Φαίνεται ότι μια συγκεκριμένη κατηγορία τροφίμων μεταβάλλει το μικροβίωμα του εντέρου, ενισχύοντας τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου

Ταχεία αύξηση σημειώνεται τις τελευταίες δεκαετίες στον επιπολασμό των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου και μάλιστα σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών, με τους επιστήμονες να προσπαθούν να ανακαλύψουν τα αίτια που κρύβονται πίσω από αυτή την εξέλιξη. Η συνεχώς αυξανόμενη παχυσαρκία, που προκύπτει ως αποτέλεσμα των σύγχρονων διατροφικών μοτίβων, και τα πρόχειρα, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα φαίνεται πως έχουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση των νέων περιστατικών καρκίνου.

Τώρα, ερευνητές από το Ινστιτούτο Salk και το UC San Diego ανακάλυψαν μελετώντας σε ποντίκια πως μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά μπορεί να μεταβάλλει τα βακτήρια του εντέρου, τροποποιώντας τα χολικά οξέα και αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου. Η σχετική εργασία δημοσιεύθηκε στο Cell Reports.

Η ερευνητική ομάδα εντόπισε αυξημένα επίπεδα συγκεκριμένων βακτηρίων του εντέρου σε ποντίκια που ακολουθούσαν λιπαρές δίαιτες. Αυτά τα εντερικά βακτήρια έδειξαν να αλλάζουν τη σύνθεση του χολικού οξέος, προκαλώντας φλεγμονή και επηρεάζοντας την ταχύτητα αναπλήρωσης των βλαστοκυττάρων του εντέρου.

Τα χολικά οξέα παράγονται από το ήπαρ και χρησιμοποιούνται από το έντερο για την πέψη των τροφίμων και την απορρόφηση της χοληστερόλης, των λιπών και των θρεπτικών συστατικών. Το 2019, η ομάδα του καθηγητή Ronald Evans, διευθυντή του Salk’s Gene Expression Laboratory, διεξήγαγε μια μελέτη σε ποντίκια, τα αποτελέσματα της οποίας έδειξαν ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ενίσχυαν τα συνολικά επίπεδα χολικού οξέος. Η μετατόπιση των χολικών οξέων «έκλεινε» τον υποδοχέα Farnesoid X (FXR), μια βασική πρωτεΐνη του εντέρου, αυξάνοντας τον επιπολασμό του καρκίνου.

Στη νέα έρευνα, η ομάδα του δρ. Evans συνεργάστηκε με τα εργαστήρια του Rob Knight και του Pieter Dorrestein στο UC San Diego, με στόχο να εξετάσει τα μικροβιώματα και τα μεταβολώματα  -συλλογές μικρομορίων που προέρχονται από τη διατροφή και τα μικροβιακά προερχόμενα- στα πεπτικά ίχνη ζώων που ακολουθούσαν λιπαρές δίαιτες. Τα ποντίκια αυτής της μελέτης είχαν μια γενετική μετάλλαξη που τα καθιστούσε πιο ευαίσθητα στην ανάπτυξη όγκων στο παχύ έντερο.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι, παρ’ όλο που τα ποντίκια που τρέφονταν με λιπαρές δίαιτες είχαν περισσότερα χολικά οξέα, η συγκέντρωση αυτή χαρακτηριζόταν από μειωμένη ποικιλομορφία, αλλά και αυξημένο επιπολασμό τροποποιημένων χολικών οξέων, που μείωναν τον πολλαπλασιασμό των βλαστοκυττάρων στα έντερα. Όταν αυτά τα κύτταρα δεν αναπληρώνονται συχνά, ενδέχεται να συσσωρεύσουν μεταλλάξεις, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη καρκίνου.

Σημειώθηκαν, επίσης, εντυπωσιακές διαφορές στο μικροβίωμα των ποντικών που ακολουθούσαν λιπαρές δίαιτες: Οι συλλογές βακτηρίων του εντέρου στις πεπτικές οδούς ήταν λιγότερο ποικιλόμορφες και περιείχαν διαφορετικά βακτήρια από τα μικροβιώματα των ποντικών που δεν ακολουθούσαν λιπαρές δίαιτες. Δύο από αυτά τα βακτήρια, τα Ileibacterium valens και Ruminococcus gnavus, κρύβονταν πίσω από την παραγωγή των τροποποιημένων χολικών οξέων.

Προς έκπληξη των ειδικών, μια λιπαρή δίαιτα είχε στην πραγματικότητα μεγαλύτερο αντίκτυπο στο μικροβίωμα και τα τροποποιημένα χολικά οξέα απ’ ότι η γενετική μετάλλαξη που καθιστούσε τα ποντίκια πιο επιρρεπή στον καρκίνο.

«Η μικροβιακή ισορροπία στο έντερο εξασφαλίζεται από τη διατροφή. Ανακαλύπτουμε τώρα ότι οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου ενδέχεται να ευνοήσουν την ανάπτυξη καρκίνου. Εντοπίσαμε τον τρόπο με τον οποίο μια λιπαρή δίαιτα επηρεάζει το εντερικό μικροβίωμα και αναδιαμορφώνει τη δεξαμενή των χολικών οξέων, ωθώντας το έντερο σε μια φλεγμονώδη κατάσταση που σχετίζεται με ασθένειες», λέει ο συντάκτης Ting Fu, συνεργάτης του δρ. Evans.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι λιπαρές δίαιτες αλλάζουν τη σύνθεση του μικροβιώματος, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη βακτηρίων όπως το I. valens και το R. gnavus, το οποίο με τη σειρά του ενισχύει τα επίπεδα των τροποποιημένων χολικών οξέων. Η αλληλεπίδραση αυτή ακολουθεί μια διαδρομή φαύλου κύκλου, δημιουργώντας ένα πιο φλεγμονώδες περιβάλλον, που μπορεί να αλλάξει περαιτέρω τη βακτηριακή σύνθεση του εντέρου.

«Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέους δρόμους παρεμβάσεων για την πρόληψη του καρκίνου. Γνωρίζοντας ποιο είναι το πρόβλημα, έχουμε μια πολύ καλύτερη ιδέα για το πώς να το αποτρέψουμε», καταλήγει ο δρ. Evans.

Πηγή: ygeiamou.gr

«Ας ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα από την αρχή, εντάξει; Δεν δουλεύεις για μας, δουλεύεις με μας. Δεν οδηγείς για μας, παρέχεις υπηρεσίες. Δεν υπάρχουν συμβάσεις εργασίας, δεν υπάρχουν στόχοι απόδοσης, υπηρετείς τα πρότυπα παράδοσης. Δεν υπάρχουν μισθοί, αλλά αμοιβές… Δεν έχεις ωράρια, είσαι απλώς διαθέσιμος… Θα είσαι αφέντης της μοίρας σου…»

Με τα λόγια αυτά, το αφεντικό επισφραγίζει την πρόσληψη του εργαζόμενου-οδηγού στην ταινία «Δυστυχώς απουσιάζατε» του Κεν Λόουτς. Η ταινία περιγράφει την σκληρή καθημερινότητα μιας οικογένειας της εργατικής τάξης στη Βρετανία και το πολύ διαδομένο καθεστώς των «zero hour contracts» (συμβόλαια μηδενικών ωρών) μέσα από ψηφιακές–εμπορικές πλατφόρμες. Το σενάριο βασίστηκε στην πραγματική ιστορία ενός διανομέα της DPD, που άφησε την τελευταία του πνοή, έχοντας δουλέψει μέχρι τελική πτώσης τα Χριστούγεννα.

Αυτές ακριβώς είναι οι «ευρωπαϊκές πρακτικές» που θέλει να νομοθετήσει και προωθεί το υπουργείο «Εργασίας» του Άδωνι Γεωργιάδη και της κυβέρνησης μέσω του σχεδίου νόμου με τον τίτλο: «Ενσωμάτωση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Ε.Ε. για διαφανείς και προβλέψιμους όρους εργασίας». Η κυβέρνηση που έχει ήδη νομοθετήσει δουλειά μέχρι τα 74, τώρα βάζει στόχο να καταργήσει πλήρως τον σταθερό χρόνο εργασίας και το 5ήμερο!

Η κυβέρνηση της ΝΔ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ε.Ε. που προωθεί την αντιδραστική αναμόρφωση των εργασιακών σχέσεων, θέλει να κάνει ένα μεγάλο δώρο στο κεφάλαιο: Μεγάλα τμήματα της εργατικής τάξης που θα δουλεύουν χωρίς σταθερό ωράριο και συμβάσεις εργασίας, χωρίς ασφάλεια και δικαιώματα, που δεν θα δικαιούνται υπερωρίες, ρεπό και άδειες, ούτε καν αναρρωτικές ή άδειες εγκυμοσύνης. H εργοδοσία θα είναι νόμιμη ενώ θα θεωρείται «ελεύθερη» επιλογή και «ατομική ευθύνη» των εργαζομένων το πόσες ώρες και μέρες θα δουλεύουν.

Οι κυριότερες αντεργατικές τομές που φέρνει το νομοσχέδιο επικεντρώνονται στα παρακάτω σημεία:

• - Πολλαπλή απασχόληση πέραν του 8ώρου και του ενός εργοδότη. Το νομοσχέδιο παρέχει στο κεφάλαιο την δυνατότητα για 13 ώρες δουλειά την ημέρα, 78 ώρες εργασίας την εβδομάδα σε πάνω από έναν εργοδότη. Με τον τρόπο αυτό καταργεί de facto το 5ήμερο και το 8ωρο. Παρέχεται ταυτόχρονα η δυνατότητα, ο ίδιος επί της ουσίας εργοδότης, υπό το μανδύα διαφορετικών ΑΦΜ στις οικονομικές δραστηριότητες που ασκεί, να απασχολεί τον υπάλληλό του, απαλλαγμένος από τις οριοθετήσεις που θέτει ακόμα η εργατική νομοθεσία, ως προς το ωράριο και τις αμοιβές (υπερωρίες, υπερεργασία κλπ).
• - Συμβάσεις «μηδενικών ωρών» (και δικαιωμάτων), «κατά παραγγελία» των αφεντικών. Πρόκειται για ευέλικτες μορφές απασχόλησης (διαδεδομένες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ) που προϋποθέτουν δέσμευση του εργαζομένου χωρίς προκαθορισμένο ωράριο και μισθό. Δουλειά ανάλογα με τις ανάγκες των αφεντικών, ομηρία για τους εργαζόμενους που θα πρέπει να είναι πάντα σε ετοιμότητα, όποτε θέλει ο εργοδότης, χωρίς να πληρώνεται για υπερωρίες, νυκτερινά, Κυριακές.
• - Εξαήμερη εργασία στις επιχειρήσεις 24ωρης λειτουργίας με βάρδιες (πχ βιομηχανία). Πρόκειται για ένα ακόμα δώρο στον ΣΕΒ. Ουσιαστικά καταργείται το πενθήμερο, καθώς η έκτη ημέρα εργασίας καθίσταται υποχρεωτική για τους εργαζόμενους, εφόσον το ζητήσει ο εργοδότης. Το μέτρο αυτό θα πλήξει ακόμα περισσότερο την ασφάλεια και υγεία στους χώρους εργασίας σε μια περίοδο αύξησης των εργατικών ατυχημάτων.
• - Ακυρώνεται για μεγάλες επιχειρήσεις, η υποχρέωση προαναγγελίας των υπερωριών, της υπερεργασίας, της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, οι τροποποιήσεις ωραρίων, στην περίπτωση που έχουν εφαρμόσει την ψηφιακή κάρτα εργασίας. Η ψηφιακή κάρτα βέβαια κανένα εργατικό δικαίωμα δεν κατοχυρώνει. Επιπλέον με τη ρύθμιση αυτή θα υποβαθμιστεί ακόμα περισσότερο ο ρόλος της επιθεώρησης εργασίας.
• - Παρέχεται στους εργοδότες η δυνατότητα μονομερούς επιβολής της ευέλικτης διευθέτησης του χρόνου εργασίας, χωρίς τη συναίνεση τους.
• - «Εργαζόμενοι υπό δοκιμή» για 6 μήνες! Ο εργαζόμενος θα εξακολουθήσει να μην δικαιούται αποζημίωση μέχρι την συμπλήρωση του 12μηνου εργασίας, όπως ισχύει και σήμερα παρά τις αντίθετες εξαγγελίες της κυβέρνησης.
• - Ποινικοποιείται η απεργία και η συνδικαλιστική δράση, με την εισαγωγή βαριών προστίμων και ποινών φυλάκισης, σε όσους περιφρουρούν τις απεργίες.

Όλες οι παραπάνω αντεργατικές διατάξεις γενικεύουν τις ευέλικτες μορφές εργασίας, ενώ θωρακίζουν και διευρύνουν το οπλοστάσιο του νόμου Χατζηδάκη και όλη την προγενέστερη αντεργατική νομοθεσία. Αν νομοθετηθούν όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι και εργαζόμενες θα εξαναγκάζονται σ’ ένα ατέλειωτο κυνηγητό του χρόνου, από το πρωί μέχρι το βράδυ,για ν’ ανταποκριθούν στις «επιχειρηματικές» –όχι εργασιακές!– υποχρεώσεις τους. Στην πραγματικότητα το κεφάλαιο θα τους αντιμετωπίζει ως παρόχους υπηρεσιών όπου θα τους καλεί μέσα από μια οθόνη κινητού, όταν τους έχει ανάγκη!

Χαρακτηριστικά έλεγε στους υπαλλήλους του ένας επιχειρηματίας της εστίασης στην Βρετανία: «Μη μου ζητάτε αποζημιώσεις, μη μου ζητάτε πληρωμένες άδειες μητρότητας. Επιχείρηση έχω». Όμως πριν φτάσουμε εκεί, πρέπει να παλέψουμε για να αποτρέψουμε την ψήφιση του νομοσχεδίου που οδηγεί σε αυτή την βαρβαρότητα!!

Αγωνιστική απάντηση και απεργιακός αγώνας για να μην περάσει το νομοσχέδιο!

Καλούμε τα πρωτοβάθμια σωματεία να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Να ενημερώσουν και να προετοιμάσουν άμεσα την εργατική τάξη για αποφασιστικές κινητοποιήσεις και απεργίες για να μην ψηφιστεί το αντεργατικό τερατούργημα!

Καλούμε το Δ.Σ του ΕΚΑ να συνεδριάσει άμεσα, ώστε από κοινού με ομοσπονδίες, εργατικά κέντρα και συνδικάτα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, να προκηρυχθεί 24ωρη πανεργατική απεργία πριν το νομοσχέδιο έρθει στη Βουλή.

Να οργανώνουμε τον αγώνα μας, μέσα από γενικές συνελεύσεις και επιτροπές αγώνα, χωρίς να περιμένουμε τις κινήσεις εκτόνωσης της ΓΣΕΕ και των υποταγμένων ηγεσιών του συνδικαλιστικού κινήματος. Μέσα από διαδικασίες οριζόντιου και δημοκρατικού συντονισμού των σωματείων, που πρέπει να συνεχιστούν και να διευρυνθούν. Με λογική σύγκρουσης, ανυποχώρητου αγώνα και διεκδίκησης μιας ολόκληρης ζωής.

Σε αυτή την κατεύθυνση καλούμε το Σάββατο 9 Σεπτέμβρη στην Θεσσαλονίκη στα εγκαίνια της ΔΕΘ στην μεγάλη εργατική διαδήλωση στις 6μμ στην Καμάρα.

Με βάση τις νέες ιστορικές δυνατότητες και τις σύγχρονες ανάγκες του κόσμου της εργασίας, να διεκδικήσουμε:

• - Κανένας μισθός κάτω από 1.000 ευρώ καθαρά για να ζούμε αξιοπρεπώς από μια και μόνο δουλειά
  Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας με ριζικές αυξήσεις στους μισθούς. Ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και κατάργηση του μνηµονιακού νομοθετικού πλαισίου
• - Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους/ες µε πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα. Όχι στις απολύσεις και τις ελαστικές εργασιακές σχέσεις. Μετατροπή όλων των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου
• - Κατάργηση όλων των νόμων για τη «διευθέτηση» και την ρευστοποίηση του χρόνου εργασίας. Ριζική μείωση του χρόνου εργασίας 30ωρο-5ηµερο-6ωρο. Όχι δουλειά την Κυριακή
• - Προστασία του λαϊκού εισοδήματος. Μειώσεις των τιμολογίων σε ρεύμα, νερό, τηλέφωνο, των τιμών στα βασικά διατροφικά αγαθά και στα καύσιμα. Κατάργηση πλειστηριασμών και κατασχέσεων σε βάρος λαϊκών στρωμάτων
• - Κατάργηση του ν. Χατζηδάκη. Ελεύθερη συνδικαλιστική δράση. Συνδικάτα ελεύθερα από κράτος, κυβερνήσεις, εργοδοσία

Πηγή: pandiera.gr

Τα τρία περιστατικά είναι διαφορετικά. Ένα συντελέστηκε στο μέγαρο της ΕΡΤ με πανελλαδική θέαση. Το άλλο στη μακρινή Ρόδο, με πανελλαδική κατακραυγή. Το τρίτο στην ακόμα πιο μακρινή Σαρδηνία, με παγκόσμια κυκλοφορία.

Εκτυλίχθηκαν σε διαφορετικό χρόνο και χώρο και δείχνουν άσχετα μεταξύ τους. Είναι;

Ένα προς ένα.

Η δημοσιογράφος της ΕΡΤ λέει στο σχόλιό της πως «το μόνο ευτύχημα… είναι ότι δεν έχουμε θρηνήσει ανθρώπινη ζωή πέρα από αυτούς τους ταλαίπωρους 18 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους φουκαράδες στο δάσος της Δαδιάς». Ένα σχόλιο εντός του κλίματος των κυβερνητικών δηλώσεων και των διαφόρων δεξιών και ακροδεξιών αναρτήσεων, και της ανάληψης «πρωτοβουλιών» από νεοφασίστες στον Έβρο να συλλαμβάνουν πρόσφυγες και μετανάστες. H διοίκηση της ΕΡΤ κάνει σα να μην είδε και να μην άκουσε το σχόλιο της υπαλλήλου της. Σα να μην την αφορά. Τι θέση παίρνει για την αναφορά, και επί της διαδικασίας και επί της ουσίας, δεν ξέρουμε.

Στη Ρόδο, το δεύτερο περιστατικό είναι από την αρχή του καλοκαιριού, όταν το γκαρσόνι υποχρεώνεται να πηγαίνει μέσα στο νερό προκειμένου να σερβίρει σε θαλάσσιες ξαπλώστρες τους πελάτες που πληρώνουν καλά!

Στη Σαρδηνία, το τρίτο. Στον μπουφέ με τους μεζέδες, στο κεφάλι του τραπεζιού, μια εργαζόμενη περιχυμένη σοκολάτα προσφέρει τον εαυτό της ως έδεσμα. Όποιος θέλει περνάει και παίρνει, με το δάχτυλο φαντάζομαι, σοκολάτα με γεύση γυναικείου σώματος. Κάποιος πελάτης αντέδρασε, έκανε θέμα στο διαδίκτυο, η ξενοδοχειακή εταιρεία ζήτησε συγγνώμη. Και όλα καλά.

Όλα καλά; Ο εργαζόμενος στο μπιτσόμπαρο της Ρόδου δηλώνει πως δεν τον πειράζει καθώς τα μπουρμπουάρ που παίρνει είναι μεγάλα. Η εργαζόμενη της Σαρδηνίας δεν μάθαμε πως αντέδρασε. Η εργαζόμενη της ΕΡΤ τι λέει; Ξεσηκώνεται σάλος και απαντάει όχι πως έκανε λάθος αλλά πως παρανοήθηκε και συκοφαντήθηκε με δόλο. Κι αν είναι ανάγκη ζητάω και μια συγγνώμη, λέει. Σαν να μην έγινε και τίποτα σπουδαίο.

Η σχέση των ασυνεχών χρονικά και γεωγραφικά περιστατικών δεν είναι προφανής. Κι όμως. Τα μάτια που κοιτάζουν προς τον κόσμο μπορούν να δουν πως και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για τον ευτελισμό της ανθρώπινης συνείδησης και υπόστασης. Ο οποίος έχει μεν τα χαρακτηριστικά του εξωτερικού καταναγκασμού αλλά ταυτόχρονα και της εσωτερικής αποδοχής. Εμφανές στην περίπτωση της Ρόδου, λιγότερο εμφανές αλλά σαφές στην περίπτωση της δημοσιογράφου, όπως συχνά πια συμβαίνει στο χώρο αυτό, που εννοεί να αναμεταδίδει τις επιλογές των διοικούντων και κυρίαρχων – αυτό απαιτεί μια καριέρα.

Μια συνέχεια που μετατρέπει με καθημερινή συνέπεια την ανθρώπινη επιδίωξη σε αγώνα για την αποκομιδή ατομικού κέρδους. Στο όνομα της ατομικής επιδίωξης ο εργοδότης πράττει τα πάντα και συχνά εργαζόμενοι όχι μόνο υποκύπτουν σε αυτό, αλλά με γνώμονα τη δική τους ατομική επιδίωξη το χειροκροτούν. Και η ΕΡΤ στον ίδιο χορό περιφρονεί εκείνους που περιφέρονται στις χώρες διωγμένοι από πολέμους και ανέχεια προσπαθώντας να βρουν έναν τόπο να ζήσουν, με τα παιδιά τους τις περισσότερες φορές. Οι άνθρωποι που δουλεύουν, που μεταναστεύουν, που αγωνίζονται είναι αμελητέοι στα μάτια των «επιτυχημένων» του κόσμου μας. Είναι απλώς μέσα για να κάνουν τη δουλειά τους.

Μέλη μιας κατώτερης κατηγορίας και εξ αυτού αναλώσιμοι.

Εδώ αξία έχουν μόνο οι περσόνες που όταν η Ελλάδα καίγεται κάνουν αναρτήσεις στο ίνσταγκραμ από πολυτελή ξενοδοχεία, πισίνες και ονειρικά ηλιοβασιλέματα, για να μας που πόσο ωραία είναι η ζωή τους και πόσο αξίζει να την μιμηθούμε. Ένας κόσμος παράλληλος που τα μέσα «ενημέρωσης» θέλουν να τον κάνουν κυρίαρχο.

Αυτό το παιχνίδι παίζεται καιρό τώρα και απειλεί να μετατραπεί σε κανονικότητα (και κατά τη μητσοτακική έννοια), όσο οι αντιστάσεις αμβλύνονται, κονταίνουν, υπονομεύονται, διασπώνται.

Στα κάτω διαμερίσματα μπαίνουν νερά αλλά στα σαλόνια και τα πάνω καταστρώματα του πλοίου μας συνεχίζονται τα πάρτυ και οι ανέμελες κουβέντες. Το θέμα είναι πως βουλιάζοντας το πλοίο δεν θα κάνει διακρίσεις ποιους θα πάρει στο βυθό. Ό,τι είναι ανάγκη να κάνουμε αφορά όλους. Είναι ζήτημα ζωής!...

Πηγή: kommon.gr

Πολλές ερευνητικές αποστολές στο νότιο και ανεξερεύνητο τμήμα του φεγγαριού - Το νερό ως νέος «χρυσός», οι συμμαχίες και οι συνθήκες για την κατοχή των πόρων

Λίγες ημέρες πριν από τη συντριβή του ρωσικού μη επανδρωμένου σκάφους «Luna-25» με προορισμό τον νότιο πόλο της Σελήνης, την περασμένη Δευτέρα, ο Μιχαήλ Μάροφ, 90 ετών, ρώσος κορυφαίος επιστήμων της εξερεύνησης του Διαστήματος από τη σοβιετική εποχή, διατύπωσε στην επιθεώρηση Astronomy Bulletin μια ενδιαφέρουσα ιδέα: «Πριν από 112 χρόνια, το 1911, άρχισε η εξερεύνηση και η μελέτη του Νοτίου Πόλου της Γης. Μισόν αιώνα αργότερα η Ανταρκτική έγινε τόπος όπου χιλιάδες επιστήμονες από 30 χώρες πραγματοποιούν μελέτες μεγάλης κλίμακας. Στη σημερινή εποχή η αρχή της ανάπτυξης του νότιου πόλου της Σελήνης θα μπορούσε να είναι ανάλογη αυτής της διαδικασίας».  

Ο Μάροφ εξέφρασε την αισιοδοξία του για το μέλλον της επιστήμης και της ανθρωπότητας, προσβλέποντας στη συνεργασία των χωρών σε διεθνές επίπεδο. Αυτό που μάλλον απεύχεται είναι μια νέα κούρσα ανταγωνισμού στο Διάστημα, διαφορετική ασφαλώς από εκείνη του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ενωσης.

Η αποστολή της Ινδίας

Την περασμένη Τετάρτη η Ινδία έγινε η πρώτη χώρα που προσσελήνωσε μη επανδρωμένο σκάφος στο πλαίσιο της αποστολής Chandrayaan-3 στη νότια, σκοτεινή και ανεξερεύνητη πλευρά της Σελήνης, δύο ημέρες μετά τη συντριβή του ρωσικού «Luna-25». Η Ινδία έγινε η τέταρτη χώρα μετά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα η οποία έστειλε σκάφος στη Σελήνη και εισήλθε επισήμως στη λέσχη των διαστημικών δυνάμεων. Χθες, Σάββατο, η Ιαπωνία επρόκειτο να εκτοξεύσει και αυτή το δικό της μη επανδρωμένο σκάφος με τον ίδιο προορισμό. Ανάλογες αποστολές πρόκειται να πραγματοποιήσουν τόσο οι ΗΠΑ, η Κίνα και ξανά η Ρωσία. H αμερικανική NASA σχεδιάζει να στείλει σύντομα επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη, τις πρώτες μετά το 1972. Σκοπός, αυτή τη φορά, είναι η διαρκής παρουσία της NASA στη Σελήνη και η αξιοποίηση των φυσικών της πόρων ώστε να καταστεί εφικτή η παραμονή ανθρώπων.

Η εξερεύνηση του Διαστήματος σπανίως αφορά την επιστήμη, και αυτό είναι απολύτως αληθές για τη Ρωσία, γράφει η αρθρογράφος του «Slate» Ζοέλ Ρένστρομ. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία θέτει σε κίνδυνο τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ, με την οποία μοιράζεται τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ). Τον περασμένο χρόνο η Roscosmos, η Διαστημική Υπηρεσία της Ρωσίας, ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει από τον ΔΔΣ το 2024. Αργότερα επανήλθε, λέγοντας ότι θα παραμείνει μέχρι το 2028, όταν θα έχει ετοιμαστεί ο Ρωσικός Διαστημικός Σταθμός.

Σινορωσική βάση

Αυτή η «απομάκρυνση» φέρνει τη Ρωσία πιο κοντά στην Κίνα, η οποία δεν μετέχει στον ΔΣΣ. Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων, ο διευθυντής της Roscosmos, Γιούρι Μπορίσοφ, δήλωσε πρόσφατα ότι μετά από τρεις αποστολές που εκκρεμούν, το ρωσικό διαστημικό πρόγραμμα θα εισέλθει «στη φάση προετοιμασίας επανδρωμένης αποστολής και στην κατασκευή διαστημικής βάσης στη Σελήνη με τους κινέζους συναδέλφους μας». Τα σινορωσικά σχέδια θα αναγκάσουν τις ΗΠΑ να επισπεύσουν την κατασκευή διαστημικής βάσης στον νότιο πόλο της Σελήνης, την οποία έχουν ήδη προγραμματίσει. Στόχος του Πεκίνου και της Μόσχας είναι να κατασκευάσουν από κοινού βάση στη Σελήνη μέχρι το 2030. Με τα σημερινά δεδομένα όμως η Κίνα διατηρεί μεγάλο προβάδισμα.

Από την πλευρά της η Ινδία χρησιμοποιεί το διαστημικό της πρόγραμμα όχι μόνον ως σύμβολο για να αυξήσει το κύρος της ως παγκόσμια δύναμη αλλά και για να τονώσει την οικονομία της και τον ταχύτατα αναπτυσσόμενο τεχνολογικό της τομέα. Οπως σημείωσε η «Washington Post», το Δελχί χρησιμοποιεί το διαστημικό του πρόγραμμα και για να ανταγωνιστεί το Πεκίνο. Σε αντίθεση με τη Ρωσία και την Κίνα, η Ινδία συντάσσεται με τις ΗΠΑ στον τομέα της εξερεύνησης του Διαστήματος καθώς έχει υπογράψει τις «Συμφωνίες της Αρτέμιδας» (Artemis Accords), που αποτελούν ένα νομικό πλαίσιο για τη δραστηριότητα στο Διάστημα και στις οποίες έχουν προσχωρήσει 30 χώρες, ανάμεσά τους ο Καναδάς και πολλές χώρες της Ευρώπης. Οι χώρες που μετέχουν στις Συμφωνίες μοιράζονται επιστημονικά δεδομένα και ανακαλύψεις και συνεργάζονται για τη δημιουργία «ζωνών ασφαλείας», όπου θα μπορούν από κοινού να εργάζονται απρόσκοπτα στην επιφάνεια της Σελήνης.

Νερό, ο νέος «χρυσός»

To διακύβευμα στη συγκεκριμένη νέα φάση του παγκόσμιου ανταγωνισμού στο Διάστημα είναι, όπως αναφέρουν όλοι οι ειδικοί, το νερό, ο νέος «χρυσός» για τον οποίο θα ανταγωνιστούν οι διαστημικές δυνάμεις στον νότιο πόλο της Σελήνης. Παραμένει όμως αναπάντητο το ερώτημα για το ποια χώρα μπορεί να διεκδικήσει τμήμα της Σελήνης και των πόρων της. Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Διαστήματος του 1967, κανένα κράτος δεν μπορεί να κατέχει τη Σελήνη. Ωστόσο, όπως θυμίζει το ΒΒC, η διατύπωση στη μεταγενέστερη διεθνή Συνθήκη της Σελήνης (Moon Agreement) του 1979 είναι πιο ακριβής: κανένα κράτος δεν μπορεί να αποκτήσει τους πόρους της Σελήνης. Τη συνθήκη αυτή όμως δεν έχουν υπογράψει ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Κίνα ούτε η Ρωσία, ενώ η Ινδία την έχει μεν υπογράψει, αλλά δεν την έχει επικυρώσει.

Ο ανταγωνισμός κρατών και ιδιωτών και ο χορός δισεκατομμυρίων

Η Ινδία είναι ο μεγάλος νικητής της νέας κούρσας στο Διάστημα μετά την επιτυχή προσσελήνωση της μη επανδρωμένης αποστολής της στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η Ινδική Διαστημική Υπηρεσία (ISRO) τα κατάφερε, διαθέτοντας για τη συγκεκριμένη αποστολή μόλις (!) 74 εκατομμύρια δολάρια. Σε αντιδιαστολή, η αμερικανική NASA πρόκειται να δαπανήσει περί τα 93 δισ. δολάρια σε αποστολή, στο πλαίσιο του προγράμματος «Artemis», το 2025, ενώ σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Euroconsult, εταιρείας ερευνών για το Διάστημα, η Κίνα μόνο το 2022 διέθεσε 12 δισ. δολάρια για το διαστημικό της πρόγραμμα.

Η Ρωσία δεν αποκαλύπτει το ύψος των κονδυλίων που διετέθησαν για την πρόσφατη αποστολή του Luna-25, η οποία απέτυχε. Οι κυρώσεις της Δύσης εις βάρος της, εξαιτίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, και η διεθνής απομόνωση της Μόσχας είχαν ως συνέπεια να περικοπούν, σε σημαντικό βαθμό, τα κονδύλια για το ρωσικό διαστημικό πρόγραμμα. Ο Βαντίμ Λουκάσεβιτς, ερευνητής του Διαστήματος και συγγραφέας, εξήγησε στο Reuters ότι με τις σημερινές συνθήκες η Ρωσία θα δυσκολευτεί πολύ να χρηματοδοτήσει σύντομα μια νέα αποστολή στον νότιο πόλο της Σελήνης. «Η προτεραιότητα της Ρωσίας είναι τα χρήματα να δοθούν για τον πόλεμο στην Ουκρανία» διευκρίνισε.

Η είσοδος και ιδιωτών

Ενας ακόμη λόγος που εξηγεί την επιτυχία της ινδικής αποστολής είναι, σύμφωνα με αναλυτές, το ότι ο συντηρητικός πρωθυπουργός της χώρας Ναρέντρα Μόντι αποφάσισε να «ανοίξει» τις διαστημικές αποστολές και στον ιδιωτικό τομέα, με σκοπό την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Στόχος του Μόντι είναι, όπως τονίζουν, να πενταπλασιαστεί το μερίδιο της Ινδίας στην παγκόσμια αγορά των διαστημικών αποστολών εντός της επόμενης δεκαετίας. Πολλοί αναλυτές επιμένουν ότι η εξερεύνηση του Διαστήματος, με απώτατο σκοπό τον εποικισμό της Σελήνης και του Αρη, έχει εξελιχθεί πλέον σε «μπίζνες».

Οι επιστήμονες όμως προειδοποιούν ότι το Διάστημα εξακολουθεί να παραμένει ένας χώρος επικίνδυνος. Θυμίζουν την αποτυχημένη αποστολή της Ινδίας να στείλει σκάφος στη Σελήνη το 2019, την ίδια χρονιά που ιδιωτική διαστημική επιχείρηση του Ισραήλ, φιλοδοξώντας να γίνει η πρώτη ιδιωτική επιχείρηση που προσσεληνώνει σκάφος, επίσης απέτυχε.

Σύμφωνα με τον Ραμ Τζάκου, καθηγητή Δικαίου του Διαστήματος στο Πανεπιστήμιο McGill του Μόντρεαλ, ο νέος ανταγωνισμός μεταξύ χωρών αλλά και μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων για την κατάκτηση του Διαστήματος μπορεί να θυμίζει τον ανταγωνισμό των ευρωπαϊκών χωρών στον 16ο και τον 17ο αιώνα, οι οποίες μάχονταν για να αποικίσουν νέα εδάφη και να εδραιώσουν την οικονομική και την πολιτική ισχύ τους. «Δεν θα πρέπει να περιμένουμε ούτε από τις χώρες ούτε από τις επιχειρήσεις να συμπεριφερθούν διαφορετικά στο Διάστημα. Η οικονομική εκμετάλλευση οδηγεί σε σκληρό ανταγωνισμό, συγκρούσεις και τελικώς σε καταστροφή».

Πηγή: tovima.gr