Πριν μερικές μέρες δημοσιεύτηκε η έκθεση Ελλάδα-Προφίλ Υγείας 2019, Η Κατάσταση της Υγείας στην ΕΕ από τον ΟΟΣΑ και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας (Κομισιόν). Η έκθεση αυτή (μπορείτε να τη βρείτε ΕΔΩ), που δημοσιεύεται κάθε δύο χρόνια, σε καμιά περίπτωση δεν διακρίνεται για την αντικειμενικότητα των διαπιστώσεων και την αμεροληψία της, μιας και έχει συνταχθεί από τον ίδιο τον Προκρούστη που έρχεται σήμερα να επισημάνει κυνικά τα αποτελέσματα του έργου του.

Όμως, περιλαμβάνει αντικειμενικά ποσοτικά δεδομένα και στοιχεία, αποκαλυπτικά για τις επιπτώσεις της κρίσης στην υγεία του ελληνικού λαού και τις συνέπειες του δεκαετούς προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, που από κοινού και χωρίς καμιά παρέγκλιση εφάρμοσαν και συνεχίζουν να εφαρμόζουν όλες οι Μνημονιακές κυβερνήσεις στον τομέα της Δημόσιας Υγείας και Πρόνοιας. ΟΟΣΑ και ΔΝΤ αφήνουν κυριολεκτικά καμμένη γη απ’ όποια χώρα κι αν περάσουν, εφαρμόζοντας πειραματικά ακραία νεο-φιλελεύθερα προγράμματα μεταρρυθμίσεων, τα οποία αργότερα εξάγουν σε άλλες χώρες. Τέτοιο πρόγραμμα εφάρμοσε στη χώρα μας και σε άλλες χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης, η  Ε.Ε, με οδηγό την τεχνογνωσία του ΔΝΤ.

Παραθέτουμε ορισμένες βασικές διαπιστώσεις και συμπεράσματα από μια πρώτη μελέτη της έκθεσης. Εδώ μπορείτε να δείτε μια πιο αναλυτική παρουσίαση με συνοδευτικά διαγράμματα και πίνακες. Με πλάγια γραφή παρατίθενται αυτούσια αποσπάσματα του αρχικού κειμένου της έκθεσης.

Ποια είναι τα βασικά σημεία – διαπιστώσεις της έκθεσης;

Διαπίστωση πρώτη: Οι αυτοκτονίες και η κατάθλιψη αυξήθηκαν ραγδαία μέσα στην κρίση. Με εξαίρεση τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα, οι οποίοι μειώθηκαν -λόγω της στροφής προς φθηνότερους τρόπους μεταφοράς και την κατά 50 % άνοδο της τιμής του πετρελαίου – η οικονομική κρίση είχε αισθητό αντίκτυπο στην υγεία του ελληνικού πληθυσμού. Ειδικότερα, η ψυχική υγεία, εκπεφρασμένη σε ποσοστά αυτοκτονιών και επίπεδα σοβαρής κατάθλιψης, έχει επιδεινωθεί. Παρότι είναι τα χαμηλότερα μετά την Κύπρο και αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ  (10,3 ανά 100 000 κατοίκους το 2016), τα ποσοστά αυτοκτονιών έχουν αυξηθεί κατά 30 % — μέσος όρος 4,3 ανά 100 000 κατοίκους από το 2010 (έναντι 3,3 κατά την προηγούμενη δεκαετία). Σε σειρά μελετών διαπιστώθηκε αύξηση του επιπολασμού των συμπτωμάτων σοβαρής κατάθλιψης στον γενικό πληθυσμό, από 3,3 % το 2008 σε 12,3 % το 2013 (Economou et al., 2016).

Διαπίστωση δεύτερη: Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε σε 3,9 ανά 1000 γεννήσεις την περίοδο 2015-2017, υπερβαίνοντας το μέσο όρο της Ε.Ε (3,6). Η σταθερή μείωση της βρεφικής θνησιμότητας —δείκτη ευαίσθητου τόσο στην ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης όσο και στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες— έχει αντιστραφεί από το τριετές μέσο επίπεδο των 3,1 ανά 1 000 γεννήσεις ζώντων κατά την περίοδο 2007-2009 σε 3,9 κατά την περίοδο 2015-2017, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ (3,6).

Διαπίστωση τρίτη: Ο πληθυσμός γερνάει με περισσότερους από έναν στους πέντε (22 %) κατοίκους να είναι πλέον ηλικίας 65 ετών και άνω. Πολλά έτη ζωής μετά την ηλικία των 65 ετών διάγονται πλέον με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες.  Λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και των χαμηλών δεικτών γονιμότητας, περισσότερα από ένα στα πέντε (22 %) άτομα στην Ελλάδα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, αναλογία που προβλέπεται να αυξηθεί σε περισσότερο από ένα τρίτο (34 %) έως το 2070. Το 2017 το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία των 65 ετών ήταν 20,1 έτη, ελαφρώς υψηλότερο από το σύνολο των χωρών της ΕΕ. Ωστόσο, οι Έλληνες αναμένεται να ζήσουν μόνο περίπου 40 % από αυτά τα έτη χωρίς αναπηρία, έναντι σχεδόν 50 % στην ΕΕ, που μεταφράζεται σε δύο λιγότερα έτη υγιούς ζωής.

Διαπίστωση τέταρτη: Οι φτωχοί καπνίζουν περισσότερο. Η παχυσαρκία χτυπάει όσους δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, ιδίως το εισόδημα, ασκούν καθοριστική επίδραση στις ανισότητες που αφορούν την υγεία και το προσδόκιμο ζωής. Πολλοί συμπεριφορικοί παράγοντες κινδύνου στην Ελλάδα είναι πιο συνηθισμένοι στα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου ή εισοδήματος. Το 2014 το 32 % των Ελλήνων ανδρών στο φτωχότερο πεμπτημόριο εισοδήματος κάπνιζε καθημερινά (το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 24 % σε ολόκληρη την ΕΕ), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους Έλληνες με τα υψηλότερα εισοδήματα ήταν 25 % (16 % στην ΕΕ). Ομοίως, ένας στους πέντε ενηλίκους που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι παχύσαρκος έναντι ενός στους επτά ενηλίκους που είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτός ο υψηλότερος επιπολασμός παραγόντων κινδύνου στις κοινωνικά μειονεκτούσες ομάδες συντελεί στις ανισότητες όσον αφορά την υγεία και το προσδόκιμο ζωής.

Διαπίστωση πέμπτη: Η εστίαση στην πολιτική πρωτογενούς πρόληψης και την αποτελεσματική θεραπεία θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των αποτρέψιμων πρόωρων θανάτων. Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει χαμηλότερη θνησιμότητα από προλαμβανόμενες αιτίες (ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω παρεμβάσεων δημόσιας υγείας και πρωτογενούς πρόληψης) σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ και παρόμοιο επίπεδο θνησιμότητας από θεραπεύσιμες αιτίες(ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω παρεμβάσεων υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων του προσυμπτωματικού ελέγχου και της αγωγής) με τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι πρόωροι θάνατοι από καρδιαγγειακές παθήσεις (ισχαιμική καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό επεισόδιο και υπέρταση) αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του συνόλου των θανάτων από προλαμβανόμενες αιτίες και 38 % των θανάτων από θεραπεύσιμες αιτίες. Αυτό οφείλεται εν μέρει σε ανεπάρκειες, αφενός, σε επίπεδο διάγνωσης και αγωγής όσον αφορά τους ασθενείς που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και, αφετέρου, σε επίπεδο διαχείρισης των ασθενών με ισχαιμική καρδιοπάθεια. Όσον αφορά τις άλλες προλαμβανόμενες αιτίες, το 30 % των θανάτων το 2016 οφείλονταν σε καρκίνο του πνεύμονα.Η θνησιμότητα από θεραπεύσιμες αιτίες το 2016 ήταν λίγο μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (95 και 93 ανά 100 000 κατοίκους, αντίστοιχα).

Διαπίστωση έκτη: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο δεν είναι συστηματικός και η προσφυγή σ’ αυτόν επηρεάζεται σημαντικά από το μορφωτικό επίπεδο. Οι θεραπεύσιμοι καρκίνοι (καρκίνος του μαστού, ορθοκολικός καρκίνος και καρκίνος του τραχήλου της μήτρας) αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο των θανάτων από θεραπεύσιμες αιτίες. Δεν υπάρχουν προγράμματα που βασίζονται στον πληθυσμό ούτε προγράμματα συστηματικού προσυμπτωματικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανισότητες σε επίπεδο προληπτικού ελέγχου. Για παράδειγμα, το 2014 ποσοστό 76 % της ομάδας-στόχου είχε υποβληθεί σε προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας κατά τα προηγούμενα τρία έτη (έναντι 66 % στην ΕΕ), όμως εξετάστηκαν εννέα στις δέκα γυναίκες που είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, συγκριτικά με έξι στις δέκα γυναίκες που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ομοίως, 60 % των γυναικών ηλικίας 50-69 ετών είχε υποβληθεί σε μαστογραφία (ποσοστό παρόμοιο με τον μέσο όρο της ΕΕ), ωστόσο είχαν εξεταστεί περισσότερες από τέσσερις στις πέντε γυναίκες με τριτοβάθμια εκπαίδευση έναντι τριών στις πέντε γυναίκες που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Διαπίστωση έβδομη: Η Ελλάδα δαπανά ελάχιστους πόρους για προληπτική φροντίδα, είναι από τις χώρες με τη μεγαλύτερη έλλειψη γενικών γιατρών στην Ε.Ε, βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε σε νοσοκομειακές κλίνες ανά 1000 κατοίκους και είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε με τον χαμηλότερο αριθμό νοσηλευτών ανά 1 000 κατοίκους. Μόλις 20 ΕΥΡΩ ανά άτομο διατίθενται για προληπτική φροντίδα (έναντι 89 ΕΥΡΩ που είναι ο μέσος όρος της ΕΕ) ή 1,3 % των δαπανών υγείας, ποσοστό που την κατατάσσει, μαζί με την Κύπρο και τη Σλοβακία, μεταξύ των τελευταίων τριών κρατών μελών. Το 2017 υπήρχαν 4,2 νοσοκομειακές κλίνες ανά 1 000 κατοίκους — λίγο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (5,0). Η αναλογία των γενικών ιατρών είναι μόλις 1 στους 16 ιατρούς στην Ελλάδα, έναντι 1 στους 4 κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 8,5, η Ελλάδα δεν φτάνει ούτε τους 4 νοσηλευτές ανά 1 000 κατοίκους.

Διαπίστωση όγδοη: Οι μεικτές δαπάνες υγείας σημείωσαν πτώση 30% κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Οι τωρινές μεικτές δαπάνες για την υγεία είναι περίπου στο μισό του μέσου όρου της ΕΕ, κατατάσσοντάς την στην 21^η θέση της λίστας. Το 2017 η Ελλάδα διέθεσε 8 % του ΑΕΠ στην υγεία. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 8 % του ΑΕΠ, επίσης κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (9,8 %).Το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε ποσό 1 623 ΕΥΡΩ ανά άτομο (προσαρμοσμένο ανάλογα με τις διαφορές στην αγοραστική δύναμη) — αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2 884 ΕΥΡΩ). Αφού κορυφώθηκαν στα 2 267 ΕΥΡΩ ανά άτομο το 2008, οι δαπάνες υγείας μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τρίτο στη διάρκεια των επόμενων πέντε ετών.

Διαπίστωση έννατη: Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία είναι από τις χαμηλότερες της Ε.Ε, διαμορφούμενες σε κατά τι λιγότερο από το 5 % του ΑΕΠ. Πάνω από το ένα τρίτο των δαπανών υγείας προέρχεται από τα νοικοκυριά, το τέταρτο μεγαλύτερο ποσοστό στην ΕΕ. Οι άτυπες πληρωμές (φακελάκι) αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των άμεσων ιδιωτικών δαπανών. Συνολικά, στην Ελλάδα μόνο το 61 % των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη προέρχεται από δημόσιες πηγές, ενώ το 35 % χρηματοδοτείται απευθείας από τα νοικοκυριά. Το ποσοστό αυτό κυμάνθηκε ανάμεσα στο 28 % το 2010, που ήταν το χαμηλότερο σημείο, έως το 37 % το 2014, που ήταν το υψηλότερο σημείο. Τα υψηλά επίπεδα επιμερισμού του κόστους οφείλονται κυρίως στις συμμετοχές των ασφαλισμένων για τα φάρμακα και στις άμεσες πληρωμές για υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται στη δέσμη παροχών, επισκέψεις σε ειδικούς ιατρούς, νοσηλευτική περίθαλψη, καθώς και οδοντιατρική περίθαλψη. Επιπλέον, οι άτυπες πληρωμές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των άμεσων ιδιωτικών δαπανών.

Διαπίστωση δέκατη: Ο πυρήνας και η «φιλοσοφία» της μεταρρύθμισης στην Πρωτοβάθμια Υγεία δεν είναι άλλος από το Gatekeeping με στόχο τη μείωση της πρόσβασης των ασθενών σε ειδικούς γιατρούς, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη, με κριτήριο την περαιτέρω μείωση των κρατικών δαπανών. Το καλοκαίρι του 2019 περισσότερες από τις μισές (127) από τις 239 σχεδιαζόμενες τοπικές μονάδες υγείας λειτουργούσαν σε όλη τη χώρα, καλύπτοντας 2 εκατομμύρια κατοίκους, ήτοι το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού. Το μέγεθος αυτό προσεγγίζει το μέγιστο όριο ικανότητας του σημερινού αριθμού γενικών ιατρών του δημόσιου τομέα. Η περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την αύξηση του αριθμού των ιατρών που απασχολούνται σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας αναμένεται να είναι αργή, καθώς πολλοί γενικοί ιατροί που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα θεωρούν τους συμβατικούς όρους εντός του ΕΟΠΥΥ λιγότερο ευνοϊκούς (European Commission, 2019a). Επειδή η πρωτοβάθμια φροντίδα βρίσκεται σε αυτό το μεταβατικό στάδιο, η λειτουργία του μηχανισμού υποχρεωτικών παραπομπών (gatekeeping) έχει αναβληθεί. Η παραπομπή σε ειδικό ιατρό δεν είναι ακόμη υποχρεωτική και οι πολίτες εξακολουθούν να μπορούν να έχουν απευθείας πρόσβαση σε υπηρεσίες ειδικών ιατρών, ανεξάρτητα από το αν έχουν εγγραφεί σε γενικό ιατρό. Η απευθείας πρόσβαση σε ειδικούς ιατρούς θα καταργηθεί σταδιακά, με την προσδοκία ότι οι γενικοί ιατροί θα γίνουν το πρώτο σημείο επαφής για όλους τους κατοίκους.

Διαπίστωση εντέκατη: Η πολυδιαφημισμένη καθολική υγειονομική κάλυψη δεν είναι τελικά και τόσο καθολική. Η κάλυψη του πληθυσμού είναι πλέον καθολική, αλλά με ορισμένες διαφορές στα επίπεδα πρόσβασης. Η νομοθεσία του 2016 αποτέλεσε σημαντικό βήμα. Εξακολουθεί, ωστόσο, να υπάρχει διαφορά ως προς τα επίπεδα πρόσβασης: όσοι καλύπτονται από τη νομοθεσία μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης μόνο στις δημόσιες δομές, ενώ υπηρεσίες όπως οι διαγνωστικές εξετάσεις παρέχονται σε μεγάλο βαθμό από ιδιωτικούς παρόχους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ και είναι διαθέσιμες για τον ασφαλισμένο πληθυσμό σε βάση επιμερισμού του κόστους. Επιπροσθέτως, ορισμένες ευπαθείς ομάδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες — για παράδειγμα η εθνοτική μειονότητα των Ρομά, οι παράτυποι μετανάστες και οι αιτούντες άσυλο (έως ότου λάβουν καθεστώς πρόσφυγα), καθώς και οι άστεγοι.

Διαπίστωση δωδέκατη: Η Ελλάδα έχει το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο μη καλυπτόμενων αναγκών  ιατρικής περίθαλψης –κυρίως λόγω κόστους- στην ΕΕ (μετά την Εσθονία), με το ποσοστό να διπλασιάζεται για τα φτωχότερα νοικοκυριά.  Ένα στα δέκα νοικοκυριά ανέφερε ότι δεν είχε δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας όταν τις χρειαζόταν. Μη καλυπτόμενες ανάγκες αναφέρθηκαν επίσης από σχεδόν ένα στα πέντε νοικοκυριά στο φτωχότερο πεμπτημόριο εισοδήματος, αλλά μόλις από το 3 % των πλουσιότερων νοικοκυριών, γεγονός που αποκαλύπτει το μεγαλύτερο χάσμα όσον αφορά την εισοδηματική ανισότητα στην Ευρώπη. Τα στοιχεία αναφέρονται σε μη καλυπτόμενες ανάγκες για ιατρική εξέταση ή αγωγή λόγω κόστους, απόστασης που πρέπει να διανυθεί ή χρόνου αναμονής. Το κόστος αποτελεί το κυριότερο εμπόδιο στην πρόσβαση στην περίθαλψη, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό εισόδημα.

Διαπίστωση δέκατη τρίτη: Οι αγροτικές και νησιωτικές περιοχές της χώρας υστερούν της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας σε σχέση με τις αστικές περιοχές. Οι ανισορροπίες ως προς τη διαθεσιμότητα περίθαλψης επηρεάζουν την πρόσβαση στις αγροτικές περιοχές και επιτείνουν τις περιφερειακές ανισότητες. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ισόρροπη κατανομή των πόρων και του προσωπικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ούτε κατάλληλοι μηχανισμοί σχεδιασμού και διαχείρισης. Κατά συνέπεια, ορισμένες περιοχές έχουν τριπλάσιους ιατρούς και νοσηλευτές από άλλες. Από μία έρευνα πληθυσμού προκύπτει ότι το 2014, από το σύνολο των ατόμων που έχρηζαν περίθαλψης, ποσοστό μόλις 3 %  των ατόμων που ζούσαν σε πόλεις δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε αυτήν λόγω απόστασης ή έλλειψης μέσου μεταφοράς, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 13 % για τα άτομα που ζούσαν σε αγροτικές περιοχές.

Διαπίστωση δέκατη τέταρτη: Επί ΣΥΡΙΖΑ η δημόσια δαπάνη για την υγεία συρρικνώθηκε ακόμα περισσότερο φτάνοντας στο ιστορικό χαμηλό 5% του ΑΕΠ το 2019. Το Μνημόνιο διαρκείας που υπέγραψε με τα σφιχτά πρωτογενή πλεονάσματα τουλάχιστον μέχρι το 2022, την δεσμεύει εσαεί σ’αυτά τα επίπεδα. Στο πλαίσιο του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα, από το οποίο η χώρα εξήλθε τον Αύγουστο του 2018, τέθηκαν σε εφαρμογή πολιτικές για τη συγκράτηση του κόστους και τη μείωση της σπατάλης όσον αφορά τις δαπάνες. Η κυβέρνηση διατήρησε το ανώτατο όριο των δημόσιων δαπανών για την υγεία στο 6 % του ΑΕΠ και επέβαλε περικοπές δαπανών σε ολόκληρο τον τομέα της υγείας. Ως εκ τούτου, οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία κατ’ άτομο μειώθηκαν σημαντικά το 2017. Πιο πρόσφατα, η μετέπειτα ανάπτυξη περιορίστηκε και ο κρατικός προϋπολογισμός για την υγεία το 2019 εκτιμάται σε περίπου 9,1 δισ. ΕΥΡΩ ή λίγο κάτω από το 5 % του ΑΕΠ. Το τρέχον δημοσιονομικό πλαίσιο είναι σημαντικό, καθώς οι υποχρεώσεις που συνεχίζει να έχει η Ελλάδα μετά την έξοδό της από το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής απαιτούν τη διατήρηση του πλεονάσματος του προϋπολογισμού στο 3,5 % τουλάχιστον έως το 2022. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση των δημόσιων δαπανών για την υγεία θα συνεχίσει πιθανότατα να δεσμεύεται από δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι είναι απίθανο να μειωθούν βραχυπρόθεσμα οι δαπάνες σε άμεσες ιδιωτικές πληρωμές. 

Διαπίστωση δέκατη πέμπτη: Με βάση τον κανόνα 1 προς 1, την επόμενη τετραετία θα μπορούσαν να προσληφθούν 4000 γιατροί και 6000 νοσηλευτές, αρκεί η κυβέρνηση να εξασφάλιζε επαρκή χρηματοδότηση. Εδώ το δούλεμα και ο εμπαιγμός κορυφώνονται. 1 000 ιατροί ετησίως υπέβαλλαν αίτηση άσκησης επαγγέλματος σε άλλες χώρες της ΕΕ κατά την περίοδο από το 2011 έως το 2016. Το πάγωμα στις προσλήψεις προσωπικού, που επιβλήθηκε, όριζε ότι μόνο ένας νέος υπάλληλος θα μπορούσε να προσληφθεί για κάθε πέντε αποχωρήσεις, και οδήγησε σε ευρύτατες ελλείψεις προσωπικού. Η πολιτική αυτή χαλάρωσε τον Φεβρουάριο του 2019 και ο σημερινός λόγος των προσλήψεων προς τις αποχωρήσεις είναι 1:1. Το μέτρο αυτό θα καταστήσει δυνατή τη σχεδιαζόμενη πρόσληψη 10 000 επαγγελματιών υγείας (4 000 ιατρών και 6 000 νοσηλευτών) εντός των επόμενων τεσσάρων ετών για την κάλυψη των ελλείψεων όχι μόνο στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της πρωτοβάθμιας φροντίδας αλλά και στις μονάδες εντατικής θεραπείας, στα τμήματα επειγόντων περιστατικών, στα ογκολογικά τμήματα, στα διαγνωστικά κέντρα και στις δομές ψυχικής υγείας. Η εύρεση τόσο μεγάλου αριθμού ιατρών και νοσηλευτών θα αποτελέσει πρόκληση, λαμβανομένων υπόψη της απαιτούμενης διάρκειας της κατάρτισης, της ανάγκης προσέλκυσης ιατρών που θα εγκαταλείψουν τον ιδιωτικό τομέα και θα στραφούν στην εργασία σε δημόσιες δομές, καθώς και των περιορισμών στην εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης.

Ποια συμπεράσματα βγαίνουν;

1.Η οικονομική κρίση και η εφαρμογή του προγράμματος ΔΝΤ-ΕΕ-ΕΚΤ, έχει κυριολεκτικά θανατηφόρες επιπτώσεις στην υγεία του λαού, πιθανά ανεπανόρθωτες. Τέτοια τρομακτική και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα πτώση του βιοτικού επιπέδου και όλων των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών υγείας μόνο με περιόδους πολέμου μπορεί να συγκριθεί.

2.Οι εγχώριοι ευρω-λιγούρηδες που έχουν ως μόνιμη επωδό το «να γίνουμε Ευρώπη», ας ξεκινήσουν με το μικρό βήμα σύγκλισης των δημόσιων δαπανών υγείας με αυτό του ευρωπαϊκου μέσου όρου.

3.Η Υγεία, η περίθαλψη και η Πρόνοια,αυτό που έχει κατακτηθεί ευρύτερα σαν Κοινωνικό Κράτος, με θυσίες και αγώνες, μέσα στην κρίση αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το βασικό στόχο της νεοφιλελεύθερης επίθεσης που υπαγορεύεται από ΔΝΤ-ΕΕ και εφαρμόζεται πιστά από τους εδώ εντολοδόχους τους.

4.Οι ανισότητες των χωρών εντός Ε.Ε δεν αφορούν μόνο το οικονομικό και πολιτικό επίπεδο , αλλά και το κοινωνικό-υγειονομικό. Οι λαοί των αδύναμων χωρών είναι καταδικασμένοι να πληρώνουν φόρο αίματος, με συστήματα υγείας και ποιότητα περίθαλψης που αρχίζουν να μοιάζουν με αυτά της Λ.Αμερικής και της ΝΑ Ασίας.

5.Μέσα σε ένα υπό διάλυση δημόσιο σύστημα υγείας, οι ανισότητες στην πρόληψη, στην πρόσβαση στην υγεία, ακόμα και στην επίπτωση θεραπεύσιμων ασθενειών και στο προσδόκιμο επιβίωσης έχουν καθαρά ταξικό πρόσημο και αφορούν τους φτωχούς και μη έχοντες.

6.Η ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση του δημόσιου συστήματος και της  Υγείας του ελληνικού λαού είναι διακομματική και διαχρονική. ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ έβαλαν και συνεχίζουν να βάζουν, ο καθένας το δικό του λιθαράκι στο συνεχιζόμενο έγκλημα της διάλυσης.

7.Η αντιστροφή της κατάστασης προϋποθέτει σύγκρουση και ρήξη με την Ε.Ε και το ΔΝΤ, με το Μνημόνιο διαρκείας. Το δίλημμα πλέον είναι ξεκάθαρο:  Ή με την υγεία και την υπεράσπιση του λαού ή με τα συμφέροντα των υπερεθνικών οργανισμών και των μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.

8.Ο αγώνας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της υγείας είναι κενός χωρίς τον αγώνα για την υπεράσπιση και διεύρυνση του Δημόσιου Συστήματος Υγείας, με αύξηση των κρατικών δαπανών και τον προσλήψεων μόνιμου προσωπικού.

9. Για να οικοδομηθεί η διέξοδος, η αριστερά οφείλει να στρέψει τις δυνάμεις της στην οικοδόμηση ενός προγράμματος Υπεράσπισης της Υγείας του Λαού και του Δημόσιου Συστήματος, με Δωρεάν, έγκαιρη, υψηλής ποιότητας, ισότιμη και καθολική πρόσβαση για όλους τους κατοίκους της χώρας, ανεξαρτήτως εισοδήματος, ασφαλιστικής ικανότητας ή εθνικότητας. Με έμφαση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και την πρωτογενή πρόληψη.

10.Το υγειονομικό συνδικαλιστικό κίνημα για να ανακτήσει αξιοπιστία και δύναμη, οφείλει να ιεραρχήσει στην κορυφή των διεκδικήσεών του ένα τέτοιο πρόγραμμα, με τον ασθενή  και τις ανάγκες του στο προσκήνιο.

Με ένα όργιο συλλήψεων, αστυνομοκρατίας, απάνθρωπης και χυδαίας συμπεριφοράς των MAT με ξεγύμνωμα ανδρών και γυναικών εν μέση οδώ, αντέδρασε η κυβέρνηση της NΔ στη μαζική πορεία μνήμης και αγώνα 11 χρόνια μετά τη δολοφονία του 15χρονου μαθητή Aλέξανδρου Γρηγορόπουλου από τον αστυνομικό Kορκονέα, που ήδη κυκλοφορεί ελεύθερος. Kατά τα άλλα είχαμε μπλόκα σε όλους τους δρόμους που οδηγούσαν στη συγκέντρωση «και έρευνες στα σακίδια προσερχομένων στα Προπύλαια, ακόμη και σε μπλοκ οργανώσεων (KKE (μ-λ), EEK) και προσαγωγές όπως δύο μελών της OKΔE πριν την διαδήλωση, ενώ μετά την μεγάλη, δυναμική -και ειρηνική όπως οι ίδιοι αναγνωρίζουν- πορεία τα αστυνομικά όργανα εξαπέλυσαν στα Εξάρχεια εκδικητικό πογκρόμ. 77 προσαγωγές εκ των οποίων οι 19 μετατράπηκαν σε συλλήψεις είναι η «σοδειά» της κατασταλτικής πολιτικής στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα το βράδυ της 6ης Δεκέμβρη. Οι εικόνες βασανισμού, κακοποίησης, εξευτελισμού και ξεγυμνώματος πολιτών, ανδρών και γυναικών, είναι ατράνταχτη απόδειξη του καφκικής σύλληψης σχεδιασμού του Υπουργείου «Προστασίας του Πολίτη» που στο όνομα της «τάξης» καταπατά τα δικαιώματα κάθε ανθρώπου που βρίσκεται στο πέρασμα των κρατικών κατασταλτικών δυνάμεων. Η πολύ μεγάλη συμμετοχή της νεολαίας και των εργαζόμενων στη χθεσινή διαδήλωση, όπως και στην παλλαϊκή διαδήλωση του Πολυτεχνείου, κατέρριψαν την εκστρατεία συκοφάντησης των αγώνων που ενορχηστρώνεται, με σκοπό να καλλιεργήσουν το φόβο και αποτρέψουν τις λαϊκές αντιστάσεις απέναντι στην πολιτική του αυταρχισμού και της εξαθλίωσης της κοινωνίας. Με τον αγώνα μας, με το συντονισμό και την κοινή δράση των δυνάμεων του εργατικού και λαϊκού κινήματος θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις για να εμποδίσουμε το κρεσέντο αυταρχισμού, τον αντιδημοκρατικό εκτροχιασμό της δημόσιας και πολιτικής ζωής και την αστυνομική αυθαιρεσία και θα ανατρέψουμε την αντιλαϊκή πολιτική και τους εμπνευστές της που αποτελεί συνέχιση, αναβάθμιση και κλιμάκωση της πολιτικής όλων των προηγούμενων από αυτή μνημονιακών κυβερνήσεων που της έστρωσαν τον δρόμο.. Δεν μας φοβίζουν, μας εξοργίζουν. ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΑΡΑΣ, Αριστερή Συσπείρωση, ΔΕΑ, ΕΕΚ, ΕΚΚΕ, ΚΚΕ(μ-λ , Πολιτική Οργάνωση “Κοκκινο Νήμα”, Κομ. Σχέδιο, ΛΑΕ, ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση, νΚΑ, Ξεκίνημα, ΟΚΔΕ, ΟΚΔΕ Σπάρτακος, ΣΕΚ, Συνάντηση για μια Αντικαπιταλιστική Διεθνιστική Αριστερά

Άμεσα θα υπάρξει συνέντευξη Τύπου

9/12/2019

ΠΗΓΗ: redtopia.gr

Αφού πρώτα πληρώσαμε με «αίμα» την ανακεφαλοποίηση των τραπεζών, τώρα θα εγγυηθούμε και για τα «κόκκινα δάνεια» που θα ξεπουληθούν στις αγορές!!!

Στη Βουλή κατατέθηκε την Τρίτη το βράδυ το νομοσχέδιο για τη χορήγηση νέας δέσμης κρατικών εγγυήσεων προς τους εγχώριους τραπεζικούς ομίλους, προκειμένου να στηρίξει το τεραστίων διαστάσεων εγχείρημα για την απαλλαγή τους από τα βαρίδια των «κόκκινων» δανείων. Το ελληνικό δημόσιο – ο ελληνικός λαός δηλαδή – καλείται για μια ακόμα φορά να προσφέρει ζεστό χρήμα στους τραπεζίτες προκειμένου να «σβήσουν» από τα κατάστιχα τους προβληματικά δάνεια και να αυξήσουν τη ρευστότητα και την κερδοφορία τους.  

Φυσικά το συγκεκριμένο σχέδιο που φέρει την κωδική ονομασία «Ηρακλής» δεν γίνεται για να προφυλάξει τη λαϊκή περιουσία. Το αντίθετο. Δεκάδες χιλιάδες ακίνητα τα οποία έχουν εγγραφεί με τραπεζικές υποθήκες θα περάσουν σε funds και άλλα κοράκια των αγορών που προσδoκούν κέρδη από τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων. Μια διαχείριση που πλέον θα έχει και κρατικές εγγυήσεις ώστε οι «γύπες» των αγορών να έχουν το ελάχιστο ρίσκο στην …«επένδυσή» τους. Ταυτόχρονα μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου τραπεζίτες, αγορές και κράτος θα επιτεθούν ακόμα πιο άγρια στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά έχοντας τη δυνατότητα να βγάζουν στο σφυρί σπίτια ακόμα και όταν πρόκειται για  πρώτη κατοικία. Με άλλα λόγια μέσω του σχεδίου αναμένεται αύξηση των πλειστηριασμών.

O ελληνικός λαός που βίωσε τη λεηλασία δικαιωμάτων και εισοδημάτων για να «ανακεφαλαιοποίησει» τις χρεωκοπημένες συστημικές τράπεζες τώρα καλείται  να πληρώσει και τις «εγγυήσεις» των «κόκκινων δανείων» τους που θα ξεπουλήσουν οι τραπεζίτες στις αγορές!!! 

Το νομοσχέδιο μπαίνει σήμερα Τετάρτη με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, με στόχο να συζητηθεί και να ψηφιστεί την Πέμπτη από την Ολομέλεια.

Το ποσό των 12 δισ. ευρώ είναι το αρχικό ύψος των κρατικών εγγυήσεων που μπορούν να χορηγηθούν στις τράπεζες, στο πλαίσιο του σχεδίου «Ηρακλής» για τη διαχείριση των «κόκκινων δανείων», όπως προβλέπει το σχετικό νομοσχέδιο. Νωρίτερα, το σχέδιο είχε αποσπάσει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενώ ενσωματώνει και τις παρατηρήσεις – εντολές των εκπροσώπων των δανειστών.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, με το σχέδιο νόμου υιοθετείται το πρόγραμμα παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου «Ηρακλής» (που στηρίζεται στο ιταλικό μοντέλο), σε τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) των ελληνικών τραπεζών.

Το «πρόγραμμα» να έχει διάρκεια 18 μήνες, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση και με τη σύμφωνη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω πρακτικά:

— Οι τράπεζες θα μοιραστούν ένα κρατικό πακέτο ύψους 12 δισ. ευρώ, προκειμένου στη συνέχεια να τιτλοποιήσουν και να μεταβιβάζουν σε «επενδυτές», funds και άλλους εμπλεκόμενους «παίχτες» προβληματικά δάνεια ύψους 30 δισ. ευρώ. Αν χρειαστούν περισσότερα χρήματα από τα κρατικά ταμεία θα τα λάβουν. Στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, εξάλλου αναφέρεται: «Στόχος του προγράμματος είναι (…) να υπάρξει ενθάρρυνση και το κίνητρο στις μεταβιβάζουσες τράπεζες να επιδιώξουν τη δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στους ισολογισμούς τους».

— Το ελληνικό κράτος παρέχει εγγυήσεις για το τμήμα των προβληματικών δανείων που έχουν ισχυρές διασφαλίσεις, όπως, για παράδειγμα, η ύπαρξη υποθήκης στην πρώτη κατοικία ή άλλα περιουσιακά στοιχεία.

— Οι «επενδυτές» που θα εξαγοράσουν τα προβληματικά δάνεια θα έχουν τη διασφάλιση της κρατικής εγγύησης, και της αποζημίωσής τους σε περίπτωση που εμφανίσουν χασούρα στο πλαίσιο της διαχείρισης κάθε είδους κόκκινων δανείων!

Όλα τα παραπάνω περιγράφονται γλαφυρά και στην σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών: «Ο “Ηρακλής” είναι μία συστημική λύση που θα συμβάλει, μέσω της χορήγησης κρατικών εγγυήσεων, στη μείωση κατά περίπου 40% των μη εξυπηρετούμενων δανείων», ενώ «ανοίγει ο δρόμος για τη χορήγηση ρευστότητας στην αγορά και την πραγματική οικονομία, ώστε η Ελλάδα να πετύχει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης»… Προς όφελος φυσικά τραπεζιτών, Funds και κάθε λογής κορακιών της καπιταλιστικής αγοράς. 

Πώς θα δοθεί κρατική εγγύηση

Η διαδικασία παροχής της κρατικής εγγύησης ορίζεται από το άρθρο 6 του νομοσχεδίου και το μέγιστο ύψος της είναι το ποσό των 12 δισ. ευρώ, το οποίο όμως μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον.

Ειδικότερα, το άρθρο αναφέρει:

1. Με απόφαση του υπουργού Οικονομικών που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το Ελληνικό Δημόσιο δύναται να παρέχει εγγύηση (η «πράξη παροχής εγγύησης»), έπειτα από σύμφωνη γνώμη της Διυπουργικής Επιτροπής της παρ. 1 του άρθρου 96 του ν. 4549/2018 (Α’ 105), όπως ισχύει, προς τους ομολογιούχους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας και υπέρ του αποκτώντος, για τιτλοποιημένες απαιτήσεις του παρόντος νόμου. Η εγγύηση τίθεται σε ισχύ με την υπογραφή, μετά την προσκόμιση των δικαιολογητικών της παρ. 2 του άρθρου 10, της σύμβασης εγγύησης σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος Γ’, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παρόντος νόμου (η «σύμβαση εγγύησης»). Το ανώτατο συνολικό ποσό της δυνάμενης να χορηγηθεί εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου κατ’ εφαρμογή του παρόντος νόμου ανέρχεται σε 12 δισ. ευρώ. Με απόφαση του υπουργού Οικονομικών, που εκδίδεται κατόπιν σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ως άνω ποσό δύναται να αυξάνεται για το μέλλον.

2. Η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου συνίσταται στην ανάληψη υποχρέωσης πληρωμής των υποχρεώσεων του αποκτώντος για την ολοσχερή εξόφληση απαιτήσεων από ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για αποπληρωμή του κεφαλαίου και των τόκων για όλη τη διάρκεια των τίτλων. Η εξόφληση των απαιτήσεων διενεργείται κατά τόκους ή/και κεφάλαιο, αναλόγως της δομής και των συμβατικών όρων κάθε ομολογίας υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας.

3. Το αίτημα για την παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου υποβάλλεται αποκλειστικά εντός χρονικής περιόδου 18 μηνών από τις 10/10/2019, ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης C (2019) 7309 Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επί του προγράμματος παροχής εγγυήσεων του παρόντος νόμου. Με απόφαση του υπουργού Οικονομικών, που εκδίδεται κατόπιν σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μπορεί να παρατείνεται η περίοδος παροχής εγγύησης, καθώς επίσης να τροποποιούνται για το μέλλον οι όροι παροχής αυτής.

4. Η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου είναι ρητή, ανέκλητη, ανεπιφύλακτη και σε πρώτη ζήτηση, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 213, 214 και 215 παρ. 1 του Κανονισμού (Ε.Ε.) 575/2013, ως εάν το Ελληνικό Δημόσιο ήταν πρωτοφειλέτης, διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου και ερμηνεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις της από 10/10/2019 C (2019) 7309 Απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και του πρωτογενούς, παραγώγου και επικουρικού ενωσιακού δικαίου περί κρατικών ενισχύσεων.

5. Η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου χορηγείται έως την καθορισμένη λήξη των ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας ή την πλήρη εξόφλησή τους.

6. Στην απόφαση της παρ. 1 αναφέρεται το ακριβές ποσό της εγγύησης, ο χρόνος διάρκειάς της, η καταβλητέα στο Ελληνικό Δημόσιο προμήθεια ασφαλείας και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η εγγύηση παραμένει σε ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 15.

Οι προμήθειες

Το νομοσχέδιο καθορίζει και τη διαδικασία επιβολής και καταβολής προμήθειας ασφαλείας. Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη, η προμήθεια ασφαλείας καταβάλλεται από την ημερομηνία παροχής της εγγύησης και καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος αυτής, υπολογιζόμενη επί του εκάστοτε ανεξόφλητου εγγυημένου υπολοίπου ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας. Η προμήθεια ασφαλείας υπολογίζεται και καταβάλλεται στην αρχή κάθε εκτοκιστικής περιόδου και θα αντικατοπτρίζει τους κινδύνους που αναλαμβάνει το Δημόσιο και θα είναι συνάρτηση των ημερομηνιών λήξης των ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας.

Η βασική προμήθεια είναι συνάρτηση του κατάλληλου δείκτη αναφοράς. Από ένα έως τρία έτη χρησιμοποιείται το CDS τριετίας, για 4-5 έτη το CDS πενταετίας, για 6-7 το CDS 7ετίας και στη συνέχεια το CDS 10ετίας.

Από την Goldman Sachs και την Morgan Stanley μέχρι τη Blackrock …όλα τα «κοράκια» είναι εδώ

Τις βασικές πτυχές του σχεδίου «Ηρακλής», σύμφωνα με την εφημερίδα «Ναυτεμπορική», είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν στους εκπροσώπους μεγάλων «επενδυτικών φορέων» τα μέλη του ελληνικού οικονομικού επιτελείου. Στο περιθώριο του επενδυτικού συνεδρίου της Capital Link, με τίτλο «21 Annual Capital Link Invest In Greece Forum», ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας συναντήθηκε με στελέχη της PIMCO, της Goldman Sachs, της Citibank, της Blackrock, της Blue Crest, της Morgan Stanley, της Helm, της Nomura και της Third Point.

Ο στόχος της κυβέρνησης είναι να ενημερωθούν οι ξένοι επενδυτές για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του σχεδίου «Ηρακλής» ώστε να σταλεί και το μήνυμα αποφασιστικότητας στις αγορές για την ταχύτατη μείωση των «κόκκινων» δανείων. Ένα σχέδιο που για τους συγκεκριμένα «κοράκια» μεταφράζεται σε κέρδη δισ. ευρώ…

πηγη: imerodromos.gr

Γιώργος Μιχαηλίδης

Τις τελευταίες μέρες έγινε πολύς λόγος για τη νέα πρωθυπουργό της Φινλανδίας είτε επειδή είναι αρκετά νέα (34 ετών) και όμορφη, είτε επειδή έχει ασυνήθιστο οικογενειακό background (μεγάλωσε με τη χωρισμένη μητέρα της και τη γυναίκα σύντροφό της ενώ η ίδια έχει επιλέξει να κάνει οικογένεια και παιδί χωρίς να παντρευτεί με τον άντρα της).

Η αναπαραγωγή της είδησης κατέληγε στο ότι οι Φινλανδοί είναι πολύ πιο μπροστά και το παράδειγμά τους πρέπει να ακολουθηθεί, δηλαδή να μην παίζει ρόλο το νεαρό της ηλικίας και κυρίως η οικογενειακή κατάσταση κι οι σεξουαλικές προτιμήσεις κάποιου/ας στην πολιτική ζωή. Καμία αντίρρηση, έτσι πρέπει να είναι. Η Φινλανδή πρωθυπουργός και κάθε πολιτικό πρόσωπο πρέπει να αξιολογείται πολιτικά.

Ωστόσο, πολύ μεγάλο ενδιαφέρον (δεν έχει τώρα νόημα να πούμε μεγαλύτερο ή μικρότερο, όπως το δει κανείς…) έχει και μια λεπτομέρεια της ιστορίας, η οποία στα ειδησεογραφικά πρακτορεία αναφέρεται ακροθιγώς και στα social media σχεδόν δεν υπάρχει. Η Φινλανδή πρωθυπουργός λίγες εβδομάδες πριν ήταν υπουργός Μεταφορών της κεντροαριστερής κυβέρνησης συνεργασίας, η οποία σχηματίστηκε την Άνοιξη του 2019, με πρωθυπουργό τον Άντι Ρίνε. Τι ανάγκασε τον Ρίνε σε παραίτηση τόσο σύντομα;

Μια παραδειγματική απεργία

Η απεργία των εργαζομένων στα ταχυδρομεία της Φινλανδίας ξέσπασε στις 11 Νοεμβρίου. Αιτία; Η προσπάθεια της νέας κεντροαριστερής κυβέρνησης να εφαρμόσει μια νέα συλλογική σύμβαση που οδηγούσε σε περικοπή των μισθών χιλιάδων εργαζομένων των ταχυδρομείων. Όμως αυτή δεν ήταν μια συνηθισμένη απεργία αλλά ένα μάθημα σε τέσσερα βήματα για όλους και για όλες μας.

Βήμα 1ο: Το ξέσπασμα της απεργίας συσπείρωσε τη μεγάλη πλειοψηφία των 9.000 εργαζομένων στα ταχυδρομεία. Οι ταχυδρομικές υπηρεσίες νέκρωσαν.

Βήμα 2ο: Η απεργία κέρδισε τη συμπάθεια του 60% της κοινής γνώμης της Φινλανδίας (σύμφωνα με μετρήσεις) αφού συνδέθηκε με τη γενική δυσαρέσκεια απέναντι στα μέτρα λιτότητας που ξεκίνησε η προηγούμενη συντηρητική Δεξιά κυβέρνηση αλλά τώρα συνεχίζονταν και από την Κεντροαριστερή Συμμαχία.

Βήμα 3ο: Η κυβέρνηση προσπάθησε να σπάσει την απεργία με τη βία. Παρενοχλούσε τους απεργούς με σεκιούριτι εμποδίζοντας την προπαγάνδισή της στους χώρους δουλειάς ενώ έστησε μηχανισμό απεργοσπασίας προσλαμβάνοντας εποχιακούς εργάτες από εταιρείες ενοικίασης προσωπικού. Μάλιστα έφτασαν να ανοίγουν τρύπες σε φράχτες προκειμένου να σπάσουν την απεργιακή περιφρούρηση και να μπάσουν μες στα κτήρια τους απεργοσπάστες. Και εκεί που οι απεργοί ταχυδρομικοί είχαν στριμωχτεί…

Βήμα 4ο: Εργατική αλληλεγγύη και μετατροπή της κλαδικής απεργίας σε γενική! Βλέποντας την επίθεση της κυβέρνησης, οι εργαζόμενοι στις συγκοινωνίες άρχισαν να προκηρύσσουν 24ωρες απεργίες συμπαράστασης. (Αντιλαμβανόμαστε το μεγαλείο της συνείδησης τού να χάνεις το μεροκάματό σου για να μην μειωθεί ο μισθός κάποιου άλλου;)

Αποτέλεσμα;

Τριακόσιες (300!) πτήσεις ακυρωμένες σε μία μέρα, ακύρωση των 2/3 των δρομολογίων των λεωφορείων και δέσιμο των πλοίων στα λιμάνια. Ακόμα κι οι εργαζόμενοι στον επισιτισμό δήλωσαν ότι δεν θα παραλαμβάνουν πακέτα από τα ταχυδρομεία μέχρι να δικαιωθούν οι απεργοί ενώ και το σωματείο των ηλεκτρολόγων προχώρησε σε απεργία.

(Εδώ φαίνεται η ποιότητα μιας κοινωνίας και το τι εργατικό κίνημα είναι απαραίτητο για να μη ζήσουμε σαν δούλοι)

Δυο μέρες μετά τη γενίκευση της απεργίας, η κυβέρνηση της Φινλανδίας κλονίζεται αν και είχε μόλις ένα εξάμηνο στην εξουσία. Ένα κόμμα του συνασπισμού (όχι το πιο αριστερό) δηλώνει ότι θα αποχωρήσει και ο πρωθυπουργός αναγκάζεται να υποβάλει την παραίτησή του δηλώνοντας ότι παραπλανήθηκε επειδή άκουσε τη διεύθυνση (management) του ταχυδρομείου. Η νέα συλλογική σύμβαση αποσύρθηκε και οι εργαζόμενοι επέστρεψαν στο προηγούμενο καθεστώς. Η απεργία νίκησε μέσα σε δυο βδομάδες!

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα (μεγαλύτερο κόμμα της συμμαχίας) τότε επέλεξε για νέα πρωθυπουργό την έως τότε Υπουργό Μεταφορών, Σάνα Μάριν, η οποία αν και ανήκει στο ίδιο κόμμα με τον προκάτοχό της έχει πιο φιλεργατικό προφίλ. Μένει να το αποδείξει…

Με την οικονομία της Φινλανδίας να μην τα καταφέρνει τόσο καλά την τελευταία δεκαετία και το δημόσιο χρέος να ανεβαίνει, τα διλήμματα είναι σκληρά. Θα πληρώσουν οι εργάτες ή το κεφάλαιο την κρίση; Πάνω σε αυτό το δίλημμα κρίνονται όλοι και όλες.

Χωρίς να απαξιώνουμε τους ισχυρούς πολιτισμικούς συμβολισμούς που μπορεί να έχει η τοποθέτηση του τάδε ή του δείνα προσώπου σε μια θέση εξουσίας, ας μην αφήνουμε να σκεπάζονται τα πρόσωπα κι οι ιστορίες αυτών που αγωνίζονται ανώνυμα – όπως η γυναίκα απεργός στη φωτογραφία – αλλά έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους. Και μας δίνουν και πολύ χρήσιμα μαθήματα…

πηγη:  pandiera.gr