Ο κ. Δημήτριος Α. Δημητρούλης, Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ μιλά στο ygeiamou για έναν συχνό καρκίνο που αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου σχετιζόμενη με καρκίνο παγκοσμίως

Το πάγκρεας είναι ένα πολύ σημαντικό όργανο, το οποίο εντοπίζεται στο πίσω τμήμα της κοιλιάς και είναι υπεύθυνο για δύο λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού: την διαδικασία της πέψης με την έκκριση διαφόρων ενζύμων που διασπούν τις τροφές και την ρύθμιση του σακχάρου αίματος με την έκκριση της ινσουλίνης. Όπως όλα τα όργανα μπορεί να αποτελέσει εστία ανάπτυξης νεοπλασμάτων με κακοήθη χαρακτηριστικά. Συχνότερο είναι το αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος σε ποσοστό που αγγίζει το 90% και για τον λόγο αυτό ταυτίζεται με τον όρο «καρκίνος παγκρέατος».

Τα τελευταία χρόνια η συχνότητα του παγκρεατικού καρκίνου έχει αυξηθεί με αποτέλεσμα να αποτελεί σε παγκόσμια κλίμακα την τρίτη αιτία θανάτου σχετιζόμενη με καρκίνο. Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως 7,43 νέες περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ μόνο το 2020 απεβίωσαν λόγω καρκίνου παγκρέατος 1904 συνάνθρωποί μας. Φαίνεται να προσβάλλονται ηλικίες άνω των σαράντα ετών με υπεροχή στο ανδρικό φύλο.

Η αιτιολογία της νόσου φαίνεται να είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστη καθώς εμπλέκονται κληρονομικοί και επίκτητοι παράγοντες. Πέρα από τα διάφορα γενετικά σύνδρομα, οι επίκτητοι παράγοντες που σχετίζονται με τον παγκρεατικό καρκίνο είναι το αυξημένο σωματικό βάρος, το κάπνισμα (υπερδιπλάσιος ο κίνδυνος στους καπνιστές), η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ, το ιστορικό χρόνιας παγκρεατίτιδας, το οικογενειακό ιστορικό όπως και η προηγηθείσα ακτινοθεραπεία στην κοιλιακή χώρα. Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να τονισθεί πως εκτός από τους παράγοντες κινδύνου ιδιαίτερη επαγρύπνηση απαιτείται από όλους μας για την έγκαιρη ευαισθητοποίηση σε κάποια πρώιμα συμπτώματα. Ένα από τα συχνά πρώιμα συμπτώματα είναι ο νεοδιαγνωσθείς σακχαρώδης διαβήτης ή η απορρύθμιση του σακχάρου σε έναν γνωστό διαβητικό. Επιπλέον, η αλλαγή της σύστασης και του αριθμού των κενώσεων αποτελεί ένα πρώιμο σύμπτωμα. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν επεισόδια ανεξήγητων διαρροιών, αλλαγή στο χρώμα και στην ποιότητα των κοπράνων λ.χ. έντονη δυσοσμία. Ένας διαρκής και επίμονος πόνος στην κοιλιά, ιδιαιτέρως στην οσφυϊκή χώρα, δυσπεπτικά ενοχλήματα, έλλειψη όρεξης και απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια, κατάθλιψη, φαγούρα στο σώμα μας και ικτερική (κίτρινη) χροιά του δέρματος και του λευκού των ματιών μας αποτελούν σίγουρα συμπτώματα, τα οποία οφείλουμε να αναφέρουμε στον γιατρό μας ώστε να διερευνηθούν.

Η διερεύνηση περιλαμβάνει μια σειρά από αιματολογικές (βασικός έλεγχος καθώς και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις όπως, καρκινικοί και μοριακοί δείκτες) και απεικονιστικές εξετάσεις. Οι τελευταίες περιλαμβάνουν ένα απλό υπερηχογράφημα (U/S), αξονική τομογραφία με πρωτόκολλο παγκρέατος (CT), μαγνητική τομογραφία (MRI) και μαγνητική χολαγγειο-παγρεατογραφία (MRCP). Οι απεικονιστικές αυτές εξετάσεις σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμπληρωθούν και από τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), από ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS) και ενδοσκοπική παλλίνδρομη χολαγγειο-παγκρεατογραφία (ERCP) με λήψη βιοψίας ή κυτταρολογικού εκπλύματος για την ιστολογική ταυτοποίηση της βλάβης.

Η κλινική εικόνα θέτει την υποψία και η εργαστηριακή και απεικονιστική διερεύνηση σε συνδυασμό με την βιοψία θέτουν τη διάγνωση. Και μετά τη διάγνωση τί; Περίπου το 50% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος έχουν μεταστάσεις κατά την στιγμή της διάγνωσης και 30% έχουν τοπικά προχωρημένη νόσο με αποτέλεσμα μόνο ένα ποσοστό περίπου 20% των ασθενών να είναι υποψήφιοι για άμεση χειρουργική επέμβαση κατά την διάγνωσή τους. Για τον λόγο αυτό η θεραπευτική προσέγγιση αυτών των ασθενών έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια με την χημειοθεραπεία να παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς προηγείται της χειρουργικής επέμβασης. Σε αρκετές περιπτώσεις μειώνει το μέγεθος του όγκου και προσφέρει περισσότερες πιθανότητες για ένα επιτυχημένο χειρουργείο. Νέα χημειοθεραπευτικά φάρμακα και σύγχρονες ογκολογικές προσεγγίσεις βελτιώνουν τα αποτελέσματα και σε ασθενείς με μεταστατική νόσο. Πιο στοχευμένες θεραπείες καθώς και ο ρόλος της ανοσοθεραπείας και της ακτινοβολίας αποτελούν αντικείμενο συστηματικής έρευνας με αρκετές και αισιόδοξες εφαρμογές στην κλινική πράξη.

Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί σήμερα τον ακρογωνιαίο λίθο της αντιμετώπισης του παγκρεατικού καρκίνου. Η εξέλιξη των απεικονιστικών τεχνικών μας βοηθά να σχεδιάσουμε με ακρίβεια το χειρουργείο. Η πρόοδος και η ανάπτυξη χειρουργικών μεθόδων για την διενέργεια πολύπλοκων χειρουργικών επεμβάσεων με αγγειακές ανακατασκευές σε συνδυασμό με την κατάλληλη και εξειδικευμένη αναισθησιολογική υποστήριξη συνδράμει να προχωρούμε σε χειρουργική αφαίρεση όγκων που σε παλαιότερες εποχές θεωρούνταν ανεγχείρητοι. Παράλληλα, η χρήση νέων τεχνολογιών κατά την διάρκεια του χειρουργείου μας επιτρέπει να αντιμετωπίζουμε τοπικά προχωρημένους όγκους.

Τέλος, κλινικά πρωτόκολλα σε ασθενείς με μεταστατική νόσο παρέχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουμε ποιοι από τους ασθενείς αυτούς θα ωφεληθούν από ένα χειρουργείο. Και μετά από ένα βαρύ χειρουργείο τί; Μετά από μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις αυτού του τύπου απαιτείται συνεργασία διαφόρων ειδικοτήτων για την κινητική και θρεπτική αποκατάσταση των ασθενών και την επανένταξή τους στην καθημερινότητά τους κατά τον βέλτιστο τρόπο.

Ο καρκίνος του παγκρέατος γίνεται αρκετά συχνός. Η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας μας οπλίζουν με νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η έγκαιρη διάγνωσή του αλλά και η παραπομπή αυτών των ασθενών σε εξειδικευμένα κέντρα μπορεί να δώσει αισιόδοξα μηνύματα για το παρόν και το μέλλον τους.

Πηγή: ygeiamou.gr

«Έκκληση για την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της Μονάδας Τεχνικού Νεφρού (ΜΤΝ) του ΓΝΑΝ με νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό» απευθύνει με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας ο Σύλλογος Εργαζομένων ΓΝ Αγίου Νικολάου.

Όπως σημειώνει, από το Νοέμβριο του 2023 μέχρι σήμερα, ο αριθμός των αιμοκαθαρρόμενων που εξυπηρετούνται από τη ΜΤΝ του νοσοκομείο «έχει σχεδόν διπλασιαστεί», αλλά ωστόσο ο αριθμός των νεφρολόγων (3) και ο αριθμός των νοσηλευτριών (10) παραμένει στάσιμος, δεν έχει γίνει καμία πρόσληψη.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος ζητά (α) «να γίνει πρόσληψη δύο επικουρικών νεφρολόγων και να προχωρήσει η διαδικασία της προκήρυξης μόνιμης θέσης που είναι σε εξέλιξη», καθώς και (β) «να ανοίξει άμεσα η διαδικτυακή εφαρμογή για υποβολή αιτήσεων  για πρόσληψη επικουρικού νοσηλευτικού προσωπικού αποκλειστικά για το ΓΝΑΝ και με πρόσθετο ζητούμενο την εμπειρία σε ΜΤΝ, έτσι ώστε τις επόμενες ημέρες να μπορέσουν να προσληφθούν το λιγότερο 8 άτομα νοσηλευτικό προσωπικό με δυνατότητα να παρέχουν άμεσα υπηρεσίες στη ΜΤΝ του ΓΝΑΝ».

Πηγή: ergasianet.gr

Ένας χαυλιόδοντας 14.000 ετών προσφέρει στοιχεία για τη σχέση μεταξύ των πρώιμων κατοίκων της Αλάσκας και των μαλλιαρών μαμούθ. Οι πρώιμοι ανθρώπινοι οικισμοί στη σημερινή Αλάσκα φαίνεται ότι βρίσκονταν στα ίχνη ενός θηλυκού μαμούθ που έζησε πριν από 14.000 χρόνια, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Το γιγαντιαίο ζώο είχε ταξιδέψει περίπου 1.000 χιλιόμετρα από τον βορειοδυτικό Καναδά μέχρι το εσωτερικό της Αλάσκας κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Η αποκάλυψη ρίχνει φως στη σχέση μεταξύ των προϊστορικών ζώων και των πρώτων ανθρώπων που διέσχισαν την λεγόμενη «γέφυρα του Bering Land» (σ.σ. μία βυθισμένη λωρίδα Γης που κάποτε ένωνε την Ασία με την Βόρεια Αμερική). Φαίνεται ότι οι άνθρωποι έστηναν τους εποχιακούς καταυλισμούς κυνηγιού τους στα σημεία που γνώριζαν ότι συγκεντρώνονται τα μαμούθ.

Ερευνητές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά συνέδεσαν τους προϊστορικούς ανθρώπους με τα μαμούθ εξαιτίας ενός νέου εργαλείου ανάλυσης ισοτόπων, ενός αρχαίου χαυλιόδοντα και ενός χάρτη των αρχαιολογικών χώρων στην Αλάσκα. Ο χαυλιόδοντας ανήκε σε ένα μαλλιαρό μαμούθ που αργότερα ονομάστηκε Élmayųujey’eh ή, εν συντομία, Έλμα. Το δείγμα ανακαλύφθηκε το 2009 στον αρχαιολογικό χώρο Swan Point στην κεντρική Αλάσκα.
Η έρευνα για το στρόντιο

Σύμφωνα με την επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, την διδακτορική φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Αλάσκα Fairbanks, Audrey Rowe, η έρευνα ξεκίνησε όταν έφτασε στο Ινστιτούτο Alaska Stable Isotope Facility ένα εργαλείο προηγμένης τεχνολογίας, που μπορεί να διασπά δείγματα για να αναλύσει τα ισότοπα του στροντίου. Το στρόντιο είναι ένα χημικό ίχνος που αποκαλύπτει λεπτομέρειες για την ζωή ενός ζώου.

Ο σύμβουλος της Rowe, Matthew Wooller, χρησιμοποίησε την ίδια μέθοδο για να προσδιορίσει τις κινήσεις ενός ενήλικου αρσενικού μαμούθ για μια εργασία που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2021. Ο Wooller είναι ο ανώτερος συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο Κολλέγιο Αλιείας και Επιστημών των Ωκεανών του πανεπιστημίου και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Alaska Stable Isotope Facility.

Το στρόντιο είναι ένα σταθερό ισότοπο που δημιουργείται όταν διασπάται το ορυκτό ρουβίδιο, ένα εξαιρετικά αντιδραστικό μέταλλο. Είναι μια αργή διαδικασία με χρόνο ημίσειας ζωής (σ.σ. το χρονικό διάστημα που απαιτείται ώστε το 50% της ουσίας να είναι παρόν σε κάποιο άτομο, πληθυσμό ή οικοσύστημα προκειμένου να αποδομηθεί και να εξαφανισθεί διά της φυσικής οδού) 4 δισεκατομμυρίων ετών, είπε ο Rowe.

Όσο το ρουβίδιο διασπάται, μετατρέπεται πρώτα σε ραδιογονικό στρόντιο 87 και, πολλά χρόνια αργότερα, σε σταθερό στρόντιο 86. Στην περιοχή όπου κυκλοφορούσαν τα μαμούθ, οι βράχοι διαλύθηκαν σε χώμα, τα φυτά μεγάλωσαν, τα ζώα έτρωγαν αυτά τα φυτά. Οι χαυλιόδοντες τους παρουσίαζαν το επίπεδο στροντίου στη διατροφή τους σε κάθε στρώμα του ελεφαντόδοντου.

Τι δείχνουν οι χαυλιόδοντες για την ζωή των μαμούθ

Οι χαυλιόδοντες των μαμούθ μεγάλωναν με σταθερό ημερήσιο ρυθμό. Οι πρώτες ημέρες της ζωής του ζώου καταγράφονται στην άκρη των χαυλιόδοντων. Τα στρώματα είναι ορατά όταν ένα δείγμα χαυλιόδοντα χωριστεί κατά μήκος.

Αυτή η ανάλυση μπορεί στη συνέχεια να αναζητηθεί στα επίπεδα ορυκτών και στροντίου στα πετρώματα γύρω από την Αλάσκα για να χαρτογραφηθεί που είχε περιπλανηθεί το μαμούθ Έλμα.

«Το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ έκανε πολύ καλή δουλειά χαρτογραφώντας τους βράχους στην Αλάσκα», είπε η Audrey Rowe . Στη συνέχεια ο Wooller πρότεινε στην ομάδα να επικαλύψει τις τοποθεσίες των τοπικών αρχαιολογικών χώρων με τα σημεία που κινήθηκε η Έλμα.

«Και ιδού. Είχαμε πολλές επικαλύψεις μεταξύ της πυκνότερης περιοχής των αρχαιολογικών χώρων στην Αλάσκα από το τέλος του Πλειστόκαινου ακριβώς πάνω από περιοχές που το μαμούθ μας, η Έλμα χρησιμοποιούσε κατά τη διάρκεια της ζωής της», τόνισε ο Wooller.

Τι στοιχεία βρήκαν οι επιστήμονες

Τα νέα ισοτοπικά δεδομένα προστέθηκαν σε σειρά δεδομένων που δημιουργήθηκαν από ανάλυση ραδιενεργού άνθρακα και DNA δύο σχετικά νεαρών μαμούθ που βρέθηκαν επίσης στο Swan Point για να δημιουργήσουν μια πληρέστερη εικόνα της ζωής πριν από 14.000 χρόνια.

«Ήταν (σ.σ. η Έλμα) νεαρή ενήλικη στην ακμή της ζωής της. Τα ισότοπά της έδειξαν ότι δεν ήταν υποσιτισμένη και ότι πέθανε την ίδια εποχή με την κατασκήνωση εποχικού κυνηγιού στο Swan Point όπου βρέθηκε ο χαυλιόδοντας της», είπε η Wooller.

«Αυτή η μελέτη προάγει σημαντικά την κατανόησή μας για τη συμπεριφορά των μαμούθ και παρέχει επίσης ενδιαφέρουσες ενδείξεις σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπων και μαμούθ», δήλωσε ο Love Dalén, καθηγητής Εξελικτικής Γονιδιωματικής στο Κέντρο Παλαιογενετικής στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, που δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα.

Οι αποκαλύψεις θα μπορούσαν επίσης να ωθήσουν περισσότερους επιστήμονες να αναζητήσουν νέους συνδυασμούς ερευνητικών εργαλείων για να προωθήσουν την κατανόησή τους για την επιστήμη και την ιστορία. Και πρόσθεσε: «Συνολικά, νομίζω ότι η μελέτη είναι ένα φανταστικό παράδειγμα του πώς η χρήση ενός συνδυασμού διαφορετικών μοριακών εργαλείων, όπως αναλύσεις ισοτόπων, DNA και ραδιενεργού άνθρακα, μπορεί να προσφέρει πρωτοποριακές, νέες γνώσεις για την προϊστορία», είπε ο Dalén. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances.

Αλλαγή της εικόνας για τις κοινωνίες κυνηγών – τροφοσυλλεκτών

Τα νέα στοιχεία πηγαίνουν πέρα από την κατανόηση της πρώιμης σχέσης μεταξύ των μαμούθ και των ανθρώπων. «(Η Έλμα) περιπλανήθηκε στην πιο πυκνή περιοχή των αρχαιολογικών χώρων στην Αλάσκα. Φαίνεται ότι αυτοί οι πρώτοι άνθρωποι δημιούργησαν καταυλισμούς κυνηγιού σε περιοχές που σύχναζαν μαμούθ», τόνισε ο Rowe.

Μάλιστα η έρευνα ανέτρεψε την εικόνα που θα έπρεπε να μας έρχεται στο μυαλό όταν σκεφτόμαστε τους προϊστορικούς ανθρώπους και τα μαμούθ ξεχωριστά, σύμφωνα με τον Rowe.

Η ομάδα μελέτης ανέθεσε στον εικονογράφο φυσικής ιστορίας Julius Csotonyi να δημιουργήσει μια ψηφιακή εικόνα των δύο ειδών. Η τελική εικόνα περιλαμβάνει και τα τρία μαμούθ που βρέθηκαν στην περιοχή Swan Point. Ωστόσο αντί να απεικονίζει τους ανθρώπους ως επιθετικούς κυνηγούς που περιβάλλουν το θήραμά τους, ο Rowe επέμεινε να εμφανιστεί μία οικογένεια προϊστορικών ανθρώπων.

«Αυτοί οι άνθρωποι ήταν ακριβώς όπως εμείς. Αλλά βλέπουμε μόνο τις επιθετικές περιόδους κυνηγιού της ζωής τους» είπε ο Rowe. Οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες έπρεπε να χρησιμοποιήσουν «σύνθετη» τεχνολογία για να σκοτώσουν θηλαστικά για να επιβιώσουν «και χρειαζόταν πραγματικά πολλές δεξιότητες», σύμφωνα με τον Rowe.

Παράλληλα ο Rowe ήθελε η εικόνα, η οποία περιλαμβάνει μια γυναίκα, έναν άνδρα και παιδιά να παρακολουθούν τα μαμούθ, να καταδεικνύει ότι «αυτοί οι άνθρωποι περνούσαν πολύ χρόνο διδάσκοντας στα παιδιά τους πώς να κάνουν τα πάντα».

Πηγή: FOXreport.gr

Πηγή: enikos.gr