Σε ένα μικρό χωριό, κάπου στη δυτική Πελοπόννησο, η φαντασίωση της Μυκόνου έφτασε μάλλον καθυστερημένα: την ώρα που η βασίλισσα των χλιδάτων διακοπών έβλεπε για πρώτη ίσως φορά τη δόξα της να ξεπέφτει, παρ’ όλες τις λαμπερές και πανάκριβες τσιριμόνιες της, ο δαιμόνιος επιχειρηματίας αποφάσιζε να τη μιμηθεί κοστολογώντας για πρώτη φορά τις ξαπλώστρες στην παραλία «του». Ενάμιση μήνα μετά, η επιλογή αποδείχθηκε ολέθρια, καθόσον εδώ είναι Μοριάς, δεν είναι παίξε-γέλασε, και οι κάτοικοι τού κάνουν μαζικό μποϊκοτάζ, ενώ οι τουρίστες, που εκόντες άκοντες πληρώνουν τον εξοπλισμό, δεν καταναλώνουν ωστόσο τίποτα για να μην του αφήσουν ούτε ένα παραπάνω από τα υποχρεωτικά ευρώ.
Το κίνημα που εμφανίστηκε δυναμικά πέρυσι διεκδικώντας ελεύθερες παραλίες ανθεί φέτος στη συνείδηση όλο και πιο πολλών πολιτών, όπως φέτος ειδικά γίνεται πιο έντονη η συζήτηση για το φαινόμενο του υπερτουρισμού. Τις αντιλήψεις των πολιτών για τα παραπάνω -και μια σειρά από άλλες ενδιαφέρουσες πτυχές των όψεων του τουριστικού προϊόντος στις ζωές των ανθρώπων- καταγράφει η καινούργια έρευνα του Eteron. Παίζοντας έξυπνα με την επικαιρότητα, αλλά και τις πολλαπλές συμπαραδηλώσεις, το Ινστιτούτο για την Ερευνα και την Κοινωνική Αλλαγή έδωσε στο project του τον τίτλο «Staycation Nation».
Ποιότητα ζωής
Η έρευνα, που διενεργήθηκε από την εταιρεία aboutpeople για λογαριασμό του Ινστιτούτου, πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου 2024. 1.002 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 17 ετών και άνω απάντησαν για το πώς ο τουρισμός επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους σε πολλά επίπεδα. Ενας στους τρεις πολίτες εκτιμά ότι η χώρα μας πάσχει ήδη από υπερτουρισμό, ενώ 6 στους 10 συμφωνούν με τις κινητοποιήσεις και τις αντιδράσεις κατά του υπερτουρισμού που λαμβάνουν χώρα σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Οσον αφορά τις κινητοποιήσεις που ζητούν λιγότερες ξαπλώστρες και περισσότερες ελεύθερες παραλίες, ένα θεαματικό 88,8% συμφωνεί ή μάλλον συμφωνεί, ενώ μόλις το 8,1% διαφωνεί ή μάλλον διαφωνεί.
Τα στοιχεία διαφοροποιούνται αναλόγως του αν ο τόπος κατοικίας των πολιτών είναι τουριστικός προορισμός ή όχι. Ετσι, ενώ στον γενικό πληθυσμό το 30,5% πιστεύει ότι η Ελλάδα πάσχει από υπερτουρισμό και χρειάζονται άμεσα μέτρα περιορισμού, στις τουριστικές περιοχές αντίστοιχη άποψη για τον τόπο τους έχει το 21,6% (το 45,6% των κατοίκων σε μη τουριστικές περιοχές θεωρεί ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει ακόμη πρόβλημα υπερτουρισμού, αλλά απαιτείται προσοχή στο μέλλον και το 19,6% δεν ανησυχεί για τον υπερτουρισμό και πιστεύει ότι όσο περισσότεροι τουρίστες μάς επισκέπτονται, τόσο το καλύτερο, ενώ όσοι ζουν σε τουριστική περιοχή δηλώνουν: το 54,7% ότι η περιοχή τους δεν έχει υπερτουρισμό, αλλά χρειάζεται προσοχή στο άμεσο μέλλον, ενώ το 19,3% δεν ανησυχεί για τον υπερτουρισμό και πιστεύει ότι όσο περισσότεροι τουρίστες, τόσο το καλύτερο).
Συν και πλην
Οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι ο τουρισμός επηρεάζει θετικά την οικονομία, τις θέσεις εργασίας και τα πολιτιστικά δρώμενα. Αρνητικά κρίνουν την επίδρασή του στην περιβαλλοντική ρύπανση, στην ακρίβεια και στα ενοίκια. Η φυσιογνωμία/ταυτότητα της χώρας, ο τρόπος ζωής και η ασφάλεια των κατοίκων καταγράφονται ως τομείς που δεν επηρεάζονται ιδιαιτέρως από τον τουρισμό. Ωστόσο, όπως σημειώνει στην ανάλυσή του ο διευθυντής του Eteron, Χρήστος Παπαγιάννης, «οι παραπάνω απαντήσεις ενδέχεται να αποτυπώνουν και μια επιβεβαίωση της βιωμένης πραγματικότητας, με τους πολίτες να αντιλαμβάνονται μεν την κρισιμότητα του κλάδου αυτού για την εθνική οικονομία, αλλά χωρίς να αξιολογούν εάν η ανάπτυξη βασισμένη στον τομέα αυτό είναι προτιμότερη από οποιονδήποτε άλλο. Σε αυτή την περίπτωση δηλαδή, δεν προκύπτει επιδοκιμασία της οικονομικής πολιτικής της χώρας. Αυτό αποτελεί και ένα πεδίο για περαιτέρω εμβάθυνση».
Οπως τονίζεται στην ανάλυση της έρευνας, οι αρνητικές επιπτώσεις γίνονται όλο και πιο αντιληπτές από τους κατοίκους, με το 63,5% να ανησυχεί για τις περιβαλλοντικές συνέπειες, την ώρα που το 82,4% αναγνωρίζει την οικονομική συμβολή του τουρισμού στην οικονομία. Το 65,2% συμφωνεί ότι ο τουρισμός αυξάνει την ακρίβεια και το 78,7% θεωρεί ότι συμβάλλει στην αύξηση των ενοικίων.
«Παρατηρείται συνεπώς, μια κόπωση των κατοίκων και φυσικά μια έντονη ανησυχία για το παρόν και κυρίως το μέλλον της Ελλάδας», αναλύει τα ευρήματα το Eteron. «Η αποτυχία αντιμετώπισης των επιπτώσεων του μαζικού τουρισμού δεν απειλεί μονάχα την ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά και το τουριστικό προϊόν. Οι αρνητικές αντιλήψεις των κατοίκων για τον υπερτουρισμό μπορεί να επιδεινώσουν την άποψή τους για τον προορισμό ως καλό μέρος για να ζουν (GPL – Good Place to Live), το οποίο με τη σειρά του μπορεί να επηρεάσει τη συνολική ατμόσφαιρα και τη φιλοξενία που βιώνουν οι τουρίστες και εμμέσως την ικανοποίησή τους».
Πηγή: efsyn.gr