγια Ελλάδας - Τουρκίας από την Aegean SeaWays

Η πρώτη ακτοπλοϊκή σύνδεση μεταξύ Λαυρίου - Izmir/Cesme ανακοινώθηκε από την εταιρία Aegean Sea Ways.
Η γραμμή ξεκινά στις 2 Ιουνίου 2019 και σε μόλις 7 ώρες θα μεταφέρει επιβάτες και οχήματα, δημιουργώντας μια γέφυρα Ελλάδος/Ευρώπης και Τουρκίας/Ασίας.
Επιπλέον, για επιβάτες χωρίς οχήματα θα παρέχεται δωρεάν μετακίνηση από/προς Αθήνα και Πάτρα μέχρι το λιμάνι όπως και από/προς Kusadasi και Bodrum.

Στην ανακοίνωσή της η Aegean SeaWays αναφέρει:
"Με χαρά ανακοινώνουμε την ακτοπλοϊκή σύνδεση μεταξύ Λαυρίου - Izmir/Cesme στης 2 Ιουνίου 2019. Μετά από πολλά χρόνια έρευνας αλλά και συνομιλιών μεταξύ των Ελλάδος και Τουρκιάς ο σχεδιασμός της ακτοπλοϊκής σύνδεσης γίνεται πραγματικότητα.
Η ακτοπλοϊκή σύνδεση θα γίνει η γέφυρα μεταξύ Ελλάδος/Ευρώπης και Τουρκίας/Ασίας όπου με καθημερινά δρομολόγια και με μόλις 7 ώρες χρόνο ταξιδίου θα εξυπηρετούνται επιβάτες, οχήματα και φορτηγά αυτοκίνητα που θα επιφέρουν περαιτέρω αύξηση της επιβατικής, τουριστικής κίνησης αλλά και ανάπτυξη του εμπορίου. Η πόλη του Λαυρίου αλλά και του Cesme αναβαθμίζονται και πλέον θα είναι κέντρα τουριστικής αλλά και εμπορικής κίνησης και επιπλέον θα δοθεί επιπλέον δυναμική στα νησιά της Χίου, Λέσβου, Σάμου, Κω, Πάτμου κ.α
Η πόλη του Λαυρίου δίνει το πλεονέκτημα, με την σύνδεση της Αττικής οδού να εξυπηρετήσει σε σύντομο χρόνο περιοχές της Ελλάδος και με την δυνατότητα της σύνδεσης με την εθνική οδό και χιλιομετρική απόσταση 266 χιλιόμετρα από προς την Πάτρα (2.5ωρες) και 524χιλιομετρα από Θεσσαλονίκη (4 ώρες) να κινηθούν οχήματα και επιβάτες με άνεση και ασφάλεια
Το πλοίο παρέχει ασφάλεια και προστασία και το ταξίδι και ανταποκρίνεται άριστα στης συνθήκες του Αιγαίου παρέχοντας όλες τις ανέσεις, από αναπαυτικά καθίσματα και καναπέδες μέχρι τα καφέ, τα εστιατόρια, τους παιδότοπους, το καζίνο αλλά και τα καταστήματα αφορολόγητων ειδών, ώστε το ταξίδι να παίρνει την μορφή μιας ευχάριστης εμπειρίας.
Επίσης για επιβάτες χωρίς οχήματα παρέχεται δωρεάν μετακίνηση από και προς Αθηνά και Πάτρα μέχρι το λιμάνι όπως και από/προς Kusadasi και Bodrum"

πηγη: theseanation.gr

Ο εθισμός στο φαγητό περιγράφει την κατάσταση όπου η ανάγκη για φαγητό γίνεται ψυχαναγκαστική ή ανεξέλεγκτη. Αυτή η καταναγκαστική συμπεριφορά μπορεί να είναι αντίδραση σε ένα συναίσθημα, όπως το άγχος, η θλίψη, ή ο θυμός. Το ανθρώπινο σώμα χρειάζεται τροφή για να λειτουργήσει.

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΛΙΒΙΤΣΑΝΟΣ

Όπως – προφανώς – θα έχετε παρατηρήσει, ελέω της προεκλογικής περιόδου, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Δημοκρατία στήνουν καυγά για ψύλλου πήδημα.

Ο χαρτοπόλεμος ανακοινώσεων που ακολουθεί κυριαρχεί στα «διψασμένα» για τέτοια κυρίαρχα ΜΜΕ. Όπως η πρόσφατη αντιπαράθεση για τον Σέρζ Λατούς και την «αποανάπτυξη». Όμως ενώ αυτά συμβαίνουν στο προσκήνιο, «πίσω από τις κουίντες» συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ομόνοια, σύμπνοια και συνεννόηση επικρατεί για την …ανάπτυξη.

Αρκεί να συντρέχουν δύο πράγματα: Μια οδηγία της Ε.Ε και ενισχύσεις προς το κεφάλαιο. Ό,τι ακριβώς ενσωμάτωσε ένα ακόμη νομοθέτημα το οποίο θα ψηφίσουν μαζί τις επόμενες ημέρες σε αγαστή συνεργασία.

Ο μακροσκελής τίτλος του είναι: «Εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943  του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 2016 σχετικά με την προστασία της τεχνογνωσίας και των επιχειρηματικών πληροφοριών που δεν έχουν αποκαλυφθεί (εμπορικό απόρρητο) από την παράνομη απόκτηση, χρήση και αποκάλυψή τους (EEL 157 της 15.06.2016). Μέτρα για την επιτάχυνση του έργου του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης και άλλες διατάξεις».

Λατούς; Ποιος Λατούς;

Πρόκειται για ένα νομοθέτημα τεράστιο σε όγκο. Όπως θα αντιλαμβάνεστε από τον τίτλο του δεν στοχεύει στην «αποανάπτυξη» του Σέρζ Λατούς, αλλά στην  …κάργα «ανάπτυξη», με επιχειρηματικά πάρκα, επιδοτήσεις, χαλαρή περιβαλλοντική νομοθεσία και γενικώς χαλαρές προϋποθέσεις. Βρίσκεται δηλαδή πολύ-πολύ μακριά από τις θεωρήσεις του Γαλλου φιλοσόφου και οικονομολόγου. Για την ακρίβεια στον αντίποδα.

Έτσι για να έχετε μια σαφή εικόνα προβλέπει:

• Διευκολύνσεις για τη δημιουργία μετοχικού κεφαλαίου, η δυνατότητα ανάπτυξης επιχειρηματικών πάρκων, κίνητρα για την ανάληψη πρωτοβουλιών σε αυτή την κατεύθυνση.
• Απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και των ελέγχων.
• Τμηματική ολοκλήρωση επιχειρηματικών πάρκων, απαλλαγή και των επιχειρήσεων logistics από την υποχρέωση να βγάζουν άδεια εγκατάστασης.
• Μειώνεται ακόμα και τους χώρους στάθμευσης κατά 50% που προβλέπεται από τη σημερινή νομοθεσία, ακόμα και για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις για να χρησιμοποιήσουν αυτό το χώρο για άλλες χρήσεις.
• Τροποποιήσεις στο αναπτυξιακό νόμο, ώστε να γίνει πιο φιλικός στους επενδυτές.
• Αυξάνεται το όριο επιδότησης από 5 σε 7 εκατ. για συγκεκριμένες δαπάνες ενεργειακής απόδοσης, δαπάνες παραγωγής κ.λπ..
• Αποδίδεται η δυνατότητα στις επιχειρήσεις να αξιοποιούν σε μικρότερο χρόνο την ενίσχυση που παρέχεται με τη μορφή της φορολογικής απαλλαγής, μειώνοντας από τα πέντε στα τρία χρόνια αυτή το όριο.
• Τακτοποιούνται ζητήματα για να προχωρήσουν projects των παλιότερων αναπτυξιακών νόμων του 98, του 2001 και του 2004. Επίσης όσα είχαν μείνει αδρανή (που πήγαν τα λεφτά των επιδοτήσεων άραγε;) τώρα μπορούν να ξεκινήσουν πάλι χωρίς ελέγχους ουσιαστικούς για των ως τώρα πορεία τους. Αρκεί μια απλή γνωστοποίηση και η έκφραση προθέσεων μέσω ενός business plan του επιχειρηματία.

Για την οικονομία ρε γαμώτο

Το νομοθέτημα εισηγείται ο άνθρωπος των αναπτυξιακών «ειδικών αποστολών» της κυβέρνησης. Δηλαδή ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιος Πιτσιόρλας. Κι από ότι φαίνεται θα έχει την αμέριστη συνεργασία της Ν.Δ.

Είναι χαρακτηριστικό πως στην συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής όπου συζητήθηκε το νομοθέτημα ο επίσημος εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Χρίστος Δήμας, άσκησε γενικόλογη κριτική για την ανικανότητα και την προχειρότητα του ΣΥΡΙΖΑ στο θέμα των επενδύσεων. Στο τέλος όμως της συνεδρίασης, η αρμόδια τομεάρχης οικονομίας και ανάπτυξης της Ν.Δ, Ντόρα Μπακογιάννη ήρθε να …ξεκαθαρίσει τα πράγματα, τονίζοντας πως θα υπάρξει συνεργασία των δύο κομμάτων:

Όπως είπε «Για τη Ν.Δ. οι ιδιωτικές επενδύσεις, είναι προτεραιότητα του στόχου μας. Άρα, έχουμε κάθε διάθεση να διευκολύνουμε προς μια κατεύθυνση η οποία θα επιτάχυνε ιδιωτικές επενδύσεις, διότι η μέχρι τώρα η εμπειρία μας, δεν μπορώ να πω ότι είναι λαμπρή». Μάλιστα ζήτησε «μια που ξεκινάμε καλόπιστα αυτό το διάλογο, να ακούσετε και τις θέσεις τις οποίες εμείς έχουμε, όπως π.χ. για τα Επιχειρηματικά Πάρκα». Τόνισε μάλιστα πως αυτό πρέπει να γίνει γιατί «και εμείς δουλεύουμε προς την ίδια κατεύθυνση και μήπως μπορούμε αυτό το νομοσχέδιο να  κάνουμε καλύτερο».

Φυσικά ο Στέργιος Πιτσιόρλας αποδέχθηκε πλήρως το αίτημα ανταπαντώντας άμεσα: «Αν υπάρχει στοιχειώδης καλοπιστία, νομίζω ότι μπορούμε να επιλύσουμε με μια συναίνεση πάρα πολύ μεγάλα προβλήματα». Ειδικά μάλιστα για τα επιχειρηματικά πάρκα τόνισε ότι «το τι καθεστώς επικρατεί σήμερα και ποια είναι τα προβλήματα είναι γνωστά. Πρέπει να τα λύσουμε διότι αποτελούν τροχοπέδη στη λειτουργία των επιχειρήσεων, στη λειτουργία της οικονομίας».

Μάλιστα ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Ιωάννης  Σηφάκης μίλησε και με αριθμούς. Τόνισε πως «παραλάβαμε 6400 απλήρωτα επενδυτικά σχέδια, με 6,4 δισεκατομμύρια επιδοτήσεις από πάρα πολλούς αναπτυξιακούς νόμους του παρελθόντος και προσπαθούμε να μπορέσουμε να βάλουμε μια τάξη, να αποπληρώσουμε να δώσουμε και ένα τέτοιο περιβάλλον, που να πληρώνονται οι τρέχουσες επιδοτήσεις των επενδυτικών σχεδίων, ούτως ώστε να αναπτυχθεί η οικονομία».

πηγη: imerodromos.gr

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ

Μια σημαντική συνεδρίαση της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος αρχίζει μεθαύριο, Τρίτη 19 Μαρτίου. Κεντρικό ζήτημα στη συζήτηση θα είναι η εισήγηση του μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιεροθέου που θα παρουσιάσει τις θέσεις της επιτροπής που συγκροτήθηκε με απόφαση της Ιεραρχίας μετά τη συνάντηση του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου και του πρωθυπουργού και το προσύμφωνο που ανακοινώθηκε για την εκκλησιαστική περιουσία και τη μισθοδοσία των κληρικών, το οποίο στην ουσία απέρριψαν οι περισσότεροι μητροπολίτες. Με αυτή τη συνεδρίαση το «καυτό» ζήτημα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση του.

Θα έχουμε μια ακόμη «μάχη» μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας; Θα είναι παρακινδυνευμένο να απαντήσει κανείς θετικά σ’ αυτό το ερώτημα. Άλλωστε στο μείζον θέμα της αλλαγής στο άρθρο 3 του Συντάγματος που ορίζει τον κυρίαρχο ρόλο της Εκκλησίας («επικρατούσα θρησκεία» κ.λπ.) τίποτα ουσιαστικά δεν αλλάζει. Βεβαίως υπάρχει η πρόταση για την προσθήκη της «θρησκευτική ουδετερότητα του Κράτους», αλλά είναι  μια «άχρωμη» και επιδεχόμενη πολλές ερμηνείες διατύπωση που δεν αλλάζει την ουσία (αφού  προηγουμένως η κυβέρνηση ξέχασε την παλιά της θέση για πλήρη και ουσιαστικό διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας). Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ούτε κι αυτή η διατύπωση είναι σίγουρο ότι  θα περάσει αφού ψηφίστηκε μόνο από 156 βουλευτές και στην επόμενη Βουλή θα είναι εύκολο να απορριφθεί είτε γιατί θα χρειάζεται αυξημένη πλειοψηφία (αν είναι μπροστά ο ΣΥΡΙΖΑ) είτε γιατί θα είναι «καμένη» από την αρχή  λόγω της αντίθεσης της ΝΔ που όλα τα δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν πως θα είναι η επόμενη κυβέρνηση. Και οι μητροπολίτες κατ’ εξοχήν πολιτικά όντα (κι ας το εξορκίζουν οι ίδιοι) γνωρίζουν πολύ καλά πότε θα τραβήξουν τα πράγμα στα άκρα και πότε θα αφήσουν τους πολιτικούς να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά μπροστά στο φόβο μιας ανοιχτής σύγκρουσης με την Εκκλησία.

Μια «μάχη» με  νικητή εκ των προτέρων γνωστό

Και η ιστορική πείρα δείχνει πως ακόμη και αν οξυνθούν τα πράγματα, σε όλες τις περιπτώσεις συγκρούσεων Πολιτείας και Εκκλησίας κερδισμένη έβγαινε η Εκκλησία με μόνη εξαίρεση την υπόθεση των ταυτοτήτων επί κυβέρνησης Σημίτη. Όπως στο ποδόσφαιρο ισχύει αυτό που λένε οι φίλαθλοι, πως όταν παίζει η Γερμανία με μια άλλη ομάδα κερδίζει πάντα η Γερμανία έτσι και στο «παιχνίδι» των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας κερδίζουν πάντα οι μητροπολίτες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για όσα αναφέρουμε παραπάνω ήταν και η σύγκρουση της Εκκλησίας με την κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου τη διετία 1987-1988. Μια σύγκρουση που έληξε με μια κατά κράτος νίκη της Εκκλησίας. Τότε που ο υπουργός Παιδείας Αντώνης Τρίτσης ως άλλη Ιφιγένεια θυσιάστηκε στο βωμό του συμβιβασμού του Ανδρέα Παπανδρέου με τον τότε αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ (Τη θυμηθήκαμε αυτή την ιστορία γιατί πριν από 32 χρόνια στις 12 Μαρτίου  1987 κατατέθηκε στη Βουλή ο νόμος Τρίτση που άναψε τη μεγάλη φωτιά στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας, προκάλεσε μια κρίση που κράτησε δύο χρόνια και έληξε με καθαρή νίκη των μητροπολιτών).

Κι αν θέλουμε να  ‘ρθούμε πιο κοντά ας θυμηθούμε και την απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση για το θέμα των Θρησκευτικών.

Αξίζει λοιπόν να θυμηθούμε αυτή τη σύγκρουση του 1987-1988 που είναι άκρως διδακτική.

Λίγους μήνες μετά τη δεύτερη εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές της 2ας Ιουνίου, ο τότε υπουργός Παιδείας Απόστολος Κακλαμάνης καταθέτει στη Βουλή  ( 14.10.1985), νομοσχέδιο  για τη «ρύθμιση θεμάτων μοναστηριακής περιουσίας». Οι διατάξεις  του νομοσχεδίου συζητήθηκαν στην Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος (18,19,20 Νοεμβρίου), η οποία αποφάσισε να στείλει υπόμνημα στον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέoυ, με το οποίο, διαμαρτυρόταν «δια την ενέργειαν της κυβερνήσεως να προσέλθη εν αγνοία αυτής εις την σύνταξιν και κατάθεσιν του εν λόγω νομοσχεδίου, διότι κάτω από την μονομερή αυτήν πράξιν διαβλέπει τον κίνδυνον προστριβών μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας, πράγμα το οποίον απεύχεται , αλλά και αποκρούει». Η Ιεραρχία ανέφερε ακόμη ότι είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση και πρόσθετε πως «δεν εννοεί , εν τούτοις, περιττόν να δηλώση ενταύθα ότι εις το πλαίσιον μιας ετεροβαρούς συμφωνίας θα εδέχετο η Εκκλησία να μεταβιβάση εις το Κράτος την δασικήν και αγροτικήν μοναστηριακήν περιουσίαν, λαμβάνουσα όμως αναταλλάγματα άλλης μορφής, ικανά να της εξασφαλίσουν ελευθερίαν και αξιοπρεπή ζωήν και δραστηριότητα».

Στις 13 Ιανουαρίου 1986, ο αρχιεπίσκοπος επισκέπτεται τον πρωθυπουργό στο Καστρί. Συζητούν το θέμα και στις 22 Φεβρουαρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου παραλαμβάνει υπόμνημα, με το οποίο η Εκκλησία δηλώνει έτοιμη να παραχωρήσει τα 4/5 της δασικής και μοναστηριακής περιουσίας που διαχειριζόταν ο Οργανισμός Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας-ΟΔΕΠ ( η λεγόμενη ρευστοποιητέα), καθώς και τα 4/5 των εκτάσεων των μονών που ανήκαν σε αυτές, με ανταλλάγματα την εξασφάλιση της κυριότητας των εκτάσεων που θα παρέμεναν στην Εκκλησία, την κατάργηση της εισφοράς του 35% των ναών κ.λπ. Ειδικότερα για τις εκτάσεις μεγάλης αξίας της Αττικής  (π.χ. Βουλιαγμένη) προτεινόταν η «ανάπτυξή τους εν συνεργασία Εκκλησίας και Πολιτείας».

Η πρόταση για σύμφωνο διάρκειας 100 ετών

Στις θέσεις της Εκκλησίας απαντά εννέα μήνες μετά, τον Αύγουστο του 1986, ο νέος υπουργός Παιδείας Αντώνης Τρίτσης, προτείνοντας δύο εναλλακτικές λύσεις:

-Με την πρώτη προβλεπόταν η υπογραφή συμφώνου 100 ετών για την ανάπτυξη της εκκλησιαστικής περιουσίας και η αξιοποίησή της από τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που θα παρέδιδαν το 10% από τις εισπράξεις στην Εκκλησία και το 5% στην Πολιτεία, ενώ για τις αστικές εκτάσεις ( τα λεγόμενα και «φιλέτα») πρότεινε τη δημιουργία ειδικού φορέα.

-Με τη δεύτερη λύση η Εκκλησία θα παραχωρούσε στην Πολιτεία τη  μη αστική περιουσία της με ορισμένα ανταλλάγματα.

Ακολούθησαν αλλεπάλληλες επαφές της τετραμελούς επιτροπής μητροπολιτών που είχε ορίσει η Ιεραρχία (ο νυν αρχιεπίσκοπος και τότε μητροπολίτης Θηβών Ιερώνυμος, ο τότε μητρoπολίτης Δημητριάδος και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο νυν μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος τότε μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως και ο τότε μητροπολίτης Τρίκκης Αλέξιος) με τον υπουργό Παιδείας, οι οποίες, όμως,   κατέληξαν σε αδιέξοδο.

Όλο αυτό το διάστημα ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου και ο αρχιεπίσκοπος φροντίζουν  να κρατηθούν μακριά από τις καθημερινές συγκρούσεις. Έτσι αποφεύγουν την «φθορά» και παραμένουν ως ένα είδος « Αρείου Πάγου» που θα μπορούσε να δώσει τη λύση σε περίπτωση εμπλοκής.

Ο Χριστόδουλος και ο Αντώνης Τρίτσης, πρωταγωνιστές της σύγκρουσης, στην τηλεοπτική αντιπαράθεσή τους στην ΕΡΤ , στις 23 Μαρτίου 1987.

Τον Φεβρουάριο του 1987, γίνεται η τελευταία συνάντηση της επιτροπής των μητροπολιτών με τον Αντώνη Τρίτση, ο οποίος δηλώνει πως η Πολιτεία είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στη λύση του προβλήματος ακόμη και μονομερώς. Στο μεταξύ πολλές οργανώσεις του κυβερνώντος κόμματος και τα κόμματα της Αριστεράς  ζητούν να λυθεί παράλληλα και το ζήτημα της συμμετοχής του λαικού στοιχείου στη διοίκηση  της Εκκλησίας. Έτσι το νομοσχέδιο που κατατίθεται στη Βουλή στις 12 Μαρτίου, περιλαμβάνει και διατάξεις για τη συμμετοχή λαικών στα μητροπολιτικά και εκκλησιαστικά συμβούλια. Ως περιουσία των μοναστηριών αναγνωρίζονταν μόνο όσα είχαν τίτλους που είχαν μεταγραφεί στα Υποθηκοφυλακεία.

Τους «έκαιγε» η λαική συμμετοχή

Η αντίδραση της Ιεραρχίας είναι έντονη. Το θέμα της περιουσίας περνάει σε δεύτερη μοίρα και τα πυρά των μητροπολιτών δέχονται κυρίως οι διατάξεις για τα μητροπολιτικά και εκκλησιαστικά συμβούλια. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος επιστρέφει το νομοσχέδιο «με την υπόδειξη να επέλθουν ουσιώδεις τροποποιήσει, επειδή πολλές επίμαχες διατάξεις αντίκεινται στο ισχύον Σύνταγμα και καταλύουν  κατάφωρα τα αυτοδιοίκητο της Εκκλησίας της Ελλάδος». Οξύτατη είναι και η αντίδραση της Νέας Δημοκρατίας. Ο τότε πρόεδρος της Κωνσταντίνος Μητσοτάκης δηλώνει πως «ούτε ο Μωάμεθ ο Πορθητής ή άλλος σουλτάνος στη διάρκεια της μακραίωνης δουλείας του γένους διανοήθηκαν ποτέ να υποδουλώσουν την Ορθόδοξη Εκκλησία, οικονομικά και διοικητικά , με τον τρόπο που το επιχειρεί η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ».

Η Ιεραρχία καλεί σε συλλαλητήρια

Όμως ο Τρίτσης εμφανίζεται αμετακίνητος στις θέσεις του , ενώ ο πρωθυπουργός δεν απαντά στο αίτημα των μητροπολιτών για συνάντηση μαζί του. Η Ιεραρχία αντιδρά στις 19 Μαρτίου, με εξαγγελία συλλαλητηρίων σε όλη τη χώρα και απευθύνει εκκλήσεις για συμπαράσταση σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, τον ΟΗΕ, το Βατικανό και το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών. Οι μητροπολίτες απέχουν επίσης και από τις δοξολογίες και παρελάσεις για την εθνική επέτειο της 25^ης Μαρτίου.

Παράλληλα οι μητροπολίτες προχωρούν σε μια κίνηση αντιπερισπασμού, διακηρύσσοντας ότι «διανέμει  η ίδια σε αποδεδειγμένως ακτήμονες , απόρους, αγρότες και πολυτέκνους μέρος της μοναστηριακής περιουσίας, εξασφαλιζομένης απλώς της επιβιώσεως των ιερών μονών».

Στις 22 Μαρτίου γίνονται μικροεπεισόδια σε κάποιους ναούς στη διάρκεια της ανάγνωσης της εγκυκλίου της Ιεραρχίας για το θέμα του νομοσχεδίου του Τρίτση. Τρεις μέρες αργότερα, ένας μόνο ιερέας χοροστατεί στην επίσημη δοξολογία στη μητρόπολη των Αθηνών παρουσία του προέδρου της Δημοκρατίας Χρήστου Σαρτζετάκη και του πρωθυπουργού, ενώ ο αρχιεπίσκοπος και τα μέλη της Ιεραρχίας λειτουργούν στην εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα Αχαρνών.

Πλήθη πιστών ανεβαίνουν την οδό Αγίου Κωνσταντίνου κατευθυνόμενοι στο Σύνταγμα στο συλλαλητήριο της 1ης  Απριλίου 1987.

Την 1^η Απριλίου γίνεται ένα μεγάλο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα με κεντρικό σύνθημα «Κάτω τα χέρια από την Εκκλησία». Εκεί (μετά από μια σύντομη προσφώνηση του αρχιεπισκόπου) κεντρικός ομιλητής είναι ο μητροπολίτης Δημητριάδος Χριστόδουλος που χρησιμοποίησε πολύ σκληρές εκφράσεις για την κυβέρνηση. Ήταν η πρώτη ( σε πανελλαδικό επίπεδο) εμφάνιση του Χριστόδουλου που μετά από 11 χρόνια θα ανέβαινε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο των Αθηνών. 

Μία μέρα μετά ο «νόμος Τρίτση» (1700/1987) , όπως έμεινε στην Ιστορία, ψηφίζεται στη Βουλή από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ και του ΚΚΕεσωτ., ενώ οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας αποχώρησαν λίγο πριν αρχίσει η ψηφοφορία.

Στο νόμο περιλήφθηκαν συμβιβαστικές τροπολογίες, τις οποίες κατάθεσε την τελευταία στιγμή ο υπουργός Παιδείας, για τα δικαιώματα των μητροπολιτών στη συγκρότηση των μητροπολιτικών και εκκλησιαστικών συμβουλίων, που χαρακτηρίστηκαν από την Ιεραρχία, «προπέτασμα καπνού» και «εμπαιγμός».

Οι μητροπολίτες , σκληραίνοντας τη στάση τους απείλησαν ακόμη και με άρση του Αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Ελλάδος και υπαγωγή της και πάλι στο Φανάρι. Επίσης δήλωσαν πως δεν πρόκειται να εφαρμόσουν τα διατάγματα που θα έπρεπε να εκδοθούν για την εφαρμογή του νόμου και κάλεσαν την κυβέρνηση σε νέες συνομιλίες από «μηδενική βάση».

Η εξ Αμερικής παρέμβαση

Όμως όσο περνούσε ο καιρός η ένταση άρχισε να υποχωρεί. Ξεκίνησαν μάλιστα και οι πρώτες «διακριτικές» επαφές για την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης. Εδώ έπαιξε καθοριστικό ρόλο η «αμερικανική βοήθεια» στο πρόσωπο του αρχιεπισκόπου Αμερικής Ιακώβου. Ο Ιάκωβος, μετά από συνεννόηση και με το Φανάρι, φτάνει στην Αθήνα στις 9 Ιουνίου και σε όλες τις συζητήσεις που είχε με τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Εξωτερικών Κάρολο Παπούλια και τον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, εξετάζεται και το θέμα της κρίσης στις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας. Παρά τις επίσημες διαψεύσεις , όλοι γνωρίζουν πως ο Ιάκωβος είχε αναλάβει και στο θέμα αυτό ρόλο μεσολαβητή.

Ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος.

Οι συζητήσεις προχωρούν παρά τις φραστικές αντιπαραθέσεις και τις προσφυγές μητροπολιτών στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με τις οποίες ζητούσαν να κηρυχτούν αντισυνταγματικός ο νόμος 1700/87 και η απόφαση του υπουργού Παιδείας να διορίσει τα μέλη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΔΕΠ. Τα πυρά της Ιεραρχίας αρχίζουν σιγά σιγά να επικεντρώνονται στον υπουργό Παιδείας, αφήνοντας στο απυρόβλητο τον πρωθυπουργό, ο οποίος καλείται να δώσει λύση στο πρόβλημα. Ο Αντώνης Τρίτσης αποτελεί και την αιτία για τη μη πραγματοποίηση μέσα στον Αύγουστο, δύο συναντήσεων του Παπανδρέου με τον Σεραφείμ. Ο αρχιεπίσκοπος αρνείται να συζητήσει παρουσία του αρμόδιου υπουργού Παιδείας.

Τελικά η συνάντηση πραγματοποιείται στις 17 Σεπτεμβρίου. Αρχικά συζητούν μόνοι τους ο αρχιεπίσκοπος και ο πρωθυπουργός και στη συνέχεια φωνάζουν και τον υπουργό Παιδείας. Αποφασίζεται η σύσταση οκταμελούς επιτροπής για τη «ρύθμιση θεμάτων του ευρύτερου φάσματος των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας».

Η πορεία προς την «συνδιαλλαγή» δεν παρεμποδίζεται ούτε και από την απόφαση της Ιεραρχίας να επιβάλει «επιτίμιο», με το οποίο απαγορεύεται η μετάληψη στα εφτά μέλη της Διοίκησης του ΟΔΕΠ που είχαν διοριστεί από τον υπουργό Παιδείας. Το «επιτίμιο» που αφορούσε στον πρόεδρο Γ. Ανωμερίτη, τον αντιπρόεδρο Κ. Σοφούλη και στα μέλη παπα Γιώργη Πυρουνάκη, Κ. Γεωργουσάκο, Ν. Ζαχαρόπουλο, Φ. Παναγιωτόπουλο και Β. Τσάκωνα ήρθη τελικά λίγο πριν από το Πάσχα του 1988.

«Αντώνη έγραψες Ιστορία»

Οι συζητήσεις καταλήγουν σε μια κατ’ αρχήν συμφωνία και στις 3 Νοεμβρίου ο πρωθυπουργός και ο αρχιεπίσκοπος  υπογράφουν στο Καστρί το προσχέδιο συμφωνίας για τη μοναστική περιουσία, χωρίς την παρουσία του υπουργού Παιδείας. Ο Τρίτσης και άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ αντιδρούν στο συμβιβασμό. Μάλιστα στις 7 Φεβρουαρίου 1988 δημοσιεύεται στο «Βήμα» η ριζοσπαστική πρόταση στελεχών του υπουργείου Παιδείας  προς την Επιτροπή για τη ρύθμιση των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας που αποβλέπει στην «κατάργηση της δεσποτοκρατίας» και την «καθιέρωση δημοκρατικού καθεστώτος στην Εκκλησία. Την επομένη ο πρωθυπουργός, ύστερα από συνεννόηση με τον αρχιεπίσκοπο δηλώνει ότι «η κυβέρνηση δεν υιοθετεί τις προτάσεις, τις οποίες απέστειλε στη μικτή Επιτροπή Εκκλησίας –Πολιτείας μια Επιτροπή του υπουργείου Παιδείας» και σπεύδει να υπογραμμίσει την αλλαγή του κλίματος, λέγοντας πως «με τον αρχιεπίσκοπο, που τυχαίνει να είναι και προσωπικός μου φίλος, είχαμε μια συζήτηση πάνω στα θέματα που αφορούν τις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας , στην οποία διαπιστώσαμε σύμπνοια» (σας θυμίζουν τίποτα αυτές οι εκφράσεις φιλίας σε σχέση με όσα διαδραματίζονται στις μέρες μας για τα θέματα της Πολιτείας και της Εκκλησίας;).

Η τύχη του Αντώνη Τρίτση έχει πλέον προδιαγραφεί. Στις 13 Φεβρουαρίου, υπέβαλε την πρώτη παραίτηση. Μαζεύει μάλιστα και τα προσωπικά του χαρτιά από το γραφείο του, αλλά την επομένη την ανακαλεί, ύστερα από συνάντησή του με τον πρωθυπουργό.

Πέντε μέρες μετά, στις 18 Φεβρουαρίου γίνεται νέα συνάντηση του Α. Παπανδρέου με τον Σεραφείμ στο Καστρί. Συμμετέχουν οι νομικοί σύμβουλοι του πρωθυπουργού Γ. Κασιμάτης και του αρχιεπισκόπου Γ. Λιλαίος. Απών, για μια ακόμη φορά, ο υπουργός Παιδείας. Και στις 29 Φεβρουαρίου ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γ. Πέτσος , ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ με τους μητροπολίτες Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμο και Κοζάνης Διονύσιο, ως εκπρόσωποι της Εκκλησίας, υπογράφουν στο Καστρί τη συμβολαιογραφική πράξη για την παραχώρηση της περιουσίας.

Για τον Τρίτση δεν υπάρχουν πια περιθώρια παραμονής στην κυβέρνηση. Εξαναγκάζεται σε παραίτηση στις 9 Μαίου 1988. Ουσιαστικά εκδιώκεται. Και η εκδίωξή του συνοδεύεται από την περίφημη φράση του Ανδρέα Παπανδρέου: «Αντώνη έγραψες Ιστορία».

Φωτογραφία στον κήπο στο Καστρί μετά την εκδίωξη του Τρίτση. Ο νομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Γιώργος Κασιμάτης, ο Γιώργος Παπανδρέου, υπουργός Παιδείας πια, ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ και ο Ανδρέας Παπανδρέου.

 Για λίγες μέρες κι έτσι για τα μάτια του κόσμου το υπουργείο ανέλαβε ο Απόστολος Κακλαμάνης (από τις 9 Μαίου έως τις 22 Ιουνίου) για να ακολουθήσει η ανάθεση του υπουργείου στον πρωθυπουργικό υιό,  τον  Γιώργο Παπανδρέου.

Οι «νικητές» και οι «ηττημένοι»

«Δεν υπάρχουν ούτε νικητές ούτε ηττημένοι» δήλωνε ο μητροπολίτης (νυν Θεσσαλονίκης) Άνθιμος μετά τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον αρχιεπίσκοπο στην οποία οριστικοποιήθηκε το προσύμφωνο για τη μοναστηριακή περιουσία. Από μια άποψη ο μητροπολίτης , που ήταν ένας από τους αρχιτέκτονες της λύσης που δόθηκε, είχε δίκιο. Η Εκκλησία διατήρησε το μεγαλύτερο μέρος αυτών που (προς στιγμήν) κινδύνευσε να χάσει, ενώ η Πολιτεία κράτησε, έστω και αποδυναμωμένο, το νόμο 1700/87.

Όμως η προσεκτική ανάγνωση των δηλώσεων αβροφροσύνης που συνήθως ανταλλάσσονται όταν δύο αντίπαλες πλευρές καταλήγουν σε συμφωνία και κυρίως όσα έγιναν ( ή δεν έγιναν) μετά, αποδεικνύει ότι σε αυτή τη μάχη υπήρξαν και «νικητές» και «ηττημένοι».

Η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να προχωρήσει στην ψήφιση διατάξεων που ουσιαστικά αναιρούσαν τη δυνατότητα λαικής συμμετοχής στα μητροπολιτικά και εκκλησιαστικά συμβούλια. Ακόμη έμειναν έξω από τη συμφωνία τα μεγάλης αξίας αστικά ακίνητα της Εκκλησίας.

Όσο για τη μοναστηριακή περιουσία, η τύχη της εκκρεμεί ακόμη και σήμερα.

Η απόφαση του Ευρωπαικού Δικαστηρίου

Τη σύμβαση υπέγραψαν 149 μοναστήρια. Κανένα όμως από αυτά δεν ήταν μεγάλο. Οκτώ μονές με τεράστια περιουσία (όπως η μονή Πετράκη) προσέφυγαν στην  Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης που παρέπεμψε την υπόθεση στο Ευρωπαικό Δικαστήριο, το οποίο με τη σειρά του έκρινε ότι ο επίμαχος νόμος παραβιάζει το Πρωτόκολλο και το Κοινοτικό Δίκαιο και το ελληνικό κράτος πρέπει να αποζημιώσει τις θιγόμενες μονές. Έτσι ο νόμος έγινε ανεφάρμοστος…

πηγη: imerodromos.gr