Βασίλης Ανδριανόπουλος

Στην πρόταση προς το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών η εισαγγελέας επιχειρεί να αποδομήσει τις καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων

Εφτασε και η ώρα του Ανδρέα Λοβέρδου. Η εισαγγελέας πρωτοδικών Μαρία Κάψου πρότεινε στις 20 Ιουνίου 2022 προς το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών να μην αποδοθεί κατηγορία σε βάρος του πρώην υπουργού Υγείας για την πράξη της δωροληψίας πολιτικού προσώπου κατ’ εξακολούθηση, επειδή «δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις ενοχής». Δεν εκπλησσόμαστε φυσικά, έτσι κι αλλιώς γνωρίζαμε από τα εμπλεκόμενα στην υπόθεση πολιτικά πρόσωπα ότι η υπόθεση είναι «σκευωρία». Προκειμένου η εισαγγελέας να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα, φαίνεται πως δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις υπερτιμολογήσεις εκατοντάδων ευρώ σε φαρμακευτικά σκευάσματα της Novartis που φέρεται ότι σημειώθηκαν επί υπουργίας Λοβέρδου.

Αντίστοιχα, η Μ. Κάψου δεν λαμβάνει υπόψη της σημαντικά έγγραφα και αποδεικτικά στοιχεία που εμπεριέχονται στη δικογραφία και «κουμπώνουν» με τις καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων, παρά αρκείται να αποδομήσει όσα έχουν καταθέσει. Αυτό βέβαια δεν ισχύει στην περίπτωση του Νίκου Μανιαδάκη, αφού όσα κατέθετε σχετικά με αδιαφάνεια στη διαδικασία τιμολόγησης την περίοδο υπουργίας του Ανδρ. Λοβέρδου δεν αναγράφονται πουθενά στην εισαγγελική πρόταση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα η εισαγγελέας προβαίνει σε νομικά άλματα, ενώ αδιαφορεί πλήρως για κατασχεμένα έγγραφα της Novartis που φαίνεται να στηρίζουν το κατηγορητήριο εναντίον του Ανδρ. Λοβέρδου.

«Δεν μπορούσε να γνωρίζει τις υπερτιμολογήσεις»

Το πρώτο που αξίζει να σημειωθεί για την εισαγγελική πρόταση είναι ότι η εισαγγελέας στέκεται ιδιαίτερα στο ζήτημα των υπερτιμολογήσεων που σημειώθηκαν σε συγκεκριμένα σκευάσματα της Novartis επί υπουργίας Λοβέρδου. Η εισαγγελέας αναφέρθηκε σε σχετική έκθεση που είχε συντάξει το Μεικτό Κλιμάκιο Ελέγχου (ΜΚΕ), σχολιάζοντας μεταξύ άλλων ότι «στα αρχεία της Novartis ο αριθμός των χωρών που λαμβάνονταν υπόψη για τον υπολογισμό του μέσου όρου των τριών χαμηλότερων τιμών ήταν συχνά διαφορετικός από τον αριθμό των χωρών που λαμβάνονταν υπόψη τόσο στους υπολογισμούς της Euripid όσο και στα αρχεία του Νικόλαου Μανία, ενώ, ακόμη και στα ίδια τα αρχεία της Novartis, διαπιστώθηκε να αποδίδονται στα σκευάσματα διαφορετικές μεταξύ τους τιμές ακόμη και κατά την ίδια ημερομηνία. Ως εκ τούτου, οι τιμές που διέθεσε στο Κλιμάκιο η Euripid στα πλαίσια της έρευνας εντός του έτους 2018, ακόμη κι αν ήταν αναδρομικά ορθές και η ανωτέρω πιθανολόγηση του ΜΕΚ ευσταθεί, ότι δηλαδή επρόκειτο για ex factory τιμές υπολογιζόμενες σε ευρώ, ήταν στοιχεία άγνωστα στους αρμοδίους υπαλλήλους του υπουργείου Υγείας και στον ίδιο τον κατηγορούμενο κατά το χρόνο τιμολόγησης και ανατιμολόγησης των προαναφερόμενων σκευασμάτων».
Αρα η εισαγγελέας λέει ότι μπορεί να είναι όντως σωστές οι υπερτιμολογήσεις εκατοντάδων ευρώ σε έκαστο σκεύασμα που εντόπισαν στα επίμαχα σκευάσματα της Novartis οι επιθεωρητές του ΜΚΕ, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν θα μπορούσε να γνωρίζει ο Ανδρ. Λοβέρδος. Το αν όντως υπήρξαν οι υπερτιμολογήσεις φαίνεται πως περνάει σε δεύτερη μοίρα, όπως και η πιθανή ζημία εκατομμυρίων ευρώ για το ελληνικό δημόσιο.

4.092 ευρώ αντί για 3.362 ευρώ

Ας δούμε όμως τα ευρήματα των ελεγκτών. Αναφορικά με το σκεύασμα Tasigna caps hard 200mgX112 οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι «στο κατασχεθέν στις εγκαταστάσεις της Novartis ηλεκτρονικό αρχείο με τίτλο “EU Prices Euro_3rd Bulletin_May.2011_anatimologisi” και στο συνημμένο υπολογιστικό φύλλο καταγράφονται για τον Μάιο του 2011 τιμές σε 27 χώρες της ΕΕ και υπολογίζεται χονδρική τιμή για την Ελλάδα 3.362,38 ευρώ. Στο από 04.09.2010 ηλεκτρονικό αρχείο που προσκόμισε ο Νικόλαος Μανίας ως προϊόν σάρωσης του λογισμικού του καταγράφονται 14 χώρες και χονδρική τιμή για την Ελλάδα 3.215,05 ευρώ, ενώ στο από 09.06.2011 αρχείο του ίδιου καταγράφονται τιμές ex factory 13 χωρών και προκύπτουσα χονδρική τιμή 3.105,41 ευρώ. Στο ίδιο αρχείο καταγράφεται και μια επιπλέον τιμή (4.092,46 ευρώ), την οποία δικαιολόγησε ως αποτέλεσμα διαδικασίας της λειτουργίας “price overwrite”».
Τελικά, «τιμή παραπλήσια αυτής της τιμής (4.092,25 ευρώ) έλαβε το φάρμακο στις 29.06.2011 με την ανωτέρω ΥΑ και τιμή 4.092,36 έλαβε, στη συνέχεια, το φάρμακο στις 21.12.2011. Προκύπτει, επομένως, απόκλιση στην τιμή του φαρμάκου, που καθορίσθηκε με τις ανωτέρω υπουργικές αποφάσεις από την τιμή των 3.362,38 ευρώ». Αρα ούτε ο υπολογισμός της Novartis ούτε του Νικόλαου Μανία ήταν σωστοί, παρά αυτός που έγινε από το υπουργείο, για τον οποίο όμως δεν γνωρίζουμε ακριβώς σε ποια δεδομένα στηρίχτηκε.

Η Novartis υπολόγισε €1.000 φτηνότερα την τιμολόγηση

Υπερτιμολόγηση εκατοντάδων ευρώ διαπίστωσαν οι ελεγκτές και αναφορικά με το σκεύασμα Tasigna caps hard 150mgX112, αφού, όπως αναγράφεται, «στις 10.04.2012 αναρτάται στον ιστότοπο του υπουργείου Υγείας ΔΤΦ (ορθή επανακοινοποίηση) χωρίς να συνοδεύεται από σχετική υπουργική απόφαση, στο οποίο διαπιστώνεται μια επιπλέον εγγραφή φαρμάκου, σε σχέση με το αντίστοιχο της 06.04.2012. Το επιπλέον σκεύασμα είναι το συγκεκριμένο, το οποίο έλαβε ΧΤ 3.753,68 ευρώ… Ακολούθως στο διορθωτικό δελτίο της 04.05.2012 η τιμή μειώθηκε στο ποσό των 3.265,70 ευρώ… Με βάση τα στοιχεία, που αντλήθηκαν από την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων Euripid, τον Απρίλιο του 2012 ο μέσος όρος των φθηνότερων τιμών του σκευάσματος σε 9 χώρες της ΕΕ είναι 2.659,05 ευρώ. Στο αντίστοιχο αρχείο της Novartis καταγράφονται 19 χώρες και η προκύπτουσα χονδρική τιμή για την Ελλάδα υπολογίζεται στο ποσό των 2.628,41 ευρώ». Οχι όμως, τίποτε από όλα αυτά δεν είναι σωστό, το φάρμακο έπρεπε να λάβει χονδρική τιμή αρκετές εκατοντάδες ευρώ περισσότερα.

«Συνεργάστηκαν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς»

Ακόμη μια περίπτωση σκευάσματος της Novartis που αξίζει να σημειωθεί είναι του Gilenya 0.5 mg σκληρά καψάκια BtX28. Βάσει του ελέγχου που πραγματοποίησε το ΜΚΕ διαπιστώθηκε ότι το επίμαχο σκεύασμα αναρτήθηκε για πρώτη φορά στον «Συμπληρωματικό Πίνακα με τα φάρμακα του Ν. 3816/2010» όπου καταγράφονται τιμές για 683 φάρμακα –μόνη συμπληρωματική προσθήκη ήταν το Gilenya– και «διαλαμβάνει για πρώτη φορά στις 19.08.2011 το εν λόγω σκεύασμα, που αναρτάται με χονδρική τιμή 1.920 ευρώ». Σε κατασχεθέν ηλεκτρονικό αρχείο της Novartis ανευρέθηκε ότι η χονδρική τιμή είχε υπολογιστεί σε 1.874,49 ευρώ, ενώ σε ηλεκτρονικό αρχείο με τίτλο «Eu PRoces Euro_ 7th_Price Bulletin_Νέα Ισοτιμία 010212», της 1ης Φεβρουαρίου 2012, «καταγράφονται τιμές σε 18 χώρες της ΕΕ και υπολογίζεται χονδρική τιμή για την Ελλάδα 1.758,35 ευρώ». Ανέλπιστη τύχη και σε αυτή την περίπτωση για τη Novartis που τελικά το σκεύασμα υπολογίστηκε τόσο υψηλότερα απ’ ό,τι είχε υπολογίσει.

Αναφορικά με το Gilenya, η Μ. Κάψου προχώρησε σε ακόμη ένα αξιοσημείωτο νομικό σκεπτικό: «η ανάρτηση του φαρμάκου έλαβε χώρα πράγματι χωρίς την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης και η τιμολόγησή του πραγματοποιήθηκε χωρίς την τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας. Προκύπτει, όμως, επίσης, ότι για την άμεση έγκριση του εν λόγω φαρμάκου συνεργάστηκαν πέραν του υπουργείου Υγείας και οι λοιποί εμπλεκόμενοι στο ζήτημα αρμόδιοι φορείς…». Αρα, μολονότι η εισαγγελέας διαπίστωσε μη τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας, δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη γι’ αυτό στον Ανδρ. Λοβέρδο αφού εμπλέκονταν όλοι οι σχετικοί φορείς που βρίσκονταν υπό την εποπτεία του πρώην υπουργού. Μάλιστα.

«Ημουν καινοτόμος με το Gilenya»

Αξίζει να σημειωθεί ότι όπως είχε καταθέσει η πρώην εισαγγελέας διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη και στις έγγραφες εξηγήσεις της στην ανακρίτρια του ειδικού δικαστηρίου Κωνσταντίνα Αλεβιζοπούλου, η ανάρτηση για πρώτη φορά του Gilenya πραγματοποιήθηκε «χωρίς να συνοδεύεται από σχετική αναρτημένη υπουργική απόφαση, βάσει της οποίας εκδίδονται πάντα σύμφωνα με τη νομοθεσία τα δελτία τιμών φαρμάκων». Ολα αυτά ενώ βάσει απομαγνητοφωνήσεων αρχείων βίντεο από συναντήσεις στελεχών της Novartis «ιθύνοντες της εταιρείας είναι σίγουροι για την προνομιακή σε συντομία χρόνου εισαγωγή του φαρμάκου στην αγορά».
Σε εσωτερικό κατασχεμένο έγγραφο της Novartis η πολυεθνική πανηγυρίζει για την εξόχως ευνοϊκή μεταχείριση που είχε επί υπουργίας Λοβέρδου στην περίπτωση του Gilenya: «Χρόνος ρεκόρ και μοναδική για το Gilenya τοπική έγκριση και τιμολόγηση. Πρώτη φορά που ένα προϊόν παίρνει την έγκριση τιμής εκτός της τυπικής διαδικασίας. Κανένα άλλο προϊόν δεν τιμολογείται από το 2011». Το ότι ένα σκεύασμα βάσει της Novartis εισήχθη εκτός της τυπικής διαδικασίας τελικά έχει μικρή σημασία…

Οπως μικρή σημασία φαίνεται πως είχε και το ότι σε αυτοαξιολόγησή του –υπάρχει σε κατασχεμένο έγγραφο της Novartis– ο Κωνσταντίνος Φρουζής δήλωνε πως η τιμολόγηση του Gilenya «αποδεικνύει περίτρανα ότι ήξερα να είμαι καινοτόμος και δημιουργικός και να λάβω υποστήριξη από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς». Πού έγκειται η καινοτομία και η δημιουργικότητα του Κ. Φρουζή δεν θα το μάθουμε ποτέ…

Αναξιόπιστες οι καταθέσεις των προστατευόμενων

Στη συνέχεια της εισαγγελικής πρότασης αναγράφεται ότι οι κατηγορίες περί λήψης «δώρων και ωφελημάτων» προς τον Ανδρ. Λοβέρδο βασίστηκαν «σχεδόν αποκλειστικά στις ένορκες καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων». Σε μια από τις καταθέσεις της προστατευόμενης μάρτυρα «Αικατερίνης Κελέση» αναφέρεται ότι «ήταν παρούσα σε τηλεφωνική επικοινωνία του κατηγορούμενου με τον Φρουζή, μετά την οποία ο Φρουζής την ενημέρωσε ότι ο κατηγορούμενος απαίτησε να του χορηγηθούν μετρητά σε βαλίτσα…». Δεν έχει σημασία όταν κάποιος καταθέτει ότι ήταν μάρτυρας μπροστά σε μια τέτοια τηλεφωνική συνομιλία; Γιατί; Επειδή το λέει ο –ακόμη διωκόμενος για την υπόθεση– Κ. Φρουζής; Κι αν είναι πιο σημαντικά όσα υποστηρίζει ο διωκόμενος Φρουζής, κεντρικό πρόσωπο του σκανδάλου, γιατί δεν κλήθηκε να καταθέσει από την ανακρίτρια κατά της διαφθοράς Μαρία-Λουίζα Ιωαννίδου;
Στη συνέχεια η εισαγγελέας αναφέρθηκε και στην εταιρεία Ιατρικές Εξελίξεις ΕΠΕ του Εμμανουήλ Βουλκίδη, που σύμφωνα με τις καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων παρέδιδε στον Φρουζή χρήματα «με σκοπό να εξυπηρετούνται οι οικονομικές απαιτήσεις του κατηγορούμενου». Σε άλλη κατάθεση ο προστατευόμενος μάρτυρας «Μάξιμος Σαράφης» ανέφερε ότι «την 6.12.2010 ο Βουλκίδης μέσω του μηχανισμού ξεπλύματος επέστρεψε στον Φρουζή, τον οποίο συνάντησε στο γραφείο του, το ποσό των 58.000 ευρώ». Σε άλλη κατάθεση αναφέρεται ότι «για την τιμολόγηση του Gilenya» ο Εμμ. Βουλκίδης εξέδωσε 18 εικονικά τιμολόγια, συνολικής αξίας 90.000 ευρώ, τα οποία παραδόθηκαν από τον Ν. Μανιαδάκη στον κατηγορούμενο. Και τα 18 τιμολόγια προσδιορίστηκαν με ποσά και ημερομηνίες από τον προστατευόμενο μάρτυρα.

Το… χαμένο ιδιόχειρο σημείωμα

Αυτά δεν επαρκούν για την εισαγγελέα. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι στην εισαγγελική πρόταση δεν υπάρχει καμία αναφορά για ένα κατασχεμένο έγγραφο από το σπίτι του Εμμ. Βουλκίδη. Πρόκειται για ένα χειρόγραφο σημείωμα του Βουλκίδη όπου υπάρχει η σημείωση «2010, 6/12/2010 58.000». Στο ίδιο ιδιόχειρο σημείωμα αναγράφονται οκτώ ποσά που φέρεται να δόθηκαν από τον Φεβρουάριο του 2011 έως τον Δεκέμβριο του 2011, τα οποία αθροίζει ο ίδιος ο Βουλκίδης στο συνολικό ύψος των 90.000 ευρώ. Παρότι λοιπόν οι καταθέσεις του «Μάξιμου Σαράφη» αναφορικά με τις φερόμενες μίζες που δίνονταν στον Ανδρ. Λοβέρδο ταυτίζονται μέχρι κεραίας με τις σημειώσεις στο ιδιόχειρο σημείωμα του Βουλκίδη, η εισαγγελέας δεν πείθεται, παρά αναφέρει ότι «οι προστατευόμενοι μάρτυρες… δεν διαλαμβάνουν κανένα περιστατικό του οποίου να έχουν ίδια αντίληψη, παρά εκθέτουν όσα, κατά τις δηλώσεις τους, τους είχε εκμυστηρευτεί σε ανύποπτο χρόνο ο Κωνσταντίνος Φρουζής». Φαίνεται πως δεν υπέπεσε στην αντίληψη της εισαγγελέα το ιδιόχειρο σημείωμα…

Η εισαγγελέας ανέφερε ότι τα επίμαχα 18 τιμολόγια άρχισαν να εκδίδονται πριν από τη φερόμενη συμφωνία για δωροδοκία την οποία επισήμανε ο «Μάξιμος Σαράφης» και πως δεν εντοπίστηκε κάποιο στοιχείο που να τα συνδέει με τον Ανδρ. Λοβέρδο. Αναφορικά με τις 58.000 ευρώ, η εισαγγελέας σχολίασε πως επειδή βάσει του «Μάξιμου Σαράφη» δόθηκαν ως αντάλλαγμα για την ενημέρωση σχετικά με το «κούρεμα» των ομολόγων, που έγινε 16 μήνες πριν, δεν μπορεί να υπήρξε δωροδοκία. Το πώς όμως ταυτίζονται απόλυτα τα νούμερα του σημειώματος με τις καταθέσεις δεν απασχολεί διόλου την εισαγγελέα.

«Αφαντος» ο Μανιαδάκης

Παράλληλα η εισαγγελέας, που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποδομήσει τις μαρτυρίες των προστατευόμενων μαρτύρων, δεν έλαβε καθόλου υπόψη, και όσα κατέθετε ως προστατευόμενος μάρτυρας ο Ν. Μανιαδάκης. Στην εισαγγελική πρόταση δεν υπάρχει αναφορά στο ότι ο Ν. Μανιαδάκης ως «Ιωάννης Αναστασίου» κατέθετε πως την περίοδο υπουργίας Λοβέρδου «υπάρχουν στα δημοσιευμένα δελτία τιμών πολλές υπερτιμολογήσεις φαρμάκων… Καθόσον τα ως άνω πρόσωπα (σ.σ.: Ζωή Δέδε, Νίκος Μανίας, Νίκος Καραπάνος) συγκαταλέγονταν στους στενούς συνεργάτες του υπουργού, θεωρώ ότι ήταν λογικά αδύνατον ο υπουργός να μη γνωρίζει τα παραπάνω, δεδομένου ότι αυτός είχε και την ευθύνη της εγκρίσεως των τιμών με την υπογραφή του». Η εισαγγελέας αρκείται να πει ότι ο Μανιαδάκης –δηλαδή ο διαχρονικός σύμβουλος των υπουργών Υγείας– δεν είχε στη διάρκεια της θητείας του κατηγορούμενου κάποια ανάμειξη στα θέματα τιμολόγησης…

Στα αξιοσημείωτα νομικά επιχειρήματα της εισαγγελέα συμπεριλαμβάνονται και όσα αναφέρει για την εταιρεία Prestige. Σύμφωνα με κατάθεση της «Αικατερίνης Κελέση», ο κατηγορούμενος απαιτούσε να του διοχετεύονται τα παράνομα ωφελήματα μέσω αυτής της εταιρείας. Προκειμένου να αποδομήσει αυτή την κατάθεση η Μ. Κάψου σχολιάζει μεταξύ άλλων πως «η Prestige εξακολουθούσε να αναλαμβάνει έργα της Novartis» μετά «την απομάκρυνση του κατηγορούμενου από το υπουργείο Υγείας». Δηλαδή το ότι η Prestige συνέχιζε να συναλλάσσεται οικονομικά με τη Novartis είναι απόδειξη ότι ο κατηγορούμενος δεν λάμβανε τις φερόμενες μίζες; Δεν μπορεί δηλαδή να συνεχιζόταν η ίδια διαδικασία και με την επόμενη διοίκηση του υπουργείου; Ρητορικά ερωτήματα…

«Καμία εμπλοκή του στα έγγραφα του FBI»

Η εισαγγελέας αποδομεί και τα έγγραφα που απέστειλε το FBI στις ελληνικές αρχές. Η Μ. Κάψου αναγράφει ότι στην ερώτηση της Εισαγγελίας Διαφθοράς «ποιοι από τη Novartis και με ποιο τρόπο δωροδόκησαν Ελληνες γιατρούς / Ελληνες αξιωματούχους / πολιτικά πρόσωπα; προκύπτει ότι «οι αμερικανικές αρχές δεν είχαν στοιχεία εμπλοκής του κατηγορούμενου ή άλλου Ελληνα πολιτικού στην υπόθεση Novartis». Το έγγραφο του FBI στο οποίο αναφέρεται στάλθηκε την 1η Αυγούστου 2017. Η εισαγγελέας όμως παραβλέπει ότι υπήρχε άλλο έγγραφο του FBI –και μάλιστα προγενέστερο– που στάλθηκε στις 25 Μαΐου 2017.

Βάσει αυτού, «το 2012 η Novartis πλήρωσε 20.000 ευρώ στον Ανδρέα Λοβέρδο, τα οποία είχαν ξεπλυθεί μέσω της εταιρείας Ιατρικές Εξελίξεις, προκειμένου να μπλοκαριστεί το ανταγωνιστικό φάρμακο του Lucentis…». Μάλιστα, το συγκεκριμένο απόσπασμα αναγράφεται στην εισαγγελική πρόταση. Προφανώς η εισαγγελέας θεωρεί ότι επειδή στο έγγραφο αναγράφεται ότι οι πληροφορίες βασίζονται σε καταθέσεις μαρτύρων δημόσιου συμφέροντος, αυτές δεν έχουν σημασία. Βέβαια, δεν έκρινε το ίδιο με την εισαγγελέα η Novartis, που βάσει –και– αυτών των στοιχείων εξαναγκάστηκε να καταβάλει μέσω εξωδικαστικού συμβιβασμού 350 εκατ. δολάρια στο αμερικανικό δημόσιο για πράξεις που τελέστηκαν στην Ελλάδα. Προφανώς η Novartis αγχώθηκε χωρίς λόγο…

Η πορεία της υπόθεσης

Ενώ αναμένεται η απόφαση του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Αθηνών, αξίζει να σημειωθεί αναφορικά με την πορεία της υπόθεσης του Ανδρ. Λοβέρδου ότι μετά τη δίωξη που του ασκήθηκε από την Εισαγγελία Διαφθοράς, την υπόθεση ανέλαβε η ανακρίτρια κατά της διαφθοράς Μαρία-Λουίζα Ιωαννίδου. Τον Νοέμβριο του 2021, κι ενώ κρατούσε την υπόθεση δύο χρόνια ανοιχτή, η ανακρίτρια εξέφρασε τη «διαφωνία» της με τη δίωξη, στηριζόμενη στον νόμο περί ευθύνης υπουργών, καθώς το «αξιόποινο των πράξεων» είχε «εξαλειφθεί». Ολα αυτά λίγες ημέρες πριν από τις εσωκομματικές εκλογές του ΚΙΝΑΛ, στις οποίες ο Ανδρ. Λοβέρδος ήταν ένας εκ των υποψηφίων. Λίγες εβδομάδες μετά ο εισαγγελέας πρωτοδικών Αθηνών Ιωακείμ Κασωτάκης επισήμανε ότι «παραδεκτώς» ασκήθηκε η δίωξη καθώς δεν έχουν παραγραφεί τα φερόμενα αδικήματα, συμπληρώνοντας πως το σκεπτικό της ανακρίτριας «δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα» και «δημιουργεί δικαστικό αδιέξοδο». Η εισαγγελική πρόταση έγινε δεκτή από το δικαστικό συμβούλιο. Η δικογραφία επέστρεψε στην ανακρίτρια Ιωαννίδου για να διενεργήσει ανάκριση επί της ουσίας, η οποία ολοκληρώθηκε όπως φάνηκε σε χρόνο-ρεκόρ. Στη συνέχεια η Μ.-Λ. Ιωαννίδου, που έκλεισε την υπόθεση με τυπικές κλήσεις, διαβίβασε τη δικογραφία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, από όπου εκδόθηκε η εισαγγελική πρόταση που αποκαλύπτει σήμερα το Documento. Εάν αυτή υιοθετηθεί και από το δικαστικό συμβούλιο που έχει τον τελικό λόγο, το δικαστικό αδιέξοδο είναι πλέον παρελθόν. Ο Ανδρ. Λοβέρδος θα αρχειοθετηθεί λίγο καιρό πριν από τις επερχόμενες, όπως όλα δείχνουν, βουλευτικές
εκλογές.

 πηγη: documentonews.gr

Την απελπιστική κατάσταση που βιώνουν χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά στο θέμα της κάλυψης των ενεργειακών τους αναγκών, με πολλά από αυτά να βρίσκονται στη θέση να επιλέξουν ανάμεσα στο εάν θα πληρώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας ή εάν θα καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες (π.χ. σε φαγητό και φάρμακα) καταγράφει η πανελλαδική έρευνα «Προβλήματα, Πρακτικές και Αντιλήψεις σε σχέση με την κατανάλωση ενέργειας στην κατοικία» του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, που είδε σήμερα το φως της δημοσιότητας.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το διάστημα 7 με 27 Μαΐου από την ΚΑΠΑ Research, ενώ την κατάρτιση του ερωτηματολογίου ανέλαβαν οι Φερενίκη Βαταβάλη, δρ. αρχιτέκτονας – πολεοδόμος και ειδική λειτουργική επιστήμονας Β’ βαθμίδας στο ΕΚΚΕ, Νίκος Κατσουλάκος, δρ. μηχανολόγος μηχανικός και αναπληρωτής καθηγητής της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού και Ευαγγελία Χατζηκωνσταντίνου, δρ. αρχιτέκτονας – πολεοδόμος.

Όπως επισημαίνει καταρχάς η έρευνα, το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας, δηλαδή της αδυναμίας των νοικοκυριών να έχουν πρόσβαση στις πλέον βασικές υπηρεσίες ενέργειας για επαρκή θέρμανση, ψύξη, μαγείρεμα, φωτισμό και χρήση οικιακών συσκευών, αποτελεί για την Ελλάδα ένα χρόνιο πρόβλημα που γνώρισε μια πρώτη ραγδαία επιδείνωση την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Τα τελευταία χρόνια δε, η πανδημία και οι γεωπολιτικές εξελίξεις από τη μια, και οι αναιμικές κρατικές παρεμβάσεις τόσο σε ρυθμιστικό όσο και σε προνοιακό επίπεδο έχουν οδηγήσει σε μια πρωτόγνωρης δριμύτητας διόγκωση του προβλήματος. Τα παραπάνω καθιστούν αναγκαία τόσο την αναλυτική καταγραφή της εξάπλωσης του φαινομένου της ενεργειακής φτώχειας και την σε βάθος μελέτη των χαρακτηριστικών του όσο και την αξιολόγηση των κατά καιρούς παρεμβάσεων και πολιτικών ανάσχεσής του.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας:

Ποια είναι τα προβλήματα των νοικοκυριών σε σχέση με την ενέργεια τα τελευταία δύο χρόνια;

• ‘Ένα στα δύο νοικοκυριά δυσκολεύεται να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες

• Επτά στα δέκα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες έχουν μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 1.500€

• Ένα στα τρία νοικοκυριά περιόρισε βασικές ανάγκες (φαγητό, φάρμακα κλπ.) για να καλύψει τα ενεργειακά κόστη

• Τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά θερμαίνουν ένα μέρος της κατοικίας τους

• Τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά κλείνουν τη θέρμανση ακόμη και όταν το σπίτι είναι κρύο

• Τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά είχαν θερμοκρασία χαμηλότερη των 18ο C στο σπίτι τους τον τελευταίο χειμώνα

• Ένα στα δύο νοικοκυριά έχει περιορίσει το δροσισμό της κατοικίας του

• Ένα στα τρία νοικοκυριά αντιμετωπίζει προβλήματα υγρασίας ή μούχλας στην κατοικία του

• Περισσότερα από ένα στα δέκα νοικοκυριά αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα υγείας, λόγω ανεπαρκούς θέρμανσης ή ψύξης της κατοικίας του

• Τρία στα τέσσερα νοικοκυριά δεν έχουν τη δυνατότητα να προβούν σε επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στο σπίτι τους

Τι γίνεται με τους λογαριασμούς ενέργειας;

• Η μέση αύξηση στους εκκαθαριστικούς λογαριασμούς του χειμώνα που πέρασε σε σχέση με τον περυσινό χειμώνα ήταν 42%

• Ένα στα δύο νοικοκυριά έχει λάβει την τελευταία διετία λογαριασμούς με υπέρογκο ποσό πληρωμής

• Εννιά στα δέκα νοικοκυριά ελέγχουν προσεκτικά τους λογαριασμούς της ενέργειας

• Ένα στα τρία νοικοκυριά καθυστερεί να πληρώσει τους λογαριασμούς της ενέργειας

Δυσκολεύονται περισσότερο τα νοικοκυριά στην Ελλάδα να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της ΕΕ;

• Σε επίπεδο ΕΕ, περίπου 7% των νοικοκυριών καθυστερεί την πληρωμή λογαριασμών, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 30%

• Σε επίπεδο ΕΕ, περίπου το 8% των νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία να κρατήσει το σπίτι ζεστό, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 35%

Πώς αποτιμώνται οι ενεργειακές πολιτικές του κράτους;

• Τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δεν βοηθήθηκαν από την επιδότηση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που ενσωματώθηκε στους λογαριασμούς

• Επτά στα δέκα νοικοκυριά δεν ευνοήθηκαν από κάποιο μέτρο ή πρόγραμμα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους («Εξοικονομώ», Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, επίδομα πετρελαίου κλπ.)

• Δύο στα τρία νοικοκυριά δε βοηθήθηκαν από την επιδότηση καυσίμων κίνησης (fuel pass)

• Δύο στα τρία νοικοκυριά δε βοηθήθηκαν από το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης

• Ένα στα δύο νοικοκυριά δε βοηθήθηκε από την επιδότηση φυσικού αερίου

πηγη: thepressproject.gr

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Δεν είναι μόνο η τιμή της βενζίνης που τόσο σταθερά όσο και αδικαιολόγητα εδώ και μήνες ίπταται στα ύψη. Είναι επίσης και οι μισθοί που εξ ίσου σταθερά και το ίδιο αδικαιολόγητα εδώ και χρόνια κείτονται στα Τάρταρα. Συνδυάζοντας δε και τις δύο αυτές επιδόσεις της Ελλάδας κι επιχειρώντας μια πανευρωπαϊκή σύγκριση της θέσης μας, τότε κερδίζουμε επάξια την πέμπτη χειρότερη επίδοση στην Ευρώπη στο εξής πολύ απλό ερώτημα: Πόσα λίτρα βενζίνης μπορούμε να αγοράσουμε με τον βασικό μισθό;

Κι η απάντηση είναιότι στην Ελλάδα με τον βασικό μισθό αγοράζουμε μόλις 321 λίτρα βενζίνης, όταν στο Λουξεμβούργο αγοράζουν 1.128 λίτρα, στη Σουηδία 965 λίτρα, στην Αυστρία 933 στην Γερμανία 828 λίτρα και στο Βέλγιο 801 λίτρα. Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων είναι καλύτερη μόνον από την αγοραστική δύναμη των Βούλγαρων, των Λετονών, των Ρουμάνων και των Εσθονών[1]. Δεν το λες και επιτυχία…

Η Ελλάδα έχει την τρίτη ακριβότερη τιμή βενζίνης στην Ευρώπη μετά την Φινλανδία και τη Δανία. Οι επιδόσεις των δύο σκανδιναβικών κρατών στην τιμή της βενζίνης είναι ελαφρώς ανώτερες της Ελλάδας, αλλά εντελώς αναντίστοιχες των διαφορών στο επίπεδο τιμών και μισθών. Η διαφορά από τα 2,41 ευρώ που στοιχίζει η βενζίνη στην Ελλάδα μέχρι τα 2,49 που στοιχίζει στην Δανία μόλις που υπερβαίνει το όριο του στατιστικού σφάλματος.

Ενδιαφέρον έχει αν παρατηρήσουμε ότι σε πολλές χώρες της βόρειας Ευρώπης, που ο βασικός μισθός είναι ακόμη και 3 φορές μεγαλύτερος από την Ελλάδα, πχ Λουξεμβούργο 2.257 ευρώ και Σουηδία: 2.153 ευρώ, η βενζίνη είναι φθηνότερη σε σχέση με την Ελλάδα: 2 και 2,23 ευρώ αντίστοιχα!

Η κατάταξη της Ελλάδας στις τελευταίες θέσεις του πίνακα με τα λίτρα βενζίνης που αγοράζει ο βασικός μισθός υπογραμμίζει ότι η σχετική αξία της βενζίνης κι ευρύτερα των καυσίμων στην Ελλάδα είναι ακόμη χειρότερη αν τη συγκρίνουμε με την αγοραστική ικανότητα των πολιτών σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Δεδομένου ότι οι ευρωπαϊκές χώρες είναι σε γενικές γραμμές εισαγωγείς ενεργειακών αγαθών, η αιτία των αυξήσεων πρέπει να αναζητηθεί σε δύο κατευθύνσεις: Πρώτο, στους φόρους που επιβαρύνουν τα καύσιμα και δεύτερο στις τιμές χονδρικής που πουλούν την βενζίνη τα διυλιστήρια.

Τα ασφαλέστερα συμπεράσματα για τις τιμές χονδρικής τα παρέχουν τα κέρδη των δύο διυλιστηρίων της Ελλάδας: της Μότορ Όιλ και των ΕΛΠΕ. Τα διυλιστήρια του ομίλου Βαρδινογιάννη, βάσει των καταστάσεων που δημοσίευσαν για το πρώτο τρίμηνο του 2022, σχεδόν τριπλασίασαν τα κέρδη τους: από 65 εκ. ευρώ το 2021 σε 197 εκ. το 2022! Θεαματική, αν και μικρότερη ποσοστιαία, αύξηση παρουσίασαν και τα κέρδη των ΕΛΠΕ του ομίλου Λάτση: Από 64 εκ. το πρώτο τρίμηνο του 2021 σε 99 εκ. το 2022. Αθροιστικά, και τα δύο διυλιστήρια υπερδιπλασίασαν τα κέρδη τους: Από 129 εκ. το πρώτο τρίμηνο του 2021 σε 296 εκ. το πρώτο τρίμηνο του 2022. Κατά συνέπεια, οι αυξημένες τιμές λιανικής δεν οφείλονται σε αυξημένες τιμές χονδρικής (ως προς το παρόν), ούτε στον …Πούτιν όπως έλεγε ο Κ. Μητσοτάκης στο συνέδριο της ΝΔ, επιδιώκοντας να αποσείσει από την πολιτική  του την ευθύνη της άγριας κερδοσκοπίας. Οι αυξημένες τιμές λιανικής οφείλονται στο ελεύθερο πεδίο που άφησε η κυβέρνηση στην κερδοσκοπία.

Δοθέντων όλων των παραπάνω, τα μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός υπό τον πλήρως …φιλικό προς τον χρήστη τίτλο «fuel pass 2» είναι σταγόνα στον ωκεανό της αισχροκέρδειας για τους καταναλωτές. Η επιδότηση ανέρχεται σε 65 ή 80 ευρώ (αναλόγως αν θα κατατεθεί σε τραπεζικό λογαριασμό ή σε ψηφιακή κάρτα) για την ηπειρωτική Ελλάδα και 85 ή 100 ευρώ για τη νησιώτικη. Για τις μοτοσυκλέτες είναι αντίστοιχα 60 ευρώ ή 45 για την ηπειρωτική Ελλάδα και 70 ευρώ ή 55 για τα νησιά. Αφορά δε τρίμηνη περίοδο, οπότε επιμερίζεται σε 27 ευρώ σχεδόν τον μήνα για τα αστικά κέντρα με χρήση ψηφιακής κάρτας, ενώ αποκλείονται όσοι έχουν δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ, το οποίο προσαυξάνεται με 3.000 ευρώ ανά παιδί.

Η κρατική επιδότηση των 27 ευρώ τον μήνα, για όσους την δικαιούνται, δεν καλύπτει ούτε τα μισά από τα επιπλέον χρήματα που ξοδεύει κάθε οικογένεια για καύσιμα! Κι ενώ η κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη αφήνει ακάλυπτη την λαϊκή οικογένεια όχι απλά συγκαλύπτει αλλά χρηματοδοτεί την ληστεία των πετρελαιάδων!

Το χειρότερο για την κυβέρνηση που εμφανίζεται ως σωτήρας και …αμέτοχη του οικονομικού εγκλήματος είναι ότι διέθετε τα μέσα να ακυρώσει αυτή την τρομερή μεταφορά πλούτου από τα λαϊκά πορτοφόλια στις «αναξιοπαθούσες» οικογένειες  Βαρδινογιάννη – Λάτση. Μπορούσε αρχικά να ελέγξει τις εισαγωγές καυσίμων στις δεξαμενές τους και την τιμολόγηση που επέβαλαν στην λιανική και να τους επιβάλλει ένα σταθερό ποσοστό κέρδους. Να τους απαγορεύσει με άλλα λόγια την αισχροκέρδεια. Το αστείο είναι ότι η κυβέρνηση εξήγγειλε την εφαρμογή αυτού του μέτρου πριν λίγους μήνες, με αναφορά όμως στα βενζινάδικα, τα τελικά σημεία πώλησης κι όχι τα διυλιστήρια, δηλαδή εκεί που διαμορφώνονται κι επιβάλλονται οι τιμές. Φραγμό στα κέρδη των βενζινάδικων έβαλε, στων πετρελαιάδων όμως όχι…

Ακόμη κι αν η κυβέρνηση δεν ήθελε να βάλει φραγμό στην αισχροκέρδεια Βαρδινογιάννη – Λάτση, για να μη χάσει την εύνοιά τους, μπορούσε κάλλιστα να μειώσει τους φόρους. Κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων των ΕΛΠΕ ακούσαμε με έκπληξη την διοίκηση της εταιρείας να δηλώνει ότι η συνολική ζήτηση στο πρώτο τρίμηνο του 2022 αυξήθηκε σε ετήσια βάση για επίγεια καύσιμα κατά 16%, για καύσιμα κίνησης κατά 17%, για πετρέλαιο θέρμανσης κατά 15%, για ναυτιλιακά καύσιμα κατά 4% και για αεροπορικά καύσιμα κατά 160%! Η άνοδος στη ζήτηση οφείλεται στο χαμηλό σημείο εκκίνησης της σύγκρισης εξ αιτίας της πανδημίας το 2021. Οφείλεται επίσης στον ανελαστικό χαρακτήρα των μετακινήσεων που πλέον αφορούν κυρίως εργασία και υποχρεώσεις κι ελάχιστα, μόνο στον αναγκαίο βαθμό, ψυχαγωγία. Όπως και να έχει, οι αυξημένες πωλήσεις παρέχουν τη δυνατότητα και να μειωθούν οι φόροι και να μείνουν τα δημόσια έσοδα ως έχουν.

Η κυβέρνηση ωστόσο άλλα επέλεξε: Να αυξηθούν και τα κέρδη των ελληνικών ολιγαρχών και του ελληνικού δημοσίου. Με αποκλειστικό χρηματοδότη εμάς…

[1] Για να απαντήσουμε το ερώτημα χρησιμοποιούμε τα στοιχεία για τους βασικούς μισθούς στην Ευρώπη από την ετήσια έρευνα του Eurofound που αφορούν το 2022 κι η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στις 15 Ιουνίου. Οι μισθοί αφορούν την 1η Ιανουαρίου, που σημαίνει ότι για όλες τις χώρες του δείγματος (κι όχι μόνο για την Ελλάδα) τυχόν αυξήσεις που δόθηκαν έκτοτε δεν έχουν υπολογιστεί. Επίσης, στις χώρες με αστερίσκο (Δανία, Ιταλία, Φινλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Κύπρος) δεν υπάρχουν βασικοί μισθοί που να ισχύουν οριζόντια σε όλους τους κλάδους της οικονομίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις σε κάθε κλάδο ισχύουν ξεχωριστοί κατώτατοι μισθοί που συμφωνούνται ωστόσο στο πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων. Στους πίνακες χρησιμοποιούνται για την κάθε χώρα οι μέσοι μισθοί των 10 πιο κακοπληρωμένων επαγγελμάτων. Για την Κύπρο χρησιμοποιούμε τον βασικό μισθό του θυρωρού χωρίς καμία προϋπηρεσία. Σε ό,τι αφορά την βενζίνη οι τιμές προέρχονται από το εβδομαδιαίο δελτίο που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα εκείνο της 13ης Ιουνίου 2022.

πηγη; kommon.gr

Θανατηφόρο ήταν το δυστύχημα που έγινε στο Ε/Γ-Ο/Γ «Διονύσιος Σολωμός» σήμερα τα ξημερώματα (5 μ.μ) και ενώ το πλοίο ήταν στο λιμάνι της Σαντορίνης και γινόταν η αποβίβαση των οχημάτων.

Οδηγός φορτηγού αυτοκινήτου 55 χρονών σκοτώθηκε στην προσπάθειά του να συνδέσει τον τράκτορα στην καρότσα του φορτηγού αυτοκινήτου.

Ο 55χρονος οδηγός μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Θήρας όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Τα αίτια του δυστυχήματος ερευνά η λιμενική αρχή Σαντορίνης.

Με αφορμή το τραγικό αυτό δυστύχημα η ΠΕΝΕΝ υπογραμμίζει την ανάγκη να διερευνηθούν σε βάθος όλες οι αιτίες και οι συνθήκες που οδήγησαν στον άδικο χαμό του 55χρονου οδηγού.

Σε κάθε περίπτωση δημιουργούνται εύλογα και σοβαρά ερωτηματικά για το εάν τηρήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας που αφορούν την σύνδεση του τράκτορα ….

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ