Δημήτρης Γρηγορόπουλος

Πολιτικές χρήσεις στην ελληνική κοινωνία
Από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ

Στη χώρα μας, ο όρος λαϊκισμός έχει ευρεία χρήση απ’ τη μεταπολίτευση και εντεύθεν, ιδίως μέχρι το 1989 (περίοδος ανόδου και κυριαρχίας του ΠΑΣΟΚ) και στη μετά το 2009 περίοδο μέχρι σήμερα. Στη δεύτερη περίοδο η οξύτατη κρίση και η μνημονιακή λύση συνδέθηκαν με την καταδημαγώγηση του λαού, από εκείνες τις πολιτικές δυνάμεις (ιδίως ΠΑΣΟΚ και ΝΔ του νεότερου Κ. Καραμανλή) που εκμαύλισαν τον «άπραγο» λαό στην κραιπάλη ενός καταναλωτισμού με πήλινα πόδια. Αλλά και με τις αλληλοκατηγορίες κατά τη συνεχιζόμενη μνημονιακή περίοδο, των συστημικών κομμάτων, βάσιμες για αφειδή υποσχεσιολογία, η οποία στην άσκηση της διακυβέρνησης διαψευδόταν πανηγυρικά.

Πρώτος ο Γ. Παπανδρέου καθησύχασε το λαό για τα λεφτά που «υπήρχαν», στη συνέχεια η συγκυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων με τις παχυλές επαγγελίες για την απαλλαγή απ’ τα μνημόνια, που ζουν και βασιλεύουν όμως και για το «κούρεμα» του χρέους που απεναντίας όμως διογκώθηκε.

Και τελευταία η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ που επάξια κατέκτησε τον κολοφώνα του λαϊκισμού υποσχόμενη μια εκδοχή κεϊνσιανής διαχείρισης, έχοντας όμως γνώση ότι το πλέγμα του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, της κοινοβουλευτικής δικτατορίας και των ιμπεριαλιστικών κέντρων (ΕΕ-ΝΑΤΟ) αποκλείει και μια ήπια εκδοχή αυτής της διαχείρισης και ομνύει στην απόλυτη κυριαρχία της νεοφιλελευθερισμού!

Για τον όρο και τις πολιτικές συνεπαγωγές του, την πρώτη περίοδο του ΠΑΣΟΚ διεξήχθη σοβαρός διάλογος, σε σχέση ιδίως με το χαρακτήρα του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ χαρακτηριζόταν λαϊκίστικο κόμμα ιδίως στο χώρο του ΚΚΕ εσ. και της πεφωτισμένης Δεξιάς.

Απεναντίας, στη σύγχρονη περίοδο ο όρος χρησιμοποιείται κατά κόρον απ’ τη Δεξιά και τα άλλα συστημικά κόμματα όχι ως αντικείμενο επιστημονικής και ιδεολογικής διαμάχης, αλλά ως ηθική κατηγορία στιγματισμού κοινωνικοπολιτικών αντιλήψεων και πρακτικών, σχεδόν ως μετωνυμία της δημαγωγίας με κατ’ εξοχήν στόχο τον ΣΥΡΙΖΑ, σε μια καθημερινή πολεμικού τύπου αντιπαράθεση, αφοριστική και απαξιωτική, χωρίς αναλυτική αξία.

Η στοχοποίηση του λαϊκισμού του ΣΥΡΙΖΑ απ’ τις συστημικές δυνάμεις υπηρετεί τα ιδιαίτερα πολιτικά τους συμφέροντα, αλλά εξέφραζε και την ταξική ανησυχία για την εδραίωση μιας ισχυρής ριζοσπαστικής δύναμης πριν απ’ την ενσωμάτωση του ΣΥΡΙΖΑ. Μετά την αμετάκλητη όπως φαίνεται υποταγή του στα κελεύσματα του συστήματος, ο απαξιωτικός χαρακτηρισμός του λαϊκισμού περιορίζεται στα υπολείμματα κυρίως της σοσιαλρεφορμιστικής ρητορικής του ΣΥΡΙΖΑ.

Η αναγωγή του ΣΥΡΙΖΑ και του λαϊκισμού του απ’ τη ΝΔ κυρίως και τις λοιπές αστικές δυνάμεις σε «εχθρό» του συστήματος και των «μεταρρυθμίσεων» δεν έχει αντικειμενική βάση. Εξυπηρετεί την ανάγκη του συστήματος για πλήρη προσαρμογή του ΣΥΡΙΖΑ στις απαιτήσεις του, τα σχετικώς αυτοτελή συμφέροντα των συνιστωσών του κομματικού συστήματος και τον ψευδο-πολωτικό χαρακτήρα του δικομματισμού.

Οι κατηγορίες περί λαϊκισμού και ο εξοβελισμός των λαϊκών διεκδικήσεων

Οι παραδοσιακές συντηρητικές δυνάμεις θεωρούν ότι η αποποίηση της «ιδιοκτησίας» του μνημονιακού προγράμματος από κορυφαία κυβερνητικά και πολιτικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, η θέση ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν είναι δική τους πολιτική (ιδιοκτησία τους), αλλά μια πολιτική που τους επιβλήθηκε από ένα συντριπτικό συσχετισμό δύναμης, αποτελούν παράγοντες που ναρκοθετούν τις «μεταρρυθμίσεις».

Παραδειγματικά, αναφέρονται σε υπουργούς (Σπίρτζης, Δρίτσας) που θέτουν φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους σε ιδιωτικοποιήσεις στρατηγικής σημασίας εθνικού πλούτου (αεροδρόμια, λιμάνι Πειραιά) «δακρυρροούντες» όμως. Η απαξίωση του συριζαϊκού λαϊκισμού στο επίπεδο επουσιωδών φιλολαϊκών ρυθμίσεων (πρόγραμμα Θεσσαλονίκης) που δεν απειλούν τη μνημονιακή προσαρμογή, αλλά δεν υποτάσσονται απόλυτα στη νεοφιλελεύθερη «κοινωνική πολιτική» (ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα) ή απλώς στο επίπεδο ιδεολογικής διαφοροποίησης (ρητορικός αντινεοφιλελευθερισμός, που όμως και απ’ το ΠΑΣΟΚ ακόμη αρθρώνεται σε κάποιο βαθμό) αποκαλύπτει τη βαθιά αντιδραστικότητα και δυσανεξία του ολοκληρωτικού καπιταλισμού και σε δευτερεύουσες (ενδοσυστημικές) αντιθέσεις, την ανασφάλεια και φοβία του ότι αυτές οι διαφοροποιήσεις (έστω και ρητορικές) δύνανται να μετεξελιχθούν σε αντισυστημική στάση, ιδιαίτερα σε συνθήκες οικονομικής και πολιτικής κρίσης του συστήματος.

Η αποτροπή όμως αυτής της δυνατότητας στο βαθμό που επιτυγχάνεται συγκροτεί διαλεκτική αντίθεση με τη δυνατότητα του κεφαλαίου να αναπαράγει και να ανασυγκροτεί τις κοινωνικές συμμαχίες του, όρος sine qua non για την κυριαρχία του με τη διαμεσολάβηση «αριστερών» συστημικών δυνάμεων, που αυτοπροβάλλονται ως εναλλακτικές. Αυτή η ολοκληρωτική στάση, που αναγκαία εμπεριέχει και τη λυσσαλέα προσπάθεια συρρίκνωσης του αριστερού ριζοσπαστισμού, έχει ήδη προκαλέσει κρίση ταυτότητας και περιορισμό της εμβέλειας της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας, που σε μεγάλο ή και κύριο βαθμό επωμίστηκε τα βάρη της νεοφιλελεύθερης προσαρμογής, με συνέπεια ακόμη και την κατάρρευσή της (περίπτωση ΠΑΣΟΚ).

Αυτός ο κίνδυνος απειλεί και τα νεοσυστημικά κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ, Ποδέμος, Μπλόκο, Εργατικοί υπό τον Κόρμπιν) στα οποία το σύστημα επιβάλλει ασφυκτική σχεδόν προσήλωση στα νεοφιλελεύθερα θέσφατα. Έτσι, η αναγωγή του ΣΥΡΙΖΑ και του λαϊκισμού του απ’ τη ΝΔ κυρίως και τις λοιπές αστικές δυνάμεις και τα φιλικά τους μέσα σε «εχθρό» του συστήματος και των «μεταρρυθμίσεων» δεν έχει αντικειμενική βάση. Εξυπηρετεί την ανάγκη του συστήματος για πλήρη προσαρμογή του ΣΥΡΙΖΑ στις απαιτήσεις του, τα σχετικώς αυτοτελή συμφέροντα των συνιστωσών του κομματικού συστήματος, κυρίως της ΝΔ και τον συνήθη στα ελληνικά πολιτικά δεδομένα ψευδο-πολωτικό χαρακτήρα του δικομματισμού (ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ, στη συγκυρία).

Η αστική ιδεολογία αποδίδοντας κακοσημία στην έννοια του λαϊκισμού, με παραδειγματική αναφορά στον ΣΥΡΙΖΑ, υπηρετεί έναν ευρύτερο ιδεολογικοπολιτικό στόχο: να συνδέσει τα αρνητικά γνωρίσματα του λαϊκισμού όχι μόνο με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και με τη ριζοσπαστική Αριστερά. Υποστηρίζει ότι στις δυσκολίες του σύγχρονου οικονομικοκοινωνικού τοπίου, ιδιαίτερα στις χώρες που επλήγησαν δεινά απ’ την κρίση, όπως η Ελλάδα, η αριστερή πολιτική με τις παχυλές υποσχέσεις της προς τις υποτελείς τάξεις και την εχθρότητά της προς το σύστημα εκφράζει μια πολιτική δημαγωγική, ανεύθυνη, ουτοπική ή δυστοπική (εδώ αξιοποιούν καταχρηστικά και μηδενιστικά το παράδειγμα του υπαρκτού σοσιαλισμού) και εχθρική προς τη δημοκρατία.

Αν κύριος εχθρός αναγορευθεί κάποια εθνοτική ομάδα τότε ο λαϊκισμός προσλαμβάνει ακροδεξιά και εθνικιστική χροιά, τοποθετώντας στη θέση του «αγνού λαού» το «αγνό έθνος».

Ο λαϊκισμός δεν αποτελεί μια συνεκτική και μονοσήμαντη πολιτικά και ταξικά ιδεολογία. Παρά την ποικιλία όμως ορισμών και προσεγγίσεων από ιδεολογικά ρεύματα και μελετητές, υπάρχει σημαντική σύγκλιση στα γνωρίσματά του, που περιορίζει τον χαμαιλεοντικό χαρακτήρα του.

Συγκεκριμένα: στις ποικίλες εκδοχές του ο λαϊκισμός θεωρεί την κοινωνία διαχωρισμένη σε δύο ομοιογενείς και ανταγωνιστικές ομάδες, τον «αγνό λαό» ενάντια στις «διεφθαρμένες ελίτ» και υποστηρίζει ότι η πολιτική θα πρέπει να θεωρείται έκφραση της γενικής βούλησης του λαού, ενώ προνομιακή και καθοριστική θεωρεί τη σχέση του λαού με τον χαρισματικό ηγέτη του, που δεν δεσμεύεται απ’ τους θεσμούς σύμφωνα και με την περίφημη δήλωση του Α. Παπανδρέου.

Πρόκειται από ταξική άποψη για ιδεολογία που ανταποκρίνεται στην ενδιάμεση θέση των μεσοστρωμάτων. Εκφράζει την αντίθεσή τους προς τις ηγετικές κοινωνικές ομάδες. Η αντίθεση αυτή όμως δεν προσδιορίζεται με αντικειμενικά ταξικά κριτήρια, αλλά με ηθικά. Ο αγνός λαός αντιπαρατίθεται στις διεφθαρμένες ελίτ, που με αθέμιτα μέσα καταλαμβάνουν και ασκούν την εξουσία, εκμεταλλευόμενες και παρασιτώντας εις βάρος του μόχθου του λαού.

Είναι προφανές, όπως εν γένει στα ιδεολογικά μικροαστικά μορφώματα, ότι ο λαϊκισμός μπορεί να οδηγήσει σε μιαν αριστερή αλλά και σε μια δεξιά πολιτική.

Αν στη θέση του εχθρού τοποθετήσει βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, την αστική τάξη που εκμεταλλεύεται την εργατική και τις υποτελείς γενικά τάξεις, τότε στρέφεται σε μιαν αριστερόστροφη κατεύθυνση, που μπορεί να επαναστατικοποιηθεί με την ηγεμονία του προλεταριάτου και της ιστορικής αποστολής του.

Αν στη θέση του βασικού εχθρού τοποθετούνται με υποκειμενικά ηθικά κριτήρια διεφθαρμένες ελίτ, επίορκοι πολιτικοί, η παράνομη και ανήθικη διαπλοκή, το πελατειακό κράτος ή ακόμη χειρότερα, οι ξένοι, τότε ο λαϊκισμός ακολουθεί μια δεξιόστροφη πορεία. Εντάσσεται στις πολιτικές δυνάμεις προστασίας και αναπαραγωγής του συστήματος, με προώθηση, στην καλύτερη περίπτωση, ορισμένων δευτερευουσών βελτιωτικών μεταρρυθμίσεων, όπως συνέβη στην πρώτη (1981-85) τετραετία του ΠΑΣΟΚ. Ενώ στη χειρότερη περίπτωση, αν κύριος εχθρός αναγορευθεί κάποια εθνοτική ομάδα (Εβραίοι απ’ το ναζισμό), οι μετανάστες (Χρυσή Αυγή), οι κομμουνιστές κ.ά. τότε ο λαϊκισμός προσλαμβάνει ακροδεξιά και εθνικιστική χροιά (Χρυσή Αυγή, Ανεξάρτητοι Έλληνες) τοποθετώντας στη θέση του «αγνού λαού» το «αγνό έθνος».

Αριστερόστροφος λαϊκισμός εμφανίστηκε κυρίως στην πρώτη τετραετία του ΠΑΣΟΚ και πριν το 2012 στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο συμβιβασμός των ηγεσιών τους για τη διαχείριση του συστήματος προοιώνισε την αποριζοσπαστικοποίησή τους. Στις συνθήκες κρίσης και μνημονιακής λαίλαπας, που δεν επιτρέπει παραχωρήσεις στο λαϊκό συμφέρον, οι συστημικές δυνάμεις (ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ, ιδιόμορφα η Χρυσή Αυγή) ιδιοποιούνται το λαϊκισμό στη μορφή αγοραίας καταδημαγώγησης για υφαρπαγή της λαϊκής ψήφου.

Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ, 11.9.2016

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΑΣΤΙΚ*  

Ούτε που τόλμησαν να ψελλίσουν κάτι για το ευρώ ή κατά της Γερμανίας οι ηγέτες του ''ευρωπαϊκού Νότου'' που μάζεψε ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στην Αθήνα! Αυτό όμως δεν εμπόδισε του Γερμανούς να γίνουν έξαλλοι εναντίον του Γάλλιου προέδρου Φρανσουά Ολάντ και του Ιταλού πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι. Όσο για τον Τσίπρα, το Βερολίνο τον ''τιμώρησε'' καλώντας τον να πάει στην γερμανική πρωτεύουσα για να συναντηθεί με τη Μέρκελ, ακριβώς την ημέρα που έλαβε χώρα η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Νότου!  

Να αφήσει δηλαδή σύξυλους του καλεσμένους του και να τρέξει στο Βερολίνο για να του ...τραβήξει το αφτί η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ! Πάντως μια ...μπούρδα αποδείχτηκε αυτή η σύνοδος σε ό,τι αφορά στο περιεχόμενο της. ''Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τη συνοχή της Ευρώπης'', είπε ακόμη και ο Αλέξης Τσίπρας στην εισαγωγική ομιλία του. Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, στόχος της συνόδου που συγκάλεσε και στην οποία ανταποκρίθηκαν οι σοσιαλιστές Ολάντ και Ρέντσι ήταν ''να ενώσει ακόμη περισσότερο την Ευρώπη και όχι να τη διαιρέσει''. Αυτό δεν εμπόδισε, φυσικά, τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να κάνει ένα δηλητηριώδες σχόλιο: ''Όταν οι σοσιαλιστές συγκεντρώνονται, δεν προκύπτει κάτι έξυπνο τις περισσότερες φορές''. Ο Σόιμπλε απαγόρευσε μάλιστα στον υπηρεσιακό πρωθυπουργό της Ισπανία Μαριάνο Ραχόι να έρθει στην Αθήνα! Ο Ραχόι δεν ήθελε με τίποτα να εμφανιστεί ότι συμμετέχει στο υποτιθέμενο ...''αντιγερμανικό μέτωπο'' εναντίον του οποίου άφριζε ο γερμανικός Τύπος. Η Μάλτα και η Κύπρος, των οποίων οι δεξιοί πρωθυπουργοί ήρθαν στην Αθήνα είναι ασήμαντες σαν χώρες, ενώ η Ισπανία είναι πολύ σημαντική.  

Η αλήθεια είναι ότι ο Τσίπρας ποντάρει σε ...ψόφια άλογα! Αυτή τη στιγμή, ο Φρανσουά Ολάντ δεν φαίνεται να περνάει με τίποτα στο δεύτερο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών, όπου όλα δείχνουν πως θα αναμετρηθεί η Μαρίν Λεπέν του Εθνικού Μετώπου με τον όποιο υποψήφιο του κύριου κόμματος της Δεξιάς. Όσο για τον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι, είναι άκρως αμφίβολο αν θα κερδίσει το δημοψήφισμα που θα οργανώσει τον Οκτώβρη ή τον Νοέμβρη, ίσως και αργότερα για να παραμείνει στην εξουσία μήπως και αρπάξει καμιά ευκαιρία να νικήσει -ένα δημοψήφισμα που ουσιαστικά καταργεί την απλή αναλογική και εισάγει μονίμως ως εκλογικό σύστημα της χώρας το πλειοψηφικό. Ο Αλέξης Τσίπας μπορεί να προωθεί με τον τρόπο αυτόν τη βελτίωση των σχέσεων με τους σοσιαλδημοκρατές ηγέτες και ενδεχομένως να μεταλλάξει τον ΣΥΡΙΖΑ σε σοσιαλδημοκρατικό κόμμα.  

Είναι πολύ αμφιλεγόμενο, όμως, αν αυτή η πολιτική θα τους επιστρέψει να βελτιώσει πραγματικά την οικονομική κατάσταση του λαού μας, ιδίως των λαϊκών στρωμάτων. Εκείνος πάντως που κυριολεκτικά δεν είπε τίποτα μη τυχόν και δυσαρεστήσει του Γερμανούς ήταν ο Φρανσουά Ολάντ. ''Σε μεγάλο βαθμό, το μέλλον της Ευρώπης διακυβεύεται σήμερα στη Μεσόγειο''. Ήταν η πιο ...''βαρυσήμαντη'' διαπίστωση που έκανε. Μια εξόφθαλμη αλήθεια δηλαδή που την κάνει και ο πιο άσχετος πολίτης. Προφανώς και μέσω της Μεσογείου έρχονται τα εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία, τη Λιβύη, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, τις χώρες της Αφρικής που οι πολίτες τους αναζητούν καλύτερη τύχη, πλημμυρίζοντας την Ιταλία, την Ελλάδα, την Ισπανία. Αλλού βρίσκεται πάντως η ουσία. Το δυστύχημα για τον ελληνικό λαό είναι η προσέγγιση του Αλέξη Τσίπρα με τη σοσιαλδημοκρατία δεν εδράζεται κατά κανένα τρόπο σε κάποια αριστερή βάση, έστω και οπορτουνιστική. Αντίθετα, βασίζεται πάνω σε καθαρά σοσιαλδημοκρατική βάση, άρα αντιδραστική. Αντί δηλαδή να τραβάει προς τα αριστερά τους σοσιαλδημοκράτες ο Αλέξης Τσίπρας, τον τραβούν αυτοί πολύ πιο προς τα Δεξιά. Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος που η σοσιαλδημοκρατία ψυχορραγεί στην Ευρώπη, ως δύναμη φιλολαϊκή σε κάποιο βαθμό.  

Η τακτική του πρωθυπουργού παγιδεύει δηλαδή τον ΣΥΡΙΖΑ και τον σπρώχνει προς τη σοσιαλδημοκρατικοποίηση, αντί να μετατοπίζει προς τα αριστερά όλο το πολιτικό φάσμα μέσω της συμπόρευσης του με τη σοσιαλδημοκρατία. Με άλλα λόγια,ο ΣΥΡΙΖΑ γίνεται σταδιακά ...''ΠΑΣΟΚ'', δεν γίνονται ''αριστερούλικα'' κόμματα το ΠΑΣΟΚ, το Ποτάμι, ακόμη και η Ν.Δ.

*Δημοσιεύεται στον ΠΡΙΝ την Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2016

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΡΟΥΣΗ*  

Ο διαγωνισμός για την ανάθεση των τηλεοπτικών αδειών απέδειξε με τον καλύτερο τρόπο ότι μια «αριστερή» κυβέρνηση εξυπηρετεί συχνά καλύτερα από μια δεξιά τα συμφέροντα του κεφαλαίου.  

Επιβεβαιώθηκε έτσι και με αυτόν τον τρόπο η εκτίμηση του Ανιέλι ιδιοκτήτη της Φίατ ότι «η αριστερά -στην κυβέρνηση της οποίας ο ίδιος ως γερουσιαστής έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης- κάνει μερικές φορές τη δουλειά καλύτερα από τη δεξιά».  

Βεβαίως πολύ πριν από τη διαπίστωση αυτή του κεφαλαιοκράτη Ανιέλι η αριστερά με τη μορφή της ρεφορμιστικής, σοσιαλδημοκρατικής αριστεράς έχει προσφέρει στο κυρίαρχο σύστημα πολύτιμες υπηρεσίες.  

Θυμίζω την κραυγαλέα περίπτωση των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών και πιο ειδικά του Gustav Noske, ο οποίος αφού προηγουμένως το 1914 ψήφισε τις πολεμικές δαπάνες, στη συνέχεια το 1919 ανέλαβε το ρόλο του «ματωβαμένου σκυλιού» όπως ο ίδιος το προσδιόρισε και πρωτοστάτησε, κατά τη διάρκεια της αιματηρής βδομάδας του Βερολίνου στην καταστολή του κινήματος των σπαρτακιστών και τη δολοφονία των κομμουνιστών Karl Liebknecht και Rosa Luxemburg.  

Πιο ειδικά, στην εποχή όπου το δίλημμα σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ και τα περιθώρια μη αντικαπιταλιστικής κατεύθυνσης φιλολαϊκών μεταρρυθμίσεων ανύπαρκτα, εκτιμώ ότι ο ρεφορμισμός καταλήγει νομοτελειακά στη μετεξέλιξή του σε υπηρέτη του νεοφιλελευθερισμού ή καπιταλισμού της εποχής μας.  

Και στην περίπτωση των τηλεοπτικών αδειών, η από γεννησιμιού της λόγω σύνθεσης της (ΑΝΕΛ - ΣΥΡΙΖΑ και τέως στελέχη του ΠΑΣΟΚ ) και κυρίαρχης ευρωκομμουνιστικής μήτρας του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ, κυβέρνηση -για να μην ξεχνιόμαστε- έπαιξε τον ρόλο του καλύτερου διαχειριστή του συστήματος γενικώς αλλά και του τηλεοπτικού ειδικότερα και κάθε άλλο «του εκ βάθρων ανατροπέα του», όπως διατείνονται ορισμένοι.  

Και το έπαιξε διττά. Από τη μια και κυρίως, διότι για ακόμη μια φορά εμφυσάει στην κοινή γνώμη την αντίληψη ότι είναι αδύνατον να υπάρξει μια άλλου τύπου κυρίαρχη ενημέρωση από εκείνη των πλουτοκρατών και τελικά ότι είναι αδύνατον να υπάρξει άλλος δρόμος από τον καπιταλιστικό μονόδρομο.  

Βεβαίως, άθελα της η κυβέρνηση επιβεβαιώνει με αυτόν τον τρόπο τον περιορισμένο ως προς το περιεχόμενο του χαρακτήρα της αστικής δημοκρατίας και τη φιλελεύθερη παράδοση (Λοκ), η οποία σε αντίθεση με τον μαρξισμό θέλει ως κατόχους του Λόγου και του λόγου τους κατέχοντες τον πλούτο και μόνον και όχι τον ίδιο το λαό.  

Από την άλλη, με αυτήν της την παρέμβαση η κυβέρνηση ουσιαστικά επεδίωξε να ανταποκριθεί στο ρόλο του αστικού κράτους και των κυβερνήσεων του ως διαχειριστών όχι στιγμιαίων ή κοντοπρόθεσμων, όχι ατομικών συμφερόντων επί μέρους καπιταλιστών, αλλά των μακροπρόθεσμων και συλλογικών συμφερόντων της αστικής τάξης στο σύνολό της.  

Το αν τελικά επικρατήσει στο τηλεοπτικό τοπίο -κάτι καθόλου βέβαιο διότι πέρα από δεξιά, η κυβέρνηση είναι και ανίκανη- ο Μαρινάκης και ο Καλογρίτσας, αντί του Ψυχάρη και του Μπόμπολα δεν συνιστά χτύπημα κατά του κεφαλαίου, ούτε ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών.  

Αντίθετα, η δημοπρασία αποτέλεσε πράξη δηλωτική της κυριαρχίας της αγοράς, της γενίκευσης της εμπορευματοποίησης της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας συμπεριλαμβανομένων.  

Αποτελεί πράξη νομιμοποίησης της διαπλοκής πολιτικής εξουσίας και κεφαλαιοκρατών, συνιστά επιβράβευση των πιο ισχυρών εν προκειμένω κεφαλαίων και ενίσχυσης της συγκεντροποίησης του κεφαλαίου.  

Το αφελές επιχείρημα ότι το δημόσιο θα εισπράξει από αυτήν τη διαδικασία το τρομερό ποσό των 246 εκατομμυρίων που έχανε μέχρι σήμερα, αποτελεί στην ουσία ξεδιάντροπη απάτη των κυβερνώντων, αν σκεφτεί κανείς την παράλληλη με αυτήν την είσπραξη πρωτόφαντη αφαίμαξη του λαού υπέρ του ντόπιου και ξένου κεφαλαίου και ακόμη τα ανταποδοτικά οφέλη που θα έχουν οι καναλάρχες από την κατοχή των τηλεοπτικών σταθμών.  

Τελικά, όσο και αν πασχίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, του είναι όλο και πιο δύσκολο να διατηρήσει το αριστερό του προσωπείο διότι φαίνεται από παντού πια το πραγματικό του δεξιό πρόσωπο.  

Όσο για μας, μέρες που είναι, από σταγόνες επερχόμενης καταιγίδας, ας συμβάλουμε αυτή να ξεσπάσει και να πνίξει και τον ΣΥΡΙΖΑ και την δεξιά πολιτική, απ’ όπου και αν προέρχεται και ό,τι απόχρωση κι αν έχει.  

*Ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου  

ΠΗΓΗ: iskra.gr