Γιώργος Μιχαηλίδης

Το Κάντιθ, μία σχετικά μικρή και ταυτόχρονα η φτωχότερη ισπανική πόλη, έχει καταφέρει το τελευταίο δεκαήμερο να γίνει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος όλης της χώρας. Πώς; Μέσω του σκληρού και επίμονου απεργιακού αγώνα των μεταλλεργατών της πόλης αλλά και της συγκινητικής, ενεργητικής συμπαράστασης των υπολοίπων κατοίκων.

Η απεργία διαρκείας του Κάντιθ είχε ως αιτία την άνοδο του κόστους ζωής λόγω των ανατιμήσεων βασικών προϊόντων και της ενέργειας αλλά και την περαιτέρω υποβάθμιση του εργατικού εισοδήματος λόγω των πληθωριστικών πιέσεων. Με τον πληθωρισμό να ξεπερνάει το 5% τον τελευταίο μήνα, οι μεταλλεργάτες του Κάντιθ απαίτησαν τουλάχιστον ανάλογες αυξήσεις, μαζί με αιτήματα για μείωση του χρόνου εργασίας και των υπερωριών. Οι εργοδότες από τη μεριά τους θεώρησαν κάτι τέτοιο αδιανόητο αφού τα ναυπηγεία του Κάντιθ περνούν κρίση λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού και η συζήτηση για κλείσιμό τους και μεταφορά των ναυπηγικών δραστηριοτήτων στο βορρά με την παράλληλη μετατροπή του Κάντιθ σε αποκλειστικά τουριστικό θέρετρο είναι ενεργή. Εντός αυτού του πλαισίου, η απόφασή των μεταλλεργατών για απεργία διαρκείας, σε μια πόλη όπου η ανεργία ξεπερνά το 25% φανερώνει το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει η εργατική τάξη στην τρέχουσα συγκυρία. Και η απεργία αυτή, αρχικά, υποστηρίχτηκε από όλα τα εργατικά συνδικάτα και σωματεία. Ίσως γιατί κανείς δεν περίμενε αυτό που θα ακολουθούσε.

Κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι για άλλη μια φορά, το τελευταίο διάστημα, εμφανίστηκαν στοιχεία που αν μη τι άλλο είναι ελπιδοφόρα.

Πρώτον, οι διαδηλώσεις των απεργών διακρίθηκαν για τη μαχητικότητά τους καθώς συγκρούστηκαν με την αστυνομία και τάραξαν την ομαλή λειτουργία της πόλης. Δεύτερον, εμφανίστηκε ένα κύμα ταξικής και λαϊκής αλληλεγγύης,  με εργαζόμενους άλλων κλάδων ακόμα και από άλλες πόλεις να προστρέχουν σε πολιτική και οικονομική συμπαράσταση και άλλες κοινωνικές ομάδες του Κάντιθ να παίρνουν μέρος στις διαδηλώσεις δίνοντάς τους παλλαϊκό χαρακτήρα.  Το επαναλαμβανόμενο φαινόμενο της πάνδημης εκδήλωσης αλληλεγγύης σε μια απεργία μάλλον αποτελεί δείκτη ενεργοποίησης του ταξικού ενστίκτου σημαντικού μέρους του πληθυσμού. Τρίτον, η δραστηριότητα των απεργών και των αλληλέγγυων δεν εξαντλήθηκε στις πορείες διαμαρτυρίας αλλά υπήρξε πολύπλευρη και έφτανε μέχρι τη συγχρονισμένη έξοδο πολιτών στα μπαλκόνια και το χτύπημα άδειων κατσαρολικών. Δεν είναι τυχαίο ότι μπροστά στο συνδυασμό αυτών των στοιχείων, η ισπανική κυβέρνηση αναγκάστηκε να προχωρήσει σε στρατιωτικού τύπου καταστολή με τη χρήση πλαστικών σφαιρών και τεθωρακισμένων οχημάτων της αστυνομίας που επιχειρούσαν εναντίον των οδοφραγμάτων και καταδρομικές επιχειρήσεις πάνοπλων ΜΑΤ μέσα στις γειτονιές με δακρυγόνα μέσα στις αυλές των σπιτιών. Και όμως αυτή η καταστολή φάνηκε αναποτελεσματική.

Ωστόσο, η περίπτωση του Κάντιθ είναι διδακτική και από άλλη μια πλευρά. Πρώτον, είναι ένας μεγάλος εργατικός αγώνας που ξεσπά την ώρα που κυβερνά η φερόμενη ως προοδευτικότερη κυβέρνηση της Ισπανίας όλων των εποχών. Έχει σημασία να θυμίσουμε ότι εκτός από το Σοσιαλιστικό Κόμμα στον κυβερνητικό συνασπισμό συμμετέχουν με υπουργικές θέσεις τόσο το οι Ποδέμος, όσο και το ΚΚ Ισπανίας. Το τελευταίο μάλιστα διοικεί και το Υπουργείο Εργασίας. Όταν η κατάσταση στο Κάντιθ οξύνθηκε και οι εργάτες μαζί με τους αλληλέγγυους κατοίκους της πόλης ξεπέρασαν τα όρια των εθιμοτυπικών απεργιών διαρκείας, ο γενικός γραμματέας του ΚΚ Ισπανίας, Ενρίκε Σαντιάγκο από το πόστο του γραμματέα του υπουργείου «Ατζέντα 2030» προσπάθησε να παρέμβει πυροσβεστικά. Έτσι, με δήλωσή του κάλεσε τους εργάτες του Κάντιθ να δείξουν εμπιστοσύνη στο κυβερνητικό έργο. Σημειώνοντας πως είναι προφανές ότι η οικονομία της χώρας δε βασίζεται στις κρατικές παρεμβάσεις αλλά στις αποφάσεις του ιδιωτικού τομέα υπογράμμισε πως γίνεται ο,τι είναι δυνατόν για την ενίσχυση της βιομηχανίας. Σε ελεύθερη απόδοση αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση Σοσιαλιστών-Αριστερών-Κομμουνιστών καλεί σε εργασιακή ειρήνη ώσπου να ικανοποιήσει τα αιτήματα της εργοδοσίας προκειμένου η τελευταία να μην κλείσει ή μεταφέρει τις βιομηχανικές της επιχειρήσεις. Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε αλγεινή εντύπωση τους απεργούς και τα μαχητικά, ταξικά σωματεία και ο Σαντιάγκο προσπάθησε να δείξει ταυτόχρονα την ευαισθησία του καταδικάζοντας την υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία. Έδρασε άραγε χωρίς εντολή η αστυνομία στο Κάντιθ;

Παράλληλα, μετά από δέκα μέρες αγώνα ο αστικοποιημένος συνδικαλισμός των μεγάλων συνδικάτων που αρχικά στήριξε την απεργία διαρκείας παρενέβη κλείνοντας  κρυφά μια συμφωνία με την εργοδοσία κάτω από τις προσδοκίες των εργαζομένων και δημιουργώντας κλίμα λήξης. Πιο συγκεκριμένα η συμφωνία που ξαφνικά παρουσιάστηκε προβλέπει αυξήσεις 2% για τα επόμενα τρία χρόνια και επιπλέον αυξήσεις σε περίπτωση ανόδου του πληθωρισμού. Πέραν του ότι αυτή η συμφωνία σημαίνει υπογραφή της μείωσης της αγοραστικής δύναμης των μεταλλεργατών για την επόμενη περίοδο, καυτά θέματα όπως οι υπερωρίες και οι ατελείωτες βάρδιες έμειναν απ’ έξω. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 75% των μεταλλεργατών είναι ελαστικά εργαζόμενοι κατά παράβαση του νόμου που επιτρέπει μόλις το 20% του συνόλου των εργαζόμενων να υπόκειται στις ελαστικές εργασιακές σχέσεις.

Τα ταξικά συνδικάτα κατήγγειλαν τη συμφωνία ως προδοτική ενώ κυκλοφορούν καταγγελίες για νόθευση των αποφάσεων των συνελεύσεων στους χώρους δουλειάς ακόμα και για απειλές απολύσεων αν δεν ψήφιζαν οι εργαζόμενοι υπέρ της συμφωνίας. Ιδού, τα κατάλοιπα του ηττημένου συνδικαλισμού που πρέπει να σαρωθούν για να περάσουμε σε μια νέα φάση ταξικών αγώνων. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως τη συμφωνία την πανηγύρισαν εξίσου η κυβέρνηση, η εργοδοσία και τα αστικά ΜΜΕ παρουσιάζοντάς την ως έξοδο από το τούνελ. Ωστόσο, μετά το τέλος της απεργίας, σε κεντρικό της άρθρο η El Pais, η ναυαρχίδα της ισπανικής αστικής τάξης, προέβη στην εκτίμηση ότι το Κάντιθ αποτέλεσε την αρχή μεγάλων αγώνων του βιομηχανικού προλεταριάτου στην Ισπανία, καθώς η κρίση των ισπανικών ναυπηγείων και της βιομηχανίας είναι τέτοια που θα γεννά διαρκώς ρήξεις μεταξύ εργατών και εργοδοσίας. Και αν η «προοδευτικότερη κυβέρνηση όλων των εποχών», στο όνομα της Αριστεράς, επιλέγει την άγρια καταστολή και το κουκούλωμα των αγώνων δε θέλουμε να σκεφτούμε σε ποια κανάλια θα στραφεί η οργή κι η απογοήτευση των εργατικών μαζών. Το Κάντιθ δεν είναι μια ιστορία με μια νίκη για “happy end”, είναι ένα σκληρό δίδαγμα που φωνάζει για την ανάγκη ρήξης και υπέρβασης του παλιού συνδικαλισμού και της παλιάς, συστημικής Αριστεράς.

πηγη: prin.gr

Ένας στους τρεις συνταξιούχους είναι ηλικίας 71-80 ετών

Στα 740,85 ευρώ κυμαίνονται οι κύριες συντάξεις κατά μέσο όρο και στα 194,51 ευρώ οι επικουρικές. Τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος» για τον μήνα Νοέμβριο δείχνουν ανάγλυφα το επίπεδο των συντάξεων που καταβάλλονται στη χώρα, αλλά και την ηλικιακή διαστρωμάτωση της καταβολής τους.

Σχεδόν ένας στους τρεις συνταξιούχους είναι ηλικίας 71-80 ετών. Πιο υψηλές συντάξεις λαμβάνουν όσοι βρίσκονται στις ηλικίες 76-80 ετών (1.034,62 ευρώ κατά μέσο όρο). Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένας μεγάλος αριθμός συνταξιούχων (34%) λαμβάνει συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ. Όμως, ένας αντίστοιχος αριθμός, σχεδόν τρεις στους δέκα, έχουν συντάξιμες αποδοχές που δεν υπερβαίνουν τα 500 ευρώ, δηλαδή λαμβάνουν κύριες συντάξεις κάτω από το όριο φτώχειας. Την ίδια στιγμή, για τον Νοέμβριο, φαίνεται ότι απονεμήθηκαν 31.424 συντάξεις. Όμως από αυτές μόνο οι 17.147 είναι κύριες και προέρχονται από τον ΕΦΚΑ και άλλες 1.070 είναι επίσης κύριες και προέρχονται από το Δημόσιο.

Πιο αναλυτικά, τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος» για τις συντάξεις του Νοεμβρίου δείχνουν τα εξής:

Οι συνταξιούχοι είναι 2.459.433. Συνολικά, καταβλήθηκαν 1.864.706 συντάξεις γήρατος, 383.508 συντάξεις θανάτου, 192.296 αναπηρικές και 18.923 λοιπές.

Οι πιο πολλοί συνταξιούχοι (19% ή 466.106 άτομα) είναι στην ηλικιακή ομάδα των 71-75 ετών. Η σύνταξη που λαμβάνουν είναι 938,48 ευρώ κατά μέσο όρο. Αμέσως μετά ακολουθεί η ηλικιακή ομάδα 76-80 ετών (14,7% ή 361.848 άτομα), με σύνταξη 853,29 ευρώ κατά μέσο όρο.

Το 35,7%, δηλαδή πάνω από ένας στους τρεις, είναι ηλικίας 51-70 ετών. Στον αντίποδα, μόλις το 1,2% των συνταξιούχων είναι κάτω των 25 ετών.

Σε επίπεδο φύλου, ξεχωρίζει πάλι η ηλικία 71-75 ετών. Ακριβέστερα, το 20,5% των ανδρών συνταξιούχων βρίσκονται σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία, όπως το ίδιο συμβαίνει και για το 17,5% των γυναικών.

Τις πιο ψηλές συντάξεις λαμβάνουν οι συνταξιούχοι στις ηλικίες 61-65 ετών (11,3% του συνόλου ή 277.409 άτομα), με σύνταξη 1.034,62 ευρώ κατά μέσο όρο.

Οι περισσότερες συντάξεις κυμαίνονται από 500 έως 1.000 ευρώ. Το 34,7% των συντάξεων είναι άνω των 1.000 ευρώ.

Τον Νοέμβριο πληρώθηκαν 4.385.848 συντάξεις. Από αυτές, 2.754.259 ήταν κύριες (740,85 ευρώ κατά μέσο όρο). Επίσης, καταβλήθηκαν 1.234.863 επικουρικές συντάξεις (194,51 ευρώ κατά μέσο όρο), 405.208 μερίσματα (102,67 ευρώ κατά μέσο όρο). Η συνολική δαπάνη για τις συντάξεις έφτασε τα 2,32 δισ. ευρώ.

Υπάρχουν 1.130.358 συνταξιούχοι (46% επί του συνόλου), οι οποίοι έχουν μηνιαίες αποδοχές έως 700 ευρώ.

Συντάξεις έως 500 ευρώ λαμβάνουν 670.208 συνταξιούχοι, αριθμός που αντιστοιχεί στο 27,2% του συνόλου.

Στους 929.424 ανέρχονται οι συνταξιούχοι (37,8% του συνόλου) που λαμβάνουν έως 600 ευρώ μικτά.

Σχεδόν έξι στους δέκα συνταξιούχοι έχουν σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ.

Συνολικά, τον Νοέμβριο απονεμήθηκαν 31.424 συντάξεις. Από αυτές οι 18.217 ήταν κύριες (17.147 από τον ΕΦΚΑ και 1.070 από το Δημόσιο). Δόθηκαν ακόμα 11.446 επικουρικές συντάξεις και 1.496 μερίσματα.

Για να δοθούν τα αναδρομικά που οφείλονται στους νέους συνταξιούχους εκταμιεύθηκε κονδύλι της τάξης των 120.338.973 ευρώ. Αντίθετα, για να καταβληθούν μόνο οι τρέχουσες νέες συντάξεις, το κονδύλι είναι 14.473.233 ευρώ. Το στοιχείο αυτό δείχνει πόσο μεγάλο χρονικό διάστημα καθυστερούν οι συντάξεις να απονεμηθούν, με συνέπεια να συσσωρεύονται αναδρομικά ποσά.

πηγη: naftemporiki.gr

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΣΟΥΡΗΣ*

Ο Δημήτρης Κουσουρής, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, γράφει στο αφιέρωμα του Ημεροδρόμου «Μέρες του Δεκέμβρη του ’44».

Είναι γνωστό από την ιστορική έρευνα των τελευταίων δεκαετιών πως η μεταβλητή γεωγραφία των Δεκεμβριανών του 1944 αποτύπωνε λίγο-πολύ την ταξική διάσταση της σύγκρουσης: από τη μία η «Σκομπία» του κέντρου, «από την Ακρόπολη ως το Λυκαβηττό», και από την άλλη ο λαός των φτωχών προσφυγικών και εργατικών «συνοικισμών». Εξίσου εύγλωττος για τη μεταβλητή πολιτική γεωγραφία της περιόδου ήταν ο ρόλος του ένοπλου δοσιλογισμού στην υπεράσπιση του κέντρου της πόλης από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Γερμανόφιλοι και αγγλόφιλοι αντικομμουνιστές

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην αγγλόφιλη και τη γερμανόφιλη μερίδα του αντικομμουνιστικού στρατοπέδου είχε ήδη αρχίσει να ξεθωριάζει από τα μέσα του 1943, με τη συγκρότηση της κυβέρνησης Ράλλη και τη δημιουργία των Ταγμάτων Ασφαλείας, αλλά και τη συγκρότηση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Συνασπισμού (ΠΑΣ), που είχε ως κεντρικό στόχο την αποτροπή πιθανής κατάληψης της εξουσίας από το ΕΑΜ σε ενδεχόμενη αποχώρηση των Γερμανών. Στο χρόνο που μεσολάβησε, μια σειρά οργανώσεων της αγγλόφιλης μερίδας σε σύνδεση με την κυβέρνηση του Καΐρου, με πιο εμβληματική ανάμεσά τους τη «Χ» λειτούργησαν σταδιακά ως συγκοινωνούντα δοχεία με τους μηχανισμούς του κατοχικού κράτους, τα Τάγματα Ασφαλείας και την Ειδική Ασφάλεια. Η τελευταία λειτούργησε μέχρι το τέλος της Κατοχής σαν επιτελικός μηχανισμός συλλογής πληροφοριών και συντονισμού της δράσης των διαφορετικών αντικομμουνιστικών δυνάμεων.

https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/Ioannis_Rallis-germanotsolias-300x220.jpg 300w" sizes="(max-width: 450px) 100vw, 450px" style="box-sizing: inherit; vertical-align: baseline; margin: 10px 0px 0px; padding: 0px; font: inherit; display: block; height: auto; max-width: 100%;">

Φωτογραφία του 1944, από τις μέρες της κατοχής μπροστά στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Ο κουίσλιγκ πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης παραδίδει στον συνταγματάρχη Πλυτζανόπουλο τις σημαίες των προδοτικών Ταγμάτων Ασφαλείας της Αθήνας.

Η εγκατάσταση της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, και η μέριμνα του αντιεαμικού στρατοπέδου να κρατήσει το βασικό όγκο των δυνάμεων του ΕΛΑΣ έξω από την πρωτεύουσα (όπως αποτυπώθηκε στη συμφωνία της Καζέρτας που έθετε τις αντάρτικες δυνάμεις υπό βρετανική διοίκηση), περιόρισαν προσωρινά  την κινητικότητα των συνεργατών του κατακτητή και την εύκολη μεταπήδηση τους στους μηχανισμούς του μεταπολεμικού κράτους. Κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων μετά την Απελευθέρωση, η Εθνική Πολιτοφυλακή του ΕΛΑΣ προχώρησε σε εκατοντάδες συλλήψεις δοσιλόγων με βάση λίστες που είχαν συγκροτηθεί κατά τις τελευταίες εβδομάδες της Κατοχής. Ωστόσο, ύστερα από αλλεπάλληλα κρούσματα απελευθέρωσης δοσιλόγων που παρέδωσε ο ΕΛΑΣ στις αρχές και μια μαζική απόδραση από τις φυλακές Συγγρού στον Ταύρο, όλα έδειχναν πως η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου προτιμούσε να διατηρεί τις δυνάμεις του ένοπλου δοσιλογισμού ως εφεδρεία σε διάφορα σημεία περιμετρικά του κέντρου της Αθήνας, που επρόκειτο να αποδειχτεί καίριας σημασίας για την αναχαίτιση των δυνάμεων του εφεδρικού ΕΛΑΣ μέχρι να φτάσουν οι βρετανικές ενισχύσεις δύο εβδομάδες μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης. Τα μέλη των κατοχικών κυβερνήσεων και διάφοροι στρατιωτικοί που κατηγορούνταν για δοσιλογισμό κρατούνταν παράλληλα στις φυλακές Αβέρωφ στη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Σε ό,τι αφορά πώς αντιλαμβάνονταν οι ίδιοι οι δοσίλογοι το καθεστώς κράτησής τους, ο Ράλλης ισχυριζόταν σε Βρετανούς δημοσιογράφους πως τελούσε υπό καθεστώς προστασίας από τυχόν κομμουνιστική απόπειρα εναντίον του, ενώ οι ταγματασφαλίτες πως, σε συνθήκες εαμοκρατίας στην πόλη, στους στρατώνες του Γουδή απολάμβαναν «τον καθαρό αέρα της ελευθερίας».  

Οι πρώτες συγκρούσεις  

Από την πρώτη στιγμή της σύγκρουσης του Δεκέμβρη, η επιλογή της ηγεσίας του ΕΑΜ/ΚΚΕ ήταν να μη θέσει σε κίνδυνο τη στρατηγική συμμαχία με τη Μεγάλη Βρετανία, και άρα να αποφύγει κάθε σύγκρουση μαζί τους. Οι πρώτες επιθέσεις του ΕΛΑΣ έγιναν στα κατά τόπους αστυνομικά τμήματα (κάποια από τα οποία καταλήφθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες και αναίμακτα) και εναντίον του ένοπλου βραχίονα της κυβέρνησης Παπανδρέου, συμπεριλαμβανομένων των δοσιλόγων που κρατούνταν σε διάφορα σωφρονιστικά καταστήματα περιμετρικά του κέντρου.  

https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/5a2141dd1dc52467628b4589-300x170.jpg 300w" sizes="(max-width: 760px) 100vw, 760px" style="box-sizing: inherit; vertical-align: baseline; margin: 10px 0px 0px; padding: 0px; font: inherit; display: block; height: auto; max-width: 100%;">

Από διαδήλωση στην Αθήνα μετά την απελευθέρωση. Η απαίτηση τιμωρίας των δοσιλόγων στην πρώτη γραμμή.

Η πρώτη σύγκρουση πραγματοποιήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και τη «Χ» στο Θησείο: η επιλογή του στόχου εξυπηρετούσε για τον ΕΛΑΣ τόσο την πρόσβαση στους στρατώνες της Χωροφυλακής στο Μακρυγιάννη, που αποτελούσαν το τελευταίο προπύργιο των κυβερνητικών δυνάμεων στα νότια της πόλης, όσο και το πλήγμα σε μια οργάνωση που είχε εξελιχθεί σε μηχανισμό ενσωμάτωσης πρώην δοσιλόγων στο υπό διαμόρφωση στρατόπεδο της εθνικοφροσύνης. Οι χίτες αιφνιδιάστηκαν και αναγκάστηκαν γρήγορα να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους με πολλές απώλειες.  Κατά την υποχώρησή τους ταμπουρώθηκαν στα γραφεία τους και στο αστυνομικό τμήμα Θησείου, από όπου φυγαδεύτηκαν από βρετανικά οχήματα στο κέντρο, για να ενσωματωθούν σε βρετανικά στρατιωτικά τμήματα.

Φυλακές, Γουδή, Σχολή Χωροφυλακής

Παράλληλα, οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ επιχείρησαν εξαρχής να καταλάβουν τις φυλακές όπου κρατούνταν πολλοί δοσίλογοι περιμετρικά του κέντρου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όπως στου Χατζηκώστα στην Πειραιώς και στου Συγγρού στον Ταύρο, η παρέμβαση βρετανικών δυνάμεων απέτρεψε την κατάληψή τους. Οι αντάρτες κατέλαβαν ωστόσο με αιφνιδιασμό τις φυλακές της οδού Βουλιαγμένης, οργανώνοντας στη συνέχεια επί τόπου συνοπτικές δίκες και εκτελέσεις δοσιλόγων.

https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/MAKARONI-web-300x225.jpg 300w, https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/MAKARONI-web-768x576.jpg 768w" sizes="(max-width: 650px) 100vw, 650px" style="box-sizing: inherit; vertical-align: baseline; margin: 10px 0px 0px; padding: 0px; font: inherit; display: block; height: auto; max-width: 100%;">

Από την πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Ελληνικό Μέλλον», στις 20 Φεβρουαρίου 1945, μια μέρα πριν αρχίσει η δίκη των δοσιλόγων.

 

Ταυτόχρονα, στην περιοχή γύρω από τις αρχές της λεωφὀρου Μεσογείων, όπου βρίσκονταν ήδη πάνω από 1000 χωροφύλακες στη Σχολή Χωροφυλακής έσπευσε από τις πρώτες κιόλας ώρες της «μάχης της Αθήνας» και ο κύριος όγκος των δυνάμεων της Ορεινής Ταξιαρχίας.  Οι πρώην ταγματασφαλίτες που βρίσκονταν υπό κράτηση στα στρατόπεδα του Γουδή, επανεξοπλίστηκαν γρήγορα και ανέλαβαν δράση για την άμυνα της «Σκομπίας» στα ανατολικά.

Φυλακές Αβέρωφ

Η τελευταία απόπειρα μαζικής σύλληψης δοσιλόγων από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ έγινε στο εμβληματικό κτήριο των φυλακών Αβέρωφ στη λεωφόρο Αλεξάνδρας  -εκεί που βρίσκεται σήμερα το κτήριο του Αρείου Πάγου, στις 18 Δεκεμβρίου 1944, όπου κρατούνταν περίπου 500 υψηλά ιστάμενοι κατηγορούμενοι για δοσιλογισμό, πρωθυπουργοί και μέλη των κατοχικών κυβερνήσεων, διοικητές των Ταγμάτων Ασφαλείας και άλλων ενόπλων μηχανισμών του κατοχικού κράτους. Αρχικά οι δυνάμεις τη Χωροφυλακής και οι λιγοστοί Βρετανοί που υπερασπίστηκαν τις φυλακές δεν άντεξαν τα καταιγιστικά πυρά των ελασιτών από τα υψώματα του Γκύζη και των Αμπελοκήπων. Μετά την ανατίναξη ενός τμήματος του εξωτερικού τοίχου της φυλακής δυνάμεις των ανταρτών εισέβαλαν στο κτήριο συλλαμβάνοντας περί τους 200 δοσιλόγους, κάποιοι από τους οποίους, όπως οι υπουργοί των κατοχικών κυβερνήσεων Πειρουνάκης και Μπάκος, εκτελέστηκαν λίγο αργότερα, ενώ άλλοι κρατήθηκαν ως όμηροι.

https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/ceb7-ceb4ceb9cebaceb7-cf84cf89cebd-ceb4cebfcf83ceb9cebbcf89ceb3cf89cebd-300x110.jpg 300w, https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/ceb7-ceb4ceb9cebaceb7-cf84cf89cebd-ceb4cebfcf83ceb9cebbcf89ceb3cf89cebd-768x281.jpg 768w" sizes="(max-width: 729px) 100vw, 729px" style="box-sizing: inherit; vertical-align: baseline; margin: 10px 0px 0px; padding: 0px; font: inherit; display: block; height: auto; max-width: 100%;">

Από φωτορεπορτάζ για τη δίκη των δοσιλόγων, Φεβρουάριος 1945. Αριστερά ο Ράλλης, δεξιά οι Τσολάκογλου και Λούβαρης.

Η εξέλιξη της μάχης ήταν ενδεικτική του γεγονότος πως, μετά την άφιξη των βρετανικων ενισχύσεων τις προηγούμενες μέρες,  η πλάστιγγα της σύγκρουσης έγερνε πλέον αποφασιστικά υπέρ των αντιεαμικων δυνάμεων. Γρήγορα κατέφτασαν ισχυρές ενισχύσεις βρετανικών τεθωρακισμένων και βομβαρδιστικών που έβαλλαν εναντίον των θέσεων του ΕΛΑΣ από αέρος. Οι υπόλοιποι δοσίλογοι εξοπλίστηκαν και φυγαδεύτηκαν προς τη βόρεια πλευρά της λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου υποχώρησαν συνοδευόμενοι από χωροφύλακες και με την κάλυψη βολών με βαριά οπλοπολυβόλα από τις δυνάμεις της Ορεινής Ταξιαρχίας που έσπευσαν και αυτές προς ενίσχυση της άμυνας των φυλακών. Ανάμεσα σε αυτούς και οι κατοχικοί πρωθυπουργοί Γεώργιος Τσολάκογλου και Ιωάννης Ράλλης· λίγους μήνες αργότερα, κατά την απολογία του στη δίκη των κατοχικών κυβερνήσεων, ο τελευταίος εκόμπαζε πως αντιμετώπισε τις ορδές των μαινόμενων ελασιτών με το όπλο στο χέρι, σημειώνοντας πως είχε κρατήσει μια τελευταία σφαίρα για τον εαυτό του σε περίπτωση που έπεφτε στα χέρια τους.

«Αδιαφιλονίκητος ηθική δικαιολογία»

Οι δοσίλογοι που διασώθηκαν από τους Άγγλους και την Ορεινή Ταξιαρχία φυγαδεύτηκαν σε  θέσεις που έλεγχαν οι βρετανικές δυνάμεις, ενώ κάποιοι από αυτούς μεταφέρθηκαν και σε βρετανικά στρατόπεδα εκτός της χώρας μέχρι να δικαστούν. Κατά την αποχώρηση των δυνάμεων του ΕΛΑΣ στα τέλη Δεκεμβρίου -αρχές Ιανουαρίου του 1945, μερικές εκατοντάδες κατηγορουμένων για δοσιλογισμό συνελήφθησαν ως όμηροι, κάποιοι από τους οποίους εκτελέστηκαν μετά από αποφάσεις λαϊκών δικαστηρίων που στήθηκαν στις εαμοκρατούμενες περιοχές. Όσοι κατάφεραν να ξεφύγουν το ξέσπασμα της λαϊκής οργής απέναντι στην ατιμωρησία των εγκλημάτων που είχαν διαπράξει στην Κατοχή, είχαν πλέον κάθε λόγο να ατενίζουν με αισιοδοξία το μέλλον, με την πεποίθηση πως, μετά τη νίκη των κυβερνητικών δυνάμεων, ο χρόνος επρόκειτο πια να δουλέψει για λογαριασμό τους. Σύντομα η νέα κυβέρνηση Πλαστήρα θα εμπιστεύονταν την ποινική τους δίωξη στους επαγγελματίες δικαστές που ελέγχονταν σε μεγάλο βαθμό από τον αντικομμουνιστικό πυρήνα των ελίτ που είχε συντονίσει τη δουλειά της κρατικής δικαιοσύνης και κατά την Κατοχή. παράλληλα, η ανάγκη ταχείας επάνδρωσης του στρατού και των σωμάτων ασφαλείας για την αντιμετώπιση της εαμικής απειλής και το χτύπημα των περιοχών που παρέμεναν υπό εαμικό ελεγχο, προοιώνιζε λαμπρες ευκαιρίες ενσωμάτωσής τους στο νέο κρατικό μηχανισμό.

https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/rizos1-300x248.png 300w, https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2018/12/rizos1-768x636.png 768w" sizes="(max-width: 635px) 100vw, 635px" style="box-sizing: inherit; vertical-align: baseline; margin: 10px 0px 0px; padding: 0px; font: inherit; display: block; height: auto; max-width: 100%;">

Από το «Ριζοσπάστη», 22 Φεβρουαρίου 1945, για την πρώτη μέρα της δίκης των δοσιλόγων.

Η σύγκρουση του Δεκεμβρίου του 1944 αποτελεί ένα πρώιμο παράδειγμα ενσωμάτωσης φασιστών και πρώην συνεργατών των ναζί στους μηχανισμούς των μεταπολεμικών φιλελεύθερων δημοκρατιών για την αντιμετώπιση του κομμουνιστικού κινδύνου. Για τις  μεταπολεμικές αστικές ελίτ, αποτέλεσε την «αδιαφολονίκητο ηθική δικαιολογία» που αναζητούσαν για τη νομιμοποίηση της ένταξης μεγάλων τμημάτων του πολιτικού και ένοπλου δοσιλογισμού στο υπό διαμόρφωση νέο καθεστώς. Τούτο δεν αποτέλεσε εκτροχιασμό της διαδικασίας ειρήνευσης της εσωτερικής σύγκρουσης που είχε ξεκινήσει ενάμιση μήνα νωρίτερα με την Απελευθέρωση του Οκτωβρίου 1944, αλλά μια βίαιη επιτάχυνση της διαδικασία όσμωσης των αντικομμουνιστικών δυνάμεων που είχε ξεκινήσει ήδη μέσα στην Κατοχή για την αντιμετώπιση της εαμικής επανάστασης που απειλούσε τα θεμέλια του «κοινωνικού καθεστώτος», δηλαδή των κυρίαρχων σχέσεων ιδιοκτησίας και του πολιτικού συστήματος.

* Ο Δημήτρης Κουσουρής είναι Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης

πηγη: imerodromos.gr

του Θανάση Σκαμνάκη

Ότι η κυβέρνηση που μας κυβερνά δεν λάμπει από εξυπνάδα, από της κεφαλής μέχρι της υπουργού αρμόδιας για τη μόρφωση των ελληνοπαίδων, δεν επιδέχεται σοβαρής αμφισβήτησης. Δείτε μόνο πως ποζάρει ο πρωθυπουργός: ο πρωθυπουργός γιατρός, ο πρωθυπουργός  μηχανικός, και το χειρότερο, ο πρωθυπουργός πολιτικός. Θέατρο σκιών.

Σημάδια μια βαθύτερης παρακμιακής πολιτιστικής έκπτωσης.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν ασκείται εξουσία, και μάλιστα με αυστηρή επιβολή. Και ίσα-ίσα, ακριβώς γι’ αυτό, η επιβολή είναι άμεση, άκαμπτη και συχνά βλακωδώς επίμονη, αλλά όχι αναποτελεσματική για τα συμφέροντα που υπηρετεί.  Κυνική και μοχθηρή, σαν να εκδικείται το λαό.

Ούτε σημαίνει πως δεν υπάρχουν και δεν ενεργούν επιτελεία που και ικανούς ανθρώπους έχουν και τις πολιτικές και οικονομικές διεκπεραιώσεις κάνουν με επάρκεια και σχετική ευφυία.

Οπότε, η βλακεία των πάνω δεν μπορεί να είναι το άλλοθι των κάτω, να αδρανούν, να κωφεύουν και να γελάνε απλώς. Γιατί εδώ  είναι που τα γέλια βγαίνουν ξινά.

Πολύ περισσότερο που αυτό το σύστημα εξουσίας, με αυτό το υποβαθμισμένο πολιτικό προσωπικό, έχει καταφέρει να υποβαθμίσει την παρέμβαση της Αριστεράς, εν συνόλω, να αφοπλίσει τις λαϊκές αντιδράσεις και να αυξήσει τις πολιτικές απορίες και την αμηχανία των ανθρώπων.

Και επί πλέον, να κάνει δικά μας τα διλήμματα που αφορούν αυτούς.

Τελευταίο δείγμα η υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού και το πρόστιμο των 100 ευρώ στους ανεμβολίαστους άνω των 60. Είναι σωστό ή λάθος;

Οπότε βγαίνουμε από το πεδίο των κυβερνητικών ευθυνών για την κατάσταση, από το αν τα έκαναν θάλασσα γενικώς με τα λοκντάουν, τις εκκλησίες, τα σχολεία, τα μέσα μαζικής μεταφοράς, την κοινωνική προστασία, βγαίνουμε από τις επιλογές τους που θέλουν την οικονομία να νικάει την υγεία, σε στυλ Μπολσονάρο, αλλά δεν το λένε έτσι.

Αντί να ξεσηκωνόμαστε με την κυβέρνηση που μας αφήνει ακάλυπτους, που τη μια λέει το ένα και την άλλη το ακριβώς αντίθετο.

Αντί να ξεσηκωνόμαστε που του Σύστημα Υγείας συστηματικά και συνειδητά υποβαθμίζεται και εν μέσω πανδημίας και χιλιάδων θανάτων αφαιρείται από τη δημόσια υγεία σχεδόν 1 δισ. ευρώ. 

Αντί να διεκδικούμε μαχητικά δημιουργία πρωτοβάθμιων κέντρων υγείας, προσλήψεις μόνιμου νοσηλευτικού προσωπικού και κατάρτιση ενός εθνικού σχεδίου παρακολούθησης της πανδημίας.

Αντί να ξεσηκωνόμαστε με τον τρόπο που τα μέσα ενημέρωσης ασκούν την ενημέρωση και τον αποπροσανατολισμό.    

Αντί να ξεσηκωνόμαστε με επιστήμονες που εκχωρούν την επιστημονική τους επάρκεια και αξιότητα στους κυβερνητικούς χειρισμούς.

Αντί να οργιζόμαστε με την εκκλησία που σπέρνει την αμφιβολία, για άλλη μια φορά, προς την επιστήμη, και ξαναφέρνει τα σκοτάδια την εποχή των ηλεκτρονικών επιτευγμάτων και τους πιστούς της κοντά στο θάνατο.

Αντί να ξεσηκωνόμαστε κατά της γενικευμένης άγνοιας που σκορπούν οι επίσημοι φορείς, τα υπουργεία τους, τα μέσα επικοινωνίας και οι λοιποί…

Αντί να απομονώνουμε την ακροδεξιά και το νεοναζισμό που σηκώνει το δηλητηριώδες κεφάλι του, πατώντας και πάλι πάνω σε αυτή την άγνοια.

Αρχίζουμε να τα βάζουμε με τον διπλανό μας υπερήλικα που δεν εμβολιάζεται, με την απέναντι ανόητη που με το λιβανιστήρι αποτάσσει τον ιό, με το νεαρό ανεύθυνο που στην μπούντζα του ό,τι και να γίνει. Δηλαδή, με όλα εκείνα τα δεδομένα μέρη της κοινωνικής συγκρότησής μας, τα οποία υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν, και τα οποία στο έδαφος που καλλιεργεί αυτή η κυβέρνηση, αυτά τα 

μέσα ενημέρωσης, αυτοί οι επίσημοι επιστήμονες βγαίνουν στο προσκήνιο και διεκδικούν θέση λογικής.

Και αναρωτιόμαστε αν θα ήταν καλύτερα για λόγους προστασίας της ομάδας, να τους μπουζουριάσουν όλους τους ανεμβολίαστους και να τους παραπέμψουν στη  στρατόπεδα εγκλεισμού. Ή αν είναι καλύτερα να βάλουν σε όλους πρόστιμα. Και να αρχίσουμε να συμπαθούμε την ιδέα. Και ο είς αντιπρόεδρος Παν. Πικραμένος μας έδωσε και τη λύση, ανάμεσα σε ελευθερία και ασφάλεια, προτιμάται η ασφάλεια (μα δεν τα έλυσε η γαλλικός διαφωτισμός αυτά;).   

Οι κοινωνίες δεν λειτουργούν και δεν κυβερνώνται έτσι. Οι κοινωνίες έχουν όλες αυτές τις αντιφάσεις. Είναι πολύμορφες και γι’ αυτό πολύπλοκες. Τα ισχυρά κοινωνικά ρεύματα δεν διαμορφώνονται με διαταγές αλλά με υπερβάσεις.

Αν τώρα κάποια τμήματα της Αριστεράς στο οποιοδήποτε όνομα, ή της επαναστατικότητας ή της συνδιαλλαγής, κινούνται στα όρια του μεταμοντέρνου και, εν τέλει, νεοφιλελεύθερου ατομικισμού, οπότε ανάγουν το θέμα του μη εμβολιασμού σε μέγιστη έκφραση της ατομικής ελευθερίας

Αν τα τμήματα της Αριστεράς, που λέμε, θεωρούν πως αυτά είναι των άλλων, και αφήνουν τους άλλους, δηλαδή την κυβέρνηση και τους λοιπούς μηχανισμούς, να δουλεύουν, με εμάς απλώς παρακολουθητές.

Αν τα τμήματα της Αριστεράς μένουν αμήχανα στα κοινωνικά φαινόμενα του ανορθολογισμού, της επιστημιοφοβίας, της οπισθοδρομικής οργής.  

Αν αντί να δημιουργούμε ένα μαζικό και ισχυρό λαϊκό ρεύμα υπέρ της προστασίας της κοινωνίας μέσω του εμβολιασμού, και των άλλων μέτρων - που σημαίνει πως δεν έχουν συνείδηση του σκληρού εχθρού που μας απειλεί με θάνατο -υποκύπτουμε σε συνδικαλιστικά μισόλογα.

Αν αντί να βγαίνουμε στους δρόμους φωνάζοντας υπέρ της επιστήμης και της προόδου, αφήνουμε, ακόμη και στις γραμμές κάποιων τμημάτων, να κυκλοφορούν ανέξοδα οι ιδέες περί ιμπεριαλιστικού δακτύλου μέσω του εμβολίου.  

Αν, αν, αν … Χάνουμε το παιχνίδι. Κι όχι μόνο της προστασίας από τον ιό.

Ωστόσο, έχουμε ακόμη λίγο χρόνο. Μην τον ξοδέψουμε!..

πηγη: kommon.gr