Όταν το στρες είναι παρατεταμένο ή επαναλαμβανόμενο, μπορεί να καταστεί επιβλαβές και να συμβάλει στην εμφάνιση ή επιδείνωση διαφόρων ασθενειών, εξηγεί η κυρία Λίνα Πάσχου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Το στρες αποτελεί μία φυσιολογική και απαραίτητη βιολογική αντίδραση του οργανισμού σε απειλές ή απαιτητικά ερεθίσματα από το περιβάλλον. Στόχος του είναι η προσαρμογή του οργανισμού και η διατήρηση της ομοιόστασης. Ωστόσο, όταν είναι παρατεταμένο ή επαναλαμβανόμενο, μπορεί να καταστεί επιβλαβές και να συμβάλει στην εμφάνιση ή επιδείνωση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων. Η επιστήμη της ενδοκρινολογίας του στρες ασχολείται με τους ορμονικούς μηχανισμούς που ενεργοποιούνται υπό την επίδραση στρεσογόνων παραγόντων και πώς αυτοί επηρεάζουν την υγεία και τη λειτουργία των διαφόρων συστημάτων του σώματος.

Ο κύριος μηχανισμός που ενεργοποιείται σε καταστάσεις στρες είναι ο άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων. Όταν ο εγκέφαλος αντιληφθεί ένα στρεσογόνο ερέθισμα, ο υποθάλαμος εκκρίνει την ορμόνη CRH, η οποία διεγείρει την πρόσθια υπόφυση να εκκρίνει ACTH. Η ACTH κυκλοφορεί μέσω του αίματος και φτάνει στον φλοιό των επινεφριδίων, όπου προκαλεί την έκκριση γλυκοκορτικοειδών, κυρίως της κορτιζόλης.

Η κορτιζόλη είναι η κατεξοχήν ορμόνη του στρες. Οι βασικές της δράσεις στοχεύουν στη διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας και στην ίδια την επιβίωση. Αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (μέσω γλυκονεογένεσης στο ήπαρ), καταβολίζει τις πρωτεΐνες των μυών για την παραγωγή ενέργειας και προάγει τη λιπόλυση. Παράλληλα, καταστέλλει τη φλεγμονώδη και ανοσολογική απόκριση, μειώνοντας την παραγωγή κυτοκινών και την ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων. Η δράση αυτή της κορτιζόλης είναι διττή: από τη μία προστατεύει τον οργανισμό από υπερβολικές ανοσολογικές αντιδράσεις, αλλά από την άλλη, σε χρόνιες συνθήκες, αυξάνει την ευαλωτότητα σε λοιμώξεις και νεοπλασίες.

Παράλληλα με τον παραπάνω άξονα, ενεργοποιείται και το συμπαθητικό νευρικό σύστημα. Η ενεργοποίησή του οδηγεί σε απελευθέρωση κατεχολαμινών, αδρεναλίνης και νοραδρεναλίνης, από το μυελό των επινεφριδίων. Οι ουσίες αυτές προκαλούν άμεσες φυσιολογικές αλλαγές, όπως ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, διαστολή των βρόγχων, αγγειοσύσπαση στο δέρμα και τα σπλάχνα και αγγειοδιαστολή στους μύες, προετοιμάζοντας το σώμα για την αντίδραση τύπου «μάχη ή φυγή» (fight or flight). Επιπλέον, επηρεάζουν τη διάθεση, την προσοχή και την εγρήγορση μέσω δράσεων στον εγκέφαλο.

Σε φυσιολογικές συνθήκες, τα επίπεδα κορτιζόλης ρυθμίζονται μέσω ενός μηχανισμού αρνητικής παλίνδρομης ρύθμισης. Όταν τα επίπεδα κορτιζόλης αυξηθούν, αναστέλλεται η περαιτέρω έκκριση CRH και ACTH, επιτρέποντας στον οργανισμό να επανέλθει σε κατάσταση ηρεμίας. Ωστόσο, σε περιπτώσεις χρόνιου στρες, αυτός ο μηχανισμός απορρυθμίζεται, οδηγώντας σε επίμονη υπερκορτιζολαιμία, ή αντίθετα σε καταστολή του άξονα και μειωμένη παραγωγή κορτιζόλης, φαινόμενο που παρατηρείται σε ορισμένες καταστάσεις εξουθένωσης, όπως το σύνδρομο burnout ή η διαταραχή μετατραυματικού στρες.

Η χρόνια ενεργοποίηση του άξονα του στρες έχει σημαντικές επιπτώσεις σε πολλά οργανικά συστήματα. Στο μεταβολικό σύστημα, η κορτιζόλη ευνοεί την ανάπτυξη ινσουλινοαντίστασης, υπεργλυκαιμίας, υπερλιπιδαιμίας και κεντρικής (σπλαχνικής) παχυσαρκίας. Στο καρδιαγγειακό σύστημα, συνδέεται με την αύξηση του κινδύνου για υπέρταση, αθηροσκλήρωση και έμφραγμα του μυοκαρδίου. Στο νευρικό σύστημα, επιδρά αρνητικά στον ιππόκαμπο (κέντρο της μνήμης) και στον προμετωπιαίο φλοιό (κέντρο λήψης αποφάσεων), ενώ ενισχύει τη δραστηριότητα της αμυγδαλής (κέντρο του φόβου), γεγονός που συνδέεται με διαταραχές όπως η κατάθλιψη, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή και η διαταραχή μετατραυματικού στρες.

Επιπλέον, η επίδραση του στρες στο ενδοκρινικό σύστημα επεκτείνεται και στην αναπαραγωγή. Η καταστολή της έκκρισης γοναδοτροπινών (LH και FSH) οδηγεί σε διαταραχές του εμμηνορυσιακού κύκλου, ανωοθυλακιορρηξία, μειωμένη γονιμότητα και σεξουαλική δυσλειτουργία. Σε εγκύους, το υπερβολικό στρες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μεταβολικών προβλημάτων, αποβολής ή πρόωρου τοκετού.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί η αλληλεπίδραση της κορτιζόλης με το ανοσοποιητικό σύστημα. Αν και η οξεία καταστολή της φλεγμονής μπορεί να είναι προστατευτική, η μακροχρόνια ανοσοκαταστολή ευνοεί την εμφάνιση χρόνιων φλεγμονωδών παθήσεων, αυτοάνοσων νοσημάτων και νεοπλασιών. Παράλληλα, το στρες μπορεί να επηρεάσει την έκβαση διαφόρων νόσων, επιβραδύνοντας την επούλωση πληγών ή μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας στον καρκίνο.

Η ενδοκρινολογία του στρες αποτελεί έναν δυναμικό και πολυσύνθετο τομέα της ιατρικής επιστήμης. Η κατανόηση των ορμονικών μηχανισμών που ενεργοποιούνται σε συνθήκες στρες είναι καθοριστική για τη διάγνωση και θεραπεία πλήθους παθήσεων. Η διαχείριση του στρες μέσω ψυχολογικής υποστήριξης, άσκησης, διατροφής και φαρμακολογικών παρεμβάσεων μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη μακροχρόνια υγεία του ατόμου.

Πηγή: ygeiamou.gr

Από jacobin.gr – Την κρίση ως ευκαιρία φαίνεται πως βλέπει η κυβέρνηση η οποία αξιοποιεί τα Τέμπη, όχι για να δημιουργήσει έναν ασφαλή σιδηρόδρομο, αλλά για να προωθήσει όσα δεν μπορούσε πιο πριν λόγω των αντιδράσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναδιάταξη του σιδηρόδρομου, για την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει πως απαιτούνται πιο ευέλικτες διαδικασίες που «θα είναι στα όρια του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου». Μια γεύση από αυτά τα όρια παίρνουν πολίτες και εργαζόμενοι, ακούγοντας τις δηλώσεις του Αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών για την αξιολόγηση, τις προσλήψεις και τις απολύσεις. Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης δήλωσε ότι θα απολύεται εργαζόμενος του ΟΣΕ αν κάνει 3 σοβαρά σφάλματα. Αυτή η δήλωση συνδιαστεί με την άλλη δήλωση που έκανε πως θα γίνονται στον σιδηρόδρομο προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ, εξάγεται αβίαστα το συμπέρασμα πως θα απολύονται εργαζόμενοι, οι οποίοι εγκρίθηκαν από τον ΑΣΕΠ και θα προσλαμβάνονται άλλη, χωρίς ΑΣΕΠ.

Το Jacobin ρώτησε για το θέμα τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης κ. Μαρινάκη

Ακολουθεί ολόκληρη η απομαγνητοφώνηση:

Χ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, δήλωσε ότι θα απολύεται κάθε εργαζόμενος του ΟΣΕ, αν κάνει τρία σοβαρά σφάλματα, επίσης έχει αναφερθεί ότι θα γίνονται προσλήψεις και εκτός ΑΣΕΠ. Άρα θα απολύετε εργαζόμενους που προσλήφθηκαν μέσω ΑΣΕΠ και θα κάνετε προσλήψεις χωρίς ΑΣΕΠ; Σας φαίνεται λογικό και ηθικό αυτό;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Καταρχάς είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Οι προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ, προφανώς είναι προσλήψεις για λόγους ταχύτητας και εξυπηρέτησης αναγκών οι οποίες προκύπτουν και χρειάζεται να επιλυθούν σε μικρό χρονικό διάστημα. Δεν σημαίνει ότι θα πάνε πίσω οι προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ. Μου φαίνεται λογικό ένας άνθρωπος ο οποίος κάνει τρία σοβαρά λάθη, που μπορεί να οδηγήσουν σε πολύ σοβαρές συνέπειες, για συνανθρώπους μας να φεύγει από τη θέση του. Μου φαίνεται πολύ λογικό και συμβαίνει ήδη, όχι με αυτόν ακριβώς τον τρόπο, γιατί εδώ προφανώς θα είναι κάτι το οποίο θα εξηγηθεί όταν έρθει η ώρα των συγκεκριμένων νομοθετικών αλλαγών και θα εξηγηθεί από τον καθ΄ ύλην αρμόδιο Αναπληρωτή Υπουργό και συνολικά από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, αλλά αυτή τη στιγμή που μιλάμε, ένας δημόσιος υπάλληλος, όταν υποπέσει σε κάποια συγκεκριμένα πειθαρχικά παραπτώματα, μετά από αμετάκλητη απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, φεύγει από τη θέση του. Υπάρχουν δηλαδή. Δεν είναι προφανώς ένα μεγάλο ποσοστό των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά κάθε χρόνο υπάρχει ένας αριθμός, 50, 100, δημοσίων υπαλλήλων που φεύγουν από τη θέση τους, λόγω αποφάσεων Πειθαρχικών Συμβουλίων. Εδώ προφανώς όλο αυτό δεν θα γίνει επειδή θα το πει ένας Υπουργός. Θα υπάρχουν αντίστοιχες περιπτώσεις που θα εξετάζονται από Πειθαρχικά Συμβούλια και εφόσον υπάρχει κατ’ επανάληψη τέλεση σοβαρών λαθών, θα υπάρχει δηλαδή μια κλιμάκωση. Αλλά ας αφήσουμε το Υπουργείο να ξεδιπλώσει τις προθέσεις του και συνολικά την πολιτική του και όταν θα την έχουμε καθαρή την πολιτική αυτή, θα την σχολιάσουμε και εν συνόλω.

Χ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Άρα μας λέτε ότι όντως θα προσλαμβάνονται άνθρωποι εκτός ΑΣΕΠ και θα φεύγουν άνθρωποι που έχουν περάσει τον ΑΣΕΠ, αλλά αυτό θα γίνεται για λόγους ταχύτητας;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Είναι δύο διαφορετικά πράγματα το ξαναλέω. Ένας δημόσιος υπάλληλος, ο οποίος είναι μόνιμος, για να φύγει από τη θέση του πρέπει να υπάρχουν αποφάσεις Πειθαρχικών Συμβουλίων. Είναι εντελώς άλλη περίπτωση το πως προσλαμβάνεται και πως φεύγει από τη θέση του ένας μόνιμος δημόσιος υπάλληλος. Υπάρχει μονιμότητα, με τον αστερίσκο των αποφάσεων του Πειθαρχικού Συμβουλίου και είναι άλλη περίπτωση, ένας υπάλληλος ο οποίος προσλαμβάνεται με μια συγκεκριμένη Σύμβαση, εκτός ΑΣΕΠ, όπου εκεί είναι πολύ πιο ευέλικτη η σχέση εργασίας. Δεν είναι όμως ένα συνολικό σχέδιο όπου θα διώχνουμε τους μόνιμους για να παίρνουμε εκτός ΑΣΕΠ. Αυτό δεν υπάρχει, γιατί οι αριθμοί είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους, η σύνδεση θεωρώ ότι είναι άκαιρη.

Χ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Πάντως, αν στα τρία λάθη απολύεσαι, η Κυβέρνηση πόσες φορές θα έπρεπε να είχε απολυθεί, που έκανε τόσα λάθη και άφηνε τρένα να τρέχουν σε σιδηρόδρομο που δεν δούλευαν ούτε τα φανάρια;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Εντάξει, τώρα αυτή η ερώτηση νομίζω ότι έχει μια σειρά από λογικές ακροβασίες. Οι Κυβερνήσεις δεν απολύονται, οι Κυβερνήσεις εκλέγονται και είτε επανεκλέγονται, είτε πηγαίνουν σπίτι τους, αυτό λέγεται Δημοκρατία και από εκεί και πέρα αν κάποιο μέλος της Κυβέρνησης έχει ποινικές ευθύνες για κάτι, αυτό το αξιολογεί η Δικαιοσύνη, σταματάει στο όνομα του πολιτικού, το στέλνει στη Βουλή και ακολουθείται η διαδικασία αυτή. Αυτά δεν τα μάθαμε τώρα τα τελευταία χρόνια, τα ξέρουμε όσα χρόνια έχουμε Δημοκρατία και νομίζω ότι κανένας δημοκρατικός πολίτης δεν θέλει να αλλάξουν. Δεν απολύεται κανείς επειδή το λέει κάποιος ή επειδή υπάρχει μια εντύπωση σε κάποιον άλλον. Δημοκρατία έχουμε, εξελέγη η Κυβέρνηση αυτή, επανεξελέγη η Κυβέρνηση αυτή και σε λίγα χρόνια θα κριθεί ξανά από τους πολίτες. Αν η πλειοψηφία των πολιτών αποφασίσει να είμαστε ξανά εμείς, θα είμαστε ξανά εμείς, αν δεν θέλουν οι πολίτες να είμαστε εμείς, θα είναι κάποιος άλλος και θα προχωρήσουμε τη ζωή μας.

Πηγή: imerodromos.gr

Σύμφωνα με το καπιταλιστικό κρατικό δίκαιο δικαιώματα έχουν κυρίως οι έχοντες. Το δικαίωμα των λαών στην ειρήνη σκοντάφτει στο δικαίωμα των εταιρειών για εξασφάλιση νέων πηγών εκμετάλλευσης. Το δικαίωμα στη γη και την ελευθερία είναι αναχρονισμός όταν εμποδίζει εμπορικούς δρόμους και χρυσοφόρες Ριβιέρες. 

Ο Μαχμούντ Χαλίλ, μεταπτυχιακός φοιτητής στο Κολούμπια, σε επιστολή του στον Guardian θέτει το ερώτημα: «Ποιος έχει δικαίωμα να έχει δικαιώματα;» Ο Χαλίλ συνελήφθη και κλείστηκε σε κέντρο κράτησης στη Λουιζιάνα, ως «συνέπεια άσκησης του δικαιώματός του στην ελευθερία του λόγου». Πολλοί φοιτητές και φοιτήτριες για τον ίδιο λόγο αποβλήθηκαν ή έχασαν τον πτυχιακό τους τίτλο. Και συνεχίζει: «Οι γονείς στη Γάζα βαστούν πάλι στα χέρια τους μικρά σάβανα και οι οικογένειες αντιμετωπίζουν τις βόμβες μαζί με την πείνα και τον εκτοπισμό. Είναι ηθική μας επιταγή να επιμείνουμε στον αγώνα για την ελευθερία».

Ο Χαλίλ όμως υψώνεται πάνω από την Παλαιστίνη που αιμορραγεί, σε ένα κόσμο που η αφτιασίδωτη βαρβαρότητα είναι η νέα κανονικότητά του. Γράφει για τις «αθόρυβες αδικίες» που συντελούνται τα παγωμένα πρωινά στο κέντρο κράτησης, σε βάρος πολλών διαφορετικών ανθρώπων. Και μας απευθύνει ένα αμείλικτο ερώτημα σε μια εποχή που ο καπιταλιστικός κανιβαλισμός παραμερίζει όλα τα αστικά σαβουάρ βιβρ ξεγυμνώνοντας σε κοινή θέα τις περί δικαίου αρχές του.

Σύμφωνα με το καπιταλιστικό κρατικό δίκαιο, που θεμελιώνεται στην ανισότητα, δικαιώματα έχουν κυρίως οι έχοντες. Το δικαίωμα των λαών στην ειρήνη σκοντάφτει στο δικαίωμα των εταιρειών για εξασφάλιση νέων κερδοφόρων πλουτοπαραγωγικών πηγών εκμετάλλευσης. Το δικαίωμα στη γη και την ελευθερία είναι αναχρονισμός όταν εμποδίζει εμπορικούς δρόμους και χρυσοφόρες τουριστικές Ριβιέρες. Τα 800 δισ. πολεμικές δαπάνες είναι αναντίρρητος νόμος όταν η φτώχεια είναι δίκαιη τιμωρία για την «ανικανότητα» των εργαζόμενων. Το να αμείβεται ένας πρωθυπουργός με οκταπλάσιο μισθό -εκτός των άλλων αμοιβών του- από έναν εργάτη είναι δίκαιο και ακόμη πιο δίκαιο να του δίνει αύξηση-ελεημοσύνη ενός ευρώ την ημέρα και να απαιτεί την ευγνωμοσύνη του. Το να αμείβονται δε οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι των Τραπεζών 27 και 35 φορές περισσότερο από έναν εργαζόμενο, ε αυτό είναι «φυσικό» δίκαιο… Όπως «φυσικό δίκαιο» είναι και το να σπουδάζουν όσοι πληρώνουν ενώ οι υπόλοιποι να θεωρούνται ότι δεν «παίρνουν τα γράμματα». Δίκαιο επίσης είναι η έκφραση να περιορίζεται στο να ακούς και να υπακούς και όχι να μιλάς και να διεκδικείς…

Μπροστά στην ωμή πραγματικότητα του καπιταλισμού, η αναζήτηση δικαιοσύνης σύμφωνα με την κυρίαρχη αντίληψη μπορεί επίσης να διαβεί μόνο από δύο δρόμους ή και τον συνδυασμό τους. Με την καταφυγή στο μεταφυσικό, θρησκευτικό επέκεινα, στον ομιχλώδη ορίζοντα μιας άλλης ζωής, όπου θα ανταμειφθεί δίκαια για την αρετή του να υπομένει τη σημερινή ζωή του. Ή με την δήθεν ρεαλιστική κατανόηση της ωμής πραγματικότητας χωρίς εξωραϊσμούς, με μια κυνική, ωφελιμιστική, ατομικιστική πορεία, όπου η ζωή του ενός θα στηρίζεται στον πολυποίκιλο θάνατο των δικαιωμάτων των άλλων. Κάπου θα υπάρχουν και κάτι ηθικές αρχές ως συμπλήρωμα ψυχής για όσους επιζούν. Οι υψηλές αρετές εξάλλου της αστικής εξουσίας ποτέ δεν εμπόδισαν τις πιο ελεεινές πρακτικές… Όπως και οι δεύτερες ποτέ δεν ανέστειλαν τον κυριακάτικο εκκλησιασμό των αρχόντων.

"Φοιτητές και φοιτήτριες στις ΗΠΑ αποβάλλονται από τα πανεπιστήμια γιατί υπερασπίστηκαν την Παλαιστίνη, ασκώντας το δικαίωμα στην ελευθερία του λόγου"

Γι’ αυτό η επιστολή του Χαλίλ δεν αφορά μόνο τον Χαλίλ. Μας αφορά όλους και παντού. Δεν αφορά μόνο την Αμερική του Τραμπ αλλά και την Αμερική του Μπάιντεν και την Ευρώπη. Αφορά τον 57χρονο άστεγο Ρουμάνο που βρέθηκε νεκρός στο κέντρο της Αθήνας. Αλήθεια πώς είναι το όνομά του; Τον 75χρονο που σκοτώθηκε από εργατικό ατύχημα ασκώντας το «δικαίωμα της εργασίας», που θέσπισε πρόσφατα η κυβέρνηση για να ξεχαστεί το δικαίωμα της σύνταξης! Αφορά τους νεκρούς των εγκλημάτων στα Τέμπη και την Πύλο, τα φαντάσματα των δικαιωμάτων τους στη ζωή που τους στερήθηκαν ξαφνικά αλλά όχι τυχαία.

«Ο κάθε άνθρωπος είναι ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο ον. Πρέπει να έχει δικαίωμα και δυνατότητα να πραγματοποιήσει τις κοινωνικά δυνάμει δυνατότητές του, εδώ στη γη και στον παρόντα χρόνο… Οι αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορούν να αποκτήσουν περιεχόμενο μόνο σε μια κοινωνία όπου η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, οι ανταγωνισμοί και οι πόλεμοι θα αποτελούν ιστορικό παρελθόν» γράφει ο Ευτύχης Μπιτσάκης στο πρόσφατο βιβλίο του Για μια εγκόσμια ηθική. Και συνεχίζει «Ο σοσιαλισμός είναι δυνατότητα που κυοφορείται στο σημερινό κόσμο». Όχι από μόνη της αλλά από όλους εμάς που γινόμαστε αντικείμενα αδικίας και οφείλουμε να μετασχηματιστούμε σε υποκείμενα συνειδητής ανατροπής.

Για να μπορέσει ο Χαλίλ και ο κάθε Χαλίλ να είναι ελεύθερος και ζωντανός για να αντικρίσει τη γέννηση του πρώτου παιδιού του, έχοντας «πλήρη επίγνωση ότι αυτή η στιγμή ξεπερνά τις προσωπικές του συνθήκες», όπως καταλήγει στην επιστολή του.

Πηγή: prin.gr