Παραθέτουμε στην συνέχεια την συζήτηση στην Βουλή (15/7/2020) σχετικά με την επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού του ΜΕΡΑ25 Φωτεινής Μπακαδήμα μετά το ψήφισμα της ΠΕΝΕΝ για το μπάζωμα της Πειραϊκής.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα):

Ακολουθεί η πέμπτη με αριθμό 915/12-7-2020 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου της Βουλευτού Β΄ Πειραιώς του ΜέΡΑ25 κ. Φωτεινής Μπακαδήμα προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με θέμα: «Στην Πειραϊκή συνεχίζεται το μπάζωμα παρά την προσωρινή διαταγή αναστολής των έργων από το ΣτΕ.».

Στην επίκαιρη αυτή ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Ιωάννης Πλακιωτάκης.

Τον λόγο έχει η κυρία Βουλευτής για δύο λεπτά.

ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΑΚΑΔΗΜΑ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, εκατοντάδες κάτοικοι, φορείς και κινήματα βλέποντας πως εν μέσω πανδημίας ξεκίνησε το μπάζωμα αλλά και η βυθοκόρηση για την επέκταση των πρόσθετων προβλητών κρουαζιέρας, προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, μεταξύ των άλλων μέσων που χρησιμοποίησαν, πετυχαίνοντας την έκδοση από το ΣτΕ στις 11 Ιουνίου απόφασης για προσωρινή αναστολή όλων των εργασιών επέκτασης εντός του λιμένος, που είχαν ξεκινήσει -να θυμίσουμε- το 2019 με απόφαση του τότε Γενικού Γραμματέα Λιμενικής Πολιτικής και που περιελάμβανε τη διενέργεια βυθοκορήσεων από τη μία αλλά και την απόρριψη των βυθοκορημάτων στη θαλάσσια περιοχή, όπως αυτή είχε οριστεί με απόφαση το 2018 του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Παρά την αρχική ισχύ της αναστολής μέχρι τη συζήτηση του αιτήματος -πιθανότατα εντός του μήνα που διανύουμε- και μέχρι τη δικάσιμο του Οκτωβρίου ώστε να κριθεί οριστικά η νομιμότητα των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, λίγες μέρες μετά, στις 29 Ιουνίου, το Ε΄ Τμήμα του ΣτΕ προχώρησε σε διευκρινιστική απόφαση επισημαίνοντας πως η προσωρινή διαταγή αφορά μόνο τη διενέργεια βυθοκορήσεων. Ως εκ τούτου το μπάζωμα συνεχίζεται κανονικά.

Με δεδομένα τα παραπάνω και σε συνέχεια ψηφισμάτων που έχουν καταθέσει πολλοί φορείς, μεταξύ αυτών και η ΠΕΝΕΝ, για να σταματήσει το περιβαλλοντικό έγκλημα στην Πειραϊκή, οι ερωτήσεις που σας έχω θέσει, κύριε Υπουργέ, είναι οι ακόλουθες:

Πρώτον, τι μεσολάβησε και άλλαξε η στάση από την αρχική απόφαση και οδηγηθήκαμε στη διευκρινιστική του ΣτΕ; Υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν πως η συνέχιση του μπαζώματος είναι βάσιμη;

Δεύτερον, είναι ενήμερο το Υπουργείο, άρα και εσείς, για αυτήν την διευκρινιστική απόφαση και -αν γνωρίζετε- ποιος τη ζήτησε;

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ (Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής): Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πραγματικά δυσκολεύομαι να αντιληφθώ γιατί η κυρία συνάδελφος καταθέτει μέσω της κοινοβουλευτικής διαδικασίας ερώτηση για μία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Είναι γνωστό ότι δεν παρεμβαίνουμε και κανένας δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει στις εργασίες των δικαστηρίων. Τώρα, γιατί το Συμβούλιο της Επικρατείας προχώρησε σε διευκρινιστική απόφαση, είναι κάτι που προφανώς το γνωρίζει το ίδιο. Προφανώς θεώρησε ότι ήταν επιβεβλημένο.

Επομένως δεν έχω τίποτε παραπάνω να προσθέσω επί αυτού του ζητήματος.

Ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κι εγώ σας ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ.

Ορίστε, κυρία συνάδελφε, έχετε τον λόγο.

ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΑΚΑΔΗΜΑ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, είναι γνωστό πως πράγματι το ΣτΕ έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να προβαίνει σε διευκρίνιση μιας απόφασης, όπως έγινε και στη συγκεκριμένη περίπτωση. Αλλά προφανώς προχώρησε σε μία τέτοια απόφαση γιατί πιθανότατα, όπως γίνεται απ’ όλους μας αντιληπτό, κάποιοι ενοχλήθηκαν.

Μόνο που το προβληματικό στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι πως γενικά οι βυθοκορήσεις και το μπάζωμα είναι δύο εργασίες αλληλένδετες καθώς χωρίς τις βυθοκορήσεις, που οριοθετούν τον χώρο, τα μπάζα, τα αδρανή υλικά δηλαδή, ρίχνονται στην τύχη και δημιουργούν έναν λόφο μέσα στη θάλασσα, όπως και στην περίπτωση της Πειραϊκής, όπου μεταφέρονται μπάζα αγνώστου προελεύσεως και κυβικών. Σύμφωνα με μαρτυρίες δυτών στις 13/7 τα μπάζα που έχουν ρίξει στην περιοχή απέχουν μόλις δύο μέτρα από την επιφάνεια, κάτι που ενδεχομένως να δημιουργήσει προβλήματα στην είσοδο του λιμανιού.

Αξίζει δε να σημειώσουμε πως το Λιμεναρχείο, το οποίο είναι δικής σας αρμοδιότητας, κύριε Υπουργέ, όταν ρωτήθηκε αν γνωρίζει κάτι δήλωσε πως έχει μονάχα δελτία αποστολής και δεν γνωρίζει κάτι παραπάνω αναφορικά με τα μπάζα που απορρίπτονται.

Κύριε Υπουργέ, θα ήθελα πραγματικά να ξέρω αν έχετε στα χέρια σας το σχετικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών που να βεβαιώνει ότι η εταιρεία που προχωρά με το μπάζωμα έχει καταβάλει το προβλεπόμενο με το άρθρο 14 του ν.2971/2001 οικονομικό αντάλλαγμα. Παράλληλα, δεδομένου ότι οι βυθοκορήσεις και το μπάζωμα είναι αλληλένδετα, αναρωτιόμαστε γιατί απαγορεύτηκε το ένα και όχι το άλλο και πώς αυτό επηρεάζει το περιβάλλον. Πιθανότατα αναρωτιόμαστε ρητορικά.

Κύριε Υπουργέ, το έργο της επέκτασης της προβλήτας κρουαζιέρας δεν ξεκίνησε από εσάς. Δεν σας χρεώνω κάτι τέτοιο. Εσείς απλώς συνεχίζετε το έργο του προκατόχου σας και του ΣΥΡΙΖΑ. Εμείς σαν ΜέΡΑ25 έχουμε λάβει σαφή θέση ως προς την επέκταση, αλλά και ως προς τις ευθύνες που βαραίνουν όλες τις πλευρές. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε πως καθημερινά οι κάτοικοι του Πειραιά βλέπουν το μπάζωμα της Πειραϊκής να συνεχίζεται, την ποιότητα της ζωής τους να αλλάζει προς το χειρότερο και νιώθουν πως έχουν αφεθεί μόνοι τους και πως έχουν θυσιαστεί στον βωμό των ιδιωτικών συμφερόντων της παρασιτικής εγχώριας και μη ολιγαρχίας.

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ (Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής): Κυρία Πρόεδρε, δεν υπάρχει αντικείμενο συζήτησης σε αυτήν την Αίθουσα. Είναι προφανές ότι η Κυβέρνηση σέβεται τις αποφάσεις όλων των δικαστηρίων, πολύ περισσότερο δε του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Αυτό, όμως, που θέλω να ξεκαθαρίσω είναι το εξής: Μόλις μας κοινοποιήθηκε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας της 11ης Ιουνίου του 2020 αμέσως την κοινοποιήσαμε στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Πειραιά και το Κεντρικό Λιμεναρχείο Πειραιά σταμάτησε το σύνολο των εργασιών του έργου.

Στη συνέχεια η απαγόρευση εκτέλεσης των εργασιών ήρθη με τη διευκρινιστική απόφαση της 29ης Ιουνίου 2020, πλην των βυθοκορήσεων και της απόρριψης των βυθοκορημάτων, εργασίες για τις οποίες εξακολουθεί και υπάρχει η απαγόρευση.

Θέλω, όμως, να διευκρινίσω το εξής: Όταν υπέγραψε ο πρώην Γενικός Γραμματέας Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων επί ΣΥΡΙΖΑ, κ. Λαμπρίδης, την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου, δηλαδή της επέκτασης του επιβατικού λιμένα στον Πειραιά, συμπεριλάμβανε το σύνολο των εργασιών του έργου συμπεριλαμβανομένων προφανώς και των βυθοκορημάτων, τα οποία αποτελούν μέρος των υλικών εργασιών της ολότητας του έργου. Επομένως εμείς δεν μπορούμε να υπεισέλθουμε και ούτε προφανώς να απαντήσουμε ή να σχολιάσουμε τη συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ.

Σε κάθε περίπτωση όμως αυτό που θέλω να ξεκαθαρίσω είναι ότι η Κυβέρνηση σέβεται απολύτως τις αποφάσεις των δικαστηρίων, πολύ δε περισσότερο του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ευχαριστώ πολύ.

Επίκαιρη ερώτηση στην Βουλή για την Πειραϊκή

Με βάση το ψήφισμα της ΠΕΝΕΝ η βουλευτής του ΜΕΡΑ25 στην Β΄Πειραιά κυρία Φωτεινή Μπακαδήμα κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση στην Βουλή προς τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας κ. Πλακιωτάκη σχετικά με το μπάζωμα της Πειραϊκής για την δημιουργία νέας προβλήτας για τα κρουαζιερόπλοια. Το κείμενο της ερώτησης είναι το παρακάτω:

ΠΑΝΩ ΑΠ 1 ΤΡΙΣ. ΔΟΛΑΡΙΑ ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΚΘΕ ΧΡΟΝΟ ΟΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΣΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥΣ

Λαβράκια έβγαλαν τα στοιχεία-ορόσημο που δημοσιοποίησε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα για τη φοροδιαφυγή των πολυεθνικών ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης.

Η ανάλυση των στοιχείων μόνο 15 χωρών από το Tax Justice Network (TJN) αποκάλυψε ότι οι πολυεθνικές εταιρείες μετέφεραν σε έναν χρόνο κέρδη 467 δισ. δολαρίων σε φορολογικούς παραδείσους του πλανήτη, στερώντας από χώρες στις οποίες πραγματοποίησαν αυτά φορολογικά έσοδα 117 δισ. δολάρια.

Τα στοιχεία αυτά επειδή προέρχονται μόνο από 15 χώρες δίνουν μια μερική εικόνα της απάτης που διαπράττουν σε βάρος των φορολογούμενων πολιτών οι πολυεθνικές σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις των φορολογικών παραδείσων.

Σε αυτήν την απάτη υπεύθυνες για το 72% των φορολογικών εσόδων που χάνονται δεν είναι μόνο κάποιες εξωτικές χώρες του Ειρηνικού αλλά και τέσσερις ευυπόληπτες χώρες της ανεπτυγμένης Ευρώπης: η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τις οποίες πρόσφατη μελέτη του TJN κατονόμασε ως «άξονα της φοροαποφυγής».

Τα στοιχεία που μελετήθηκαν συγκεντρώθηκαν χάρη στα νέα πρότυπα καταγραφής φορολογικών πληροφοριών ανά χώρα που θέσπισε ο ΟΟΣΑ μετά το 2017 και αφορούσαν 26 χώρες. Λόγω ασυνέπειας στη μορφή και την ποιότητα των δεδομένων, η ανάλυση του TJN εστίασε μόνο στα οικονομικά στοιχεία των πολυεθνικών ομίλων από 15 χώρες.

Συγκρίνοντας τα δεδομένα των 15 χωρών με τα υψηλότερης ποιότητας στοιχεία που δόθηκαν νωρίτερα από τις ΗΠΑ για το 2017, το TJN διαπίστωσε ότι η πραγματική μεταφορά κερδών από τις πολυεθνικές είναι περίπου 50% υψηλότερη, στα 840 δισεκατομμύρια δολάρια, με άμεσες απώλειες εταιρικών φόρων ύψους 203 δισ. δολαρίων.

Η προσομοίωση αυτή της εικόνας παγκοσμίως οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η συνολική μεταφορά επιχειρηματικών κερδών προς φορολογικούς παραδείσους από τις πολυεθνικές ανέρχεται κάθε χρόνο στο 1,3 τρισ. δολάρια, ενώ οι άμεσες απώλειες φόρων στα 360 δισ. δολάρια.

Σε συνδυασμό με τις έμμεσες επιπτώσεις που προκαλούνται από τον φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών για την προσφορά του χαμηλότερου φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη, οι συνολικές απώλειες φόρων αγγίζουν ή και ξεπερνούν –σύμφωνα με την ανάλυση– τα 500 δισ. δολάρια ετησίως.

Οι πολυεθνικές εταιρείες αξιοποιούν πληθώρα μεθόδων για τη μεταφορά των κερδών τους στους φορολογικούς παραδείσους και τη συρρίκνωση της φορολόγησής τους στις χώρες όπου τα πραγματοποιούν.

Μία εξ αυτών των μεθόδων είναι η μεταφορά της έδρας της πνευματικής ιδιοκτησίας της εταιρείας σε χώρα-φορολογικό παράδεισο και η χρέωση των ανά τον κόσμο θυγατρικών της με την καταβολή δικαιωμάτων εκεί.

Μια εταιρεία καφέ ορίζει, για παράδειγμα, έδρα της πνευματικής ιδιοκτησίας της επωνυμίας της στο Λουξεμβούργο και στη συνέχεια χρεώνει θυγατρική της στην Ιταλία ένα τέλος για τη χρήση της μάρκας της.

Για κάθε φλιτζάνι καφέ που αγοράζεται στην Ιταλία, η θυγατρική της Ιταλίας καταβάλλει στη θυγατρική του Λουξεμβούργου ένα τέλος επωνυμίας, μειώνοντας έτσι κέρδη και τους φόρους που οφείλει να καταβάλλει εκεί. Ενας άλλος τρόπος είναι ο ενδο-ομιλικός δανεισμός.

Η θυγατρική μιας πολυεθνικής στην Ολλανδία παρέχει, π.χ., δάνειο σε άλλη θυγατρική στη Γαλλία και εισπράττει υψηλούς τόκους οι οποίοι συμβάλλουν στη μεταφορά των κερδών της τελευταίας προς τον φορολογικό παράδεισο της Ολλανδίας.

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ από τις 15 χώρες αναδεικνύουν και τον υπερβολικά σπάταλο χαρακτήρα του μοντέλου των φορολογικών παραδείσων.

Για το σύνολο των ύψους 117 δισ. δολαρίων φορολογικών εσόδων που έχασαν οι υπόλοιπες χώρες από τη μεταφορά των κερδών των πολυεθνικών, οι φορολογικοί παράδεισοι εισέπραξαν στο τέλος επιπλέον εταιρικό φόρο μόλις 14,8 δισ. δολάρια. Δηλαδή ούτε καν το 1/10.

Φωνάζει ο κλέφτης...

Από τα 467 δισ. δολάρια που οι πολυεθνικές μεταβίβασαν σε φορολογικούς παραδείσους, τα περισσότερα (95 δισ. δολάρια) μεταφέρθηκαν στην Ολλανδία. Ο αμέσως επόμενος προορισμός –οι Βερμούδες– συγκέντρωσε λιγότερα από τα μισά (44 δισ. δολάρια).

Η Ολλανδία ήταν υπεύθυνη για το μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών εσόδων που οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου έχασαν εξαιτίας της μεταφοράς των κερδών των πολυεθνικών. Συνολικά οι υπόλοιπες χώρες έχασαν εξαιτίας της φόρους 24 δισ. δολαρίων.

Η Ολλανδία είναι με άλλα λόγια συνεργός στη μεγάλη κλοπή φόρων που πραγματοποιούν οι πολυεθνικές σε βάρος των υπόλοιπων χωρών. Με το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς που παρέχει σε αυτές, στερεί πολύτιμα φορολογικά έσοδα από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και είναι εν μέρει υπεύθυνη για τον δημοσιονομικό στραγγαλισμό τους.

Η κυβέρνηση Ρούτε αντί να εισπράττει και να σιωπά, υψώνει εδώ και χρόνια το δάχτυλο στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου επικρίνοντάς τες για δημοσιονομική απειθαρχία την οποία και προτάσσει επανειλημμένα ως τρανταχτό επιχείρημα πότε για την απόρριψη του ευρωομολόγου, πότε για τον μετασχηματισμό του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης σε ευρωπαϊκό ΔΝΤ, πότε για την παροχή δανείων με επιβολή όρων μνημονίου από το Ταμείο Ανάκαμψης που συζητείται αυτές τις ημέρες. Αν μη τι άλλο, είναι εξωφρενικό να φωνάζει, να εισηγείται και να νουθετεί ο κλέφτης.

πηγη: efsyn.gr

Οι εχθροί μας προσπαθούν να χτυπήσουν τις αλήθειες μας, συκοφαντώντας  το έργο ενός ολόκληρου λαού με κάθε δυνατό τρόπο, με ίντριγκες και απόπειρες ανατροπών, για να σκοτώσουν την ελπίδα και να σπείρουν την απαισιοδοξία: εάν όχι, για ποιο λόγο θέλουν αυτό το απάνθρωπο εμπάργκο;;
Για να σπάσουν το ηθικό του λαού μας που, σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα στον πλανήτη, υφίσταται κάθε είδους πίεση και παρενόχληση, τον οικονομικό και μη οικονομικό πόλεμο, τον πολιτικό και ιδεολογικό πόλεμο της πιο ισχυρής δύναμης που υπήρξε ποτέ στην ιστορία και, για πρώτη φορά, μοναδική ηγεμονική δύναμη παγκοσμίως.Fidel Castro Washington 1959

Σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τη βάση του παγκοσμιοποιημένου ιμπεριαλισμού και –επομένως, πρέπει επίσης να παγκοσμιοποιηθεί από την πλευρά μας η καταπολέμηση αυτής της μορφής κυριαρχίας.

Αυτή η αυτοκρατορία έχει εκπαιδευμένους τους θεωρητικούς και τους ιδεολόγους της σε πανεπιστήμια, αν και πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι υπάρχουν επίσης έξυπνοι και ευαίσθητοι άνθρωποι εκεί, που δεν σκέφτονται όλοι ακριβώς το ίδιο.
Που δεν μοιράζονται τις μεθόδους της αυτοκρατορίας, ούτε τις πολιτικές της ή την ποινική διαδικασία του αποκλεισμού μιας μικρής χώρας, προσπαθώντας να την καταβάλουν με την πείνα και τις ασθένειες.
Έχει τις θεωρίες, τους θεωρητικούς και τα μέσα διάδοσής τους, και οι λαοί που είναι υπόδουλοι σ’ αυτήν την παγκόσμια αυτοκρατορία πρέπει επίσης να έχουν τους θεωρητικούς τους που πρέπει να εγκαταλείψουν τις τάξεις των διανοουμένων –κατά  πρώτο, οικονομολόγους.
Από οικονομολόγους με την πολιτική έννοια, όχι τους διακρατικούς υπηρέτες ή εκείνους που  ασκούν τον απλό ρόλο των συμβούλων.
Φυσικά, είναι απαραίτητο να συμβουλευόμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο, οικονομολόγους που αναπτύσσουν ιδέες από το λαό και για το λαό και τις μεταδίδουν μέσα από βαθιά επιστημονικά θεμέλια και την συσσωρευμένη ανθρώπινη εμπειρία.

??  Οι οικονομολόγοι του λαού, που σήμερα για να είναι οικονομολόγοι – επαναλαμβάνω – πρέπει να είναι πολιτικοί οικονομολόγοι.
Και οι πολιτικοί πρέπει να είναι πολιτικοί, με οικονομική γνώση και, ει δυνατόν, με το μέγιστο των γνώσεων σε αυτόν τον τομέα, ο οποίος σήμερα είναι πραγματικά η βάση στην οποία παίζεται το πεπρωμένο της ανθρωπότητας, η βάση στην οποία αναπτύσσονται οι αγώνες μας.
Και οι πολιτικοί που δεν καταλαβαίνουν, ή δεν θέλουν να καταλάβουν, ή που δεν προσπαθούν να γνωρίζουν την οικονομία, δεν αξίζουν να ασκήσουν τις λειτουργίες που ασκούν.

Να μη λέτε πράγματα που χαϊδεύουν αυτιά επειδή πλησιάζουν εκλογές ή επειδή θέλετε το κόμμα σας να κερδίσει ψηφαλάκια, διαχωρίζοντας έναν κοινωνικό ιστό ήδη διασπασμένο σε χίλια κομμάτια., λέγοντας πράγματα με κουστωδία δημοσιογράφων από πίσω.
Εάν περάσουν δύο ώρες χωρίς συνέντευξη τύπου για να μεταδώσουν τα λόγια σας και να δημοσιοποιήσουν την παρουσία σας, είναι σαν να περάστε 10 ημέρες χωρίς να πιείτε νερό.
?  Έτσι ακριβώς! όλα είναι πολιτική, ακόμη και η ίδια η πολιτική.

Fidel Castro Signature roja rojo

11-Ιουλ-2020 από |>La pupila insomne<| (ΣΣ |> «το άγρυπνο μάτι»)
Απόσπασμα από την ομιλία του Fidel στο κλείσιμο της εκδήλωσης «internacional Economía’98»

(Rubén Martínez Villena – Silvio Rodríguez)
La pupila insomne

[ ελεύθερη μετάφραση ]             <|
Έχω την απαίσια παρόρμηση και ιερή λαχτάρα
να ρίξω μια ματιά στη ζωή των ονείρων μου όντας  νεκρός.
Ω (θεέ μου) …άυπνος μαθητής με κλειστά βλέφαρα,
Θα κοιμηθώ αύριο με τα μάτια ορθάνοιχτα.
Ω … ονειροπολώντας προσπαθώ μάταια να φτάσω στα ουράνια
τα φτερά μου είναι τόσο κοντά και τα σύννεφα τόσο ψηλά,
Αλλά αυτά τα φτερά θέλουν να κατακτήσουν αυτά τα σύννεφα…

πηγή: atexnos.gr

Του Δρ. Νίκου Μαζαράκη, Φυσικού – Μετεωρολόγου, Καθηγητή Ναυτικής Μετεωρολογίας – Επιστημονικού συνεργάτης Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Αν και μικρή η χώρα μας στο μέγεθός της, η ποικιλομορφία του κλίματος και των καιρικών συνθηκών αποτελούν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στη διαμόρφωση του συνολικού καιρού στην περιοχή μας. Ένα λοιπόν από αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι και το μελτέμι, ο ισχυρός βόρειος άνεμος που πνέει στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου.

Ιστορική αναδρομή

Η πρώτη ιστορική γραπτή αναφορά για το μελτέμι έγινε στο έργο του Αριστοτέλη (384 – 322 πΧ) με τον τίτλο «Μετεωρολογικά» (σχ. 1). Στο έργο του αυτό, ο πατέρας της Μετεωρολογίας κάνει ιδιαίτερη αναφορά στους βόρειας διεύθυνσης ανέμους που πνέουν κατά τη διάρκεια του θέρους, δίνοντας τους την ονομασία «ετησίες», που αποτελεί και τον Ελληνικό όρο που περιγράφει αυτό το τόσο σπουδαίο μετεωρολογικό φαινόμενο. Σύμφωνα λοιπόν με τον Αριστοτέλη οι άνεμοι αυτοί πνέουν μετά το θερινό ηλιοστάσιο, το οποίο είναι στις 21 Ιουνίου, και την Ανατολή του αστερισμού του «Κυνός» που ανατέλλει την 25η Ιουλίου και έχει ως πιο λαμπρό αστέρι τον γνωστό Σείριο. Κατά τον Εύδοξο (404 – 335 πΧ), σπουδαίο αρχαίο Έλληνα μαθηματικό (σχ. 2), οι ετησίες άνεμοι πνέουν από την 24η Ιουλίου έως και την 31η Αυγούστου. Αυτές οι δύο αναφορές αποτελούν ουσιαστικά και τις πρώτες καταγεγραμμένες παρατηρήσεις του φαινομένου, το οποίο στην πάροδο των αιώνων άλλαξε όνομα και πλέον στις μέρες μας περιγράφεται ως μελτέμι. Ο όρος αυτός αποτελεί Τουρκική λέξη, μερικοί όμως υποστηρίζουν ότι η ρίζα της είναι λατινική και προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων mal tempo που σημαίνει άσχημος καιρός. Ωστόσο στην καθομιλουμένη οι νησιώτες μας χρησιμοποιούν ονομασίες όπως «καπελλάτος» όταν παρασέρνει καπέλα από τα κεφάλια των περιπατητών, «καρεκλάτος» όταν ρίχνει κάτω τις καρέκλες στα καφενεία, «τραπεζάτος» όταν αναποδογυρίζει τραπέζια και «καμπανάτος» όταν προκαλεί ταλάντωση στις καμπάνες, για να περιγράψουν όχι μόνο το μελτέμι αλλά γενικά τους ισχυρούς ανέμους που πνέουν για πολλές ημέρες κάθε χρόνο στη θαλάσσια περιοχή του Αιγαίου. Μία πιο «ποιητική» περιγραφή πάντως του μελτεμιού μας την έδωσε πρόσφατα ο Φώτης, ένας φίλος ψαράς από τη Μονεμβασιά που περιέγραψε το μελτέμι ως το λίπασμα της θάλασσας, αφού τα ρεύματα που δημιουργούνται όταν πνέει, αναμοχλεύουν τον βυθό, παράγοντας έτσι τροφή για τα ψάρια, με αποτέλεσμα και οι ψαριές τα καλοκαίρια με μελτέμι να είναι καλύτερες.

Σχήμα 1: Ο Αριστοτέλης (384 – 322 π.Χ.) θεωρείται ο πατέρας της Μετεωρολογίας καθώς ήταν ο πρώτος που μέσα από τα 4 βιβλία του τα «Μετεωρολογικά» προσπάθησε να ερμηνεύσει τα σύνθετα μετεωρολογικά φαινόμενα. Επίσης είναι και ο 1ος που αναφέρει για το μελτέμι, αποδίδοντας το φυσικά με την ελληνική του ονομασία που είναι οι «ετησίες».

Σχήμα 2: Ο Εύδοξος (404 – 335 π.Χ.) θεωρείται ως ένας από τους σπουδαιότερους έλληνες αρχαίους μαθηματικούς και από πολλούς εφάμιλλος του Αρχιμήδη. Σε ένα από τα έργα του αναφέρει και αυτός σημαντικές πληροφορίες για το μελτέμι.

Πως δημιουργείται όμως το μελτέμι; Έχει δίκιο ο Αριστοτέλης και ο Εύδοξος όταν υποστηρίζουν ότι αρχίζει προς τα τέλη του Ιούνη; Γιατί κάποιες χρονιές τα μελτέμια σχεδόν εξαφανίζονται; Σε αυτά αλλά και σε άλλα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στη συνέχεια.

Αιτία Δημιουργίας

Όσο και αν ακούγεται παράξενο, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος έφτανε με το στρατό του στην Ινδία το 326 π.Χ. σίγουρα δεν είχε φανταστεί ότι έφτασε στο μέρος που πηγάζει η κυριότερη αιτία του μελτεμιού, που δεν είναι άλλη από το Μουσωνικό χαμηλό. Το Μουσωνικό χαμηλό είναι ένα θερμικό χαμηλό που δημιουργείται πάνω από την ευρύτερη περιοχή της Ινδικής χερσονήσου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι χαμηλές πιέσεις του οποίου επεκτείνονται έως τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο. Έτσι η μέση πίεση κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ίση περίπου 1004 mb, μία πίεση αρκετά χαμηλή, που όμως δεν ευνοεί τις ανοδικές κινήσεις και έτσι τη δημιουργία καιρικών φαινομένων. Οι χαμηλές αυτές πιέσεις όμως συνδυαζόμενες με τις υψηλές πιέσεις που επικρατούν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πάνω από τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, προκαλούν έναν ισχυρό συνδυασμό ή καλύτερα βαροβαθμίδα (βλ. τεύχος Ιουνίου για τη βαροβαθμίδα), με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ενισχυμένου βορείου ρεύματος πάνω από το Αιγαίο, όπως φαίνεται και στο σχήμα 3. Γιατί όμως τα μελτέμια δεν επηρεάζουν το Ιόνιο; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα σχετίζεται με την τοπογραφία της χώρας μας, κύριο χαρακτηριστικό της οποίας είναι η διαμήκης παρουσία με διεύθυνση βοράς – νότος του ορεινού όγκου της Πίνδου. Έτσι οι ψηλές οροσειρές της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, της Στερεάς και της Πελοποννήσου «εμποδίζουν» τη ροή του μελτεμιού να φτάσει στο Ιόνιο και έτσι κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου μελτεμιού, στο Ιόνιο επικρατούν ασθενείς άνεμοι ή ανατολικοί – βορειοανατολικοί, συνήθως ασθενείς και ελαφρώς ενισχυμένοι σε μέτριους ή ισχυρούς, μόνο στον Πατραϊκό.

Σχήμα 3: Χάρτης ανάλυσης επιφανείας με ισχύ στις 4 Ιουλίου 2014 και ώρα 00:00 UTC, ημέρα με ισχυρό μελτέμι, όπου στον αυτόματο μετεωρολογικό σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών καταγράφηκε μέγιστη ριπή ανέμου 53 knots. Στο χάρτη αυτόν βλέπουμε την παρουσία ενός αντικυκλώνα με πίεση 1026 mb και κέντρο στην περιοχή της Κροατίας, ο οποίος συνδυάζεται με τις χαμηλές πιέσεις 1004 mb στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, παράγοντας έτσι πολύ ενισχυμένο μελτέμι στο Αιγαίο (κόκκινα βέλη).

Συχνότητα εμφάνισης

Γιατί όμως κάποιες χρονιές τα μελτέμια είναι συχνά και ασταμάτητα και άλλες, όπως φέτος για παράδειγμα, «ξεχνούν» να μας επισκεφτούν; Το κλειδί της απάντησης σε αυτό το ερώτημα βρίσκεται στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην Ευρώπη. Αν για παράδειγμα βλέπουμε στις ειδήσεις το καλοκαίρι, ισχυρές βροχές και πλημύρες να επηρεάζουν την Κεντρική Ευρώπη και τα Βορειοδυτικά Βαλκάνια, αυτό σημαίνει ότι από αυτές τις περιοχές διέρχονται χαμηλά τα οποία εξασθενούν τον συνδυασμό που προαναφέραμε, με αποτέλεσμα να μην έχουμε μελτέμια (βλ. σχ. 4.). Μία τέτοια περίπτωση ήταν το καλοκαίρι του 2002, όπου έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο βροχερά αλλά και καταστροφικά καλοκαίρια της Ευρωπαϊκής Ηπείρου αλλά και ως ένα καλοκαίρι με εξαιρετικά μικρή συχνότητα εμφάνισης μελτεμιού στον ελλαδικό χώρο. Αν όμως οι καιρικές συνθήκες είναι πολύ καλές σε αυτές τις περιοχές, αυτό σημαίνει ότι ο αντικυκλώνας των Αζορών, το περίφημο και μόνιμο αυτό σύστημα υψηλών πιέσεων του Ατλαντικού έχει επεκταθεί μέσα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να ευνοείται και ο συνδυασμός με τις χαμηλές πιέσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι το μελτέμι εμφανίζεται κατά «επεισόδια», όπου μπορεί να πνέει για παράδειγμα για 5-6 ημέρες, να σταματάει για 8-10 ημέρες και να ξαναρχίζει. Έτσι κάθε καλοκαίρι μπορούν να παρατηρηθούν από κανένα (πολύ σπάνια) έως και 7-8 επεισόδια. Βέβαια υπήρχαν και χρονιές όπως το 2013 όπου ουσιαστικά σχεδόν δεν σταμάτησαν να πνέουν καθόλου από τις αρχές του Ιουλίου έως και τα μέσα του Αυγούστου (βλ. σχ. 5).

Σχήμα 4: Χάρτης ανάλυσης επιφανείας με ισχύ στις 10 Ιουλίου 2014 και ώρα 00:00 UTC, ημέρα με καθόλου μελτέμι, όπου στον αυτόματο μετεωρολογικό σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών καταγράφηκε μέγιστη ριπή ανέμου μόλις 13 knots. Η αιτία για το εξασθενημένο άνεμο οφείλεται στην παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού με πίεση 1003 mb και κέντρο στην Αδριατική, γεγονός που προκαλεί εξασθένηση του συνδυασμού που προκαλεί το μελτέμι. Μάλιστα εκείνη την ημέρα είχαμε νότιους – νοτιοδυτικούς ανέμους, κάτι το οποίο δεν είναι συνηθισμένο για την εποχή.

Σχήμα 5: Στον πίνακα αυτόν απεικονίζονται οι μέρες με μέγιστη ένταση ανέμου μεγαλύτερη από 27 knots κατά τη χρονική περίοδο 1/7/2013 – 15/08/2014 στον αυτόματο μετεωρολογικό σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στην Τήνο. Είναι φανερό το πόσο ισχυρό ήταν το μελτέμι τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους 2013, καθώς από τις συνολικά 46 ημέρες, τις 35 ή το 76% του συνόλου των ημερών, η μέγιστη ριπή του ανέμου ξεπέρασε τους 27 κόμβους.

Διεύθυνση και ένταση

Η διεύθυνση του μελτεμιού διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Έτσι στο Βόρειο Αιγαίο το μελτέμι έχει βορειοανατολική διεύθυνση, στο Κεντρικό Αιγαίο και το Ικάριο γίνεται βόρειο, στο Μυρτώο πέλαγος και το Δυτικό Κρητικό είναι βόρειο – βορειοανατολικό, στο υπόλοιπο Κρητικό και το Καρπάθιο γίνεται βόρειο – βορειοδυτικό και στη θαλάσσια περιοχή δυτικά της Ρόδου γίνεται δυτικό – βορειοδυτικό. Η έντασή του ποικίλει καθώς άλλες φορές οι βοριάδες είναι μέτριοι (4-5 μπ.) ενώ συνήθως πνέουν από ισχυροί (6 μπ.) έως σχεδόν θυελλώδεις (7 μπ.). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που φτάνουν το επίπεδο της θύελλας δηλαδή τα 8-9 μπ. Το μελτέμι επίσης όταν δεν φτάνει το επίπεδο της θύελλας, δεν πνέει με σταθερή ένταση, αλλά συνήθως τις βραδινές ώρες η έντασή του μειώνεται. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της ημέρας το σύστημα ανοδικών κινήσεων πάνω από την ξηρά και των καθοδικών πάνω από τη θάλασσα, συμβάλει ουσιαστικά στη μεταφορά ορμής προς τα κάτω στο επίπεδο του λεγόμενου «οριακού» στρώματος της ατμόσφαιρας. Κατά τη διάρκεια της νύχτας στο οριακό στρώμα επικρατούν συνθήκες ευστάθειας με αποτέλεσμα να «παρεμποδίζεται» η μεταφορά ορμής και έτσι η ένταση του να μειώνεται.

Εποχή εμφάνισης

Σε αντίθεση με τα όσα αναφέρουν στα έργα τους ο Αριστοτέλης και ο Εύδοξος, το μελτέμι αρχίζει αρκετά νωρίτερα από τα τέλη του Ιουνίου. Έτσι πολλές χρονιές η αρχή του μελτεμιού τοποθετείται χρονικά στις αρχές του Μάη, οπότε και ονομάζεται πρώιμο μελτέμι, ενώ άλλες χρονιές η περίοδος του μελτεμιού επεκτείνεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, οπότε και ονομάζεται όψιμο μελτέμι. Οι μήνες πάντως με τη μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα είναι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος. Όποια πάντως χρονική στιγμή, κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου εμφανιστεί το μελτέμι, πέρα από τα όποια προβλήματα δημιουργεί στις θαλάσσιες μεταφορές αλλά και στους καπετάνιους μας, έχει και ευεργετικές ιδιότητες καθώς αν και δεν μεταφέρει αέριες μάζες, η θερμοκρασία στα νησιά του Αιγαίου αλλά και στην Ανατολική Ηπειρωτική Ελλάδα, μειώνεται σημαντικά σε σχέση με τις ημέρες που δεν φυσάει. Αυτό οφείλεται στην παρασυρόμενη υγρασία που δημιουργείται λόγω της εξάτμισης του θαλασσινού νερού. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι φορές που αυτή η υγρασία μετασχηματίζεται σε μικρά νέφη πάνω από τις κορυφές των νησιών μας, κάτι το οποίο οι ντόπιοι ψαράδες το γνωρίζουν πολύ καλά και το έχουν ως ένα σίγουρο σημάδι εμπειρικής πρόγνωσης.

Παρατήρηση

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών μέσα από τη δημοφιλή ιστοσελίδα έγκυρων πάντα προγνώσεων www.meteo.gr, παρουσιάζει σε πραγματικό χρόνο τις μετρήσεις από δεκάδες αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς, που έχουν τοποθετηθεί σε όλη την έκταση του Αιγαίου. Έτσι ο ενδιαφερόμενος μπορεί να μάθει για τις τρέχουσες καιρικές συνθήκες ανά πάσα στιγμή επισκεπτόμενος τη σελίδα http://meteo.gr/meteoplus/observations.cfm. Ενδεικτικά να αναφέρουμε τους μετεωρολογικούς σταθμούς στο Καβοντόρο: http://penteli.meteo.gr/stations/kavodoro/, στη Μύκονο http://penteli.meteo.gr/stations/mykono και στην Κέα http://penteli.meteo.gr/stations/kea.

Ο Δρ. Νίκος Μαζαράκης, Φυσικός – Μετεωρολόγος, Καθηγητής Ναυτικής Μετεωρολογίας – Επιστημονικός συνεργάτης Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με πάνω από 4500 ώρες διδασκαλίας στη Ναυτική Μετεωρολογία σε ναυτικούς, στελέχη ναυτιλιακών εταιριών, ιστιοπλοϊκούς ομίλους και ιδιώτες (για βιογραφικό πατήστε εδώ).

Πηγές

meteomarine.gr
en.wikipedia.org
meteo.gr
el.wikipedia.org/wiki
en.wikipedia.org/wiki/Etesian
el.wikipedia.org/wiki/
library.certh.gr
e-tinos.gr

πηγη: e-nautilia.gr