Το 41% των θαλάσσιων θηλαστικών (δελφίνια, φάλαινες, φώκιες κ.α.) και το 34% των συνολικών πληθυσμών ψαριών (εμπορικών και μη) χάθηκαν από τη Μεσόγειο κατά τα τελευταία 50 χρόνια, σύμφωνα με μια νέα ευρωπαϊκή επιστημονική μελέτη, η οποία χαρακτηρίζει «υπό πολιορκία» την κλειστή θάλασσα μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Οι ερευνητές του Κοινού Ερευνητικού Κέντρου (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με επικεφαλής την Κιάρα Πιρόντι του JRC και του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Επιστήμης της Βαρκελώνης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature Scientific Reports, προειδοποιούν ότι οι πιέσεις στη Μεσόγειο ωθούν τα οικοσυστήματά της πέρα από το σημείο χωρίς επιστροφή, οπότε η κατάσταση πλέον θα είναι μη αναστρέψιμη. Οι μεγαλύτερες μειώσεις ψαριών και θαλάσσιων θηλαστικών έχουν υπάρξει στη Δυτική Μεσόγειο και στην Αδριατική (περίπου 50% μέσα στην τελευταία 50ετία), ενώ οι μικρότερες απώλειες υπήρξαν στο Ιόνιο (μόνο 8%), η θάλασσα του οποίου φαίνεται πως βρίσκεται σε συγκριτικά καλύτερη κατάσταση. Το 93% των ιχθυαποθεμάτων,…

Ένας Έλληνας και ένας Βρετανός ερευνητής, οι οποίοι μελέτησαν τα μυστηριώδη σχέδια ζώων που είναι χαραγμένα στους πέτρινους στύλους που έχουν βρεθεί στην περιοχή Γκεμπεκλί Τεπέ της νότιας Τουρκίας, πιστεύουν ότι αυτά όχι μόνο αντιστοιχούν σε αστερισμούς, αλλά δείχνουν ότι πριν από περίπου 13.000 χρόνια -πιθανώς το 10.950 π.Χ.- ένας κομήτης έπεσε στη Γη. Η πτώση είχε ως συνέπεια να σκεπαστεί ο πλανήτης μας από νέφη σωματιδίων και σκόνης που μπλόκαραν τον ήλιο, με αποτέλεσμα να πέσει η θερμοκρασία, να επεκταθούν οι πάγοι και να επικρατήσει η λεγόμενη περίοδος της Νεότερης Δρυάδας. Οι περιβαλλοντικές αυτές επιπτώσεις θεωρείται ότι οδήγησαν στην εξαφάνιση των μαμούθ και άλλων μεγάλων ζώων, αλλά και στη διευκόλυνση της ανάδυσης των κατοπινών πρώτων μεγάλων αγροτικών νεολιθικών πολιτισμών, που αντικατέστησαν τους νομάδες-τροφοσυλλέκτες. Οι ερευνητές Δημήτρης Τσικριτσής και Μάρτιν Σουίτμαν της Σχολής Μηχανικής του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Mediterranean Archaeology and Archaeometry" (Μεσογειακή Αρχαιολογία…

Το νησάκι Valsörarna είναι το πιο απομακρυσμένο του Αρχιπελάγους Kvarken, το μόνο Μνημείο Φυσικής Κληρονομιάς της Φινλανδίας. Η ηπειρωτική Φινλανδία βρίσκεται στα ανατολικά και η Σουηδία στα δυτικά. Και το Αρχιπέλαγος Kvarken βλέπει κάθε χρόνο πλήθος νέων νησιών να «γεννιούνται» μέσα από τη θάλασσα. Την ώρα που πολλά μέρη του κόσμου αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο πλημμυρών καθώς η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει, στο σημείο αυτό του πλανήτη συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων, η περιοχή Kvarken ήταν καλυμμένη με πάγο πάχους εκατοντάδων μέτρων. Ήταν μάλιστα οι παγετώνες τόσο βαριοί που έκαναν τον φλοιό της Γης να υποχωρήσει. Όταν οι παγετώνες απομακρύνθηκαν, πριν από περίπου 9.000 χρόνια, ο φλοιός άρχισε να επιστρέφει στη «θέση» του. Σχεδόν ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο γης αναδύεται μέσα από το νερό κάθε χρόνο και οι 2.500 κάτοικοι του Αρχιπελάγους το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να βλέπουν τη Γη να αλλάζει…

Αυτή η «επίσκεψη» δεν ενέχει τον παραμικρό κίνδυνο για τον πλανήτη μας, διαβεβαιώνει η NASA Ένας αρκετά μεγάλος αστεροειδής, ο «2014 JO25», διαμέτρου περίπου 650 μέτρων, θα περάσει αύριο Τετάρτη σχετικά κοντά από τον πλανήτη μας, αλλά αυτή η «επίσκεψη» δεν ενέχει τον παραμικρό κίνδυνο για τη Γη, όπως διαβεβαιώνει η NASA. «Μολονότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να βρεθεί σε τροχιά σύγκρουσης με τον πλανήτη μας, θα είναι πάρα πολύ κοντά, για αστεροειδή του μεγέθους του», ανέφερε η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία σε μια ανακοίνωση που εξέδωσε. Ο αστεροειδής θα περάσει σε απόσταση 1,8 εκατομμυρίου χιλιομέτρων από τη Γη, δηλαδή κάτι λιγότερο από πέντε φορές την απόσταση Γης-Σελήνης. Ο 2014 JO25 μας είχε επισκεφθεί ξανά πριν από περίπου 400 χρόνια ενώ θα περάσουν 2.600 χρόνια μέχρι να τον ξαναδούμε από κοντά. Θα προσεγγίσει τον πλανήτη μας από την πλευρά του Ήλιου και κατόπιν θα συνεχίσει την πορεία του προς τον Δία…

Το σκάφος Cassini της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) ανίχνευσε μοριακό υδρογόνο στο δορυφόρο Εγκέλαδο του Κρόνου. Το υδρογόνο αυτό κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται από υδροθερμική δραστηριότητα στο βυθό του τεράστιου υδάτινου ωκεανού, ο οποίος εκτιμάται ότι υπάρχει κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του δορυφόρου. Με δεδομένο ότι η αντίστοιχη υδροθερμική δραστηριότητα στους βυθούς της Γης έχει τροφοδοτήσει την ύπαρξη υποθαλάσσιων μικροοργανισμών εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια (χωρίς μάλιστα να αποκλείεται ότι εκεί ακριβώς πρωτοεμφανίσθηκε η ζωή στον πλανήτη μας), οι επιστήμονες δεν αποκλείουν πως κάτι ανάλογο μπορεί να έχει συμβεί στον Εγκέλαδο. Αν και προς το παρόν όλα αυτά είναι εκτιμήσεις, η NASA θεώρησε αρκετά σημαντική την ανακάλυψη, ώστε να διοργανώσει συνέντευξη Τύπου για να την προβάλει και να αναδείξει τη σημασία της ενόψει και των μελλοντικών διαστημικών αποστολών της. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Χάντερ Γουέιτ του Νοτιοδυτικού Ερευνητικού Ινστιτούτου του Τέξας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science»…

Η εκδήλωση του κυκλικού κλιματικού φαινόμενου Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό συνδέεται με σημαντικές μεταβολές στην κατανομή των κρουσμάτων χολέρας στην Αφρική, σύμφωνα με μια επιστημονική έρευνα η οποία μπορεί να συμβάλλει να υπάρξει καλύτερη προετοιμασία και μείωση του αριθμού των ασθενών και της θνησιμότητας. Τις χρονιές κατά τις οποίες το θερμό ρεύμα ζεσταίνει τον ανατολικό Ειρηνικό, στην ανατολική Αφρική καταγράφονται περίπου 50.000 περισσότερα κρούσματα, ενώ αντιθέτως, στο νότιο τμήμα της ηπείρου καταμετρώνται 30.000 λιγότερα κρούσματα τις χρονιές που το φαινόμενο Ελ Νίνιο δεν εκδηλώνεται, επισήμαναν οι συντάκτες μιας έρευνας που δημοσιεύθηκε χθες στην επιθεώρηση Πρακτικά της Αμερικανικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS). Οι επιστήμονες βασίστηκαν σε πάνω από 17.000 ετήσιες καταγραφές επιδημιών χολέρας στο σύνολο της αφρικανικής ηπείρου μεταξύ του 2000 και του 2014. «Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων δεν διαφοροποιείται τα χρόνια με και χωρίς το Ελ Νίνιο, αλλά η γεωγραφική κατανομή ανατρέπεται», διευκρίνισαν οι συγγραφείς της έρευνας, καθηγητές της…

Το 19% του Αιγαίου θα πρέπει να κηρυχθεί «προστατευόμενη ζώνη», προκειμένου να προστατευθεί η μοναδική του βιοποικιλότητα. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ελληνονορβηγικό ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο ανέλυσε τις ανθρώπινες δραστηριότητες στο Αιγαίο και τις επιπτώσεις τους σε σημαντικούς οικοτόπους και απειλούμενα είδη, προτείνοντας μέτρα και «χωροθετώντας» θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. Σήμερα η χώρα μας έχει θεσπίσει δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα (Αλοννήσου και Ζακύνθου) και αρκετές θαλάσσιες περιοχές Natura. Σε επίπεδο χωρικών υδάτων (6 ναυτικά μίλια) οι θαλάσσιες περιοχές Natura καλύπτουν το 4,91% και τα θεσπισμένα εθνικά πάρκα καλύπτουν το 2,16%. Ειδικά για το Αιγαίο (εθνικά και διεθνή ύδατα), οι θαλάσσιες περιοχές Natura καλύπτουν το 2,27% και τα εθνικά πάρκα καλύπτουν το 1,02%. «Οι θάλασσές μας έχουν αρχίσει να “στενεύουν”. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και η αλιεία επεκτείνονται, ενώ δημιουργούνται και καινούργιες, όπως τα υπεράκτια αιολικά πάρκα και οι εξορύξεις υδρογονανθράκων», εξηγεί ο Στέλιος Κατσανεβάκης, αναπληρωτής καθηγητής στο…

Στον πλανήτη μας υπάρχουν 60.065 γνωστά είδη δένδρων, σύμφωνα με το νέο πλήρη κατάλογο που παρουσίασε η οργάνωση Botanical Gardens Conservation International (BGCI). Όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο, οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αειφόρου δασοκομίας «Journal of Sustainable Forestry», σύμφωνα με το BBC, κατέγραψαν τα περισσότερα είδη δένδρων στη Βραζιλία (8.715), ενώ στους δύο πόλους δεν επιβιώνουν καθόλου δένδρα. Πάνω από τα μισά είδη δένδρων (το 58%) υπάρχουν μόνο σε μια χώρα, κάτι που τα καθιστά ευάλωτα σε διάφορες απειλές, όπως η αποψίλωση των δασών από ανθρώπινες δραστηριότητες ή φυσικές καταστροφές. Περίπου 300 είδη θεωρούνται ότι βρίσκονται στο «κόκκινο», δηλαδή κινδυνεύουν άμεσα με εξαφάνιση, καθώς έχουν απομείνει λιγότερα από 50 δένδρα για κάθε ένα από αυτά τα είδη. Η BGCI δήλωσε ότι στο μέλλον ο αριθμός των γνωστών ειδών δένδρων αναμένεται να αυξηθεί, καθώς περίπου 2.000 νέα φυτά αναγνωρίζονται κάθε χρόνο, ανάμεσά τους και μερικά δένδρα.…

Σε δύο φάσεις συνέβη το αυθεντικό -το γεωλογικό- Brexit, η πρώτη πριν από 450.000 χρόνια και η δεύτερη πριν από περίπου 160.000 χρόνια, οπότε η Βρετανία διαχωρίσθηκε πια γεωλογικά από την ηπειρωτική Ευρώπη και έγινε νησί, ενώ μέχρι τότε μία λωρίδα ξηράς την ένωνε με την «γηραιά» ήπειρο. Τα νέα στοιχεία για το πώς σταδιακά η Βρετανία αποκόπηκε από την Ευρώπη παρουσίασαν Βρετανοί, Γάλλοι και Βέλγοι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Σαντζίβ Γκούπτα του τμήματος Γεωεπιστημών του Imperial College του Λονδίνου στο περιοδικό «Nature Communications», αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων. Πριν από 450.000 χρόνια, όταν ακόμη μία εποχή πάγων είχε κατακυριεύσει τη Γη, πάγοι εκτείνονταν από τη Σκανδιναβία έως τη Βρετανία και η στάθμη των θαλασσών ήταν χαμηλή, με συνέπεια η Μάγχη (το «Αγγλικό Κανάλι») να είναι ξηρά, μία παγωμένη τούντρα, σαν τη σιβηρική σήμερα, την οποία διέσχιζαν μικρά ποτάμια. Ο διαχωρισμός της Βρετανίας από την Ευρώπη και η κάλυψη της…

Έξι οικολογικές οργανώσεις κατέθεσαν μια προσφυγή εναντίον της απόφασης της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να εγκρίνει την κατασκευή του αμφιλεγόμενου πετρελαιαγωγού Keystone XL. Οι οργανώσεις υποστήριξαν στην προσφυγή τους σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Μοντάνας πως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο έδωσε την απαιτούμενη άδεια προκειμένου ο αγωγός να περάσει τα σύνορα του Καναδά και των ΗΠΑ, βασίστηκε σε μια «πεπαλαιωμένη και ημιτελή εκτίμηση για τις επιπτώσεις (του έργου) στο περιβάλλον» όταν έλαβε την απόφασή του νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Εγκρίνοντας την κατασκευή του αγωγού χωρίς δημόσια διαβούλευση και μια επικαιροποιημένη περιβαλλοντική εκτίμηση, η κυβέρνηση παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος, ανέφεραν οι οργανώσεις στην προσφυγή τους. Τα αρμόδια στελέχη «βασίστηκαν σε μια αυθαίρετη, παλιά και ατελή περιβαλλοντική εκτίμηση, που είχε ολοκληρωθεί πριν από τρία και πλέον χρόνια, για μια διαδικασία που είχε καταλήξει στην άρνηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να εκδώσει άδεια», σημείωσαν. Ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι ενέκρινε…