"…πραγματικά πλούσιο είναι ένα έθνος που δουλεύει έξι αντί για δώδεκα ώρες"-Καρλ Μαρξ.

Πήρα αφορ­μή να γράψω αυτό το άρθρο από την πα­ρα­κά­τω εί­δη­ση. Σύμ­φω­να με έκ­θε­ση που πα­ρου­σιά­στη­κε στο πα­γκό­σμιο οι­κο­νο­μι­κό φό­ρουμ στο Ντα­βός, με θέμα: «Το μέλ­λον των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας» κατά την «τέ­ταρ­τη βιο­μη­χα­νι­κή επα­νά­στα­ση» (που κα­λύ­πτει τη ρο­μπο­τι­κή, την να­νο­τε­χνο­λο­γία, την τρισ­διά­στα­τη εκτύ­πω­ση και τη βιο­τε­χνο­λο­γία), μέχρι το 2020 υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα χα­θούν πάνω από 5 εκα­τομ­μύ­ρια θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, εξ αι­τί­ας των εξε­λί­ξε­ων στους το­μείς γε­νε­τι­κής, τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης και ρο­μπο­τι­κής καθώς και άλλων τε­χνο­λο­γι­κών εφευ­ρέ­σε­ων.

Ση­μειώ­νε­ται ότι τα ευ­ρή­μα­τα προ­έ­κυ­ψαν από έρευ­να σε 15 οι­κο­νο­μί­ες ανε­πτυγ­μέ­νων χωρών που απα­σχο­λούν 1,9 δις ερ­γα­ζό­με­νους η πε­ρί­που το 65% του πα­γκό­σμιου ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού.

Αυτό ση­μαί­νει ότι οι άνερ­γοι στον πλα­νή­τη θα ξε­πε­ρά­σουν τα 210 εκα­τομ­μύ­ρια. Ήδη σή­με­ρα έχου­νε φτά­σει τα 202 εκατ. από 169 εκατ. που ήταν το 2007  πριν την πε­ρί­ο­δο της με­γά­λης κρί­σης.

Ο άν­θρω­πος από την πρώτη στιγ­μή της ύπαρ­ξής του στον πλα­νή­τη Γη, για να μπο­ρεί να επι­βιώ­νει έδινε μάχες με τα στοι­χειά της φύσης και προ­σπα­θού­σε να τα κα­θυ­πο­τά­ξει. Αυτή η εν­στι­κτώ­δη δράση τον έσπρω­χνε στο να κα­τα­σκευά­σει ερ­γα­λεία, μέσα πα­ρα­γω­γής και ενώ η  ανά­πτυ­ξη των μέσων πα­ρα­γω­γής τον βοη­θού­σε να ελευ­θε­ρώ­νε­ται από τα στοι­χεία της φύσης, να αντι­με­τω­πί­ζει τα φαι­νό­με­να και να γίνει ο κυ­ρί­αρ­χος του πλα­νή­τη Γη και να φι­λο­δο­ξεί να πα­τή­σει και σε άλ­λους πλα­νή­τες, η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία της αν­θρώ­πι­νης κοι­νω­νί­ας   πα­ρέ­με­νε και εξα­κο­λου­θεί  πα­ρα­μέ­νει κάτω από τη σκλα­βιά της ατο­μι­κής ιδιο­κτη­σί­ας των μέσων πα­ρα­γω­γής από τους λί­γους επι­κυ­ρί­αρ­χους. Δού­λος, πλη­βεί­ος, δου­λο­πά­ροι­κος και ερ­γά­της. Σαν απο­τέ­λε­σμα η πλειο­ψη­φία της αν­θρώ­πι­νης κοι­νω­νί­ας ζούσε και εξα­κο­λου­θεί να ζει με στε­ρή­σεις, την πείνα, την εξα­θλί­ω­ση και την ανερ­γία επει­δή ο πλού­τος συσ­σω­ρεύ­ο­νταν σ’ αυ­τούς που κα­τεί­χαν τα μέσα πα­ρα­γω­γής.

Είναι αλή­θεια ότι: «Η ιστο­ρία όλων των ως τα τώρα κοι­νω­νιών είναι ιστο­ρία των τα­ξι­κών αγώ­νων.

Ελεύ­θε­ρος και δού­λος, πα­τρί­κιος και πλη­βεί­ος, βα­ρό­νος και δου­λο­πά­ροι­κος, μά­στο­ρας και κάλ­φας, με μια λέξη κα­τα­πιε­στής και κα­τα­πιε­ζό­με­νος, βρί­σκο­νται σε ακα­τά­παυ­στη αντί­θε­ση με­τα­ξύ τους, έκα­ναν ένα  αδιά­κο­πο αγώνα, πότε σκε­πα­σμέ­νο, πότε ανοι­χτό, έναν αγώνα που τε­λεί­ω­νε κάθε φορά με τον επα­να­στα­τι­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό ολό­κλη­ρης της κοι­νω­νί­ας ή με την από κοι­νού κα­τα­στρο­φή των τά­ξε­ων που αγω­νί­ζο­νταν». (Κομ­μου­νι­στι­κό Μα­νι­φέ­στο υπο­γράμ­μι­ση δική μου)

Η βάση αυτού του αδιά­κο­που αγώνα ήταν το ασφυ­κτι­κό πλαί­σιο που οι υφι­στά­με­νες πα­ρα­γω­γι­κές σχέ­σεις δη­μιουρ­γού­σαν στην ανά­πτυ­ξη των μέσων πα­ρα­γω­γής, με απο­τέ­λε­σμα να στα­μα­τά η πρό­ο­δος και η ευ­η­με­ρία της κοι­νω­νί­ας.

Στην εποχή μας την εποχή του κα­πι­τα­λι­σμού που έχει ήδη ζωή τριών αιώ­νων η ανά­πτυ­ξη της τε­χνο­λο­γί­ας, των μέσων πα­ρα­γω­γής, δεν έχει προη­γού­με­νο σ’ όλη την μα­κραί­ω­νη ιστο­ρία της αν­θρω­πό­τη­τας. Μι­λά­με για τε­χνο­λο­γι­κές  επα­να­στά­σεις. Γιατί σύμ­φω­να με το Κομ­μου­νι­στι­κό Μα­νι­φέ­στο (που εξα­κο­λου­θεί να είναι επί­και­ρο): «Η αστι­κή τάξη δεν μπο­ρεί να υπάρ­χει χωρίς να επα­να­στα­τι­κο­ποιεί αδιά­κο­πα τα ερ­γα­λεία πα­ρα­γω­γής (….) Η συ­νε­χής ανα­τρο­πή της πα­ρα­γω­γής, ο αδιά­κο­πος κλο­νι­σμός όλων των κοι­νω­νι­κών σχέ­σε­ων, η αιώ­νια αβε­βαιό­τη­τα και κί­νη­ση, δια­κρί­νουν την αστι­κή εποχή από όλες τις προη­γού­με­νες».

Οι τε­χνο­λο­γι­κές επα­να­στά­σεις δη­μιούρ­γη­σαν στην εποχή του κε­φα­λαί­ου  πλού­το εκατό φορές πιο πολύ από όσο μπό­ρε­σε ο άν­θρω­πος να δη­μιουρ­γή­σει κατά την προη­γού­με­νη μα­κραί­ω­νη ύπαρ­ξή του επί της Γης . Αλλά αυτό ο πλού­τος είναι συ­γκε­ντρω­μέ­νος στους 62 αν­θρώ­πους που κα­τέ­χουν τόσο πλού­το όσο 3,5 δις άν­θρω­ποι.

Η ανά­πτυ­ξη της τε­χνο­λο­γί­ας δεν βελ­τί­ω­σε τη ζωή των αν­θρώ­πων. Δεν τους απε­λευ­θέ­ρω­σε από τα δεσμά της ερ­γα­σί­ας, δεν αύ­ξη­σε τον ελεύ­θε­ρο χρόνο, δεν εξά­λει­ψε την φτώ­χεια, δεν εξά­λει­ψε την ανερ­γία, δεν αύ­ξη­σε τους μι­σθούς. Η εκ­με­τάλ­λευ­ση της ανερ­γί­ας έφερε την μαύρη ερ­γα­σία, την με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση, τις ελα­στι­κές μορ­φές ερ­γα­σί­ας με τους μι­σθούς πεί­νας. Η ανά­πτυ­ξη της τε­χνο­λο­γί­ας δεν εξά­λει­ψε τους πο­λέ­μους και την με­τα­νά­στευ­ση. Αντί­θε­τα βελ­τί­ω­σε τα όπλα κα­τα­στρο­φής.

Ποια πρέ­πει να είναι η απά­ντη­ση του ερ­γα­τι­κού και λαϊ­κού κι­νή­μα­τος στην διό­γκω­ση της ανερ­γί­ας εξ αι­τί­ας της κρί­σης, εξ αι­τί­ας της ανά­πτυ­ξης της τε­χνο­λο­γί­ας; Κατ’ αρχή ΔΟΥ­ΛΕΙΑ ΛΙ­ΓΟ­ΤΕ­ΡΗ, ΔΟΥ­ΛΕΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ. Αυτό ση­μαί­νει ότι για την επι­βί­ω­ση της κοι­νω­νί­ας πρέ­πει να επα­να­φέ­ρου­με δυ­να­τά ξανά στην επι­φά­νεια την μεί­ω­ση των ωρών ερ­γα­σί­ας. Μεί­ω­ση των ωρών στο επί­πε­δο της εξά­λει­ψης της ανερ­γί­ας, χωρίς πε­ρι­κο­πή μι­σθών και ημε­ρο­μι­σθί­ων, πλήρη απα­σχό­λη­ση για όλους, κα­τάρ­γη­ση της με­ρι­κής απα­σχό­λη­σης.

Η κρίση ση­μαί­νει κα­τα­στρο­φή του υπερ­συσ­σω­ρευ­μέ­νου κε­φα­λαί­ου και ανερ­γία, οι επεν­δύ­σεις σε σύγ­χρο­νη τε­χνο­λο­γία φέρ­νουν ανερ­γία, κα­πι­τα­λι­σμός πλέον ση­μαί­νει βαρ­βα­ρό­τη­τα, γιατί  τα μέσα πα­ρα­γω­γής ασφυ­κτιούν μέσα στα πλαί­σια του κα­πι­τα­λι­σμού. Δεν υπάρ­χει για την πλειο­ψη­φία της κοι­νω­νί­ας πρό­ο­δος και βελ­τί­ω­ση της ζωής της. Είναι ανα­γκαίο για την επι­βί­ω­ση της κοι­νω­νί­ας να ελευ­θε­ρώ­σου­με τα μέσα πα­ρα­γω­γής από τα χέρια του κε­φα­λαί­ου να ανή­κουν σ’ όλους και σε κα­νέ­να, να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θούν.  Ο μόνος δρό­μος είναι ο Σο­σια­λι­σμός.  

ΠΗΓΗ! rproject.gr

Είναι εµφανές ότι στην Ευρώπη διαµορφώνεται µια νέα, πολύ σκληρή κατάσταση µε στόχο τα θύµατα πολέµου. Όσοι δεν πνίγονται ή δεν «µπλοκάρονται» από το ΝΑΤΟ και τη Frontex θα µένουν εγκλωβισµένοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. «Μακριά από µας κι ας γίνει πρόβληµα των άλλων» είναι η γραµµή που υιοθετεί η µία κυβέρνηση µετά την άλλη, υψώνοντας φράχτες παντού.

Των Θοδωρή Μουγιάκου και Χρίστου Ανδριανόπουλου*

Η νέα πραγματικότητα

Τον Οκτώβριο του 2014, οι σύμβουλοι στρατηγικής Ronald Berger δημοσίευσαν την έκθεση-έρευνα για τη γαλλική αγορά εργασίας με τίτλο «η μεσαία τάξη μπροστά στην ψηφιακή μετάβαση» [i]. Τα κεντρικά ευρήματα της έρευνας ήταν τα παρακάτω:

• «…Στη γαλλική αγορά εργασίας, 42% των επαγγελμάτων παρουσιάζουν πιθανότητα αυτοματοποίησης λόγω της διείσδυσης πληροφορικής στην οικονομία. Για πρώτη φορά, τα επαγγέλματα που αυτοματοποιούνται δεν είναι μόνο τα χειρωνακτικά. Οι διανοητικές εργασίες όλο και περισσότερο πραγματοποιούνται από εργαλεία πληροφορικής.

• 8,3 εκατομμύρια είναι ο αριθμός των θέσεων εργασίας που μπορεί να καταστραφεί μέχρι το 2025. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποσταθεροποιούσε βαθιά τη γαλλική μεσαία τάξη, διότι θα επηρεαστούν κυρίως πολυάριθμες θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών

• Η άνοδος της παραγωγικότητας λόγω της εισδοχής της πληροφορικής στην οικονομία θα μπορούσε να δημιουργήσει 30 δισεκατομμύρια ευρώ κρατικών εσόδων και 30 δισεκατομμύρια πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων, υπό τη συνθήκη ότι το γαλλικό δημόσιο θα δεσμευτεί σε μια στρατηγική προσαρμογής της Γαλλίας στις προκλήσεις που θέτει η «ψηφιακή» επανάσταση…»

• Ένα χρόνο αργότερα, τον Οκτώβριο του 2016, η ρεφορμιστική CGT, η μεγαλύτερη γαλλική εργατική ομοσπονδία, ανακοίνωνε μια μεγάλη καμπάνια [ii] για το πέρασμα από το 35ώρο το 32ώρο. Ωστόσο, οι αιματηρές τρομοκρατικές επιθέσεις της 13 Νοεμβρίου ανέκοψαν βίαια οποιαδήποτε πιθανότητα ανοίγματος με σοβαρούς όρους της συζήτησης γύρω από αυτό το θέμα.

Όποιος παρακολουθεί τις συνέπειες της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών και κυρίως της πληροφορικής στην εργασία θα πρέπει να έχει μια σχετική δυσκολία να εκτιμήσει την εκτίναξη της παραγωγικότητας του συγχρόνου εργαζόμενου. Μπορούμε να αναφέρουμε ενδεικτικά ότι:

• Ένας σχεδιαστής οικοδομικών έργων πριν από 30 χρόνια για τη παραγωγή 10 σχεδίων, τα οποία δε μπορούσαν να τροποποιηθούν ή να διορθωθούν (χωρίς να χρειάζεται να τα ξανακάνει από την αρχή), χρειαζόταν περίπου ένα μήνα με το «πενάκι» και το χάρακα. Τέλη της δεκαετίας του 90 ο ίδιος εργαζόμενος μέσω των λογισμικών CAD μπορούσε να παράγει τα ίδια σχέδια σε ασύγκριτα μεγαλύτερη λεπτομέρεια και ακρίβεια, πιο γρήγορα και πιο ξεκούραστα. Αρχές του 2010 αρχίζει και εμφανίζεται η τεχνολογία του ΒΙΜ (Building Information Modeling) όπου με τη βοήθεια 3διάστατων σχεδιαστικών εργαλείων ενσωματώνονται όλα τα σχέδια (αρχιτεκτονικά, μηχανολογικά, ηλεκτρολογικά κ.α.) ενός έργου σε ένα ψηφιακό μοντέλο. Ταυτόχρονα, παρουσιάζεται η εξέλιξη του έργου ψηφιακά, βήμα βήμα, βελτιστοποιώντας την οργάνωση του εργοταξίου και τυχόν λάθη που η διόρθωση τους θα είχε μεγάλο οικονομικό και χρονικό κόστος.

• Η ανάπτυξη των drones πέρα από τη στρατιωτική βιομηχανία, ήδη καταργεί χιλιάδες επικίνδυνα πόστα εργασίας (εναερίτες, νυχτερινές βάρδιες κτλ.) λόγω των «ψηφιακών επιθεωρήσεων» σε μεγάλα έργα υποδομών (γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές, πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αυτοκινητόδρομοι κτλ.).
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πολλά παραδείγματα, ωστόσο η ουσία συμπυκνώνεται σε μια τάση αύξησης της ανεργίας, λόγω καταστροφής παλαιών ειδικοτήτων και θέσεων εργασίας, με ταυτόχρονη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας. Η εμπειρία δείχνει ότι η εφαρμογή του 35 ώρου στη Γαλλία βελτίωσε από τη μια σημαντικά τη ζωή ενός τμήματος των εργαζομένων, από την άλλη όμως χρησιμοποιήθηκε ως αφορμή για το πάγωμα των μισθών και ως εργαλείο για τη μαζική εξάπλωση των προσωρινών και ευέλικτων μορφών απασχόλησης, την ίδια στιγμή που ο δείκτης παραγωγικότητας ανέβαινε κατά 4%. Τελικά, ενώ περιορίστηκε η ανεργία στις αρχές του 2000, στη συνέχεια με το ξέσπασμα της κρίσης του 2008 επανήλθαν τα υψηλά ποσοστά.

Η προγραμματική αντεπίθεση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς

Στην εποχή της κρίσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη, η απουσία ενός διακριτού προγράμματος της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς για το μετασχηματισμό της εργασίας συνιστά σημαντική έλλειψη. Στο αντικαπιταλιστικό μεταβατικό πρόγραμμα της Ανταρσύα γίνεται μια σύντομη αναφορά, χωρίς επί της ουσίας να ξεχωρίζει κάτι ή να δίνεται ειδικό βάρος. Αντιμετωπίζεται δυστυχώς σαν ένα ακόμα σημείο στη λίστα των «αυτονόητων», «δίκαιων» και «πάγιων» αιτημάτων.

Η λογική της αδράνειας και η «παραμονή» στα εργατικά «κεκτημένα» και τα δημοκρατικά δικαιώματα των προηγούμενων δεκαετιών μπορεί να θεωρείται «ασφαλής» πρακτική αλλά επί της ουσίας αποστεώνει τον πολιτικό αγώνα της εργατικής τάξης. Εξασθενεί τη αναγκαία πάλη για την κατάκτηση μέτρων γενικής ισχύος, μέτρων «από όλους, για όλους» απέναντι σε κράτος, ΕΕ και κεφάλαιο. Αφήνει χώρο αποκλειστικά στο κεφάλαιο και την εργοδοσία να διαμορφώνουν το δικό τους σύστημα «αξιών», τη δικιά τους ατζέντα και ιδεολογήματα σε σχέση με το χρόνο και τις σχέσεις εργασίας, τον ελεύθερο χρόνο κτλ.

Είμαστε στην εποχή όπου οι «δυνατότητες» μπορούν να συναντηθούν με τις «ανάγκες» της εργατικής τάξης. Το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα αναδεικνύει ένα τέτοιο «ρεαλισμό» και προωθεί μέτρα γενικής ισχύος υπέρ της εργασίας και κόντρα στην αντεργατική εκστρατεία κεφαλαίου και ΕΕ, όπως:

• Η άμεση και γενική καθιέρωση του 35ώρου σε πρώτη φάση με άμεσο στόχο τη σταδιακή μεταφορά προς το 32ώρο ή 30ώρο. 35ώρο με ενιαίο ωράριο 7 ωρών και 5 εργάσιμων ημερών την εβδομάδα χωρίς μείωση των αποδοχών. Αύξηση των ημερών άδειας για όλους-ες. Δραστική μείωση των ορίων συνταξιοδότησης

• 35ώρο και περαιτέρω μείωση του συνολικού αναγκαίου χρόνου στις 32 ή 30 ώρες εργασίας, με χτύπημα της ανεργίας και κατάργηση της ελαστικής απασχόλησης, αύξηση της σταθερής απασχόλησης για τη νεολαία για όλους τους εργαζόμενους.

• 35ώρο και περαιτέρω μείωση των ωρών εργασίας, σαν όρος βελτίωσης της υγείας και της ασφάλειας των εργαζόμενων. Για ισορροπία ανάμεσα σε προσωπική ζωή και εργασία, μείωση του κόστους και ενσωμάτωση μέρους του χρόνου μετακίνησης προς και από το χώρο εργασίας.

• 35ώρο και περαιτέρω μείωση του χρόνου εργασίας για να μειωθεί η ανισότητα και οι διακρίσεις στην εργασία απέναντι στις γυναίκες

• 35ώρο και περαιτέρω μείωση του χρόνου εργασίας ενάντια στις υπερωρίες και την εντατικοποίηση της εργασίας. Επιβολή καθορισμένου χρόνου εργασίας ειδικά στα τεχνικά επαγγέλματα και στη πνευματική εργασία, όπου οι εργαζόμενοι επί της ουσίας εργάζονται πάνω από 50 ώρες την εβδομάδα. 30ώρο για τους εργαζόμενους στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα

Η πάλη για τη μείωση του εργάσιμου χρόνου εντός των καπιταλιστικών πλαισίων δεν εξασφαλίζει από μόνη της τη καλυτέρευση των συνθηκών εργασίας και του ύψους των μισθών. Είναι μια σχετική και προσωρινή νίκη. Διαφιλονικούμενη και υπό αίρεση κατάκτηση. Στα πλαίσια της καπιταλιστικής αγοράς από μόνο του και χωρίς τη πάλη του εργατικού κινήματος, μπορεί να μετατραπεί σε δούρειος ίππος για την εισαγωγή της ελαστικότητας στην εργασία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρώτοι που έχουν αναφερθεί στα μέτρα για εβδομάδα 4 ή 3 εργάσιμων ημερών είναι γάλλοι και μεξικάνοι καπιταλιστές [iii]. Μόνο στα πλαίσια της επαναστατικής διαδικασίας μπορεί να θεωρείται μέτρο που προωθεί μόνιμα και σταθερά τα εργατικά συμφέροντα.

Θοδωρής Μουγιάκος και Χρίστος Ανδριανόπουλος, μέλη της επιτροπής ΑΝΤΑΡΣΥΑ Γαλλίας)

Σημειώσεις
________________________________________
[i] « LES CLASSES MOYENNES FACE À LA TRANSFORMATION DIGITALE. Comment anticiper? Comment accompagner?», Ronald Berger Strategy Consultants, Octobre 2014 http://www.rolandberger.fr/media/pdf/Roland_Berger_TAB_Transformation_Digitale-20141030.pdf

[ii] http://www.cgt.fr/Travailler-toutes-travailler-tous.html#Propositions-et-pistes-que-la-CGT-met-en-debat-avec-les-salarieψ σς -e-s

[iii] Ο δεύτερος πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου, ο μεξικάνος μεγιστάνας των τηλεπικοινωνιών Κάρλος Σλιμ προτείνει 33 ώρες εργασίας σε εργάσιμη εβδομάδα τριών ημερών και σύνταξη στα 70-75, http://www.challenges.fr/revue-de-presse/20140721.CHA6297/le-milliardaire-carlos-slim-defend-la-semaine-de-3-jours.html

ΠΗΓΗ: pandiera.gr

Κίμων Ρηγόπουλος

Υπάρχει μία μεγάλη και κατά τα άλλα συμπαθής κατηγορία ανθρώπων, που κατοικοεδρεύουν στα σύννεφα. Εκεί λιάζονται, ξεχειμωνιάζουν και προσμετρούν τον μετρήσιμο βίο τους «εν ειρήνη» Πάντοτε εύπιστοι στις πατροπαράδοτες βεβαιότητες και ευπειθείς στα φιρμάνια των υπέργειων αρχόντων τους, χτίζουν το σπιτικό και τη ζωή τους με τόσο συμπαγή υλικά ώστε τα επί της γης να μην τους απασχολούν ιδιαίτερα. Το «μικρό» ή «μεσαίο» όνειρό τους είναι στέρεα δομημένο και στοιχημένο αυστηρά με την αφασία των μικρών και μεσαίων επιδιώξεών τους: να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να βάλουν στην άκρη κάποιες οικονομίες για τις σπουδές της μεγάλης κόρης που παίρνει τα γράμματα, να ψηφίσουν το μικρότερο κακό για το καλό της οικογένειας, που είναι γι’ αυτούς όλη η επικράτεια και ο ορίζοντάς τους. Πάνω από τα σύννεφα η περιοχή είναι προστατευμένη με ένα αδιαφανές πλέγμα κι έτσι οι φιλήσυχοι πολίτες της δεν είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν πώς τα βολεύουν στην κάτω γειτονιά. Θα βρεθούν βέβαια μαζί τους σε τίποτα βαφτίσια, σε καμιά κηδεία που θα συγχωρήσουν και θα συγχωρηθούν, σε κανένα «μικτό» πανηγύρι που θα ξεσαλώσουν βρε αδελφέ και ύστερα θα πάνε να κοιμηθούν τον ύπνο του δικαίου. Γιατί δίκαιο σ’ αυτή την κοινωνία είναι εκείνο που δεν διαταράσσει την μακάρια αταραξία της. Και υπέρτατος νόμος της, ο νόμος της αντισεισμικής αδράνειας.

Και ξαφνικά το «δίκαιο» καταρρέει! Το αυτονόητο ξεθεμελιώνεται! Το θηρίο βρυχάται! Το σαλονάκι και η κρεβατοκάμαρα τρίζουν! Η ταυτότητα με την υπέροχη σφραγίδα της αστυνομίας γίνεται ληγμένο διαβατήριο! Κινδυνεύουν οι άνθρωποι να θυμηθούν ότι είναι άνθρωποι! Κινδυνεύουν να γίνουν ένα με τους παρείσακτους στο ημιυπόγειο της γης! Κάτι πρέπει να γίνει! «Το σύννεφο έφερε βροχή κι έχουμε μείνει μοναχοί»

Ακούγονται μέσα στον κατακλυσμό και κάποιες απωθημένες λέξεις, σχεδόν κιτρινισμένες από την αχρησία τους στο μπαουλοντίβανο της γιαγιάς: καπιταλισμός, ιμπεριαλισμός και δεν συμμαζεύεται. Κάποιοι ανεπρόκοποι μάλιστα, χωρίς καθόλου να ντρέπονται, διαδίδουν στην αγορά ότι μια συμμαχία με τους κολασμένους ενοίκους της γης είναι αυτό που θα μας σώσει!

Κι εμείς τι να κάνουμε; Τι πρέπει να κάνουμε; Οι σεβάσμιοι γέροντες έχουν βγει ήδη στους δρόμους και καταστρώνουν λιτανεία για να εξευμενίσουν τον θεό που μας τιμωρεί. Μοιάζει με λιμό και σεισμό μαζί. Φταίξαμε; Και αν φταίξαμε, σε τι φταίξαμε; Ας μας πει επιτέλους κάποιος πριν μας καταπιεί η καταστροφή! Τι είναι αυτό που βλέπουν τα μάτια μας; Και πόσο να αντέξει η αδούλευτη στις έκτακτες ανάγκες ψυχή μας; Το εξοχικό μας στην στρατόσφαιρα τουλάχιστον σώθηκε;

Εδώ είμαστε. «Κυρίες και κύριοι, τώρα τα πάνω ήρθαν κάτω», ψιθυρίζει ο μνησίκακος και αόρατος υποβολέας. Τα μερεμέτια στα λίγα τετραγωνικά του περίκλειστου βίου μας περισσότερο τον ξεχαρβαλώνουν παρά τον επισκευάζουν. Και κανένα plan a ή plan b δεν τον σώζουν . Το πολύ κοσκίνισμα τρυπάει το κοσκινάκι πριν δούμε το ζυμάρι. Δεν προετοιμάζεται με πικάντικες συνταγές Μαμαλάκη η λύτρωση.

Αν δεν θέλουμε να μυξοκλαίμε πάνω στα κουφάρια και «στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη» άδοξα, αφού η δόξα δεν είναι αυτοκίνητη για να περπατάει μονάχη… Αν δεν θέλουμε να μας ρουφήξει η τουρμπίνα του μικρότερου κακού, που είναι ο ευφημισμός της δειλίας… Αν αποφασίσουμε ότι δεν χρεώνουμε στο κάθε ανερυθρίαστο τσογλάνι τη ζωή μας… Αν απεξαρτηθούμε χωρίς υποκατάστατα από τα βαριά ναρκωτικά της ανάθεσης σε κάποιον, κάπου, κάποτε… Τότε, ναι. Τότε θα είναι η ψυχή βαθιά που θα ορίσει τα πράγματα. Γιατί την ταμπέλα ‘στο βάθος κήπος’ ή θα την γράψουμε καλλιγραφικά και ευανάγνωστα εμείς οι ίδιοι ή δεν θα την συναντήσουμε ποτέ στο δρόμο μας.

ΠΗΓΗ: pandiera.gr