Το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχει το 50% του παγκόσμιου πλούτου!

ΔΑΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Η αβυσσαλέα διαφορά μεταξύ πλούσιων και φτωχών, σ΄ όλο τον κόσμο, μεγαλώνει χρόνο με το χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία διεθνών οργανισμών. Βέβαια, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η διαφορά εμφανίζεται ως φυσικό φαινόμενο, παραβλέποντας ότι ο πλούτος και η φτώχεια είναι το προϊόν και το αποτέλεσμα ενός συστήματος, του καπιταλιστικού, που έχει ως θεμέλιο λίθο την εκμετάλλευση, την οικονομική και κοινωνική ανισότητα.

Ιδού λοιπόν ορισμένα στοιχεία που αποδεικνύουν, εκτός των άλλων, το πως στην περίοδο της βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και (φυσικά) οι φτωχοί, φτωχότεροι:

Το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει το 50% του παγκόσμιου πλούτου

• Το φτωχότερο μισό του παγκόσμιου πληθυσμού μοιράζεται κάτι λιγότερο από το 1% του παγκόσμιου πλούτου, την ώρα που το πλουσιότερο 10% έχει στα χέρια του το 88% του συνόλου του πλούτου(1).

• Το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού ελέγχει το μισό παγκόσμιο πλούτο.

• Οι κροίσοι αυτού του κόσμου αυξήθηκαν και έγιναν πλουσιότεροι το τελευταίο 12μηνο, καθώς σύμφωνα με έρευνα της Wealth-X (2) οι δισεκατομμυριούχοι του πλανήτη ανήλθαν στους 2.473 (+ 6,4%), ενώ η συνολική τους περιουσία διαμορφώθηκε στα 7,68 τρισ. Δολάρια (+5,4%).

• Σύμφωνα με το Ερευνητικό Ινστιτούτο της ελβετικής τράπεζας Credit Suisse (3), 3,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ή το 71% του παγκόσμιου πληθυσμού μοιράζονται μόλις 7,4 τρισ. δολάρια, ποσό δηλαδή μικρότερο από την περιουσία των μόλις 2.473 δισεκατομμυριούχων.

Αυξήθηκαν οι δισεκατομμυριούχοι εν μέσω κρίσης…

• Ο συνολικός αριθμός των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 81% από το 2009, δηλαδή έναν χρόνο μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, καθώς κυμαίνονταν τότε μόλις στα 1.360 άτομα, ενώ και η περιουσία τους επίσης από τα 3,1 τρισ. δολ. υπερδιπλασιάστηκε το ίδιο διάστημα.

• Σύμφωνα με στοιχεία των Wealth-X και UBS από τα 232 τρισ. δολάρια που εκτιμάται σήμερα η συνολική αξία του ιδιωτικού πλούτου, τα 77 τρισ. δολάρια, δηλαδή σχεδόν όσο το ετήσιο παγκόσμιο ΑΕΠ, ελέγχονται από 16,6 εκατομμύρια κατοίκους που αντιστοιχούν στο 0,334% του συνολικού ενήλικου πληθυσμού των 4,89 δισεκατομμυρίων κατοίκων του πλανήτη.

• Είναι χαρακτηριστικό πως 211.275 εκατομμυριούχοι με κινητή περιουσία άνω των 30 εκατ. ευρώ (το 0,004% του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού) ελέγχουν το 12,8% (29,7 τρις. δολάρια) του συνολικού πλούτου, την ώρα που 2.325 δισεκατομμυριούχοι διαθέτουν περιουσία 7,3 τρις. Δολαρίων.

Φτώχεια χωρίς ελπίδα

• Στην έρευνα του McKinsey Global Institute (4) αναφέρεται ότι τη δεκαετία μετά το 2005 τα πραγματικά εισοδήματα για το 65%-70% των νοικοκυριών στις ανεπτυγμένες οικονομίες σημείωσαν πτώση, ενώ, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, αυξάνεται πλέον το φάντασμα μιας νέας γενιάς που θα μεγαλώνει φτωχότερη από τους γονείς της.

• Το Ινστιτούτο McKinsey εκτιμά πως, αν η ισχνή οικονομική ανάπτυξη της τελευταίας δεκαετίας συνεχιστεί, τότε και την ερχόμενη δεκαετία το 70%-80% των νοικοκυριών θα δει τα εισοδήματά του να παραμένουν σταθερά ή και να μειώνονται. Ακόμη όμως και αν η ανάπτυξη επιταχύνει το ποσοστό των νοικοκυριών που κινδυνεύει να δει πτώση στα εισοδήματά του, θα κυμανθεί στο 20%-40%.

Ανισότητες στην Ευρωζώνη

• Στο ίδιο μήκος κύματος και η Boston Consulting Group (BCG) (5) , η οποία εκτιμά πως οι εκατομμυριούχοι που αποτελούν μόνο το 1% του πληθυσμού παγκοσμίως ελέγχουν σχεδόν τον μισό ιδιωτικό πλούτο του κόσμου. Η ανισότητα του πλούτου αυξάνεται και στην ευρωζώνη, σύμφωνα με έρευνα του ινστιτούτου της εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων Flossbach von Storch. Ο πλούτος π.χ. στη Γερμανία και στην Αυστρία αυξήθηκε κατά 7% στο τέλος του 2015.

• Ο συγκεκριμένος δείκτης ανάπτυξης είναι διπλάσιος από αυτόν της Ιταλίας και της Ισπανίας, ενώ οι Ελληνες είδαν τον πλούτο τους να σημειώνει τη μεγαλύτερη μείωση.

Πόσα έχασαν οι Έλληνες

• Σύμφωνα με την Credit Suisse, εξάλλου, από το 2007 ως σήμερα περίπου 1,2 εκατομμύρια Ελληνες άλλαξαν κατηγορία εισοδηματικής διαστρωμάτωσης καθώς η αξία των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων απομειώθηκε κατά σχεδόν 522 δισ. δολάρια, ενώ κάθε Ελληνας έχασε 55.500 δολάρια, αφού η μέση αξία του πλούτου των Ελλήνων από τα 136.800 δολάρια το 2007 εκτιμάται ότι υποχώρησε στα 81.300 δολάρια το 2015.

Αντί επιλόγου, μεταφέρουμε το συμπέρασμα των ερευνητών του Ινστιτούτου McKinsey, οι οποίοι σημειώνουν: «Ένας σημαντικός αριθμός των ανθρώπων που βλέπουν τις προοπτικές εξέλιξης των εισοδημάτων να εξανεμίζονται χάνει την πίστη του στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Σχεδόν το ένα τρίτο των ατόμων που δεν τα καταφέρνουν στον νέο κόσμο που δημιουργείται εκτιμούν επίσης πως ούτε και τα παιδιά τους έχουν ελπίδες, ενώ εξέφρασαν αρνητικές απόψεις σχετικά με το ελεύθερο εμπόριο και τη μετανάστευση, με ό,τι αυτό σημαίνει για τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές δομές του δυτικού κόσμου»…

(1) http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=822902

(2) http://www.billionairecensus.com/home.php

(3) http://publications.credit-suisse.com/tasks/render/file/index.cfm?fileid=C26E3824-E868-56E0-CCA04D4BB9B9ADD5

(4) http://www.mckinsey.com/global-themes/employment-and-growth/poorer-than-their-parents-a-new-perspective-on-income-inequality

(5) https://www.bcgperspectives.com/content/articles/strategy-globalization-saving-globalization-technology-from-themselves/

πηγη: imerodromos.gr

Πρόκειται για ένα πεύκο που ανήκει στο είδος Pinus heldreichii γνωστό και ως ρόμπολο, ενώ φύτρωσε στο σημείο ούτε λίγο ούτε πολύ στις αρχές της δεκαετίας του 940

Στην οροσειρά της Πίνδου, κοντά στα σύνορα της Ελλάδας με την Αλβανία, ζει εδώ και 1.075 χρόνια το αρχαιότερο δέντρο της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, μάλιστα, στη συγκεκριμένη περιοχή της Πίνδου βρίσκονται τουλάχιστον δέκα ακόμη δέντρα που ζουν περισσότερο από 1.000 χρόνια.

Πρόκειται για ένα πεύκο που ανήκει στο είδος Pinus heldreichii (λευκόδερμη πεύκη), γνωστό και ως ρόμπολο, ενώ φύτρωσε στο σημείο ούτε λίγο ούτε πολύ στις αρχές της δεκαετίας του 1940.

Το πεύκο εντόπισε διεθνής ερευνητική ομάδα, με μέλη επιστήμονες του πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, του πανεπιστημίου του Μάιντς και του πανεπιστημίου της Αριζόνα στις ΗΠΑ. Η ομάδα ανακοίνωσε την ανακάλυψή της την Παρασκευή, ενώ έδωσε στο δέντρο το παρατσούκλι «Άδωνις».

Ο «Άδωνις» μπορεί να είναι το αρχαιότερο ζωντανό δέντρο στη «Γηραιά Ήπειρο», όχι όμως και στον κόσμο. Ο τίτλος αυτός ανήκει σε ένα πεύκο 5.000 και πλέον ετών, το οποίο βρίσκεται στα Λευκά Όρη στην Καλιφόρνια.

Ακόμη κι έτσι όμως, το δέντρο στην Πίνδο μετρούσε πάνω από 260 χρόνια «ζωής» στην πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους, και πάνω από μισό αιώνα όταν η πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς.

Για τη χρονολόγηση του πεύκου, η ομάδα πήρε δείγμα από τον κορμό του, ο οποίος έχει διάμετρο περίπου ένα μέτρο. Έτσι, με δεδομένο πως κάθε χρόνος «ζωής» του πεύκου αντιστοιχεί και σε έναν δακτύλιο που έχει σχηματισθεί στον κορμό του, μπόρεσαν να προσδιορίσουν την «ηλικία» του.

«Είναι εντυπωσιακό που αυτός ο μεγάλος και περίπλοκος οργανισμός κατάφερε να επιβιώσει για τόσα χρόνια σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, και σε μία περιοχή με ανθρώπινη παρουσία εδώ και 3.000 έτη», σημειώνει ο δενδροχρονολόγος Πολ Κρούζικ, ερευνητής από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και επικεφαλής της ομάδας.

Η συγκεκριμένη περιοχή κίνησε το ενδιαφέρον του Κρούζικ πριν από μερικά χρόνια, όταν διάβασε μία διδακτορική διατριβή για τα δέντρα που αυτή «φιλοξενεί». Σκοπός του δεν ήταν να βρει το αρχαιότερο δέντρο στην Ευρώπη, αλλά να χρησιμοποιήσει την τοπική χλωρίδα για να ανακαλύψει στοιχεία για την ιστορία της κλιματικής αλλαγής και άλλες περιβαλλοντικές αλλαγές που έλαβαν χώρα κατά το παρελθόν.

Επίσης, στην Ευρώπη υπάρχουν άλλα δέντρα τα οποία φαίνεται πως είναι αρχαιότερα από το πεύκο της Πίνδου. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον «Άδωνι», στην περίπτωσή τους δεν υπάρχει η δυνατότητα να υπολογισθεί με ακρίβεια η «ηλικία» τους, επειδή ο κορμός τους έχει αλλοιωθεί με συνέπεια να μην μπορούν να μετρηθούν οι ετήσιοι δακτύλιοι ανάπτυξης. Έτσι, ο χρόνος «ζωής» τους έχει εκτιμηθεί με βάση το μέγεθος και τον θεωρητικό ρυθμό ανάπτυξης του είδους στο οποίο ανήκουν.

Οι επιστήμονες ελπίζουν πως το ρόμπολο και τα υπόλοιπα δέντρα της περιοχής θα τους βοηθήσουν να φέρουν στο «φως» σημαντικές λεπτομέρειες για το κλίμα που επικρατούσε στην περιοχή πριν από εκατοντάδες χρόνια.

πηγη: protothema.gr

Υπάρχει ένα παιχνίδι που παίζεται εδώ και χρόνια, είναι το παιχνίδι των αριθμών, των μέσων όρων και των οικονομικών δεικτών. Σ’ αυτό το παιχνίδι κερδίζει εκείνος που θα καταφέρει να στρεβλώσει την πραγματικότητα με τον πιο επιστημονικοφανή τρόπο. Όσο και αν θα θέλαμε να ξορκίσουμε την πεζότητά των αριθμών κάτω από το φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού, τα νούμερα – κάθε είδους – μας κυνηγάνε να παίξουμε. Μερικές φορές είναι απόλυτα μεγέθη, όπως η επικείμενη αύξηση κατά 12 λεπτά ανά λίτρο βενζίνης. Άλλοτε είναι δείκτες, όπως αυτός που διαβάζουμε τούτες τις μέρες, για το πρωτογενές πλεόνασμα Ιανουαρίου–Ιουλίου, που προέκυψε μεγαλύτερο από το αναμενόμενο κατά 4,1 φορές. Ενίοτε είναι δημοσιεύματα, όπως των Financial Times (12/08/2016), που βγήκαν με τίτλο «Ναι, αλήθεια: Η Ελλάδα εκπλήσσει με την οικονομική της ανάπτυξη» και κάνουν λόγο για αύξηση της παραγωγής, κατά το β΄ τρίμηνο του έτους, σε ποσοστό 0,3%[1]. Πολύ συχνά είναι σκέτα νούμερα με σάρκα και οστά… Ωστόσο, την πραγματικότητα την αντιλαμβανόμαστε και χωρίς αριθμητικά μεγέθη. Την αντιλαμβανόμαστε, ως εξωτερική αντίσταση σε κάθε είδους ανάγκη ή επιθυμία μας. Τα τελευταία χρόνια αυτή η αντίσταση ισχυροποιείται, καθιστώντας όλο και πιο «πραγματικές» τις καθημερινές μας δυσκολίες[2].

Την ίδια μέρα που η βρετανική οικονομική εφημερίδα υπονόησε μια κάποια στροφή προς την ανάπτυξη, κάποιοι από ’μάς – πολύτεκνοι, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με ειδικές ανάγκες – διαπίστωσαν ότι τα κοινωνικά επιδόματα που δικαιούνται μπήκαν στο στόχαστρο της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων. Η κυβέρνηση αποφάσισε ότι, ακόμα και αυτά τα πενιχρά ποσά, αποτελούν εισόδημα και όχι κοινωνική πρόνοια. Συνεπώς, αποφάσισε να τα χρεώσει με φόρο «εισφοράς  αλληλεγγύης» εκτιμώντας, ότι εκείνοι που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα οφείλουν να σταθούν αλληλέγγυοι… σε ποιους; Μάλλον, στις κρατικές οφειλές έναντι των τραπεζιτών… Πρόκειται, προφανώς, για ένα νέο είδος «αλληλεγγύης», από τα κάτω προς τα πάνω, που επιβάλλει ακόμα και τη φορολόγηση των αναπηρικών επιδομάτων. Ωστόσο, παραβλέπεται ότι αυτά τα ποσά χορηγούνται για να καλύψουν τη δεδομένη κρατική ανεπάρκεια στην παροχή δομών, υπηρεσιών και υποδομών. Δηλαδή, το κράτος φορολογεί την προσπάθεια αναπλήρωσης της ίδιας, της δικής του ανεπάρκειας.

Το κάλεσμα αισιοδοξίας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας προήλθε από βρετανική πένα. Δεδομένου ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός το ενστερνίστηκε και το επικαλέστηκε σε ανάρτησή του στο Twitter, δεν μπορεί παρά να απαντήσει κανείς στο ίδιο πνεύμα, κάνοντας χρήση ενός αποσπάσματος του Σαίξπηρ από το έργο του «Με το ίδιο μέτρο». Εκεί, ο ποιητής μας παροτρύνει:

«…αφήστε τη λογική σας να λειτουργήσει,

Να επιτρέψει στην αλήθεια να βγει από εκεί που είναι κρυμμένη,

και να καταχωνιάσει το ψεύδος που παρουσιάζεται γι’ αλήθεια…»[3]

Όταν ο στόχος είναι η ορθή αποτύπωση της κατάσταση μιας κοινωνίας, το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών της, οι συνθήκες της καθημερινής τους ζωής, τότε η αλήθεια προσλαμβάνεται μέσα από την κοινωνική εμπειρία. Οι αριθμοί είναι το μέσο που χρησιμοποιούμε για να αντιληφθούμε την έκταση αυτής της αλήθειας. Η μεγαλύτερη αξία των αριθμών είναι η κοινωνική πραγματικότητα που αντανακλούν. Στην προσπάθεια κατανόησης αυτής της πραγματικότητας, η ΕΛΣΤΑΤ μας διαφωτίζει με μερικά αριθμητικά δεδομένα που μπορούν να περιγράψουν την κατάσταση μας. Την κατάσταση του λαού μας, που από το Σεπτέμβρη μέχρι τα Χριστούγεννα θα πρέπει να πληρώνει κάθε μήνα σε άμεσους φόρους το δυσθεώρητο πόσο των τεσσάρων δισεκατομμυρίων διακοσίων πενήντα εκατομμυρίων ευρώ (4,25 δις ευρώ).

Ένα ποσοστό αρκετά εντυπωσιακό και άμεσα σχετικό με τη μείωση των κοινωνικών επιδομάτων, είναι το 25,5% των ανθρώπων που κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από το όριο της φτώχιας, αν αποστερηθούν αυτή την ενίσχυση. Αυτό σημαίνει ότι, σε κάθε παρέα τεσσάρων ανθρώπων θα υπάρχει ένας που θα πρέπει να επιβιώνει με λιγότερο από 376 ευρώ το μήνα (όριο φτώχειας για το 2015 ήταν τα 4.512 ευρώ/έτος, άρα 376 ευρώ/μήνα). Επίσης, ένα στοιχείο που κάνει εντύπωση είναι, ότι το 32,6%, μεταξύ των ανθρώπων που κινδυνεύουν, είναι παιδιά μέχρι την ηλικία των 17 χρονών. Εδώ αξίζει, να δούμε συγκριτικά και το ποσοστό των ανθρώπων που διέτρεχαν ήδη αυτόν τον κίνδυνο την εποχή που έπαιρναν ολόκληρα τα επιδόματα, όταν ακόμα το ΕΚΑΣ, τα επιδόματα ανεργίας, τα βοηθήματα αναπηρίας κτλ. θεωρούνταν κοινωνικές μεταβιβάσεις και δεν περικόπτονταν. Τότε, το 21,4% του πληθυσμού και πάλι κινδύνευε να ζει με λιγότερα από τα 376 ευρώ μηνιαίως. Συνεπώς, οι κυβερνώντες που μείωσαν τη βοήθεια που λάμβαναν αυτές οι ειδικές κατηγορίες πολιτών, γνώριζαν ότι μετά την απόφασή τους, το ποσοστό των ανθρώπων που θα κινδύνευε να διολισθήσει κάτω από το όριο της φτώχιας θα ήταν, σίγουρα, μεγαλύτερο από το 21,4%. Άρα, η απόφαση που έλαβαν, ήταν μια συνειδητή, πολιτική απόφαση ενός πολιτικού προσωπικού που επέλεξε να ενισχύσει τη δόση προς τους δανειστές καταδικάζοντας μερικές από τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Εδώ έρχεται και πάλι η κοινωνική εμπειρία για να εξετάσει κριτικά τους οικονομικούς δείκτες. Έρχεται η εικόνα μιας ολόκληρης κοινωνίας που στα τέλη του Αυγούστου νιώθει σαν να περιμένει σε θάλαμο αναμονής τις απαιτήσεις που φέρνει ο Σεπτέμβρης, τον ΕΝΦΙΑ, τη δόση της εφορίας, τα τέλη κυκλοφορίας. Αυθόρμητα γεννάται το ερώτημα, μήπως το ποσοστό όσων κινδυνεύουν είναι ακόμα μεγαλύτερο; Πως προκύπτουν τα όρια της φτώχιας και το ποσοστό των απειλούμενων απ’ αυτήν;

Το κατώφλι κινδύνου φτώχιας δεν είναι ένα σταθερό ποσό, αλλά διαφοροποιείται κάθε χρόνο. Προκύπτει ως ποσοστό 60% του εθνικού διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος. Συνεπώς, όταν καταγράφεται συνολική πτώση των εισοδημάτων, το όριο της φτώχιας χαμηλώνει. Το 2004 το κατώφλι της φτώχιας στην Ελλάδα ορίστηκε στα 5.300 ευρώ/χρόνο. Το 2005 ανέβηκε στα 5.650 ευρώ/χρόνο και συνέχισε να ανεβαίνει μέχρι το 2010 που έφτασε τα 7.178 ευρώ/χρόνο. Από εκεί και μετά άρχισε να πέφτει ακολουθώντας την πτώση των εισοδημάτων και διαμορφώνοντας τα ποσοστά εκείνων που, επισήμως, χαρακτηρίζονταν ως «φτωχοί» ή «απειλούμενοι». Ωστόσο, η πτώση των εισοδημάτων και του ορίου φτώχιας δεν σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος ζωής μειώνεται αντιστοίχως. Αντιθέτως, την τελευταία δεκαετία, ενώ τα εισοδήματα μειώνονται, το κόστος διαβίωσης αυξάνει. Οπότε, από χρονιά σε χρονιά, τα ποσοστά όσων απειλούνται εμφανίζονται μειωμένα στις επίσημες στατιστικές, αλλά ο πραγματικός αριθμός όσων δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στα έξοδα διαβίωσης μεγαλώνει. Δηλαδή, ο φτωχός πληθυσμός πολλαπλασιάζεται, αλλά είναι λιγότεροι εκείνοι που φέρουν τον τίτλο του «φτωχού». Με βάση τους υπολογισμούς της ΕΛΣΤΑΤ,  αν πάρουμε το μέσο διαθέσιμο εισόδημα του 2015 και το αξιολογήσουμε με όριο φτώχιας το όριο που ίσχυε το 2005 (τότε ήταν 5,650 ευρώ), θα διαπιστώσουμε ότι το ποσοστό του πληθυσμού που απειλείται ανέρχεται στο 42,2% του συνολικού πληθυσμού. Δεδομένου ότι, το όριο της φτώχιας μειώθηκε αλλά το κόστος διαβίωσης δεν ακολούθησε αντίστοιχη πτωτική πορεία, το ότι απειλείται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας είναι μια πληροφορία κρυμμένη πίσω από τους δείκτες.

Ειπώθηκε νωρίτερα ότι, η αξία των ποσοστών εντοπίζεται στην κοινωνική πραγματικότητα που αποκαλύπτουν συμβάλλοντας στη σύνθεση μιας αρτιότερης γενικής εικόνας. Ωστόσο, η ποσοτική απεικόνιση των κοινωνικών δεδομένων εμπεριέχει εγγενώς μια πτυχή αγένειας, ίσως και απανθρωπιάς. Διότι, αυτό που απεικονίζεται σε έναν δείκτη, ακόμα και αν είναι το ελάχιστο ή το αμελητέο στατιστικό μέγεθος, αποτελεί – έστω και για έναν άνθρωπο – το 100% της δικής του ζωής. Ίσως γι’ αυτό θα ήταν σκόπιμο, όταν κοιτάζουμε δείκτες, να ψάχνουμε και για τις απόλυτες τιμές που αυτοί αντιπροσωπεύουν. Γιατί κάθε μονάδα που μετράμε, αποτελεί ολόκληρη την πραγματικότητα ενός ανθρώπου. Όταν μιλάμε για τον πληθυσμό που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχιας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ουσιαστικά μιλάμε για τρία εκατομμύρια οκτακόσιους εικοσιοκτώ χιλιάδες πεντακόσιους  ανθρώπους (3.828.500), που ο καθένας απ’ αυτούς ζει δίπλα μας, είναι συγγενής ή φίλος μας ή είμαστε εμείς οι ίδιοι.

Όταν μιλάμε για παιδιά μέχρι 17 χρονών, αναφερόμαστε στα δικά μας παιδιά, στα ανίψια μας, στους μαθητές μας, στους φίλους των παιδιών μας. Καλό είναι να γνωρίζουμε ότι, αυτά τα παιδιά σε ένα ποσοστό 44,5% διαβιούν, ήδη σήμερα, σε συνθήκες υλικής στέρησης. Αυτό μεταφράζεται ως εξής: σε ένα σχολικό τμήμα τριάντα μαθητών, υπάρχουν δεκατρείς  οι οποίοι ζουν σε οικογένειες που δεν μπορούν να τους παράσχουν θρεπτική διατροφή, κάλυψη πάγιων εξόδων (ΔΕΗ, ΟΤΕ κτλ) ή ικανοποιητική θέρμανση. Βέβαια, ειδικά στο παράδειγμα με τα σχολεία, προκύπτει  μια ακόμα παράμετρος που σχετίζεται με τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού ανάλογα με τα εισοδήματά. Δηλαδή, δεν είναι όλα τα σχολεία σε όλες τις περιοχές ίδια. Σε κάποιες περιοχές δεν καταγράφονται παιδιά προερχόμενα από οικογένειες με υλικές στερήσεις, ενώ σε άλλες ενδέχεται να υπάρχουν ολόκληρες τάξεις στις οποίες αυτά τα παιδιά να πλειοψηφούν. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό της ανθρωπογεωγραφίας που σχετίζεται με την κοινωνική και οικονομική ανισότητα, και πυροδοτεί μια μεγάλη συζήτηση γύρω από την ενίσχυση της κοινωνικής περιθωριοποίησης που αυτή επιφέρει.

Όσο οδυνηρή και αν ακούγεται αυτή η πραγματικότητα, τόσο λιγότερο ξαφνιαζόμαστε κάθε φορά που ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί της. Ίσως, διότι συναντάμε πλέον όλο και συχνότερα, ολόκληρα νοικοκυριά χωρίς κανέναν εργαζόμενο. Είναι γεγονός ότι, όσο και αν θέλει κανείς να συμμεριστεί τη χαρά των κυβερνόντων καλωσορίζοντας την οικονομική ανάπτυξη, υπάρχουν σήμερα (1^ο τρίμηνο 2016) ένα εκατομμύριο πενήντα δύο χιλιάδες οκτακόσιοι δύο (1,052,802) ενήλικες, 18-60 ετών και διακόσιες τριάντα χιλιάδες επτακόσια εβδομήντα τέσσερα (230.774) παιδιά, 0-17 ετών, που ζουν σε νοικοκυριά δίχως κανέναν εργαζόμενο. Αυτή είναι η πραγματικότητα που αποκαλύπτουν οι αριθμοί, οι δείκτες και τα ποσοστά, όταν ενδιαφέρονται να μετρήσουν τις συνέπειες της υφιστάμενης πολιτικής.

Κλείνοντας το παιχνίδι των αριθμών, ο προβληματισμός που προκύπτει όταν παρατηρούμε αισιόδοξους οικονομικούς δείκτες είναι ένας:

Τελικά, η οικονομική μεγέθυνση, ή αλλιώς η ανάπτυξη, είναι ένας στόχος που λύνει τα δικά μας προβλήματα; Η αισιοδοξία που αποπνέουν τα δημοσιεύματα και οι κυβερνητικές δηλώσεις για αύξηση της παραγωγής συνεπάγονται και αναδιανομή των κερδών; Εμείς, δεν είμαστε ούτε πολυεθνικές, ούτε οικονομικοί παράγοντες, ούτε τραπεζίτες και δεν χρειαζόμαστε επίσημους δείκτες και ξένα δημοσιεύματα για να αξιολογήσουν την παραγωγικότητά μας. Εμείς ξέρουμε, ότι όταν έχουμε δουλειά είμαστε παραγωγικότατοι, αυτό που δεν ξέρουμε είναι αν θα πληρωνόμαστε γι’ αυτή την ανάπτυξη.

          Ίσως θα βοηθούσε στην απάντηση να γνωρίζαμε ένα ακόμα μέγεθος. Είναι το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχιας ή κοινωνικού αποκλεισμού το 2014 στις χώρες της Ευρώπης, εντός και εκτός Ευρωζώνης. Δηλαδή, σε χώρες που δεν έχουν υποστεί την οικονομική κατάρρευση της πατρίδας μας.

Υ.Γ.: Όλα τα πρωτογενή αριθμητικά μεγέθη, που αναφέρονται στο συγκεκριμένο κείμενο, προέρχονται από την επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και ειδικότερα από τη σελίδα Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα (Ιούλιος 2016).

[1] [1] http://www.ft.com/topics/places/Greece

[2] Ζygmunt Bauman, Πλούτος και Ανισότητα, Μας Ωφελεί Όλους ο Πλούτος των Ολίγων;, μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, Οκτώ, Αθήνα 2013, σ.38.

[3] Το απόσπασμα από την ελληνική έκδοση: Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Με το ίδιο μέτρο, μτφρ. Ερρίκος Μπελιές, Κέδρος, 2004, στο Zygmunt Bauman ,ο.π., , σ.10.

Σοφία Χουδαλάκη – Master Ιστορικής Δημογραφίας

πηγη: imerodromos.gr

Αύξηση κατά 9,90% του αριθμού των χαμηλόμισθων εργαζομένων με καθεστώς μερικής απασχόλησης καθώς και των αμοιβών τους κατά 3,41%, κατέγραψε το ΙΚΑ στο διάστημα Δεκεμβρίου ‘14 - Δεκεμβρίου ‘15.

Με βάση τα επίσημα συγκριτικά στοιχεία, σε διάστημα ενός χρόνου, αυξήθηκε ο αριθμός των ασφαλισμένων στο ΙΚΑ, αλλά, μειώθηκαν οι αμοιβές ανεξαρτήτως του είδους της απασχόλησης:

• Οι μερικώς απασχολούμενοι έφτασαν τους 524.533 και ο μέσος μισθός τους στα 412,05 ευρώ από 426,61 ευρώ ενώ οι εργαζόμενοι με πλήρη απασχόληση αυξήθηκαν κατά 5,08% (σε 1.315.387 άτομα) και ο μέσος μισθός τους μειώθηκε στα 1.204,70 ευρώ από 1.244,05 ευρώ που ήταν το Δεκέμβριο του ‘15.

• Οι υψηλότερες αμοιβές τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, αφορούσαν στην ειδικότητα ?διευθύνοντες και ανώτερα στελέχη μεγάλων δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων και οργανισμών? όπου ο μέσος μισθός διαμορφώθηκε στα 4.419,94 ευρώ και στα 2.954,12 ευρώ, αντίστοιχα.

Να σημειωθεί, τέλος, ότι στο ίδιο χρονικό διάστημα αυξήθηκε ο αριθμός των επιχειρήσεων που απασχολούσαν εργαζόμενους - ασφαλισμένους στο ΙΚΑ.

Το Δεκέμβριο του ‘15 υπέβαλαν στο ΙΚΑ Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις 223.215 κοινές επιχειρήσεις και 14.364 οικοδομικοτεχνικές, συνολικά 237.579 επιχειρήσεις έναντι 230.988 που είχαν υποβάλει ΑΠΔ το Δεκέμβριο του ‘14.

Τα επαγγέλματα
Οι κλάδοι που απασχολούν τους περισσότερους εργαζομένους ? ασφαλισμένους στο ΙΚΑ είναι κατά σειρά το χονδρικό και λιανικό εμπόριο (393.307 άτομα, ποσοστό 21,87% επί του συνόλου των ασφαλισμένων), οι μεταποιητικές βιομηχανίες (254.648, ποσοστό 14,16%) και τα ξενοδοχεία και εστιατόρια (223.364, ποσοστό 12,42%). Ακολουθούν η διαχείριση ακίνητης περιουσίας (165.761, ποσοστό 9,22%)μ οι μεταφορές και επικοινωνίες (125.757, ποσοστό 6,99%), η εκπαίδευση (116.202, ποσοστό 6,46%), η υγεία και κοινωνική μέριμνα (106.796, ποσοστό 5,94%), άλλες δραστηριότητες υπηρεσιών (106.176, ποσοστό 5,90%), η δημόσια διοίκηση και άμυνα (103.677, ποσοστό 5,77%), οι κατασκευές (83.719, ποσοστό 4,66%) κ.α. Ετσι, ο μεγαλύτερος αριθμός ασφαλισμένων στις κοινές επιχειρήσεις, είναι «υπάλληλοι γραφείου», με ποσοστό 25,78% (463.546 άτομα) ακολουθούμενοι από τους πωλητές (374.002 και ποσοστό 20,80%), τους ανειδίκευτους εργάτες (307.924, ποσοστό 17,12%). Η μέση ηλικία του συνόλου των ασφαλισμένων είναι τα 39,26 έτη, στα οικοδομικοτεχνικά έργα είναι τα 44,04 και στις κοινές επιχειρήσεις τα 39,15 έτη (μέση ηλικία ανδρών 39,95 και γυναικών 38,24).

Στο σύνολο των επιχειρήσεων, 21,45% των ασφαλισμένων είναι έως 29 ετών και 54,40% είναι έως 39 ετών, στις κοινές επιχειρήσεις 21,78% των ασφαλισμένων είναι έως 29 ετών και 54,85% είναι έως 39 και στα οικοδομικοτεχνικά έργα τα αντίστοιχα ποσοστά 7,48% και 34,95% όπως αναφέρει η Ημερησία. Επίσης 74,39% του συνόλου των ασφαλισμένων είναι ηλικίας 25 έως 49 ετών, στις κοινές επιχειρήσεις 75,52% και στα οικοδομικοτεχνικά έργα 68,85%. Τέλος στο σύνολο των επιχειρήσεων, 16,46% των ασφαλισμένων είναι από 50 έως 64 ετών, στις κοινές επιχειρήσεις 16,19% και στα οικοδομικοτεχνικά έργα 27,98%.

πηγη: enikonomia.gr