Βαγγέλης Τριάντης

Τον απάλλαξαν για τα «δικά του δώρα» από τη Novartis με ένα σκεπτικό που αποδέχεται το οικονομικό αλισβερίσι με τη φαρμακοβιομηχανία αλλά και τις στενές σχέσεις του με τους υπουργούς Υγείας στους οποίους ήταν «άτυπος σύμβουλος», συνεχίζουν όμως να τον ερευνούν για τη συμμετοχή του στις… δωροληψίες τρίτων και σε ξέπλυμα βρόμικου χρήματος. Ο λόγος για τον Νίκο Μανιαδάκη, που εδώ και λίγες ημέρες πανηγυρίζει για την απαλλαγή του από την κατηγορία της παθητικής δωροδοκίας, αποκρύπτοντας όμως το περιεχόμενο του σχετικού βουλεύματος, το οποίο εκδόθηκε στις 12 Οκτωβρίου από το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο και βρίθει νομικών ακροβατισμών και συμπερασμάτων που στραγγαλίζουν την κοινή λογική.

Τόσο η ανακρίτρια κατά της διαφθοράς Λουίζα-Μαρία Ιωαννίδου, στα χέρια της οποίας είχε ούτως ή άλλως παραγραφεί το αδίκημα της παθητικής δωροδοκίας λόγω αλλαγής του νόμου, χωρίς αυτή να είχε προχωρήσει στην παραμικρή ανακριτική πράξη για μια τόσο σοβαρή υπόθεση, όσο και στη συνέχεια το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο απάλλαξαν τον Ν. Μανιαδάκη διότι δεν είναι διορισμένος σύμβουλος υπουργού. Μόνο που παραδόξως τόσο η εισηγήτρια εισαγγελέας όσο και το ίδιο το δικαστικό συμβούλιο πιστοποιούν με όλα όσα αποδέχονται ως στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα για το σκάνδαλο Novartis, και ενδείξεις ενοχής, τις επί χρήμασι συναλλαγές του Μανιαδάκη με τη Νοvartis αλλά και το «παιχνίδι» του με τους πρώην υπουργούς Υγείας την επίμαχη περίοδο Ανδρέα Λοβέρδο και Αδωνη Γεωργιάδη.

Πρόκειται για «πέντε ενδείξεις ενοχής του Νίκου Μανιαδάκη» που αναφέρονται αναλυτικά στο απαλλακτικό βούλευμα και δεν αφήνουν περιθώρια πανηγυρισμών στην πλευρά Μανιαδάκη αλλά και των εμπλεκόμενων πολιτικών προσώπων.

Σε συνδυασμό μάλιστα με το γεγονός, το οποίο ξεχνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι, ότι η εν λόγω απαλλαγή αφορά μόνο μία πτυχή του σκανδάλου Novartis, αυτή της παθητικής δωροδοκίας που είχε αποδοθεί στον καθηγητή της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ). Η πιο σοβαρή πτυχή, της συμμετοχής του σε δωροδοκία πολιτικών προσώπων και ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, ερευνάται ακόμη από τις εισαγγελικές αρχές καθώς υπάρχει ανοικτή δικογραφία στην Οικονομική Εισαγγελία, στην οποία προΐσταται ο εισαγγελέας εφετών Χρήστος Μπαρδάκης. Αυτό άλλωστε επισημαίνεται στο υπ’ αριθμόν 3533/2021 απαλλακτικό βούλευμα που εκδόθηκε, κάτι που για ευνόητους λόγους απέκρυψε το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον Ν. Μανιαδάκη στην ανακοίνωση που εξέδωσε.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Οι ενδείξεις ενοχής Μανιαδάκη και η παραγραφή

Στο απαλλακτικό βούλευμα το οποίο διαφημίστηκε ως «αθώωση» από την πλευρά Μανιαδάκη γίνεται ρητή αναφορά σε «πέντε ενδείξεις ενοχής» του σχετικά με το σκάνδαλο Novartis. Το δικαστικό συμβούλιο δέχτηκε εξ ολοκλήρου την πρόταση της αντεισαγγελέα εφετών Δάφνης-Κυριακής Τσίχλη.

Οπως αναφερόταν σε αυτή, «…από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν σαφώς ενδείξεις ενοχής ότι ο κατηγορούμενος προέβη στις αποδιδόμενες σε αυτόν πράξεις…».

Οι πέντε ενδείξεις ενοχής

Ας δούμε μία προς μία τις ενδείξεις ενοχής που επικαλείται η εισηγήτρια εισαγγελέας, η οποία ύστερα από μια τυπολάγνα διαδρομή και για λόγους που οφείλονται κυρίως στο είδος της υπαλληλικής σχέσης του Ν. Μανιαδάκη, καταλήγει να ζητά την… απαλλαγή.

Αναφέρει λοιπόν η εισαγγελέας:

Από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν συναφώς ενδείξεις ότι ο κατηγορούμενος προέβη στις αποδιδόμενες σε αυτόν πράξεις ως εξής:

Το 2010 ο τότε υπάλληλος Αντώνης Σαρλικιώτης μαζί με τον πρώην ισχυρό άνδρα της Novartis Κωνσταντίνο Φρουζή φέρονται να προσέγγισαν τον Μανιαδάκη «προκειμένου να αναλάβει τη χειραγώγηση της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας και να αποτελεί τον δίαυλο επικοινωνίας με αυτή…».

«…Στο πλαίσιο αυτό (σημ. ο Μανιαδάκης) φέρεται να αναλαμβάνει διαδοχικά τον ρόλο του διαμεσολαβητή με τον υπουργό Υγείας Ανδρέα Λοβέρδο, τον αναπληρωτή υπουργό Υγείας Μάριο Σαλμά και τον υπουργό Υγείας Σπυρίδωνα Αδωνη-Γεωργιάδη, προς σκοπό της προώθησης των συμφερόντων της Novartis» επισημαίνεται χαρακτηριστικά στο απαλλακτικό βούλευμα.

Επαιρνε χρήματα και τα έδινε στον Λοβέρδο

Ολα αυτά ο Μανιαδάκης τα έκανε, όπως επισημαίνεται, «αντί καταβολής αθέμιτων χρηματικών ωφελημάτων δώρων είτε προς τον ίδιο είτε προς τρίτους, εκ των οποίων διατηρούσε σε ποσοστό 10% με 20%».

Συγκεκριμένα ο Ν. Μανιαδάκης «εμφανίζεται να ζήτησε και να έλαβε» τον Δεκέμβριο του έτους 2010 ποσό 58.000 ευρώ από τον Κων. Φρουζή, από το οποίο, αφού παρακράτησε ποσοστό 10-20%, φέρεται ότι απέδωσε το υπόλοιπο στον τότε υπουργό Υγείας Ανδρέα Λοβέρδο.

Ενα χρόνο μετά και συγκεκριμένα το 2011 ο Μανιαδάκης φέρεται επίσης να έλαβε ακόμη 90.000 ευρώ. Τα χρήματα αυτά ήταν «το δώρο για να χειραγωγηθεί ο τότε υπουργός υγείας Ανδρέας Λοβέρδος για την τιμολόγηση του φαρμάκου Gilenya».

Το 2012 ο Μανιαδάκης εμφανίζεται, σύμφωνα πάντα με το βούλευμα, να λαμβάνει 120.000 ευρώ «προκειμένου να τα αποδώσει στον Μάριο Σαλμά ούτως ώστε να έχει η Novartis την εύνοια του εν λόγω αναπληρωτή υπουργού Υγείας και συγκεκριμένα προκειμένου να εξασφαλιστεί η προστασία των φαρμάκων της έναντι μειώσεις τιμών».

https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2021/10/φαρμακο-300x202.jpg 300w, https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2021/10/φαρμακο-768x517.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" style="box-sizing: border-box; border-style: none; max-width: 100%; height: auto; margin: 5px 20px 20px 0px;">

Στο βούλευμα παρατίθενται αποσπάσματα από δύο ένορκες καταθέσεις του προστατευόμενου μάρτυρα «Μάξιμου Σαράφη», τον Γενάρη και τον Νοέμβριο του 2018. Σύμφωνα με αυτές, για τα χρήματα αυτά εκδόθηκε εικονικό τιμολόγιο από τον εκδότη διαφημιστή Εμμανουήλ Βουλκίδη το 2012, συνολικού ύψους 150.000 ευρώ. Η εικονικότητα του τιμολογίου ανερχόταν μάλιστα σε 90%, όπως επισημαίνεται στο απαλλακτικό βούλευμα. Το ποσό φέρεται να εκταμιεύτηκε σε δύο δόσεις. Η μία στις 4 Οκτωβρίου 2012, ύψους 50.000 ευρώ, και η δεύτερη μία μέρα μετά και ήταν 70.000 ευρώ. Τα χρήματα αυτά ο Βουλκίδης φέρεται να τα παρέδωσε στον Φρουζή και στη συνέχεια δόθηκαν στον Μανιαδάκη. Ωστόσο, όπως είχε καταθέσει ο «Σαράφης» και αναφέρεται στο βούλευμα, «ο προστατευόμενος μάρτυρας διατηρεί αμφιβολίες σχετικά με το εάν ο κατηγορούμενος έδωσε μέρος ή όλο το ποσό στον Μάριο Σαλμά καθόσον τελικά δεν εξυπηρετήθηκαν τα συμφέροντα της Novartis, η οποία αντιθέτως ζημιώθηκε από τις υπηρεσιακές ενέργειες του τελευταίου».

Δεν είναι όμως και τα μόνα χρήματα που φέρεται κατά το βούλευμα να πήρε ο Μανιαδάκης. Πιο αναλυτικά, την περίοδο 2010-12 φέρεται να έλαβε 50.000 ευρώ προκειμένου «να μεσολαβήσει ώστε να έρθει σε επαφή ο Φρουζής με υπουργό και τα αρμόδια υπηρεσιακά όργανα στον τομέα του φαρμάκου…».

Στο βούλευμα γίνεται επίσης αναφορά σε εσωτερικά έγγραφα της Novartis του Μαΐου του 2012 όπου εμφανίζονταν το όνομα του Ν. Μανιαδάκη και δίπλα χρηματικά ποσά. Συγκεκριμένα, σε έγγραφο της Novartis με τίτλο «Market access extra activities budget 2012» αναγράφεται «MoHProjects (Oikonomou Maniadakis etc)» και ποσό 10.000 ευρώ δίπλα στο όνομά του Μανιαδάκη. Τον Ιούλιο του 2021 εμφανίζεται ακόμη ένα έγγραφο της Novartis όπου αναφέρεται «Cost containment/Greek Economy – Consultancy agreement with prof. Maniadakis» και πόσο 20.000 ευρώ δίπλα στο όνομά του.

Ο Αδωνης, το «Onco project» και τα ογκολογικά φάρμακα

Εντυπωσιακά είναι όσα αναφέρονται στο βούλευμα στην πέμπτη κατά «σειρά ένδειξη ενοχής» του Ν. Μανιαδάκη σχετικά με την εμπλοκή του Αδ. Γεωργιάδη. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά σε έγγραφο της Novartis με τίτλο «Minutes of Internal MaxAlignment Meeting» και ημερομηνία σύνταξης 25 Αυγούστου 2014. Σε αυτό επισημαίνεται project που πρόκειται να συζητηθεί με την κωδική ονομασία «Onco» το οποίο αφορά τον Ν. Μανιαδάκη (Topics to be discussed: Onco project with Maniadakis). Το project «Onco» αφορούσε σύμφωνα με όσα έχει καταθέσει ο «Μάξιμος Σαράφης» τον Δεκέμβριο του 2018 θέματα ογκολογικών φαρμάκων και την προστασία τους από επερχόμενες μειώσεις τιμών. Μειώσεις δηλαδή που θα γίνονταν με αποφάσεις των υπουργών Υγείας την επίμαχη περίοδο.

Στο έγγραφο της Novartis δίπλα ακριβώς από τη φράση «Onco project with Maniadakis» υπήρχε η ένδειξη Ρ και η αναφορά «Decide Next Steps», δηλαδή «αποφασίζω επόμενα βήματα». Από την ένδειξη αυτή, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο βούλευμα, σε συνδυασμό με τη φράση «Onco project with Maniadakis» και την κατάθεση «Σαράφη» τον Δεκέμβριο του 2018, «προκύπτει σαφώς ότι πράγματι αφορούσε σε θέματα ογκολογικών φαρμάκων, πλην όμως αναφερόταν σε τετελεσμένες πράξεις (ένδειξη Ρ)». Δηλαδή ότι πράγματι ο Μανιαδάκης μεσολάβησε προκειμένου να πετύχει αυτά που ήθελε η εταιρεία.

Ειδικότερα, λέει στην κατάθεσή του ο «Σαράφης», αποσπάσματα της οποίας υπάρχουν στο επίμαχο βούλευμα ως ενοχοποιητικά στοιχεία: «Οσον αφορά στον Μανιαδάκη το έργο αυτό αναφέρεται στην προστασία του στάτους κάποιων φαρμάκων του τμήματος ογκολογίας έτσι ώστε να προστατευτούν από επερχόμενες μειώσεις τιμών… Για τη χειραγώγηση της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας στρατολογήθηκε από τη Novartis ο Ν. Μανιαδάκης ο οποίος τελικά ανέλαβε επιπλέον και τον ρόλο του διαμεσολαβητή με τους υπουργούς Υγείας… Συγκεκριμένα αναφέρομαι στους υπουργούς Υγείας Ανδρέα Λοβέρδο και Αδωνι Γεωργιάδη… Ο Μανιαδάκης ζητούσε για λογαριασμό των υπουργών χρηματικά ποσά όπως στην περίπτωση του Μάριου Σαλμά αλλά δεν γνωρίζω τον τελικό αποδέκτη των δώρων…».

Το mail Μανιαδάκη σε Άδωνη για το «Onco project»

Το συμπέρασμα της εισαγγελέα ενισχύεται και από τα mails που εμπεριέχονται στο πόρισμα της πρώην γενικής επιθεωρήτριας του δημοσίου Μαρίας Παπασπύρου και στη δικογραφία. Πρόκειται για mails μεταξύ Μανιαδάκη και Αδ. Γεωργιάδη κατά το χρονικό διάστημα Αύγουστος 2013 – Ιούνιος 2014, τα οποία καταδεικνύουν την εμπλοκή Μανιαδάκη στο κομμάτι του φαρμάκου.

https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2021/10/μανιαδακης-300x200.png 300w, https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2021/10/μανιαδακης-768x512.png 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" style="box-sizing: border-box; border-style: none; max-width: 100%; height: auto;">

Συγκεκριμένα, στις 12 Μαΐου 2014 ο Ν. Μανιαδάκης απέστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην ηλεκτρονική διεύθυνση του υπουργού Υγείας, που εκείνη την περίοδο ήταν ο Αδ. Γεωργιάδης. Το μήνυμα περιείχε ως επισυναπτόμενο ένα προσχέδιο υπουργικής απόφασης με θέμα τις «διατάξεις αποζημίωσης φαρμάκων» και ειδικότερα την «αποζημίωση» των ογκολογικών φαρμάκων. Στο μήνυμά του ο Ν. Μανιαδάκης, τα πλήρη στοιχεία του οποίου περιέχονται στο μήνυμα, επισήμαινε χαρακτηριστικά: «Να πάει στον Ευαγγελάτο (σ.σ. επικεφαλής του Σώματος Επιθεωρητών Υγείας και προϊστάμενος της Διεύθυνσης Φαρμάκων και Φαρμακείων του υπουργείου Υγείας) για προετοιμασία υπογραφής». Το μήνυμα αποστέλλεται στις 3.26. Τρία μόλις λεπτά μετά, στις 3.29, προωθήθηκε από το mail του υπουργού το επισυναπτόμενο αρχείο μαζί με την επισήμανση του Ν. Μανιαδάκη στην αρμόδια Διεύθυνση Φαρμάκων.

Κωλυσιεργούσε επί δύο χρόνια

Από την προσεκτική ανάγνωση του επίμαχου βουλεύματος προκύπτει μια σειρά από ερωτήματα.

Η ποινική δίωξη σε βάρος του Ν. Μανιαδάκη για παθητική δωροδοκία ασκήθηκε από την τότε εισαγγελέα διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη στα τέλη Δεκεμβρίου του 2018 και η δικογραφία διαβιβάστηκε αμέσως στην ανακρίτρια κατά της διαφθοράς Μαρία-Λουίζα Ιωαννίδου.

Εξι μήνες μετά, συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 2019, ψηφίστηκε ο νέος Ποινικός Κώδικας, που μετέτρεψε το αδίκημα της δωροδοκίας υπαλλήλου από κακούργημα σε πλημμέλημα. Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι ανεξάρτητα από την ουσία της υπόθεσης το αδίκημα παραγραφόταν. Παρ’ όλα αυτά, η ανακρίτρια κράτησε επί ενάμιση χρόνο τη δικογραφία στο συρτάρι της χωρίς να κάνει καμία ανακριτική πράξη και δίχως να ζητήσει παύση ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής του αδικήματος. Στη συνέχεια περαίωσε την υπόθεση με τυπικές κλήσεις χωρίς καν να καλέσει σε εξηγήσεις τον κατηγορούμενο Μανιαδάκη και διαβίβασε τη δικογραφία στο δικαστικό συμβούλιο στις 21 Απριλίου 2021. Το συμβούλιο συνεδρίασε έξι μήνες μετά. Στις 12 Οκτωβρίου 2021 εξέδωσε το απαλλακτικό για το Ν. Μανιαδάκη βούλευμα.

Νομικοί κύκλοι σημείωναν στο Documento ότι η όλη διαδικασία που ακολουθήθηκε εγείρει ερωτήματα και υποψίες περί μεθόδευσης προκειμένου να «καθαρίσει» ο Μανιαδάκης με ένα νομικό σκεπτικό ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις και επομένως είναι αθώος και όχι με παύση ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής, που αφήνει για πάντα το στίγμα της εμπλοκής σε ένα τόσο μεγάλο σκάνδαλο.

Αλλωστε το θέμα της παραγραφής επισημαίνεται, ως δεύτερο επιχείρημα που οδηγεί σε απαλλαγή, και από την εισηγήτρια εισαγγελέα Δ.-Κ. Τσίχλη.

Υπενθυμίζεται ότι η ανακρίτρια της υπόθεσης Μ.-Λ. Ιωαννίδου είναι η δικαστικός για την οποία είχε διαμαρτυρηθεί με ανάρτησή του στο Facebook ο Παύλος Πολάκης για κωλυσιεργία της στη διερεύνηση, σε επίπεδο ανάκρισης, του αποκαλούμενου «αμαρτωλού ΚΕΕΛΠΝΟ», το οποίο εισαγγελέας δικαστηρίου που είχε εκδικάσει μια από τις πολλές δικογραφίες που σχηματίστηκαν για το πρώην ΚΕΕΛΠΝΟ (νυν ΕΟΔΥ) είχε χαρακτηρίσει «offshore του δημοσίου».

Αναρωτιόταν χαρακτηριστικά ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας επί ΣΥΡΙΖΑ στην επίμαχη ανάρτησή του τον Ιανουάριο του 2019: «Γιατί η κυρία Μαρία Λουίζα Ιωαννίδου, ανακρίτρια κατά της διαφθοράς, δεν έχει καλέσει ακόμη για ανάκριση (και πιθανή προφυλάκιση) «τα μέλη της συμμορίας του ΚΕΕΛΠΝΟ (Πουλής, Θεοφιλάτου, Παπαδημητρίου και σία».

Η ανοιχτή δικογραφία που ερευνά η εισαγγελία

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι όσα αναφέρονται στο βούλευμα για τις εκκρεμότητες του Ν. Μανιαδάκη με τη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με πληροφορίες του Documento, στην Οικονομική Εισαγγελία όπου προΐσταται ο εισαγγελέας εφετών Χρήστος Μπαρδάκης φέρεται να υπάρχει ανοικτή δικογραφία για τον Ν. Μανιαδάκη. Σε αυτήν οι εισαγγελείς διερευνούν στοιχεία σχετικά με την τέλεση και άλλων πράξεων που αφορούν τη συμμετοχή του σε δωροδοκία τρίτων.

Πιο αναλυτικά, στο επίμαχο βούλευμα αναφέρεται επί λέξει: «Οι πράξεις που αποτέλεσαν αντικείμενο της επίδικης ποινικής δίωξης (για τις οποίες και μόνο εκδόθηκε τυπική κλήση) αφορούν αθέμιτα ωφελήματα που ζήτησε ή και έλαβε ο κατηγορούμενος για τον εαυτό του (είτε δώρα με λήπτη τον ίδιο είτε ως παρακράτηση ποσοστού από δώρα καταβαλλόμενα προς τρίτους) και όχι σε συμμετοχική δράση του τελευταίου σε πράξεις δωροληψίας τρίτων αυτουργών για την οποία άλλωστε εξακολουθεί η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης…»

https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2021/10/εγγραφο1-217x300.jpg 217w" sizes="(max-width: 578px) 100vw, 578px" style="box-sizing: border-box; border-style: none; max-width: 100%; height: auto; margin: 5px 20px 20px 0px;">

Η επίμαχη δικογραφία, που είναι ανοικτή στην Οικονομική Εισαγγελία, φέρεται να έχει εμπλουτιστεί από νέα στοιχεία στο πλαίσιο διερεύνησης όχι μόνο δωροληψίας πολιτικών προσώπων αλλά και ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. Ειδικότερα έχουν ενσωματωθεί απαντήσεις σε αιτήματα δικαστικών συνδρομών (είχαν υποβληθεί από την Ελ. Τουλουπάκη) σχετικά με τραπεζικούς λογαριασμούς που είχαν εντοπιστεί σε χώρες του εξωτερικού, αλλά και για τιμολογήσεις φαρμάκων από άλλα κράτη. Επίσης στην ίδια δικογραφία φέρονται να έχουν συμπεριληφθεί και νέες καταθέσεις, με πρόσθετα αναλυτικότερα στοιχεία, των προστατευόμενων μαρτύρων. Καταθέσεις που δόθηκαν μετά το πέρας της εξεταστικής επιτροπής της Βουλής.

Σκεπτικό… «Δεν ήταν Γιάννης, ήταν… Γιαννάκης»

Αν ήθελε κάποιος με απλά λόγια να σχολιάσει το σκεπτικό με το οποίο εντέλει ο Ν. Μανιαδάκης απαλλάχθηκε λόγω μη επαρκών ενδείξεων και δεν έπαυσε η ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, θα επικαλούνταν την παροιμία «Δεν ήταν Γιάννης, ήταν… Γιαννάκης».

Κι εξηγούμαστε:

Ο Ν. Μανιαδάκης, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας, φέρεται να διατηρούσε προσωπικές σχέσεις και να διετέλεσε κατά το επίδικο χρονικό διάστημα άτυπος σύμβουλος μελών της κυβέρνησης και δη διαδοχικά του υπουργού Υγείας Ανδρ. Λοβέρδου, του αναπληρωτή υπουργού Υγείας Μ. Σαλμά και του υπουργού Υγείας Σπ.-Αδ. Γεωργιάδη. Ο ίδιος άλλωστε έως τον Ιούνιο του 2014 εμφανίζεται, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο βούλευμα, να αποστέλλει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με σχέδια υπουργικών αποφάσεων σχετικών με την τιμολόγηση φαρμάκων και φαρμακευτικής πολιτικής.

Ωστόσο παρά την εμφανή εμπλοκή και επιρροή του, το δικαστικό συμβούλιο θεωρεί ότι «δεν μπορεί να γίνει λόγος για δωροληψία του Μανιαδάκη για πράξεις ή παραλείψεις αντίθετες με τα καθήκοντά του καθόσον ο ίδιος δεν είχε διοριστεί σε θέση συμβούλου υπουργού και οι επιτροπές στις οποίες συμμετείχε δεν είχαν αντικείμενο συναφές με τη διαμόρφωση τιμών φαρμάκων (τιμολόγηση ανατιμολόγηση κ.ο.κ.), την κυκλοφορία νέων φαρμάκων ή τη διαμόρφωση της φαρμακευτικής νομοθεσίας». Δηλαδή ο Ν. Μανιαδάκης ήταν μεν σύμβουλος υπουργών και επομένως θα μπορούσε να έχει επιρροή πάνω στις υπουργικές αποφάσεις, αλλά επειδή δεν ήταν διορισμένος σύμβουλος με τη στενή έννοια του νόμου δεν στέκει το αδίκημα της δωροληψίας.

Επιπλέον ακόμη ένας λόγος για τον οποίο δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες στον κατηγορούμενο αλλά περαιώθηκε η ανάκριση με την έκδοση τυπικής κλήσης είχε να κάνει και με την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα τον Ιούνιο του 2019. Συγκεκριμένα, με τις διατάξεις αυτές η δωροληψία υπαλλήλου τιμωρείται ως πλημμέλημα και όχι ως κακούργημα και «επομένως δεν δύναται να θεμελιωθεί κακουργηματική μεταχείριση της πράξης».

πηγη: documentonews.gr

Το ιδιότυπο καθεστώς "ελεύθερης οικονομικής ζώνης" που έχει εγκαθιδρύσει η κινέζικη Cosco, με τις πλάτες και την πολιτική στήριξη όλων των κυβερνήσεων τα τελευταία χρόνια, στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας μας, έχει ως κύρια χαρακτηριστικά την ωμή παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας, την έλλειψη ουσιαστικών μέτρων και ελέγχων στους εργασιακούς χώρους και τη μη τήρηση των κανόνων για την προστασία και ασφάλεια της ζωής των εργαζομένων.

Πάνω σε αυτό το αντιδραστικό καθεστώς οικοδομείται η συνεχής επιχειρηματική επέκταση και γιγάντωση της Cosco στον Πειραιά.

Το θανατηφόρο δυστύχημα που στοίχισε σήμερα την ζωή ενός εργαζόμενου αναδεικνύει τις τεράστιες ευθύνες της κυβέρνησης και του Υπουργού Εργασίας οι οποίοι το μόνο που κάνουν είναι να διαφημίζουν νυχθημερόν τις "εμβληματικές επενδύσεις" και να δίνουν "γη και ύδωρ" να αυξάνονται και να μεγεθύνονται τα κέρδη των ξένων και εγχώριων επιχειρηματικών ομίλων.

Το νέο εργατικό έγκλημα φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη οι εργαζόμενοι και τα συνδικάτα τους να εντείνουν τον αγώνα τους για την λήψη άμεσων ουσιαστικών και αποτελεσματικών μέτρων για την ασφάλεια και την υγιεινή στους χώρους δουλειάς και τον ουσιαστικό ρόλο των συνδικάτων στην τήρηση και εφαρμογή όλων των μέτρων για την προστασία της εργασίας και της ζωής των εργαζομένων.

Να γίνει δεκτή η δίκαιη απαίτηση των εργαζομένων για μόνιμη σταθερή εργασία με πλήρη και κατοχυρωμένα δικαιώματα.

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ

ΚΑΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΤΑΞΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ν. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ 
Τετάρτη 27 Οκτωβρίου, στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας
στον 3ο όροφο, στις 6:00 (ώρα προσέλευσης 5:30 μμ)

Δεν έχουν περάσει παρά λίγοι μήνες από το πλήγμα που δέχτηκε ο κόσμος της εργασίας με την ψήφιση του ν/σ Χατζηδάκη, την κατάργηση του 8ωρου, του δικαιώματος της απεργίας, τη σύνθλιψη της συνδικαλιστικής δράσης. Παρόλα αυτά, την ώρα που η ηγεσία της ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ αφήνει διάπλατα ανοιχτό το δρόμο σε αυτή την ολομέτωπη αντεργατική επίθεση, ο αγώνας της e-food και των εκπαιδευτικών θέτει ξανά το ζήτημα στη βάση του ανεξάρτητου από κράτος και εργοδοσία ταξικού αγώνα.

Την ίδια στιγμή η καθημερινότητα γίνεται όλο και πιο δυστοπική με τους μισθούς να εξανεμίζονται από την ανεξέλεγκτη άνοδο του πληθωρισμού, τις συλλογικές συμβάσεις να έχουν εγκαταλειφθεί από τους εργοδότες που αξιοποιούν όλα τα εργαλεία που τους παρέχει με νομοθετήματα η κυβέρνηση, με το δημόσιο πλούτο να ξεπουλιέται ασύδοτα στους ιδιώτες και με τη λογική του κέρδους να διαβρώνει και να απονεκρώνει κάθε κοινωνική κατάκτηση. 

Ο αγώνας κατά του ν/σ Χατζηδάκη μετά την ψήφισή του, στην ουσία έχει εγκαταλειφθεί από τις δυνάμεις που τον Ιούνιο ανέστειλαν προκηρυγμένες απεργίες ενώ σήμερα παρά τις στεντόρειες διακηρύξεις τους, κατέληξαν σε μια απόφαση για κατακερματισμένα απογευματινά συλλαλητήρια στις 4 Νοέμβρη. Η ίδια πολιτική λογική που ευθύνεται για την εγκατάλειψη εμβληματικών κατακτήσεων της εργατικής τάξης τον Ιούνιο, σήμερα, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής ,επαναλαμβάνεται οδηγώντας τον αγώνα σε αδιέξοδο. 

Συναδέλφισσες –οι,

Ο νέος νόμος μας απαλλοτριώνει από κάθε δικαίωμα και κάθε κατάκτηση που αποτυπώθηκε στην εργατική νομοθεσία από τον ταξικό – κοινωνικό αγώνα. Τα νομικά προσκόμματα στη λειτουργία του συνδικαλισμού, στο δικαίωμα της απεργίας και της περιφρούρησής της ισοδυναμούν με πλήρη απαγόρευση. Ο αγώνας όμως για την κατάργηση του νόμου δεν μπορεί να έχει ελπίδες επιτυχίας αν δεν υπάρξει παράλληλα και ο απολογισμός του αγώνα που έγινε, αν δεν κατανοηθούν τα λάθη και οι παραλείψεις, που επέτρεψαν την ανώδυνη για την κυβέρνηση υπερψήφισή του ώστε να ξεπεραστούν. 

Καλούμε κάθε σωματείο και συλλογικότητα, κάθε εργαζόμενο/η ή άνεργο/η, αγωνιστή και αγωνίστρια, που έχει συνειδητοποιήσει ότι η μόνη δύναμη που μπορεί να μας βγάλει από αυτό τον καταστροφικό κλοιό και να ανοίξει δρόμο προς την ανατροπή του, είναι ο δικός μας ανεξάρτητος αγώνας, να συμμετέχει στη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Οκτωβρίου, στο Εργατικό Κέντρο Αθήνα, στον 3ο όροφο, στις 6:00 (ώρα προσέλευσης 5:30 μμ), με σκοπό να συζητήσουμε όλα αυτά τα επείγοντα θέματα με επίκεντρο την επικείμενη εφαρμογή του νόμου Χατζηδάκη και τον τρόπο που οι ανεξάρτητες ταξικές δυνάμεις θα απαντήσουν!

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΝΑΥΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ (ΠΕΝΕΝ)
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΑΝΑΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ «Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ»
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ

του Πέτρου Σταύρου

Πηγή: Commune

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε λίγο πιο προσεκτικά τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό και τον Δείκτη τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) που δημοσιεύτηκαν τελευταία και προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία στα κυβερνητικά επιτελεία και όχι μόνο. Εκτιμάμε ότι η ανησυχία δεν είναι τόσο για τον πληθωρισμό αλλά για κάτι άλλο. Και δεν αναπτύσσεται μόνο εδώ, στην Ελλάδα, αυτή η ανησυχία αλλά σε όλη την Ευρώπη και στους υπόλοιπους ισχυρούς καπιταλιστικούς πόλους. Ειδικά μέσα στο εσωτερικό των βασικών καπιταλιστικών θεσμών της διακυβέρνησης και του χρήματος, η ανησυχία παίρνει την μορφή πότε του δισταγμού και πότε της αποφασιστικότητας.

Μια ρηχή δημοσιογραφική προσέγγιση θα διαπίστωνε μια κάποια απόσταση μεταξύ «περιστεριών» και «γερακιών». Το πολιτικό προσωπικό αυτών των θεσμών χωρίζεται στα «περιστέρια» (που θέλουν χαλαρά μέτρα και διστάζουν να «σφίξουν τα λουριά») και στα «γεράκια» (που ζητούν άμεση επιστροφή στην οικονομική ορθοδοξία της λιτότητας και του περιορισμού της ποσότητας του χρήματος). Γνώμη μας είναι πως οι διαφορές τους δεν είναι και τόσο μεγάλες, στο μεσομακροπρόθεσμο διάστημα. Εκείνο που ίσως τους χωρίζει είναι ο χρονισμός της παρέμβασης και όχι το είδος της παρέμβασης. Αλλά ας δούμε τα στοιχεία του ΔΤΚ.  

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, λοιπόν, υπήρξε αύξηση του ΔΤΚ κατά 2,2% τον μήνα Σεπτέμβριο του 2021 σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020. Πέρσι όμως υπήρξε μείωση του ΔΤΚ κατά 2% σε σύγκριση με το 2019. Άρα η αύξηση είναι σημαντική (από το -2 στο +2,2) και στην πραγματικότητα πρόκειται για την μεγαλύτερη μέση αύξηση, ανά μήνα, σε όλη την ΕΕ (2,3%).

Ο εμφανιζόμενος πληθωρισμός, αμέσως μετά την πανδημία, είναι, προς το παρόν, μια «οφθαλμαπάτη»

Αν δούμε όμως τα διαχρονικά στοιχεία των ετήσιων και μέσων μεταβολών του ΔΤΚ, θα διαπιστώσουμε ότι η μεγάλη αύξηση του πληθωρισμού είναι μια «οφθαλμαπάτη», όχι σκόπιμη αλλά προκαλούμενη από τον τρόπο παρουσίασης των δεδομένων. Ο λόγος γι’ αυτό το παράδοξο είναι ότι ο πληθωρισμός είναι η αλλαγή του επιπέδου των τιμών σε σχέση με το περασμένο έτος. Αυτό σημαίνει ότι το μετρημένο ποσοστό πληθωρισμού δεν εξαρτάται μόνο από το τι κάνουν οι τιμές τώρα, αλλά και από το τι έκαναν πριν από έναν χρόνο. Τις περισσότερες φορές, με την οικονομική κατάσταση, από έτος σε έτος, να αλλάζει ομαλά και σταδιακά αυτό δεν κάνει μεγάλη διαφορά. Αλλά οι αλλαγές πριν από έναν χρόνο, όπως όλοι και όλες θυμόμαστε, ήταν κάθε άλλο παρά αργές και σταδιακές. Η πανδημία και η ραγδαία πτώση της ζήτησης που προκλήθηκε, ήταν ανεπανάληπτα φαινόμενα. Είναι πιο πιθανό λοιπόν οι φετινές ταχύτατα αυξανόμενες τιμές να μας δείχνουν την ύφεση και τον αποπληθωρισμό του 2020 και όχι τον πληθωρισμό του 2021. Κάτι που πιστεύουμε επαληθεύεται αν κοιτάξουμε και την συμπεριφορά σε συγκεκριμένες υπο-ομάδες προϊόντων.

Φέτος, η αύξηση του ΔΤΚ προήλθε κυρίως από τις εξής ομάδες αγαθών και υπηρεσιών: Κατά 7,8% από την ομάδα «Μεταφορές», κατά 4,7% από την ομάδα «Στέγαση», κατά 3,1% από την ομάδα «Τρόφιμα», κατά 0,9% από την ομάδα Εκπαίδευση και κατά 0,5% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια. Το 2020 η μείωση του ΔΤΚ οφειλόταν περίπου στις ίδιες ομάδες δηλαδή κατά 7,9 % στις μεταφορές, κατά 6% στη Στέγαση, κατά 2,4% στις επικοινωνίες και κατά 1% στην ομάδα Ξενοδοχεία – καφέ – Εστιατόρια. Η συσχέτιση αποπληθωρισμού 2020 και πληθωρισμού 2021 είναι μεγάλη και εμφανέστατη ακόμα και στο επίπεδο αυτών των υπο-ομάδων προϊόντων και υπηρεσιών.

Όμως και σε σχέση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής δεν φαίνεται να δημιουργείται κάποιο μείζον θέμα από την αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών. Μέχρι χθες, το βασικό πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν ο αποπληθωρισμός και όχι ο πληθωρισμός. Τελευταία, μετέτρεψε τον στόχο του 2% σε συμμετρικό στόχο. Περίοδοι που ο πληθωρισμός είναι κάτω από το 2% θα πρέπει να ακολουθούνται από περιόδους με πληθωρισμό πάνω από το 2% και αυτό γιατί πρέπει να υπάρξει κάποιος δυναμισμός στην ευρωπαϊκή οικονομία και να αποκαθηλωθούν τα κλασικά νομισματικά εργαλεία (ρύθμιση του βασικού επιτοκίου). Προς τι λοιπόν οι ανησυχίες και οι φόβοι;

Από τον «πληθωρισμό» στους «πληθωρισμούς» των υποτελών τάξεων

Στην πραγματικότητα αυτό που ονομάζεται Δείκτης Τιμών Καταναλωτή και που μετράει την ετήσια μεταβολή του επιπέδου των τιμών των προϊόντων και υπηρεσιών, σε ευμετάβλητες εποχές σαν τις σημερινές, έχει ελάχιστη οικονομική σημασία. Και αυτό γιατί δεν υπάρχει ένα μέσο «καλάθι» νοικοκυριού. Υπάρχουν τόσα «καλάθια» όσοι και οι καταναλωτές θα μπορούσαμε να πούμε. Υπάρχουν επίσης κάποια υποσύνολα «καλαθιών» που εμπεριέχουν τις δαπάνες των υποτελών – προλεταριακών στρωμάτων και όλων των χαμηλών εισοδημάτων.

Το γενικό επίπεδο των τιμών έχει ανέβει αρκετά, χωρίς όμως κάποια σημαντική μακροοικονομική συνέπεια για τους γενικούς και κεντρικούς στόχους της οικονομικής πολιτικής. Η αύξηση οφείλεται σε έναν πολύ περιορισμένο αριθμό προϊόντων. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως δεν υπάρχει ένα γενικό ποσοστό πληθωρισμού. Οι καταναλωτές που αγοράζουν κυρίως τα προϊόντα που αυξήθηκαν, αντιμετωπίζουν έναν πολύ διαφορετικό πληθωρισμό από τον πληθωρισμό που αντιμετωπίζουν καταναλωτές με άλλες προτιμήσεις, σε προϊόντα και υπηρεσίες που η τιμή τους δεν αυξήθηκε αλλά έμεινε σταθερή ή μειώθηκε κιόλας (βιομηχανικά τρόφιμα, ενδύματα, αναψυχή κ.λπ.).

Σύμφωνα με το δελτίο της ΕΛΣΤΑΤ, οι κυριότερες αυξήσεις του ετήσιου ΔΤΔ 2021 – 2020 ήταν σε: Φυσικό Αέριο 108,5%, Πετρέλαιο Θέρμανσης 28,9%, Νωπά Λαχανικά 21,1%, Μεταφορές επιβατών με αεροπλάνο 20,9%, Ελαιόλαδο 18,4%, Καύσιμα και λιπαντικά 18,1%, Αρνί κατσίκι 17,5%, Άλλα βρώσιμα έλαια 14%, Ξενοδοχεία Μοτέλ 9,5%, Νωπά Ψάρια 7,9%, Σοκολάτες 4,4%, Αυγά 3,5%, Αυτοκίνητα καινούργια 2,4%. Εκτός από τις μετακινήσεις με αεροπλάνο, τα ξενοδοχεία και τα καινούργια αυτοκίνητα που αφορούν δαπάνες που μπορούν να αναβληθούν για το μέλλον και δεν συμμετέχουν στην άμεση αναπαραγωγή ενός νοικοκυριού μισθωτών ή χαμηλοεισοδηματιών, όλα τα άλλα προϊόντα είναι βασικά στο μείγμα κατανάλωσης των υποτελών στρωμάτων. Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, μάλιστα, αναμένεται να επηρεάσει περαιτέρω το κόστος παραγωγής βασικών καταναλωτικών αγαθών, όπως θα επηρεάζει και το σύνθετο αγαθό (συνδιαμόρφωση πολλών προϊόντων και υπηρεσιών) της στέγασης. Η νέα κατάσταση που δημιουργούν οι τιμές της ενέργειας έρχεται να προστεθεί στην ήδη διαμορφωμένη κατάσταση των αυξημένων τιμών των νωπών προϊόντων κατά τα προηγούμενα χρόνια. 

Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, τα κύρια συστατικά του πληθωρισμού (3,4%) είναι η ενέργεια (17,4%) ακολουθούμενη από τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (2,1%), τα τρόφιμα, αλκοόλ & καπνός (2,1%) και υπηρεσίες (1,7%). Ειδικότερα στην Ευρωζώνη, οι πληθωριστικές πιέσεις που εντοπίζονται στην κατακόρυφη αύξηση των τιμών ενέργειας και των πρώτων υλών, είναι ακόμα πιο έντονες στις χώρες με ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και μεγάλα εμπορικά ελλείμματα. Η υποτίμηση του ευρώ, σε σχέση με το δολάριο στο οποίο εκφράζονται τα περισσότερα από τα εισαγόμενα προϊόντα, επιδεινώνει τις πληθωριστικές πιέσεις που εμφανίζονται στην ενέργεια, στις πρώτες ύλες και στις μεταφορές.

Οι λεγόμενες αντιπληθωριστικές πολιτικές είναι συνήθως «κρυμμένες» πολιτικές λιτότητας

Όταν η κουβέντα για τον πληθωρισμό μένει στο επίπεδο του γενικού ΔΤΚ, στη μέση κίνηση των τιμών όλων των αγαθών και υπηρεσιών δηλαδή, τότε η επίσημη δογματική νεοφιλελεύθερη πολιτική έρχεται να επισημάνει τα εξής, υποτίθεται, ουδέτερα και τεχνοκρατικά θέσφατα: Εφόσον, η αύξηση του μέσου όρου είναι πολύ μεγάλη, τότε αυτό κάτι θα σημαίνει για το επίπεδο της ζήτησης. Όπως είναι γνωστό, από τα πανεπιστημιακά εγχειρίδια, η δυνητική παραγωγή ή η παραγωγική δυναμικότητα μιας οικονομίας αυξάνεται αργά και σταθερά με βάση την αύξηση του εργατικού δυναμικού και τη βελτίωση της τεχνολογίας.

Η συνολική ζήτηση της οικονομίας ποικίλλει και είναι πιο ευμετάβλητο μέγεθος από την παραγωγή. Πιθανή αναντιστοιχία μεταξύ παραγωγής και συνολικής ζήτησης λύνεται πάντα με προσαρμογή της ζήτησης. Επομένως, εάν ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός, η λύση είναι να μειωθεί η ζήτηση, συνήθως αυξάνοντας τα επιτόκια, ή αλλιώς μειώνοντας τις δημόσιες δαπάνες και εφαρμόζοντας εισπρακτικές πολιτικές και πολιτικές λιτότητας. Θα μπορούσαμε να το περιγράψουμε και αλλιώς αυτό το θέσφατο, με λόγια μονεταριστικά και να λέγαμε πως υπάρχουν πολλά λεφτά στα χέρια μας ενώ η παραγωγή προϊόντων δεν αυξάνεται όσο αυξάνεται η διαθέσιμη ποσότητα χρήματος, οπότε πρέπει να αποσύρουμε χρήματα από την οικονομία. Είτε έτσι το πούμε είτε αλλιώς, στο σημερινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, ένας επίμονος και θεωρούμενος ως υψηλός πληθωρισμός θα χρησιμοποιηθεί σίγουρα ως επιχείρημα για νέες απόπειρες περιοριστικών πολιτικών.

Αν όμως το πρόβλημα δεν είναι η αύξηση του μέσου όρου των τιμών (και δεν είναι) αλλά είναι η πολύ συγκεκριμένη αύξηση ορισμένων μόνο προϊόντων και υπηρεσιών, τότε το πρόβλημα δεν μπορεί να αναχθεί στον περιορισμό της συνολικής ζήτησης αλλά στις συνθήκες της προσφοράς αυτών των προϊόντων και υπηρεσιών. Πίσω από τις μεγάλες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας κρύβεται η συγχώνευση της κλιματικής κρίσης με την ενεργειακή κρίση, πάνω σε έναν πολύπλοκο γεωπολιτικό καμβά. Πίσω από τις υπερβολικά φουσκωμένες τιμές του φυσικού αερίου κρύβεται η ενεργειακή μετάβαση της ευρωπαϊκής οικονομίας στις ΑΠΕ που καθυστερεί και που χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο. Πίσω από τις τιμές των super market κρύβεται ο ολιγοπωλιακός έλεγχος της εμπορίας και διανομής των τροφίμων κ.λπ.

Αν το ζήτημα λοιπόν είναι αυτές οι συγκεκριμένες αυξήσεις, τότε πολύ λίγο θα βοηθήσει η άνοδος των επιτοκίων, η εφαρμογή περιοριστικών πολιτικών και η μείωση της ποσότητας του χρήματος που κυκλοφορεί. Το ζήτημα είναι να αυξηθεί η παραγόμενη ποσότητα αυτών των προϊόντων και όχι η πρόκληση γενικής ύφεσης. Αυτό το γνωρίζουν οι ευρωπαϊκές κεντρικές αρχές και είναι ο ένας από τους δύο λόγους που δεν σκέφτονται να επιστρέψουν γρήγορα στις κλασικές νομισματικές πολιτικές (ρύθμιση επιτοκίων) από τις «ετερόδοξες» που εφαρμόζουν τώρα (ποσοτική χαλάρωση κ.λπ.). Ο δεύτερος λόγος που στέκεται αποτρεπτικός για μια άμεση χρήση του εργαλείου των επιτοκίων είναι, φυσικά, η μεγάλη φούσκα του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους σε πλανητικό επίπεδο.

Η σημασία της διάρκειας και της έκτασης των πληθωριστικών πιέσεων

Η συζήτηση για την έκταση και τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων δεν έχει εκπαιδευτικό και ερευνητικό σκοπό, αν και πολλές φορές το εξηγητικό ύφος των ανακοινώσεων των κεντρικών καπιταλιστικών θεσμών υποκρύπτει την πειθαναγκαστική τακτική τους απέναντι στα λαϊκά στρώματα. Η άποψη της ΕΚΤ για τις πληθωριστικές πιέσεις είναι πως αυτές μάλλον θα αποδειχθούν βραχυπρόθεσμες. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ δεν προτίθεται να λάβει μέτρα κλασικής νομισματικής πολιτικής -αύξηση των επιτοκίων- στο βραχυμεσοπρόθεσμο διάστημα για να αντιμετωπίσει κάποιον πληθωρισμό που δεν θεωρείται ακόμα υπερβολικός. Οι ανατιμήσεις προκλήθηκαν από την απότομη άνοδο της ζήτησης με την επανεκκίνηση των οικονομιών, που εκδηλώθηκε με εκτίναξη των τιμών στην ενέργεια, τα μέταλλα, τις μεταφορές κ.λπ. Έτσι, πέρασε η άνοδος των τιμών σε πολλά άλλα προϊόντα και υπηρεσίες, όπως τα τρόφιμα κ.λπ.

Αντίθετα, η ΕΚΤ φοβάται τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, κι αυτό γιατί βάσιμα θα καθορίσει την έκταση και τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων. Κυρίως φοβάται την πολύ πιθανή περίπτωση η ενεργειακή κρίση να προκαλέσει κύμα αιτημάτων για αυξήσεις στους μισθούς. Κάτι τέτοιο, κατά την άποψή της, θα καθιστούσε μόνιμες τις βραχυμεσοπρόθεσμες πληθωριστικές πιέσεις. Τι μας λέει λοιπόν η ΕΚΤ; Μας λέει ότι δεν πρόκειται να παρέμβει βραχυμεσοπρόθεσμα. Μόνο όταν και εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις προκαλέσουν αιτήματα για αυξήσεις μισθών. Μόνο τότε τα κλασικά νομισματικά μέσα θα χρησιμοποιηθούν για να δώσουν σήμα στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να εφαρμόσουν πολιτικές λιτότητας. Μας λέει επίσης πως η χρήση των κλασικών νομισματικών μέτρων, επ’ αφορμή ενός επίμονου πληθωρισμού, θα γίνει τελικά, ακόμα και αν το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος είναι υπερδιογκωμένο.

Η ΕΚΤ λοιπόν μας λέει πως δεν πρόκειται να κάνει τίποτα όσο οι πληθωριστικές πιέσεις θεωρούνται παροδικές και δεν προκαλούν μισθολογικά αιτήματα. Αν όμως χρειαστεί να κάνει κάτι, θα κάνει «αυτό που πρέπει», δηλαδή θα πάρει εκείνα τα μέτρα που θα κατευθύνουν όλες τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών προς πολιτικές καταστολής των μισθολογικών απαιτήσεων. Η συγχώνευση της κλιματικής αλλαγής και της ενεργειακής κρίσης δεν πρέπει να οδηγήσει, επ’ ουδενί, σε αύξηση του μεριδίου των μισθών στο παραγόμενο προϊόν των ευρωπαϊκών οικονομιών. Αν η αύξηση των επιτοκίων θέσει σε διακινδύνευση τα συσσωρευμένα χρέη των οικονομιών, τότε θα χρησιμοποιηθούν «στοχευμένα» μέτρα παροχής ρευστότητας για να αποτραπεί το χρηματοοικονομικό ντόμινο.

Και ενώ οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν συζητούν τις μισθολογικές αυξήσεις -είναι μια μεγάλη κουβέντα η κατεστημένη, αλλά λάθος, άποψη που θέλει τις μισθολογικές αυξήσεις να μεταφέρονται 100% στον καταναλωτή μέσω των αυξήσεων των τιμών- η Κομισιόν έχει ετοιμάσει, ήδη, τη σχετική εργαλειοθήκη αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης με επιδοτήσεις, επιδόματα, φοροαπαλλαγές και αναβολές πληρωμών λογαριασμών ενέργειας. Έτσι, προκειμένου να μην επιτρέψουν μισθολογικές αυξήσεις δεν έχουν πρόβλημα να προτρέπουν σε κατάχρηση της επιδοματικής πολιτικής, κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια καταδίκαζαν μετά βδελυγμίας διότι έτρεφε, υποτίθεται, την αεργία και δεν δημιουργούσε κίνητρα εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.

Με λίγα λόγια, δεν είναι ο πληθωρισμός που «ροκανίζει» τα λαϊκά εισοδήματα. Είναι η ενεργειακή κρίση, η κρίση της στέγης, η εμπορευματοποίηση βασικών και σύνθετων προϊόντων που δυσκολεύει, κάθε μέρα και περισσότερο, την καθημερινότητα των υποτελών στρωμάτων. Μόνον αυτά που οι καπιταλιστές δεν θέλουν, δηλαδή οι αυξήσεις των μισθών και των εισοδημάτων και η αναδιοργάνωση της παραγωγής των δημόσιων και σύνθετων αγαθών, είναι που μπορούν να μας προστατέψουν, περισσότερο αποτελεσματικά, από τις πολλαπλές κρίσεις που χτυπάνε τις κοινωνίες των ανοικτών οικονομιών. Τα πρόσκαιρα επιδόματα, χωρίς μισθούς και κοινωνικό κράτος, «ασυλοποιούν» την κοινωνία.

ΠΗΓΗ: kommon.gr