Εν αρχή ήν ο λόγος - αλλά ποιος μίλησε πρώτος (μετά το Θεό) και πότε; Παραμένει άγνωστο, αν και οι περισσότεροι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ομιλία εμφανίσθηκε μετά την εξέλιξη του «έμφρονος ανθρώπου» (Homo sapiens) πριν από περίπου 350.000 χρόνια και θεωρούν ότι πιθανότατα έχει ιστορία μικρότερη των 200.000 ετών. Όμως μερικοί διαφωνούν, θεωρώντας ότι η ομιλία είναι πολύ παλαιότερη και μάλιστα υποστηρίζουν πως η γλώσσα ήταν αναγκαία για τα θαλασσινά ταξίδια. Σύμφωνα με τη νέα επίμαχη θεωρία, ήταν το είδος που είχε προηγηθεί, ο «όρθιος άνθρωπος» (Homo erectus) αυτός που 'εφηύρε' τον λόγο και τον χρησιμοποίησε, μεταξύ άλλων, για να κυνηγήσει, αλλά επίσης προκειμένου πρώτος να μαγειρέψει και να φτιάξει πλοία, που του επέτρεψαν να επεκταθεί σε πολλά νησιά ανά τον κόσμο, ένα από τα οποία ήταν και η Κρήτη. Μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS) στο Όστιν του Τέξας, ο καθηγητής…

Μια νέα θεωρία για τη δημιουργία της Σελήνης, η οποία θέλει τον μοναδικό δορυφόρο του πλανήτη μας να προέκυψε από… τα σπλάχνα της Γης, παρουσίασαν επιστήμονες στις ΗΠΑ. Με βάση αυτήν τη θεωρία, το φεγγάρι προέκυψε μέσα από ένα τεράστιο νέφος εξαερωμένων γήινων πετρωμάτων, το οποίο είχε σχήμα ντόνατ και ονομαζόταν «συνεστία». Η Σελήνη γεννήθηκε μέσα στην καυτή «αγκαλιά» της Γης, η οποία προηγουμένως είχε λιώσει και εξαερωθεί σε μεγάλο βαθμό, ύστερα από ένα κατακλυσμικό πλήγμα που είχε δεχτεί από ένα άλλο σώμα. Η εδώ και περίπου 20 χρόνια κυρίαρχη θεωρία υποστηρίζει ότι ένα ουράνιο σώμα μεγάλο σαν τον Άρη (η λεγόμενη «Θεία») έπεσε πάνω στην πρωτο-Γη και από τις τεράστιες ποσότητες διαλυμένων πετρωμάτων και λιωμένων μετάλλων που εκτοξεύθηκαν και από τα δύο σώματα στο διάστημα, σχηματίσθηκε ένας περιστρεφόμενος δίσκος καυτών υλικών, που τελικά σχημάτισε τη Σελήνη, ενώ ό,τι απέμεινε από τη σύγκρουση ήταν η Γη. Οι ερευνητές, με επικεφαλής…

Ο μεγάλος αστεροειδής που εκτιμάται ότι έπεσε στη Γη πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, με συνέπεια την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, πιθανώς προκάλεσε σειρά κατακλυσμικών ηφαιστειακών εκρήξεων σε ξηρά και θάλασσα, οι οποίες ολοκλήρωσαν το καταστροφικό έργο της αρχικής πρόσκρουσης. Το σενάριο αυτό ενισχύεται από νέες ενδείξεις που βρήκαν Aμερικανοί επιστήμονες στον βυθό του Ειρηνικού και του Ινδικού Ωκεανού. Όταν ο διαμέτρου 10 χιλιομέτρων αστεροειδής συνετρίβη στην περιοχή του σημερινού Γιουκατάν του Μεξικού, δημιουργώντας τον διασημότερο κρατήρα του κόσμου, τον Τσιξουλούμπ, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις (πυρκαγιές, καυτοί άνεμοι, νέφη σωματιδίων που σκίασαν τον ουρανό, απότομη πτώση θερμοκρασίας, τρομεροί σεισμοί έως 100 φορές μεγαλύτεροι από τους σημερινούς κ.ά.) δημιούργησαν μια κόλαση επί της Γης. Αλλά, σύμφωνα και με τη νέα μελέτη, φαίνεται πως υπήρχε ένα εξίσου τρομερό «υστερόγραφο»: μαζικές εκρήξεις ηφαιστείων που «ξέρασαν» τεράστιες ποσότητες τοξικών αερίων και σωματιδίων στον αέρα και στο νερό. Τα ηφαίστεια πιθανώς ενεργοποιήθηκαν από τα ισχυρά σεισμικά…

Δέσμη μέτρων για τη στροφή των αυτοκινήτων στα «καθαρά» αυτοκίνητα, τα υβριδικά, με μειωμένες εκπομπές ρύπων, ή τα ακόμα πιο «καθαρά» ηλεκτρικά, λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολογεί και σχέδιο δράσης για τις υποδομές που θα πρέπει να υπάρξουν προκειμένου να γίνει ομαλότερη η μετάβαση από τα συμβατικά στα νέα οχήματα. Παράλληλα, έχει εκπονηθεί και πλάνο για τις επενδύσεις που πρέπει να γίνουν για να υπάρξει ομαλή μετάβαση. Στόχος αυτών των προτάσεων είναι να αυξηθεί το ποσοστό των αυτοκινήτων που κινούνται με τα νέα «πράσινα» οχήματα, ενώ παράλληλα να υπάρξει και κλίμα αποδοχής των οδηγών για αγορά των αυτοκινήτων. Όλα αυτά εν όψει της μεγάλης προσπάθειας που γίνεται για μεγάλη μείωση των εκπομπών CO2 από το 2030 για όλα τα επιβατικά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα. Άλλωστε, από το 2020 στο πλάνο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η αύξηση των σημείων ανεφοδιασμού σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, καθώς και των…

Πάνω από το ήμισυ των ωκεανών της Γης (το 55%) είναι εκτεθειμένο στην επαγγελματική αλιεία, η οποία έχει φθάσει σε επίπεδα άνευ προηγουμένου, όπως αποκαλύπτει μια νέα αμερικανο-καναδική επιστημονική έρευνα. Δεδομένου ότι οι ωκεανοί καλύπτουν περίπου το 70% της επιφάνειας του πλανήτη μας, γίνεται αντιληπτή η έκταση των δραστηριοτήτων της αλιείας, η οποία απλώνεται πλέον σε μια επιφάνεια υπερτετραπλάσια της περιοχής που καταλαμβάνει η παγκόσμια γεωργία στην ξηρά. Για πρώτη φορά μια μεγάλη ομάδα ερευνητών πανεπιστημίων (Καλιφόρνιας-Σάντα Μπάρμπαρα, Στάνφορντ και Νταλουζί-Χάλιφαξ), οργανισμών (Global Fishing Watch, National και SkyTruth) και της Google, με επικεφαλής τον Ντέηβιντ Κρούντσμα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science", πέτυχαν -με τη βοήθεια τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης- να «χαρτογραφήσουν» σε σχεδόν πραγματικό χρόνο τη δράση των αλιέων. Αυτό το κατάφεραν χάρη στην ανάλυση των δορυφορικών δεδομένων που καταγράφουν τα σήματα από το «σύστημα αυτόματου εντοπισμού» (ALS), το οποίο διαθέτουν πια πολλά αλιευτικά σκάφη. Το σύστημα αυτό…

Μια νέα διεθνής μελέτη φέρνει τη χώρα μας στις πρώτες θέσεις, αλλά για αρνητικό λόγο, καθώς θα γνωρίσει στο μέλλον τη μεγαλύτερη αύξηση, τόσο σε καύσωνες όσο και σε ξηρασίες, σε σχέση με όλες τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης. Οι ερευνητές της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Νιούκασλ, με επικεφαλής τη Σέλμα Γκουερέιρο, που έκαναν τη δημοσίευση στο περιοδικό περιβαλλοντικών ερευνών «Environmental Research Letters», χρησιμοποίησαν όλα τα διαθέσιμα κλιματικά μοντέλα (με βάση τρία σενάρια) για να προβλέψουν πώς θα εξελιχθούν σε 571 ευρωπαϊκές πόλεις έως το 2050 ή το 2100 τρία βασικά φαινόμενα: οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι καύσωνες. Η μελέτη προβλέπει αύξηση της μέγιστης θερμοκρασίας και χειρότερους καύσωνες και στις 571 πόλεις (ακόμη και με το πιο αισιόδοξο από τα τρία σενάρια), αυξημένη ξηρασία ιδίως στη Νότια Ευρώπη, αύξηση στις πλημμύρες ιδίως στη βορειοδυτική Ευρώπη και γενικότερη επιδείνωση των κινδύνων από ακραία καιρικά φαινόμενα στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις…

ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΑΦΡΟΣ Τις ημέρες των Χριστουγέννων μια μικρή θαλάσσια χελώνα καρέτα καρέτα βρέθηκε να πλέει νεκρή στο Ανατολικό Αιγαίο, χτυπημένη από ταχύπλοο. Δυστυχώς δεν ήταν αυτή η είδηση, καθώς συμβαίνουν δεκάδες ανάλογα περιστατικά κάθε χρόνο. Η είδηση ήταν το γεγονός πως η άτυχη χελώνα είχε στο στομάχι της 84 κομμάτια πλαστικού: ένα μπαλόνι, κομμάτια από πλαστικές σακούλες και πολυεστερικές συσκευασίες, ένα θραύσμα από παιδικό παιχνίδι και πολλά άλλα! Σε μια κυνική προσέγγιση θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος: «Και τι με νοιάζει εμένα, δεν τρώμε χελώνες». Τότε, θα έπρεπε να μάθει πως σε έρευνα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», όπου εξετάστηκαν τα εντόσθια δημοφιλών ειδών ψαριών, σε όλα βρέθηκαν μικροΐνες πλαστικού! Μάλιστα, όπως σημειώνει ο διευθυντής του «Αρχιπελάγους» Θόδωρος Τσιμπίδης, «πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι τα πλαστικά που επιπλέουν στις θάλασσες λειτουργούν ως “σφουγγάρια”, απορροφώντας τοξικές χημικές ουσίες που επίσης βρίσκονται στις θάλασσές μας. Ετσι, πέραν των χημικών που περιέχονται από την…

Περισσότεροι από 15.000 επιστήμονες από 184 χώρες, μεταξύ των οποίων 40 από την Ελλάδα, συνυπογράφουν μια προειδοποίηση προς την ανθρωπότητα, σχετικά με τους μεγάλους περιβαλλοντικούς και άλλους κινδύνους που απειλούν τη Γη. Ουσιαστικά πρόκειται για μια ανανέωση, μετά από 25 χρόνια της ανάλογης προειδοποίησης, που το 1992 είχε απευθύνει η Ένωση Ανησυχούντων Επιστημόνων και την οποία είχαν υπογράψει τότε οι περισσότεροι εν ζωή νομπελίστες και πάνω από 1.700 άλλοι επιστήμονες. Η πρώτη εκείνη έκκληση μιλούσε για την επερχόμενη «τεράστια ανθρώπινη αθλιότητα» και έναν πλανήτη «ανεπιστρεπτί ακρωτηριασμένο». Το νέο «καμπανάκι» με τίτλο «Δεύτερη προειδοποίηση των επιστημόνων του κόσμου προς την ανθρωπότητα» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «BioScience», επισημαίνει ότι, με εξαίρεση τη βελτίωση της τρύπας του όζοντος και τη σχετική προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι εξελίξεις μέσα στην τελευταία 25ετία δεν είναι καθόλου θετικές. Μεταξύ άλλων, ανάμεσα στις δύο προειδοποιήσεις, όπως γράφουν, έχει υπάρξει μια μείωση κατά 26% στην ποσότητα του…

Φωτοβολταϊκό πάρκο στη νότια Γαλλία. Η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών σε όλο τον κόσμο αυξάνεται ραγδαία. ΚΑΪΡΟ. Οι Αιγύπτιοι ετοιμάζονται να κατασκευάσουν το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο του κόσμου (1.650 μεγαβάτ, το οποίο όμως σύντομα θα ξεπεραστεί από άλλα ακόμη μεγαλύτερα, στην Ινδία και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αυστραλοί προβλέπεται ότι θα αυξήσουν κατά 70%, εντός του 2018, την ποσότητα ρεύματος που παράγεται από τον ήλιο στη χώρα, ενώ οι Ολλανδοί επιλύουν το πρόβλημα έλλειψης χώρου τοποθετώντας φωτοβολταϊκά στη θάλασσα. Το τοπίο της ηλιακής ενέργειας εξελίσσεται ραγδαία, καθώς οι τιμές των φωτοβολταϊκών πέφτουν και τα οφέλη της ηλιακής ενέργειας γίνονται προφανή ακόμη και σε χώρες που μόλις ανακάλυψαν κοιτάσματα υδρογονανθράκων, όπως η Αίγυπτος. Σήμερα, η Αίγυπτος καλύπτει το 10% των αναγκών της από ανανεώσιμες πηγές, ποσοστό που θα διπλασιαστεί εντός τετραετίας. Πάντως, σε μια χώρα που διαθέτει την ηλιοφάνεια της Αιγύπτου, οι στόχοι (37% ηλιακή ενέργεια έως το 2035) παραμένουν πολύ μετριοπαθείς…

«Το ταξίδι της ανθρώπινης εξέλιξης οδηγεί στον Άρη» υποστηρίζει ο διάσημος αρχιτέκτονας Μπιάρκε Ίνγκελς, ιδρυτής και επικεφαλής του ινστιτούτου Bjarke Ingels Group (BIG), που μίλησε στην Παγκόσμια Διάσκεψη για τη Διακυβέρνηση, στο Ντουμπάι. Ο παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονας υποστήριξε ότι ο Άρης είναι το επόμενο σύνορο για τη ανθρωπότητα, καθώς διαθέτει πηγές οξυγόνου, άνθρακα και κρυμμένου πάγου. Όπως είπε μάλιστα αστειευόμενος, στον Άρη γίνεται και η «ταχύτερη δίαιτα» που θα μπορούσε να επιτευχθεί καθώς, λόγω της διαφορετικής δύναμης βαρύτητας, τα 100 κιλά στη Γη ισοδυναμούν με 38 κιλά στον Άρη. Ο Ίνγκελς εκτιμά επίσης ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες στην επιφάνεια του Άρη που μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση ενός επιτυχημένου συστήματος υποστήριξης της ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη, όπως ο κρυμμένος πάγος του και οι ηφαιστειακές ροές (που μπορεί να θεωρηθούν ως δυνητική πηγή ενέργειας). «Το περιβάλλον του Άρη είναι σχετικά έτοιμο να στηρίξει την ανθρώπινη ζωή» τόνισε. Πρόσθεσε επίσης ότι με…