Δέκα χρόνια από την εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα το διεθνές συνέδριο Πολιτικής Οικονομίας (ICOPEC 2018), με τίτλο «Δέκα χρόνια μετά τη Μεγάλη ύφεση: Η Ορθόδοξη απέναντι στην Ετερόδοξη Οικονομική» και συμμετοχή 80 και πλέον ελλήνων και ξένων πανεπιστημιακών. Με την ευκαιρία του συνεδρίου συνομιλήσαμε με τον πρόεδρο της Επιστημονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονομίας (ΕΕΠΟ) και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σταύρο Μαυρουδέα.

Συνέντευξη στον Γιάννη Ελαφρό

Ο μαρξισμός έχει πλήρως περιθωριοποιηθεί ενώ, στις δυτικές εκδοχές του, πολλά ρεύματά του έχουν καταντήσει πτωχοί συγγενείς του μετα-κεϊνσιανισμού

Δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της καπιταλιστικής κρίσης, ποια είναι τα αίτιά της;

Η παγκόσμια κρίση του 2008, σε αντίθεση με τις μυωπικές –και βολικές για το σύστημα– απλοϊκότητες τόσο των ορθόδοξων (νεοφιλελεύθερων και νεοκεϋνσιανών) όσο και των ετερόδοξων (κεϋνσιανών) ερμηνειών δεν είναι απλά μία χρηματοπιστωτική κρίση. Δεν οφείλεται δηλαδή απλά στην απορρύθμιση και διόγκωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ή πιο απλοϊκά στα golden boys του. Αντίθετα έχει βαθιές ρίζες στη δομή του συστήματος που εκδηλώθηκαν –όπως πολύ εύστοχα υποδεικνύει ο μαρξισμός – με την πτωτική τάση της κερδοφορίας του (και την συνακόλουθη υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου). Η τελευταία ετεροχρονίσθηκε μέσω της υπερανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Όμως τελικά η σκληρή πραγματικότητα της πραγματικής οικονομίας όχι μόνο ανακάλεσε στην τάξη την υπερανάπτυξη μέσω πλασματικού κεφαλαίου, αλλά έκανε και την κρίση πολύ πιο έντονη, ακριβώς γιατί προηγήθηκε η χρηματοπιστωτική υπερεπέκταση.

Που βρισκόμαστε σήμερα;

Το σύστημα σήμερα έχει κατορθώσει να βγει από την ύφεση, αλλά δεν έχει επιλύσει τα δομικά της αίτια. Η έξοδος από την ύφεση έγινε επίπονα και με καθυστέρηση (και μάλιστα ακολουθήθηκε από μία δεύτερη «βουτιά») μέσω της δημοσιονομικής επέκτασης και της νομισματικής χαλάρωσης (δηλαδή την πλήρη άρνηση των νεοφιλελεύθερων συνταγών), τη ραγδαία αύξηση της εκμετάλλευσης της εργασίας (μέσω μειώσεων μισθών, αύξησης του απλήρωτου χρόνου εργασίας κλπ. που αύξησαν το ποσοστό εκμετάλλευσης) και της μετακίνησης δραστηριοτήτων σε περιοχές του συστήματος με μεγαλύτερη κερδοφορία (π.χ. νεοαναδυόμενες οικονομίες). Όμως η υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου (που γεννά την φθίνουσα κερδοφορία) παραμένει, καθώς το σύστημα «πλήγωσε» μεν την εργατική τάξη αλλά απέφυγε να «πληγώσει» επαρκώς τον εαυτό του: να αποδεχθεί τόσες πολλές χρεοκοπίες επιχειρήσεων όσες είναι απαραίτητες για να ξεπεραστεί η υπερσυσσώρευση κεφαλαίου. Επιπλέον, συνεχίζει σήμερα να υπεκφεύγει το πρόβλημα επιδιδόμενο ξανά στην χρηματοπιστωτική επέκταση (εκτίναξη τόσο του δημοσιονομικού όσο και του επιχειρηματικού χρέους, χρηματιστηριακή άνοδος). Γι’ αυτό ενεδρεύει συνεχώς –και οι πιο προβληματισμένοι συστημικοί κύκλοι φοβούνται διακαώς– μία επιστροφή της κρίσης.

Όπως σημειώνετε και στο συνέδριό σας μετά από τις μεγάλες κρίσεις καταγραφόταν ιστορικά μια αλλαγή του αστικού θεωρητικού – οικονομικού μοντέλου, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα. Γιατί;

Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον παράδοξο που το συνέδριο της ICOPEC εύστοχα έχει σαν κεντρικό θέμα του. Κατά την γνώμη μου η συνεχιζόμενη κυριαρχία των ορθόδοξων προσεγγίσεων βασίζεται στις αδυναμίες των αντιπάλων τους, όσον αφορά τόσο τον προσδιορισμό του στόχου όσο και τις εναλλακτικές. Οι ετερόδοξες προσεγγίσεις στοχοποιούν ένα μυθικό νεοφιλελευθερισμό και παραγνωρίζουν εθελοτυφλώντας ότι η σύγχρονη ορθοδοξία είναι ένα μίγμα ήπιου νεοφιλελευθερισμού και συντηρητικού νεοκεϊνσιανισμού. Η αδυναμία αυτή προκύπτει γιατί οι ετερόδοξες προσεγγίσεις κυριαρχούνται από κεϊνσιανές και μετα-κεϊνσιανές αντιλήψεις με υπαρκτούς δεσμούς με τον νεοκεϊνσιανισμό και με μοναδική φιλοδοξία την μεταρρύθμιση του συστήματος. Αντίθετα, ο μαρξισμός έχει πλήρως περιθωριοποιηθεί ενώ, στις δυτικές εκδοχές του, πολλά ρεύματά του έχουν καταντήσει πτωχοί συγγενείς του μετα-κεϊνσιανισμού. Αυτό οδηγεί την ετεροδοξία να μην μπορεί να βασισθεί πάνω στον κόσμο της εργασίας και να αποτελεί έναν αδύναμο επαίτη του συστήματος.

Η όξυνση του καπιταλιστικού ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα δεν αποτελεί μια τροποποίηση της απάντησης του κεφαλαίου, και πολύ επικίνδυνη μάλιστα, καθώς οδηγεί σε απειλή πολέμων και ανάπτυξη του εθνικισμού και του νεοφασισμού;

Κάθε μεγάλη κρίση συμπορεύεται με την έκρηξη των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Στην προκείμενη περίπτωση ο παγκόσμιος ηγεμόνας, οι ΗΠΑ, δοκιμάζουν να θωρακίσουν την κυριαρχία τους μεταφέροντας μέρος των δικών τους προβλημάτων στους υποδεέστερους τους και «κονταίνοντας» τους επίδοξους αντικαταστάτες τους. Εκτιμούν ορθά ότι η «παγκοσμιοποίηση», δηλαδή η ασύδοτη κίνηση ιδιαίτερα των δυτικών κεφαλαίων ανά τον κόσμο, εξάντλησε τα οφέλη της και επιπλέον δημιούργησε επικίνδυνους ανταγωνιστές, κυρίως την Κίνα. Συνεπώς, επιστρέφουν στον «οικονομικό εθνικισμό» και στις μονομερείς ενέργειες. Ταυτόχρονα, αυθόρμητα αλλά και σχεδιασμένα, το σύστημα γεννά την ακροδεξιά και τον φασισμό τόσο σαν φόβητρο για την Αριστερά και το εργατικό κίνημα όσο και σαν μέσο διεξαγωγής των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Φυσικά όλα αυτά φέρνουν τον κίνδυνο του πολέμου (του γόρδιου τρόπου επίλυσης των καπιταλιστικών αντιφάσεων) πολύ πιο κοντά.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δοκιμάζεται συνεχώς από τριγμούς. Που βαδίζει;

Η ΕΕ είναι ο ξεπεσμένος αριστοκράτης που καμώνεται τον άρχοντα. Έχει ήδη υποβαθμισθεί δραματικά σε σχέση τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Κίνα. Προβάλλει τον εαυτό της σαν επίδοξο παγκόσμιο ηγεμόνα, ενώ δεν είναι παρά ένα δευτεροκλασάτο πιόνι που κινδυνεύει να αποτελέσει αντικείμενο παζαριού μεταξύ των μεγάλων παικτών (ιδιαίτερα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας). Στο εσωτερικό της βαθαίνει τις αντιλαϊκές αλλαγές, ενισχύεται η ακροδεξιά αλλά ταυτόχρονα σπαράσσεται από διακρατικούς ανταγωνισμούς, καθώς πολλά κράτη-μέλη «αλληθωρίζουν» προς ανταγωνιστές της. Έτσι η ιδιόμορφη προσπάθεια εμβάθυνσης της από τον ασταθή Γερμανο-Γαλλικό άξονα (πολιτική ενοποίηση και κεντρικός οικονομικός έλεγχος αλλά χωρίς μοίρασμα των προβλημάτων) συγκρούεται με τις αποκλίνουσες τάσεις και την άσχημη οικονομική κατάσταση πολλών οικονομιών, που διεκδικούν είτε μέρος των κερδών του Γερμανού ηγεμόνα είτε/και αυτονομία οικονομικής πολιτικής.

Σε αυτό το φόντο η κυβέρνηση περηφανεύεται για το τέλος των μνημονίων και την έξοδο στις αγορές. Έρχεται η ανάπτυξη;

Ο ελληνικός καπιταλισμός έχει καταντήσει ένας από τους επαίτες της ευρωπαϊκής ιμπεριαλιστικής ενοποίησης. Η ευρωπαϊκή Μεγάλη Ιδέα του (περί παντρέματος με τους ηγεμονικούς Δυτικούς καπιταλισμούς) οδήγησε στην υποβάθμιση του στην διεθνή ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Φυσικά αυτό το πλήρωσε κυρίως ο ελληνικός λαός καθώς οι μεγάλοι καπιταλιστές είναι σχετικά αλώβητοι. Αυτός ο επαίτης είναι πάντα ασταθής (καθώς το μνημονιακό πρόγραμμα έχει αποτύχει παταγωδώς) και ταυτόχρονα υπό μόνιμη εποπτεία από τους ξένους πάτρωνες του. Η ελληνική αστική τάξη είναι ίσως στην ιστορικά χειρότερη περίοδο της καθώς οι δυνατότητες αλλά και η βούληση της να κινηθεί αυτόνομα είναι ανύπαρκτες. Η ανάπτυξη είναι αναιμική και ασταθής, ενώ ο κίνδυνος της κρίσης και της χρεοκοπίας παραμένει. Οι πανηγυρισμοί της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι μόνο για τα πανηγύρια.

ΠΗΓΗ: prin.gr

Σε συνομιλίες με την ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται το αμερικανικό Πεντάγωνο με θέμα την επέκταση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και επιχειρήσεων των ΗΠΑ σε ελληνικά εδάφη, αναφέρει η Wall Street Journal.

Επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους η εφημερίδα αναφέρει ότι οι συνομιλίες περιλαμβάνουν και τη χρήση περισσότερων αεροπορικών και ναυτικών βάσεων, σηματοδοτώντας πιθανή κίνηση προς την ανατολική Μεσόγειο εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με την Τουρκία.

«Υπάρχουν τόσο γεωοπολιτικοί όσο και γεωγραφικοί παράγοντες που καθιστούν την Ελλάδα ελκυστική περιοχή για τον αμερικανικό στρατό»,ανέφεραν οι αξιωματούχοι. «Από πολιτικής απόψεως οι σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας βρίσκονται σε εξαιρετικό σημείο και τα δύο κράτη ανησυχούν για τον εταίρο του ΝΑΤΟ, την Τουρκία.

Το άρθρο αναφέρει ότι η χώρα μας βρίσκεται γεωγραφικά «σε ιδανικό σημείο για ετήσια εκπαίδευση πτήσεων και φιλοξενεί τόσο ελληνικές βάσεις όσο και αυτές του ΝΑΤΟ».

«Ίσως το πιο σημαντικό για τις ΗΠΑ είναι πως, τόσο η τρέχουσα ελληνική κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση είναι δεκτικοί, όπως ανέφεραν αξιωματούχοι των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια επίσκεψης που πραγματοποίησαν τις τελευταίες ημέρες. Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι βλέπουν μια ευκαιρία για αυξημένη χρήση των ελληνικών εγκαταστάσεων και για τη εγκατάσταση περισσότερων στρατευμάτων σε προσωρινή βάση».

Ωστόσο, ο Στρατηγός Κέρτις Σκραπαρότι, Ανώτατος Διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, που έχει τεθεί επικεφαλής της συζήτησης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν εξετάζει την ανάπτυξη στρατευμάτων ή στρατιωτικού εξοπλισμού σε μόνιμη βάση στην Ελλάδα.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ Τζόζεφ Ντάνφορντ δήλωσε στους δημοσιογράφους στην Αθήνα ότι Έλληνες αξιωματούχοι εξετάζουν την διεύρυνση της πρόσβασης των ΗΠΑ σε περισσότερες στρατιωτικές βάσεις.

«Η γεωγραφία της Ελλάδας και οι ευκαιρίες εδώ είναι αρκετά σημαντικές», είπε ο Ντάνφορντ, αναφέροντας την εγγύτητα της Ελλάδας στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Συρία και τη Βόρεια Αφρική.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές της WSJ,  οι συνομιλίες είναι προκαταρκτικές και δεν περιλαμβάνουν προτάσεις για μόνιμη στάθμευση στρατευμάτων ή εξοπλισμού.

«Ενώ η Ελλάδα προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, η αυξημένη χρήση των ελληνικών πόρων δεν αποσκοπεί στην αντικατάσταση ή αντιστάθμιση των επιχειρήσεων των Η.Π.Α. στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ στην Τουρκία»,αναφέρει το δημοσίευμα.

Στο δημοσίευμα γίνεται επίσης αναφορά σε πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πάνου Καμμένου, ο οποίος από τη Θεσσαλονίκη «εξήρε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις». «Θα προχωρήσουμε μαζί στο μέλλον»,  είπε προσθέτοντας ότι «η αμυντική συνεργασία επεκτείνεται και αυτό βοηθά την Ελλάδα να καταστεί στρατηγικός εταίρος στην Μεσόγειο».

Αμερικανική βάση στην Κάρπαθο – Προσγειώνονται τα F22 στην Ελλάδα μαζί με Patriot

Οι Αμερικανοί αδειάζουν την βάση του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία και ετοιμάζονται για πολεμική εγκατάσταση μαμούθ στην Ελλάδα.

«Καλούμε όποιον νιώθει την ευθύνη να σταθεί μαζί μας και απέναντί τους»: η οικογένεια και οι φίλοι του, πέντε χρόνια από εκείνη τη νύχτα που «ο Παύλος στάθηκε όρθιος και κοίταξε “το Τέρας” στα μάτια», όπως γράφουν, καλούν το Σάββατο στη συναυλία στον νέο χώρο των Λιπασμάτων του Δήμου Κερατσινίου – Δραπετσώνας και την Τρίτη στην αντιφασιστική πορεία από το Κερατσίνι προς τα γραφεία των νεοναζί στον Πειραιά.

«Στεκόμαστε ακόμα εδώ, ακλόνητοι, απέναντι στους χρυσαυγίτες δολοφόνους, που προσπαθούν απεγνωσμένα να αποδείξουν ότι είναι ένα δήθεν “νόμιμο” πολιτικό κόμμα και όχι μια νεοναζιστική οργάνωση με μόνο στόχο να κατασπαράξει όποιον φαντασιώνεται ως εχθρό της», σημειώνουν η οικογένεια και οι φίλοι του Παύλου.

Η πορεία έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αφού, όπως τονίζει η οικογένεια Φύσσα, «η κοινωνία του Πειραιά, του Κερατσινίου, της Νίκαιας, του Κορυδαλλού, του Περάματος λειτούργησε και λειτουργεί σαν δοκιμαστικός σωλήνας για το πείραμα του μοντέρνου εκφασισμού από τους νεοναζί και τους υποστηρικτές τους, που πλέον εστίασαν όλες τους τις δυνάμεις για να κρατηθούν τόσο στον δρόμο όσο και εκλογικά».

Τα περισσότερα γραφεία της Χρυσής Αυγής ανά την επικράτεια είναι κλειστά εξαιτίας της δράσης των αντιφασιστών και υπό το βάρος των αποκαλύψεων στο δικαστήριο.

Ο Πειραιάς όμως αποτελεί το τελευταίο τους προπύργιο: «Είναι μια τοπική που στεγάζει τον διαλυμένο πυρήνα της Νίκαιας, που δολοφόνησε τον Παύλο εκείνο το βράδυ, αλλά και των γύρω περιοχών που στερούνται γραφείων. Σήμερα είναι για εμάς μια ευκαιρία να τους υπενθυμίσουμε την αυτονόητη θέση μας: ότι θα παλέψουμε ώς το τέλος για να μην παραδοθεί η γειτονιά του Παύλου στους δολοφόνους του. Δεν θα τους επιτρέψουμε να αλωνίζουν στις γειτονιές που μεγαλώνουν τα παιδιά μας, ποτίζοντας την ψυχή τους με τυφλό μίσος. Η καταδίκη των νεοναζί στον δρόμο πρέπει να υποδεχτεί την τυπική καταδίκη από τη δικαιοσύνη, που οφείλει να είναι βαριά και συνολική».

Στη Β’ Πειραιά

«Το κράτος και οι κυβερνήσεις, αφού επί δεκαετίες εξέθρεψαν τη Χ.Α., τώρα της επιτρέπουν να λειτουργεί απροκάλυπτα ως μήτρα των ακροδεξιών ομάδων, πράγμα που φαίνεται να βολεύει εκτός από τους φασίστες και την αστυνομία. Παρ’ όλα αυτά, έρχονται συνεχώς αντιμέτωποι με τις οργανωμένες αντιφασιστικές δυνάμεις στις γειτονιές, που δεν τους επιτρέπουν να διεκδικούν δημόσιο χώρο και λόγο», σημειώνουν και η οικογένεια και οι φίλοι του Φύσσα, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικής σημασίας απάντηση που δίνεται σε κάθε γειτονιά απέναντι στη φασιστική βία.

Ο Γιάννης ήταν αδερφικός φίλος του Φύσσα. Αυτές τις μέρες, όπως όλοι οι φίλοι και η οικογένειά του Παύλου, εργάζονται ακατάπαυστα για τη συναυλία και την αντιφασιστική πορεία.

Πώς είναι τα πράγματα στις γειτονιές του Παύλου, πέντε χρόνια μετά την άνανδρη και στυγερή δολοφονία του από τους νεοναζί, ρωτήσαμε τον Γιάννη.

«Οι φασίστες ήθελαν να αποκτήσουν κοινωνική γείωση στις γειτονιές πολύ καιρό πριν από τη δολοφονία του Παύλου. Εδώ, στη Β’ Πειραιά, ζουν άνθρωποι που το κράτος τούς έχει εγκαταλείψει τα χρόνια της κρίσης και πίστεψαν στο τάχα κοινωνικό πρόσωπο της Χρυσής Αυγής. Αγνοούσαν τον πραγματικό χαρακτήρα της εγκληματικής οργάνωσης, νόμιζαν ότι πρόκειται για ένα αντισυστημικό κόμμα. Με τη δολοφονία του Παύλου έπεσε φως παντού, μαθεύτηκαν όλα, δεν υπήρχε πια καμία δικαιολογία για κανέναν. Ολοι έπρεπε να πάρουν θέση: ή με τον θύτη ή με το θύμα. Τώρα πια τα πράγματα έχουν αλλάξει σε σχέση με το 2013: η Χρυσή Αυγή δεν έχει πια την απήχηση που είχε, τα ποσοστά της έχουν πέσει. Εχει συμβάλει σε αυτό η δίκη με τα όσα αποκαλύφθηκαν εκεί. Οι γειτονιές μας οχυρώθηκαν αντιφασιστικά και πολύς κόσμος μπήκε στο κίνημα. Στον Πειραιά βοηθά η ύπαρξη της Φαβέλας».

Η πορεία στον τόπο όπου δολοφονήθηκε ο Παύλος έχει για τους ανθρώπους της περιοχής πολύ μεγάλο νόημα. «Τους αγγίζει όλους, από τον μεγαλύτερο μέχρι τον μικρότερο, από πιτσιρίκια μέχρι παππούδες που βγαίνουν στα μπαλκόνια και μαμάδες με τα μωρά τους», μας λέει ο Γιάννης. «Αυτές τις μέρες πάμε να αποδείξουμε στο Τέρας πως όχι μόνο δεν φοβόμαστε, αλλά αυτό πρέπει να μας φοβάται».

Η πορεία της Τρίτης

Θα ξεκινήσει στις 5.30 από την οδό Παύλου Φύσσα 60 στο Κερατσίνι.

Καλούν: Αντιφασιστικός Συντονισμός Αθήνας - Πειραιά, Αντιφασιστική πρωτοβουλία Περάματος, Βοτανικός Κήπος Πετρούπολης, Εργατική λέσχη Κερατσινίου - Δραπετσώνας, Ελεύθερος κοινωνικός χώρος Nosotros, Antinazi zone, Κοινωνικό πολιτιστικό κέντρο Βύρωνα, οι καταλήψεις στέγης Νοταρά 26 και 5ο Λύκειο Αθηνών, η Κίνηση Απελάστε τον Ρατσισμό, ΠΕΝΕΝ, Χώρος στέγασης προσφύγων City Plaza, Στέκι Μεταναστών, Σχολείο Μεταναστών Τα πίσω θρανία.

Στηρίζουν: Αντιεξουσιαστική Κίνηση Αθήνας, Αριστερή Ριζοσπαστική Κίνηση, Ανασύνθεση - ΟΝΡΑ, Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία Ροσινάντε, Δικτύωση για τη ριζοσπαστική Αριστερά, Δίκτυο για τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα, Ξεκίνημα - διεθνιστική σοσιαλιστική οργάνωση.

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

«Νίξον, Φρέι και Πινοτσέτ/ ως τώρα, ως τούτο τον πικρό/ μήνα Σεπτέμβρη του 1973,/ με τον Μπορνταμπέρι, τον Γκαρατσάτσου και τον Μπαντζέρ,/ ύαινες αχόρταγες, τρωκτικά,/ σιγοτρώνε τα λάβαρα,/ τα καταχτημένα με τόσο αίμα, με τόση φωτιά,/ στα τσιφλίκια ποδοπατημένα,/ διαβολικοί δραγουμιστές,/ σατράπες, μύριες φορές πουλημένοι,/ ξεπουλητάδες βαλτοί/ από τους λύκους της Νέας Υόρκης…/ πεινασμένες για δολάρια μηχανές,/ σημαδεμένοι από τα θύματα/ των λαών που θυσιάσατε,/ εκπορνευμένοι μικροπωλητές/ ψωμιού και αέρα αμερικάνικου,/ εγκληματικοί βούρκοι, συμμορίες/ από μαστρωπούς μπόσηδες/ δίχως άλλο νόμο απ’ τα βασανιστήρια/ και την πείνα που μαστιγώνει τους λαούς…»

(Πάμπλο Νερούδα – «Σατράπες»)

   Σήμερα συμπληρώνονται 45 χρόνια από την εκδήλωση ενός από τα πιο αιμοσταγή φασιστικά πραξικοπήματα στην Ιστορία. Το πραξικόπημα στη Χιλή στις 11 Σεπτέμβρη 1973. Ήταν η απαρχή της πολύχρονης υπαγωγής της χώρας σε ένα από τα στυγνότερα φασιστικά καθεστώτα που επέβαλαν μέσα στον 20ό αιώνα το κεφάλαιο και οι πολυεθνικές για τη διατήρηση της εξουσίας τους. 

   Στις 11 Σεπτέμβρη 1973, με τη δολοφονία του εκλεγμένου Προέδρου Αλιέντε και την ανατροπή της κυβέρνησης Λαϊκής Ενότητας, οι Αμερικανοί εγκατέστησαν τοποτηρητή τους στη Χιλή το κτηνώδες ανδρείκελό τους, τον δικτάτορα Πινοσέτ.

   Από την ημέρα εκείνη και με την επικράτηση των χουντικών, ξεκινά ένα τρομακτικό πογκρόμ. Χιλιάδες κομμουνιστές, αριστεροί και δημοκράτες οδηγούνται στο Εθνικό Στάδιο του Σαντιάγκο, εκατοντάδες δολοφονούνται ύστερα από φρικτά βασανιστήρια.

   Για περίπου ένα μήνα, οι εργάτες καθαριότητας ανακαλύπτουν στους δρόμους του Σαντιάγκο πτώματα δολοφονημένων με ρυθμό 250 – 300 την ημέρα…

http://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2017/09/CHILI-1-300x170.jpg 300w" data-lazy-sizes="(max-width: 676px) 100vw, 676px" width="676" height="383">

 Το πραξικόπημα στη Χιλή ήταν η αναγκαία προϋπόθεση για τη μετατροπή της χώρας σε ένα πεδίο εφαρμογής του πιο στυγνού νεοφιλελευθερισμού. Η χώρα χρησιμοποιήθηκε σε «πεδίο μελέτης» για τις «συνταγές» του Μίλτος Φρίντμαν και σε πειραματόζωο των «φαρμάκων» του ΔΝΤ.

   Προ χούντας, το 1973, η ανεργία στη Χιλή ήταν 4,3%. Πέφτοντας – υπό τα τανκς της χούντας – στην αγκαλιά του ΔΝΤ, τα αποτελέσματα (περιγράφονται αναλυτικά από τον Γιώργη Μέρμηγκα, «Ελευθεροτυπία», 21/5/2001) ήταν τα εξής:  

• Το 1988, μετά από 15 χρόνια «εκσυγχρονισμού» και αναδιοργάνωσης του χρέους, η ανεργία είχε φτάσει στο 30%, οι μισθοί είχαν μειωθεί 40%, το 45% των κατοίκων της χώρας ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας, το 74% του μισθού έφτανε μόνο για την αγορά ψωμιού! 
• Καταργήθηκαν οι ελάχιστοι μισθοί.
• Ιδιωτικοποιήθηκε ολόκληρο το σύστημα συνταξιοδότησης.
• Καταργήθηκαν όλοι οι φόροι περιουσίας καθώς και οι φόροι επί των κερδών.
• Μειώθηκε δραστικά, με απολύσεις, η απασχόληση στο Δημόσιο.
• Ιδιωτικοποιήθηκαν 219 κρατικές βιομηχανίες και 66 κρατικές τράπεζες που τις «άρπαξαν» αμέσως σε τιμές 40% χαμηλότερες της πραγματικής τους αξίας τα κερδοσκοπικά κυκλώματα των διεθνών Οίκων που είχαν στήσει ένα ξέφρενο πανηγύρι με το καθεστώς Πινοσέτ.
• Στη διετία 1982-83 το ΑΕΠ στη Χιλή μειώθηκε κατά 19%, οι βιομηχανίες έκλεισαν, οι συντάξεις δεν είχαν πια αξία και το νόμισμα κατρακύλησε.
• Τα πλούτη του 10% των πλουσιότερων Χιλιανών είχαν αυξηθεί κατά 83%.
• Ακόμα και το 2007 στη λίστα του ΟΗΕ η Χιλή κατατασσόταν στην 8η θέση μεταξύ 123 χωρών με τη μεγαλύτερη ανισότητα παγκοσμίως. 

Το 2005, ένα χρόνο πριν το θάνατό του, το Ανώτατο Δικαστήριο της Χιλής αθώωσε τον Πινοσέτ για τις μαζικές δολοφονίες και τα βασανιστήρια κατά τη 17χρονη χούντα του…

Μετά την πτώση της χούντας, ήρθαν και δημόσια στο φως μέσα από επίσημα στοιχεία και έγγραφα όλα τα στοιχεία για την – υπό την καθοδήγηση του Κίσινγκερ – πρωταγωνιστική εμπλοκή των ΗΠΑ στο έγκλημα. Στα στοιχεία αυτά στηρίχτηκε το Ανώτατο Δικαστήριο της Χιλής, για να ζητήσει πριν από μερικά χρόνια την προσαγωγή του Κίσινγκερ ως κυρίως υπευθύνου για το πραξικόπημα. Η προσαγωγή δεν έγινε ποτέ…

   Mε αφορμή την 40^η επέτειο του πραξικοπήματος, στο Σαντιάγκο χιλιάδες άνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους κρατώντας φωτογραφίες των θυμάτων του καθεστώτος του Πινοσέτ. Οι διαδηλωτές χτυπήθηκαν από τις δυνάμεις της αστυνομίας… Ανάμεσα στα άλλα ζητούσαν την τιμωρία των ενόχων αφού από το 1990, μετά την πτώση της χούντας, περίπου 1.300 υποθέσεις αγνοουμένων παραμένουν ανοιχτές, με τις αρχές να μη δίνουν κανένα στοιχείο…

   Ελάχιστος είναι ο αριθμός των εγκληματιών του φασιστικού καθεστώτος που τιμωρήθηκαν για τα εγκλήματά τους. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Ντιέγο Πορτάλες, συνολικά μόλις 76 στελέχη της δικτατορίας καταδικάσθηκαν για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και 67 εξ αυτών οδηγήθηκαν στη φυλακή. Ακόμα και σήμερα περίπου 350 μηνύσεις που αφορούν 700 στελέχη της δικτατορίας δεν έχουν λάβει καν το δρόμο προς την «ανεξάρτητη» Δικαιοσύνη…

   Ο επίσημος αριθμός νεκρών και εξαφανισθέντων ανέρχεται σε 3.065. Τα θύματα της 17χρονης δικτατορίας του Πινοσέτ στη Χιλή, οι φυλακισθέντες και οι βασανισθέντες, ξεπερνούν συνολικά τις 40.000, σύμφωνα με την εξεταστική επιτροπή που φτιάχτηκε γι’ αυτόν ειδικά το λόγο στο Σαντιάγκο. Το 2005, ένα χρόνο πριν το θάνατό του, το Ανώτατο Δικαστήριο της Χιλής αθώωσε τον Πινοσέτ για τις μαζικές δολοφονίες και βασανιστήρια των πολιτικών του αντιπάλων…

http://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2017/09/xilh-2-300x267.jpg 300w" data-lazy-sizes="(max-width: 555px) 100vw, 555px" width="555" height="494">

   Η 11η Σεπτέμβρη του 1973 στη Χιλή, ο τιμημένος και ηρωικός αγώνας του λαού της, η θυσία, η αυτοθυσία, ο σφαγιασμός των υπερασπιστών της δημοκρατίας και της κοινωνικής απελευθέρωσης από τον ιμπεριαλισμό και τις μαριονέτες του, αποτελεί διαρκή υπόμνηση ενός βασικού συμπεράσματος που όσες φορές «ξεχάστηκε», οι λαοί το πλήρωσαν ακριβά:

   Αν η επιλογή σου είναι να διαχειριστείς και όχι να ανατρέψεις, αν η επιλογή σου είναι να διατηρήσεις τις υπάρχουσες κρατικές δομές και όχι να τις διαλύσεις, να τις «τσακίσεις» κατά την ορολογία του Λένιν στο «Κράτος κι Επανάσταση», αν η επιλογή σου είναι η συνδιαλλαγή μαζί τους και όχι ο εκ βάθρων μετασχηματισμός τους, τότε – όσες καλές προθέσεις κι αν έχεις – αυτές οι κρατικές δομές, που φτιάχτηκαν για να εκμεταλλεύονται και όχι για να υπηρετούν το λαό, δεν θα μείνουν άπραγες. Θα στραφούν εναντίον των συμφερόντων του λαού. Και την εξουσία που συνεχίζουν να διατηρούν θα την στρέψουν με τον πιο βάρβαρο τρόπο πάνω στην κοινωνία.

   «(…) ιδίως η Κομμούνα – έγραφαν οι Μαρξ και Ένγκελς ήδη από το 1872 στον πρόλογο του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος» – απέδειξε ότι δεν μπορεί «η εργατική τάξη να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να τη βάλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς»». Η Χιλή,ο λαός της και ο ίδιος ο ηρωικός Πρόεδρος Αλιέντε, που είδαν το στρατό του καπιταλιστικού κράτους υπό το ανδρείκελο των ΗΠΑ, τον Πινοσέτ, να ρημάζει τη δημοκρατία και να επιβάλλει τον τρόμο και το έγκλημα, πλήρωσαν με το αίμα τους την «αμέλεια» αυτής της βασικής διαπίστωσης.

   Παγκόσμιο και διαχρονικό σύμβολο λεβεντιάς, αυτοθυσίας και αξιοπρέπειας είναι τόσο οι εικόνες του θρυλικού Προέδρου Αλιέντε να υπερασπίζεται με το όπλο στο χέρι το προεδρικό μέγαρο της Χιλής από τους πραξικοπηματίες λίγο πριν τον τραγικό του θάνατο όσο και ο τελευταίος του λόγος προς το λαό της Χιλής που εκφωνήθηκε εν μέσω των βομβαρδισμών του γραφείου του. 

http://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2017/09/aliede-salv-300x134.jpg 300w" data-lazy-sizes="(max-width: 656px) 100vw, 656px" width="656" height="293">

O τελευταίος λόγος του Αλιέντε

   «Σίγουρα αυτή θα είναι η τελευταία ευκαιρία για μένα να απευθυνθώ σε εσάς. Η Πολεμική Αεροπορία έχει βομβαρδίσει τις κεραίες των Radio Portales και Radio Corporación. Οι λέξεις μου δεν έχουν πικρία αλλά απογοήτευση. Είθε να έρθει μια ηθική τιμωρία για εκείνους που έχουν προδώσει τον όρκο τους: Στρατιώτες της Χιλής, οι δικαιούχοι αρχιστράτηγοι, ο Ναύαρχος Μερίνο, ο οποίος έχει αυτοανακηρυχθεί ο ίδιος διοικητής του ναυτικού, και ο κ. Μεντόζα, ο οποίος επαίσχυντα μόλις χθες ορκίσθηκε πίστη και αφοσίωση στην κυβέρνηση, και ο οποίος έχει επίσης αυτοανακηρυχθεί αρχηγός της Carabineros [παραστρατιωτικής αστυνομίας].

    Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, το μόνο πράγμα που απομένει για μένα είναι να πω στους εργάτες: δεν πρόκειται να παραιτηθώ! Ευρισκόμενος σε μια ιστορική μετάβαση, θα πληρώσω την πίστη του λαού με τη ζωή μου. Και τους λέω ότι είμαι βέβαιος ότι οι σπόροι που έχουμε φυτέψει στην καλή συνείδηση των χιλιάδων και χιλιάδων Χιλιανών δεν θα μείνουν συρρικνωμένοι για πάντα.

   Έχουν δύναμη και θα είναι σε θέση να μας εξουσιάζουν, αλλά οι κοινωνικές διεργασίες δεν μπορεί να εμποδιστούν ούτε από το έγκλημα, ούτε από τη δύναμη.Η ιστορία είναι δική μας, και οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία.

   Εργάτες της χώρας μου: Θέλω να σας ευχαριστήσω για την αφοσίωση που είχατε πάντα, την εμπιστοσύνη που εναποθέσατε σε έναν άνθρωπο που ήταν μόνο ένας διερμηνέας της μεγάλης λαχτάρας για τη δικαιοσύνη, ο οποίος έδωσε το λόγο του ότι θα σεβαστεί το Σύνταγμα και το νόμο και έκανε ακριβώς αυτό.

   Σε αυτή την καθοριστική στιγμή, την τελευταία στιγμή που μπορώ ακόμα να απευθύνομαι σε εσάς, σας εύχομαι να επωφεληθείτε από το μάθημα: το ξένο κεφάλαιο, ο ιμπεριαλισμός, σε συνδυασμό με την αντίδραση, δημιούργησαν το κλίμα στο οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις έσπασαν την παράδοσή τους, την παράδοση που διδάχθηκαν από το στρατηγό Schneider και επιβεβαίωσαν με τον διοικητή Araya, θύματα του ίδιου κοινωνικού τομέα που σήμερα ελπίζει, με την ξένη βοήθεια, να κατακτήσει εκ νέου τη δύναμη να συνεχίσουν να υπερασπίζονται τα κέρδη τους και τα προνόμιά τους.

   Απευθύνομαι σε εσάς, πάνω απ ‘όλα, τη σεμνή γυναίκα του τόπου μας, την Campesina που πίστεψε σε εμάς, τη μητέρα που γνώριζε την ανησυχία μας για τα παιδιά. Απευθύνομαι στους επαγγελματίες της Χιλής, τους πατριώτες επαγγελματίες που συνέχισαν να δουλεύουν εναντίον της στάσης που υποστηρίζεται από επαγγελματικά σωματεία, σωματεία ταξικά που υπερασπίζονται επίσης τα προνόμια της καπιταλιστικής κοινωνίας.

   Απευθύνομαι στη νεολαία, αυτή που τραγουδούσε και μας έδωσε τη χαρά της και το αγωνιστικό της πνεύμα. Απευθύνομαι στον άντρα της Χιλής, τον εργάτη, τον αγρότη, το διανοούμενο, εκείνον που πρόκειται να διωχθεί, γιατί στη χώρα μας ο φασισμός είναι ήδη παρών εδώ και πολλές ώρες – σε τρομοκρατικές επιθέσεις, σε ανατινάξεις γεφυρών, σε διακοπές σιδηροδρομικών γραμμών, σε καταστροφές αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενόψει της σιωπής όσων είχαν την υποχρέωση να δράσουν. Ήταν υποχρεωμένοι. Η ιστορία θα τους κρίνει.

   Σίγουρα το Radio Magallanes θα σιγήσει, η ηρεμία και μεταλλικό όργανο της φωνής μου δεν θα σας φτάσει. Δεν πειράζει. Θα συνεχίσετε να την ακούτε. Θα είμαι πάντα δίπλα σας. Τουλάχιστον η μνήμη μου θα είναι αυτή ενός άνδρα αξιοπρεπή που στάθηκε πιστός στη χώρα του.

   Οι άνθρωποι πρέπει να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, αλλά δεν πρέπει να θυσιαστούν. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να αφεθούν να καταστραφούν ή να διατρηθούν από σφαίρες, αλλά ούτε και να ταπεινωθούν.

   Εργάτες της χώρας μου, έχω πίστη στη Χιλή και το πεπρωμένο της. Άλλοι άνδρες θα ξεπεράσουν αυτή τη σκοτεινή και πικρή στιγμή προδοσίας που προσπαθεί να επικρατήσει. Να πηγαίνετε προς τα εμπρός γνωρίζοντας ότι, αργά ή γρήγορα, οι μεγάλες λεωφόροι θα ανοίξουν και πάλι και οι ελεύθεροι άνθρωποι θα περπατούν μέσα από αυτές για να χτίσουν μια καλύτερη κοινωνία.

   Ζήτω η Χιλή! Ζήτω ο λαός! Ζήτω οι εργαζόμενοι!

   Αυτά είναι τα τελευταία λόγια μου, και είμαι βέβαιος ότι η θυσία μου δεν θα είναι μάταια, είμαι βέβαιος ότι, τουλάχιστον, θα είναι ένα μάθημα ηθικής που θα τιμωρήσει το κακούργημα, τη δειλία και την προδοσία.

   Σαντιάγο της Χιλής, 11 Σεπτεμβρίου 1973»

πηγη: imerodromos.gr