Η πρόσφατη αιματηρή πειρατική επίθεση στο ελληνόκτητο με σημαία Μάλτας δεξαμενόπλοιο «Kalamos» να έχει πυροδοτήσει ένα νέο γύρο συνομιλιών και προβληματισμών στη ναυτιλιακή κοινότητα για την κλιμάκωση της απειλής της πειρατείας στη Δυτική Αφρική και τις πιθανές επιπτώσεις της, ωστόσο στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) δείχνουν ότι ο κίνδυνος για τα εμπορικά πλοία παραμονεύει σε πολλά σημεία του πλανήτη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από επίσημη έκθεση του ΙΜΟ, που είναι όργανο του ΟΗΕ, ότι 2 ελληνικά πλοία και 5 ελληνόκτητα υπό ξένη σημαία, δέχτηκαν, τον περασμένο Νοέμβριο, πειρατικές επιθέσεις σε διάφορα σημεία, οι οποίες- σημειωτέον- ουδέποτε ανακοινώθηκαν από τις ελληνικές αρχές….

Είναι σαφές, όμως, ότι η πειρατική επίθεση στο «Kalamos», που έγινε το βράδυ της 3ης Φεβρουαρίου, σε εγκαταστάσεις πετρελαιοειδών, κοντά στο Μπόνυ της Νιγηρίας και στοίχισε την ζωή στον Έλληνα υποπλοίαρχο ενώ αγνοούνται τρεις ναυτικοί, οι οποίοι κρατούνται ως όμηροι από τους πειρατές, διαμορφώνει νέα δεδομένα.

Πηγές, που ασχολούνται με την θαλάσσια ασφάλεια, ανέφεραν ότι εάν υπάρξει ανεπαρκής αντιμετώπιση της πειρατείας στην περιοχή είναι πιθανόν να οδηγήσει στην αύξηση των ασφαλίστρων και του κόστους στελέχωσης για τους πλοιοκτήτες.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Γραφείου (ΙΜΒ) στην διάρκεια του 2014 καταγράφηκαν στην Δυτική Αφρική 41 περιστατικά πειρατείας αν και θεωρείται ότι είναι πολλά περισσότερα, τα οποία δεν δηλώθηκαν στις αρχές. Από το σύνολο των επιθέσεων οι 18 έγιναν έξω από τη Νιγηρία ενώ σε 14 απ’ αυτές εμπλέκονται δεξαμενόπλοια και πλοία, που σχετίζονται με τη βιομηχανία πετρελαίου.

Ωστόσο, από τις αρχές του έτους  καταγράφεται έξαρση των επιθέσεων στα νερά, Νότια και Δυτικά από το Brass Terminal, στη Νιγηρία, όπου γίνεται φόρτωση πετρελαίου.

Σύμφωνα, πάντα, με τα στοιχεία του ΙΜΒ σε ολόκληρο τον κόσμο κατά την περυσινή χρονιά η πειρατεία σημείωσε αύξηση καθώς καταγράφτηκαν 245 πειρατικές επιθέσεις ενώ 442 ναυτικοί βρέθηκαν όμηροι στα χέρια πειρατών σε σύγκριση με τους 304, που είχαν πιαστεί το 2013.

Ο τραγικός απολογισμός συμπληρώνεται με τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι 4 ναυτικοί έχασαν την ζωή τους από πυρά πειρατών και 13 τραυματίστηκαν

«Η παγκόσμια αύξηση πειρατείες οφείλεται στην αύξηση των επιθέσεων εναντίον παράκτιων δεξαμενόπλοιων στη Νοτιοανατολική Ασία» δήλωσε ο Pottengal Mukundan, διευθυντής του IMB του οποίου το Κέντρο Πληροφόρησης παρακολουθεί τον κόσμο της πειρατείας από το 1991.
 «Οι συμμορίες των ενόπλων κλέφτες έχουν επιτεθεί σε μικρά δεξαμενόπλοια στη περιοχή για τα φορτία τους, πολλοί αναζητούν ειδικά ντίζελ πλοίων και πετρέλαιο εσωτερικής καύσης για να κλέψουν και στη συνέχεια το πωλούν».

Ελληνικά και ελληνόκτητα πλοία θύματα πειρατικών επιθέσεων

Μέσα σε αυτό το «σκηνικό» της έξαρσης της θαλάσσιας πειρατείας φαίνεται ότι ταξιδεύουν τα ελληνικά και ελληνόκτητα πλοία, πέφτοντας συχνά- πυκνά θύματα πειρατικών επιθέσεων αν πολλές από αυτές δεν ανακοινώνονται- για άγνωστους λόγους- από τις ελληνικές αρχές.

Είναι αποκαλυπτική τελευταία έκθεση του ΙΜΟ για τα περιστατικά πειρατείας τον περασμένο Νοέμβριο, όπου είναι καταγεγραμμένες 7 πειρατικές επιθέσεις εναντίον ελληνικών και ελληνόκτητων πλοίων για τις οποίες δεν υπήρξε καμία ενημέρωση.

Ούτε καν για την πειρατική επίθεση στο ελληνόκτητο με σημαία νήσων Μάρσαλ δεξαμενόπλοιο μεταφοράς χημικών «CONGER», που έγινε πραγματική ναυμαχία με ένοπλους πειρατές μέχρι να αποτραπεί ο κίνδυνος επίθεσης

Αναλυτικά:
•    Το ελληνικό φορτηγό «DIMITRIS L», χωρητικότητας, 39958 κόρων. Δέχτηκε επίθεση στις 27/11, στις 3.55 τα ξημερώματα (τοπική ώρα), στον Ινδικό ωκεανό περίπου 40 μίλια νότια από τα Sagar Islands.

Επτά πειρατές προσέγγισαν με ένα ξύλινο σκάφος το αγκυροβολημένο πλοίο στο πίσω μέρος. Ένα άτομο επιβιβάστηκε στο πλοίο αλλά εντοπίστηκε από ορισμένα μέλη του πληρώματος. Σήμανε συναγερμός, ειδοποιήθηκαν και άλλα μέλη του πληρώματος και ο πειρατής τράπηκε σε φυγή, χωρίς να κλέψει τίποτα. «Ο συναγερμός και η επαγρύπνηση του πληρώματος», απέτρεψαν την επίθεση, σημειώνεται στην έκθεση.

•    Το ελληνόκτητο με σημαία Παναμά δεξαμενόπλοιο «GALISSAS, χωρητικότητας 29924 κόρων. Δέχτηκε επίθεση στις 8/11, στις 3 τα ξημερώματα τοπική ώρα, στην θάλασσα της Νότιας Κίνας, περίπου 14 μίλια βόρειαβορειοανατολικά από το Bintan Island της Ινδονησίας.

Ένας σκοπός σε μια περιπολία ρουτίνας στο αγκυροβολημένο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς χημικών είδε τρεις ληστές στο πρυμναίο κατάστρωμα. Ο ένας απ’ αυτούς ήταν οπλισμένος με ένα μακρύ μαχαίρι. Ο σκοπός ενημέρωσε τον αξιωματικό υπηρεσίας ο οποίος σήμανε συναγερμό και συγκεντρώθηκε όλο το πλήρωμα. Ακολούθησε έρευνα σε όλο το πλοίο αλλά οι ληστές είχαν διαφύγει.

•    Το ελληνικό δεξαμενόπλοιο «EPHESOS», χωρητικότητας 84850 κόρων. Δέχτηκε επίθεση στις 13/11, στις 5.10 τα ξημερώματα τοπική ώρα, στενά της Μαλάκκα περίπου δύο μίλια νοτιοδυτικά  της Tanjung, στη Μαλαισία.
Μέλη του πληρώματος του μηχανοστασίου παρατήρησαν ενώ το δεξαμενόπλοιο ήταν αγκυροβολημένο δύο ληστές στην αίθουσα μηχανισμού κινήσεως του πηδαλίου. Ενημέρωσαν τον αξιωματικό υπηρεσίας στη γέφυρα, ο οποίος σήμανε συναγερμό, το πλήρωμα συγκεντρώθηκε και άρχισαν έρευνες σε όλο το πλοίο. Ταυτόχρονα ενημερώθηκε και ο υπεύθυνος ασφαλείας του λιμανιού. Τελικά, δεν βρέθηκαν οι ληστές στο πλοίο.

•    Το ελληνόκτητο με σημαία νήσων Μάρσαλ φορτηγό «BEATRICE», χωρητικότητας 31229 τόνων. Δέχτηκε επίθεση στις 16/11 στη 1.45 μετά τα μεσάνυχτα τοπική ώρα, στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας, Muara Berau Anchorage, στην Ινδονησία.
Μέλη του πληρώματος σε μια περιπολία ρουτίνας στο αγκυροβολημένο σκάφος είδαν  7 ληστές οπλισμένους με μαχαίρια στην πλώρη. Αμέσως ενημερώθηκε η γέφυρα, σήμανε συναγερμός και συγκεντρώθηκε όλο το πλήρωμα. Βλέποντας την κινητοποίηση του πληρώματος οι ληστές διέφυγαν με τα κλοπιμαία, που είχαν αποσπάσει (τρεις κάβους). Ενημερώθηκαν τα άλλα πλοία στην περιοχή.

•    Το ελληνόκτητο με σημαία νήσων Μάρσαλ πλοίο μεταφοράς κοντέϊνερ «KING BRUCE». Δέχτηκε επίθεση στις 19/11 στις 10 το πρωί τοπική ώρα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας περίπου 11 μίλια βορειοανατολικά από το Vung Tau, στο Βιετνάμ.

Ληστές επιβιβάστηκαν στο πλοίο περνώντας απαρατήρητοι και διέφυγαν παίρνοντας τα εφόδια του πλοίου. Το πλήρωμα βάρδιας ανακάλυψε πατημασιές στο κύριο κατάστρωμα στην περιοχή της πλώρης.

•    Το ελληνόκτητο με σημαία Παναμά πλοίο μεταφοράς κοντέϊνερ «IRENES LOGOS». Δέχτηκε επίθεση στις 4/11 στις 4.57 τα ξημερώματα τοπική ώρα, στη Δυτική Αφρική, 30 μίλια από την ακτή Bayelsa της Νιγηρίας.

Έξι πειρατές σε μια βάρκα πλησίασαν και πυροβόλησαν εναντίον του πλοίου που βρισκόταν εν κινήσει. Οι πειρατές κατάφεραν να έρθουν κατά μήκος του πλοίου και πέταξαν χαλύβδινα σύρματα επιδιώκοντας να ανέβουν σε αυτό. Ο αξιωματικός υπηρεσίας αύξησε ταχύτητα και άρχισε να κάνει ελιγμούς για να καταφέρει, τελικά, να αποφύγει την επίθεση. Το πλοίο και το πλήρωμα είναι ασφαλή.

•    Το ελληνόκτητο με σημαία νήσων Μάρσαλ δεξαμενόπλοιο μεταφοράς χημικών «CONGER», χωρητικότητας 44067 κόρων. Δέχτηκε επίθεση στις 11/11 στις 11.25 τοπική ώρα, στη Δυτική Αφρική στην περιοχή του νησιού Sao Tome and Principe, ένα αυτόνομο νησιωτικό κρατίδιο στον κόλπο της Γουινέας.

Το πλοίο, που μετέφερε βενζίνη καταδιώχθηκε από ένα ρυμουλκό από το οποίο ξεκίνησε ένα καΐκι με οκτώ ένοπλους πειρατές επί του σκάφους. Οι πειρατές πυροβόλησαν εναντίον του πλοίου, σημαδεύοντας τους χώρους ενδιαίτησης.  Το πλήρωμα «απάντησε» με ρίψεις νερού και από τις δύο πλευρές του πλοίου ενώ είχε συγκεντρωθεί σε ειδικά προφυλαγμένο χώρο (Citadel)
Η επίθεση τελικά αποτράπηκε  ματαιώθηκε και το πλοίο συνέχισε το ταξίδι του. Από τα πυρά των πειρατών προκλήθηκε πυρκαγιά στο πλοίο και ζημιές στους χώρους ενδιαίτησης.  Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί στο πλήρωμα.

Του ΠΑΝΟΥ ΚΟΣΜΑ*

«Θέτουμε το τραπεζικό σύστημα υπό την ιδιοκτησία και τον έλεγχο του Δημοσίου, με ριζική τροποποίηση του τρόπου λειτουργίας του και των στόχων που σήμερα υπηρετεί, με αναβάθμιση του ρόλου των εργαζομένων και των καταθετών. Ιδρύουμε δημόσιες τράπεζες ειδικού σκοπού με αντικείμενο την αγροτική πίστη, τη μικρή και μεσαία επιχείρηση και τη λαϊκή στέγη».

Ιδρυτικό Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ

«Τα 50 δισ. ευρώ που προβλέπεται να καταβληθούν για την ανακεφαλαιοποίηση και διάσωση του τραπεζικού συστήματος, με το έναν ή τον άλλον τρόπο, θα επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος και εξ αντικειμένου τίθεται θέμα για δημόσιο έλεγχο των τραπεζών. Πρέπει να συζητήσουμε τον τρόπο που θα γίνει ο δημόσιος έλεγχος, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα του παρελθόντος. Εμείς προκρίνουμε κάτι κοντά στο σουηδικό μοντέλο, όταν η χώρα κρατικοποίησε τις τράπεζες, τις τροφοδότησε με κεφάλαια, τις εξυγίανε, τις κατέστησε κερδοφόρες και τις πούλησε σε ιδιώτες».

Γιάννης Δραγασάκης

Ύστερα από το εκβιαστικό «τελεσίγραφο» των δανειστών στοEurogroupτης Δευτέρας και καθώς η επιλογή της σύγκρουσης γίνεται μονόδρομος, οι τράπεζες και γενικά ο χρηματοπιστωτικός τομέας αναδεικνύονται σε αποφασιστικό κρίκο των εξελίξεων. Δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ότι το εκβιαστικό σχέδιο των δανειστών στηρίζεται στην απειλή για κατάρρευση των τραπεζών όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) κλείσει την περιβόητη «στρόφιγγα» παροχής ρευστότητας. Χωρίς αυτό τον εκβιασμό, η απειλή για εξώθηση του ελληνικού Δημοσίου σε στάση πληρωμών σε τόκους και χρεολύσια θα μπορούσε κάλλιστα να γυρίσει μπούμερανγκ σε βάρος των δανειστών, αν η ελληνική κυβέρνηση οχυρωνόταν πίσω από το επιχείρημα «Δεν έχουμε - δεν πληρώνουμε»...

Η απειλή όμως για κατάρρευση των τραπεζών δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Όχι τόσο για τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν στη χρηματοδότηση της οικονομίας (οι ρυθμοί αυτής της χρηματοδότησης μειώνονται διαρκώς), αλλά γιατί μπορεί να χαθούν οι καταθέσεις: οι μεγαλοκαταθέτες να βγάλουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό, κάποιοι μικροκαταθέτες να ακολουθήσουν πανικοβλημένοι, οι τράπεζες να καταρρεύσουν και να αντιδράσουν κλείνοντας τα ΑΤΜ, o πανικός και οι αρνητικές επιπτώσεις να διαχυθούν στην κοινωνία και την οικονομία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που λέμε καταθέσεις δεν είναι πραγματικό χρήμα αποθηκευμένο στα χρηματοκιβώτια των τραπεζών, αλλά κατά 90% απαιτήσεις έναντι δανείων που έχουν δοθεί. Σε μια κατάσταση κύματος απόσυρσης καταθέσεων και γενικευμένου πανικού, οι τράπεζες θα καταρρεύσουν και οι συνέπειες θα είναι πολύ μεγάλες.

Ο ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΕΞΟΧΗΝΠΟΛΙΤΙΚΟΣ

Θέλουν όμως πραγματικά οι δανειστές να οδηγήσουν σε κατάρρευση τις ελληνικές τράπεζες; Όχι, τουλάχιστον όχι έτσι απλά: οι 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες εποπτεύονται πλέον από την ΕΚΤ και σχετικά πρόσφατα έχουν περάσει με επιτυχία τα ευρωπαϊκά stress tests που οργάνωσε η ίδια η ΕΚΤ. Παρόλο που είναι κοινό μυστικό ότι τα αποτελέσματα των stress tests ήταν «πειραγμένα», εν γνώσει της ίδιας της ΕΚΤ, παραμένει το γεγονός ότι η κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών με υπαίτια την ίδια την ΕΚΤ θα βάλει μια βαριά υποθήκη για το τραπεζικό σύστημα ολόκληρης της Ευρωζώνης. Τα ίδια ισχύουν και για την εγγύηση των καταθέσεων: αν αποδειχτεί ότι σε μια χώρα της Ευρωζώνης δεν είναι ασφαλείς, αυτό θα είναι πλήγμα για την ασφάλεια των καταθέσεων σε όλη την Ευρώπη.

Για να διακινδυνεύουν τόσα πολλά καταστρέφοντας τις γέφυρες οποιουδήποτε «έντιμου» συμβιβασμού, οι δανειστές πρέπει είτε να θεωρούν ότι και αυτήν τη φορά ο εκβιασμός τους θα «πιάσει» είτε να φοβούνται ότι θα διακινδυνεύσουν ακόμη περισσότερα. Και πράγματι, με την ελληνική «ανταρσία» διακινδυνεύουν πάρα πολλά, σχεδόν τα πάντα: ένα πανευρωπαϊκό «ντόμινο» που θα αποσαθρώσει το οικοδόμημα της ακραίας λιτότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ένας πραγματικά έντιμος συμβιβασμός, δηλαδή μια συμφωνία που δεν θα είναι απλή προέκταση του μνημονίου αλλά μετάβαση σε πιο ήπιες πολιτικές, ακόμη κι αν αυτή καθαυτή δεν θα ήταν κάτι το ιδιαίτερα ανατρεπτικό, θα καταγραφόταν σαν μια –μικρή έστω– νίκη της ελληνικής κυβέρνησης κατά των δανειστών, οπότε το πολιτικό «ντόμινο» σε όλη την Ευρώπη θα φούντωνε, με άμεση απειλή το φθινόπωρο να «πέσει» και η Ισπανία...

Ο εκβιασμός, λοιπόν, έχει καθαρά πολιτικά κίνητρα, είναι καθαρά πολιτικός. Και ακριβώς γι’ αυτό, τα πράγματα ωθούνται στα άκρα παραβιάζοντας κάθε οικονομικό ορθολογισμό.

ΑΜΕΣΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ!

Αν η υποχρεωτική απάντηση στον εκβιασμό είναι το «Όχι», μια βασική –ίσως η βασικότερη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα– υποχρεωτική συνέπεια αυτού του «Όχι» είναι ο άμεσος και πλήρης δημόσιος έλεγχος του τραπεζικού συστήματος στο σύνολό του! Και ακόμη περισσότερο, μέτρα για τον έλεγχο της κίνησης κεφαλαίων. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος για μαζική φυγή καταθέσεων και κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος επιβάλλει τα εξής μέτρα:

• Άμεσο ορισμό διοικήσεων στις τράπεζες που να είναι της απόλυτης εμπιστοσύνης της κυβέρνησης, έτοιμες και πρόθυμες για πολιτικές «έκτακτης ανάγκης», για να στηρίξουν την επιλογή της σύγκρουσης με τους δανειστές.

• Άμεσα μέτρα για το σταμάτημα της φυγής καταθέσεων. Σύμφωνα με την JP Morgan, στον ενάμιση πρώτο μήνα του 2015 έχουν χαθεί 21 δισ. καταθέσεων, εκ των οποίων τα 17 δισ. ευρώ μετεκλογικά. Με την οριστικοποίηση μιας δυναμικής ρήξης με τους δανειστές, είναι σχεδόν σίγουρο ότι το κύμα φυγής καταθέσεων θα γίνει καταλυτικό. Μέτρα που πρακτικά θα απαγορεύουν τη φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό, αλλά και τη μαζική ανάληψη καταθέσεων στο εσωτερικό.

• Άμεσο ορισμό διοίκησης της απόλυτης εμπιστοσύνης του Δημοσίου στο ΤΧΣ, που είναι ο κάτοχος του πλειοψηφικού μετοχικού πακέτου σε όλες τις τράπεζες και που κατέχει τα 11,5 δισ. ευρώ αδιάθετα υπόλοιπα από το «πακέτο» ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

• Αλλαγή διοίκησης στην ΤτΕ. Αν ο Ντράγκι κλείσει τη «στρόφιγγα» της ρευστότητας, τότε δεν έχουμε κανένα λόγο να σεβαστούμε τη γνώμη του για τον κ. Στουρνάρα –και υπάρχουν πολλοί τρόποι για να τον αναγκάσουμε να φύγει. Η ΤτΕ έχει εκδοτικά δικαιώματα (τυπώνει χρήμα), διαχειρίζεται τα διαθέσιμα του ελληνικού κράτους σε χρυσό, εποπτεύει το τραπεζικό σύστημα. Δεν μπορεί να παραμείνει το «μαγαζί» του Στουρνάρα και του Ντράγκι!

Όλα αυτά δεν θα αρκέσουν σε περίπτωση σύγκρουσης με τους δανειστές, αλλά είναι τα απολύτως απαραίτητα!

ΟΧΙ ΣΤΟΥΣ «ΕΓΚΑΘΕΤΟΥΣ» ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ!

Αντ’ αυτών, όμως, από την κυβέρνηση «με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ» τοποθετήθηκαν στις διοικήσεις των τραπεζών «σεσημασμένα» στελέχη του «κύκλου Καρατζά» και της «σημιτικής δυναστείας»: ο Νίκος Χριστοδουλάκης αντιπρόεδρος στην Τράπεζα Πειραιώς (όπου στο τιμόνι παραμένει ο Σάλλας!), ο Νίκος Καραμούζης στη Eurobank, ο Μιχελής στην Εθνική μαζί με τη Λούκα Κατσέλη, για την Alpha Bank δεν έγινε καμία κίνηση, ενώ στην Attica Bank παραμένει ο Αλέξανδρος Αντωνόπουλος.

Πρόκειται για επιλογές που παλινορθώνουν στις διοικήσεις στελέχη της αγοράς, από αυτούς που μεγαλούργησαν την περίοδο Σημίτη όχι μόνο στις τράπεζες αλλά και στο χρηματιστήριο, μερικοί από τους οποίους πρωταγωνίστησαν στα περιβόητα swaps του 2000...

Εδώ δεν καταστρατηγούνται πλέον οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για δημόσιο έλεγχο και ιδιοκτησία στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και η προεκλογική δέσμευση ότι το Δημόσιο θα ασκήσει πλήρως τα δικαιώματά του ως πλειοψηφών μέτοχος. Οι διοικήσεις των τραπεζών παραμένουν στα χέρια των ιδιωτών μετόχων, στα χέρια στελεχών της αγοράς που στο πιθανότατο πλέον ενδεχόμενο σύγκρουσης με τους δανειστές θα βρεθούν στο απέναντι στρατόπεδο. Με αυτούς στο τιμόνι, όχι μόνο δεν είναι νοητή καμία από τις επιλογές για τις οποίες μιλήσαμε παραπάνω, αλλά είναι εξασφαλισμένη η συνέχιση της πορείας ιδιωτικοποίησης των τραπεζών. Αυτές οι επιλογές πρέπει να αλλάξουν άμεσα!

*Πηγή: www.rproject.gr 

Του ΝΕΣΤΟΡΑ ΝΕΣΤΟΡΙΔΗ*

Το να βαφτίζουμε το κρέας ψάρι δεν οδηγεί πουθενά, ούτε βέβαια το να προχωρούμε σε μηδενιστικές αναλύσεις. Ο πρώτος γύρος διαπραγμάτευσης με τους δανειστές πρέπει να μας κάνει σοφότερους ώστε να αποφύγουμε μελλοντικά σφάλματα.

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Γεγονός πρώτο: Αν είχε εκλεγεί η ΝΔ τώρα θα είχαμε –στην καλύτερη περίπτωση- εφαρμογή του μέιλ Χαρδούβελη, με ότι σημαίνει αυτό. Ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τις εσωτερικές αντιφάσεις του, δεν εκφράζει τα ίδια συμφέροντα με τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, γι’ αυτό και είχαμε σκληρές διαπραγματεύσεις για πρώτη φορά μετά την εισαγωγή της χώρας στα μνημόνια.

Γεγονός δεύτερο: Η συμφωνία δεν αφήνει πίσω τα μνημόνια. Με την συμφωνία επεκτάθηκε η Κύρια Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης, η οποία περιλαμβάνει το μνημόνιο [1]. Όροι υπήρχαν και θα υπάρχουν, «μονομερείς» ενέργειες απαγορεύονται, ενώ η εποπτεία και η αξιολόγηση συνεχίζονται από τους τρεις θεσμούς που «αποτελούσαν» την Τρόικα. Αυτό που άλλαξε είναι ότι η αξιολόγηση θα πραγματοποιηθεί μεν στη βάση της υπάρχουσας συμφωνίας (δηλαδή μνημόνιο), αλλά «με την καλύτερη δυνατή χρήση της υπάρχουσας ευελιξίας» [2]. Αν θέλουμε να κοιτάζουμε την αλήθεια κατάματα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι πρόκειται για μία επέκταση του υπάρχοντος προγράμματος με τροποποίηση κάποιων πολιτικών, δηλαδή εν τέλει η κυβέρνηση αποδέχτηκε να κινηθεί σε μία γραμμή επέκτασης και ουσιώδους –στο βαθμό που ευσταθούν οι διαβεβαιώσεις περί  μη ανάληψης υφεσιακών μέτρων - επαναδιαπραγμάτευσης του Μνημονίου.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η διαπραγμάτευση δεν είναι ανταλλαγή επιχειρημάτων, ούτε η έκβαση της εξαρτάται από την πειθώ των διαφόρων συμμετεχόντων. Είναι πρωτίστως ζήτημα συμφερόντων και ισχύος. Δεν  έχουμε να αναμετρηθούμε με «πλανημένους» από τις νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες Ευρωπαίους, αλλά με ένα συμπαγές ιμπεριαλιστικό σύστημα, το οποίο διαθέτει σκληρούς και αποτελεσματικούς μηχανισμούς εξουσίας. Ακόμα χειρότερα, το «ευρωενωσιακό» γήπεδο στο οποίο παίζουμε είναι τελείως ανισομερές και αν δεν είμαστε διατεθειμένοι να το αμφισβητήσουμε, είναι βέβαιο πως θα οδηγούμαστε από υποχώρηση σε υποχώρηση.

Οι συσχετισμοί που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης δεν αφήνουν περιθώρια αυταπατών. Ούτε μία χώρα δεν στάθηκε υπέρ των αιτημάτων της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν υπήρξε καν αποδοχή του ελληνικού αιτήματος για μία συμφωνία-γέφυρα, παρά μόνον επεκτάθηκε η υφιστάμενη συμφωνία. Έχει γίνει πλέον ξεκάθαρο ότι η Ε.Ε. όχι μόνο δεν επιδέχεται σοσιαλιστικού μετασχηματισμού, αλλά ούτε καν γίνεται να προβεί σε εναλλακτική μορφή διαχείρισης του καπιταλισμού.

Η αντίληψη περί Δημοκρατίας μέσα στην Ε.Ε. είναι αξιοπρόσεκτη. Η κυβέρνηση δεν θα πρέπει να προχωρήσει σε «ανατροπή μέτρων ή μονομερείς αλλαγές στις πολιτικές αυτές και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα είχαν αρνητικές συνέπειες στους δημοσιονομικούς στόχους, στην οικονομική ανάκαμψη ή τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, όπως αξιολογούνται από τους θεσμούς» [2]. Κοντολογίς, τα χέρια της κυβέρνησης είναι δεμένα, αφού κάθε μέτρο ανακούφισης μπορεί να θεωρηθεί –από τους «θεσμούς»- ότι απειλεί τους δημοσιονομικούς στόχους (πχ αφορολόγητο στα 12.000 ευρώ) ή την χρηματοπιστωτική σταθερότητα (κούρεμα κόκκινων δανείων). Ακόμα και η ανάσχεση των ιδιωτικοποιήσεων μπορεί να θεωρηθεί ότι απειλεί την οικονομική ανάκαμψη. Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε περισσότερο για να καταδείξουμε ότι οι εξαγγελίες της ΔΕΘ «πάνε περίπατο» αν εφαρμοστεί αυτή η δέσμευση. Αυτό συνιστά μεγάλη ήττα, καθώς το εν λόγω πρόγραμμα αποτελούσε το άμεσο, μίνιμουν μεταβατικό πρόγραμμα που θα εφάρμοζε ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεξαρτήτως της έκβασης της διαπραγμάτευσης.

ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΑΜΕΣΗ ΑΛΛΑΓΗ ΠΛΕΥΣΗΣ

Όσο ο αντίπαλος γνωρίζει ότι θεωρείς την είσοδο της χώρας στο Ευρώ ως «αμετάκλητη» (το πόσο «δημοκρατική» είναι αυτή η τοποθέτηση είναι άλλο θέμα, το οποίο δεν θα αναπτύξουμε εδώ), μπορεί πολύ εύκολα να σε σέρνει σε επώδυνους συμβιβασμούς, απειλώντας το τραπεζικό σύστημα (είτε με σταμάτημα παροχής ρευστότητας είτε με τη δημιουργία πανικού στους καταθέτες και bank run). Η ρήξη δεν πρέπει να είναι ένα «απευκταίο» σενάριο, αλλά να αποτελεί ένα βασικό ενδεχόμενο το οποίο θα επεξεργαζόμαστε σε τεχνικό επίπεδο, αλλά και για το οποίο θα πρέπει να προετοιμάζουμε το λαό σε κινηματικό επίπεδο. Παράλληλα θα πρέπει να δείξουμε ανυπακοή στον συμβιβασμό που έγινε στο Eurogroup και να εφαρμοστεί στην ολότητα του το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης.

Μία παρένθεση. Λέγεται ότι η ρήξη δεν θα ήταν εφικτή αυτή τη στιγμή και ότι έπρεπε πάση θυσία να κερδίσουμε χρόνο. Αδυνατώ να αντιληφθώ αυτό το επιχείρημα. Ο λαός υποστήριζε σε μεγάλο βαθμό την κυβέρνηση, ενώ δεν έχει περάσει ένας μήνας από τότε που καταψήφισε τις μνημονιακές πολιτικές. Σε κινηματικό επίπεδο, άρχισε να ξαναγεμίζει τις πλατείες, ίσως όχι με καθαρά επαναστατική διάθεση, αλλά σίγουρα η νέα αυτή κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα μεγαλειώδες, λαϊκό, ριζοσπαστικό κίνημα ειδικά σε περίπτωση σύγκρουσης. Τέτοιες συνθήκες δεν ξέρουμε αν θα έχουμε σε 4 μήνες όταν θα ολοκληρώνονται οι διαπραγματεύσεις για το νέο «πρόγραμμα». Η αποφυγή της ρήξης αυτή τη στιγμή είναι μεγάλο τακτικό λάθος, το οποίο μπορεί να έχει καθοριστικές συνέπειες, αν συνεχιστεί η ίδια ατελέσφορη τακτική.  Οι δε κίνδυνοι που υπήρχαν τώρα (τραπεζικός τομέας) θα συνεχίσουν να υπάρχουν και σε 4 μήνες.

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι η Αριστερά δεν επιδιώκει ένα ρόλο διαχειριστή των μνημονίων, με σκοπό τη λείανση των πιο αντιλαϊκών του πλευρών. Στόχος μας δεν (πρέπει να) είναι η κρατική φιλανθρωπία -όσο αυτή είναι εφικτή στα δεδομένα πλαίσια-, αλλά η ανατροπή των υφιστάμενων πολιτικών και η αναστύλωση της χώρας σε προοδευτική, ριζοσπαστική κατεύθυνση. Η Αριστερά αγωνίζεται για τον σοσιαλισμό και ως εκ τούτου θέτει τακτικούς στόχους. Ένας τέτοιος είχε συμφωνηθεί πως θα ήταν η κατάργηση των μνημονίων και τον εφαρμοστικών νόμων και η επαναδιαπραγμάτευση της νεοαποικιακής δανειακής σύμβασης, όχι η επέκταση της επί τετραμήνου. Η διολίσθηση σε λογικές «παράτασης» όχι απλά θολώνει το ιδεολογικοπολιτικό μας στίγμα, αλλά οδηγεί και σε νέες ήττες, αν δεν ανατραπεί άμεσα η τρέχουσα τακτική.

Το μόνο θετικό σε ουσιαστικό επίπεδο που βγαίνει από τη συμφωνία είναι ότι κερδίζουμε κάποιο χρόνο. Όχι χρόνο για να αναστυλώσουμε την οικονομία ,αυτό είναι αδύνατο κάτω από τα υπάρχοντα ασφυκτικά πλαίσια, ειδικά σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Κερδίζουμε χρόνο για να αντιληφθούμε εσφαλμένες πολιτικές εκτιμήσεις του παρελθόντος και να προετοιμαστούμε επαρκώς για τις μελλοντικές συγκρούσεις, σε όλα τα επίπεδα. Πολύ φοβάμαι ότι αυτή θα είναι η τελευταία μας ευκαιρία, ως ΣΥΡΙΖΑ. Ας μην την σπαταλήσουμε.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Το τεκμηριώνει επαρκώς ο Νίκος Μπογιόπουλος εδώ

[2] Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας. Ολόκληρο το ανακοινωθέν του Eurogroup μπορείτε να το διαβάσετε στα ελληνικά εδώ.

*Ο Νέστορας Νεστορίδης είναι μέλος της Ο.Μ. του ΣΥΡΙΖΑ Παρισιού. 

ΠΗΓΗ: iskra.gr

Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015