Σήμερα: 29/04/2026
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

2023-10-18_132311.jpg

 

Ένας νευροχειρουργός μοιράζεται τις τροφές, τις οποίες προσπαθεί να αποφεύγει για να προστατέψει την υγεία του εγκεφάλου του.

Tο πρώτο βήμα για καλή υγεία είναι η διατροφή που επηρεάζει τα πάντα, από το βάρος μας μέχρι τη μυϊκή μάζα μας. Αλλά τι γίνεται με τον ρόλο που παίζει στην υγεία του πιο πολύπλοκου οργάνου μας, του εγκεφάλου; Δείτε ποιες τροφές δεν τρώει ένας νευροχειρουργός.

Ως το κέντρο διοίκησης του σώματος, ο εγκέφαλος είναι κάτι που δεν έχουμε την πολυτέλεια να αγνοήσουμε όταν πρόκειται για την ευηξία και την υγεία μας, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιες τροφές βοηθούν και βλάπτουν αυτό το ζωτικό όργανο.

Ο νευροχειρουργός και οι τροφές που αποφεύγει

Ο δρ. Μπρετ Όσμπορν, MD, νευροχειρουργός και επικεφαλής τμήματος στο ιατρικό κέντρο St. Mary’s Medical Center μοιράζεται στο eathis.com τις τροφές που αποφεύγει για καλύτερη υγεία του εγκεφάλου.

Τονίζει ότι δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε ότι «δεν θα φάει ποτέ» αυτές τις τροφές, αναγνωρίζοντας ότι «ο εγκέφαλός μας λαχταρά πράγματα που έχουν ωραία γεύση!». αλλά, «υπάρχουν τρόφιμα ή ομάδες τροφίμων, που πρέπει να αποφεύγονται όποτε είναι δυνατόν, καθώς επηρεάζουν τη βιοχημεία μας και, ως εκ τούτου, επιταχύνουν την κυτταρική βλάβη και τη διαδικασία γήρανσης.»

Ενώ το να αποφύγετε αυτά τα τρόφιμα είναι σημαντικό, θα πρέπει να θυμάστε ότι το κλειδί για την υγεία του εγκεφάλου δεν βρίσκεται μόνο στην αποφυγή αλλά και στις υγιεινές τροφές και συνήθειες που εντάσσετε στον τρόπο ζωής σας. Η υιοθέτηση μιας διατροφής με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, αντιοξειδωτικά, απαραίτητες βιταμίνες, άπαχες πρωτεΐνες, χόρτα και λαχανικά καθώς και καλά λιπαρά, θεωρείται συνήθως ιδανική για την υγεία του εγκεφάλου.

Η άσκηση σε τακτική βάση, η ενυδάτωση, η σωστή διαχείριση του στρες και ο επαρκής ύπνος είναι επίσης σημαντικές συνήθειες που πρέπει να υιοθετήσετε για να διατηρήσετε τη βέλτιστη λειτουργία του εγκεφάλου. Να θυμάστε, ό,τι είναι καλό για το σώμα είναι εξίσου καλό για τον εγκέφαλο.

7 τροφές που κάνουν κακό στην υγεία του εγκεφάλου

Ο δρ Όσμπορν σας ενθαρρύνει να αποφύγετε τις παρακάτω τροφές.

  1. 1) Παγωτά, γλυκά και μπισκότα
  2. 2) Τηγανητά
  3. 3) Αλμυρά σνακ, τσουρέκια, ντιπ και σάλτσες
  4. 4) Υπερβολικό αλκοόλ
  5. 5) Αλλαντικά, τουρσιά, ψωμί
  6. 6) Τεχνητά γλυκαντικά
  7. 7) Υπερβολική καφεΐνη

1. Παγωτά, γλυκά και μπισκότα

Τα τρόφιμα και τα ροφήματα που είναι γεμάτα με ζάχαρη είναι πράγματα που ο δρ Όσμπορν προσπαθεί να αποφύγει. Τρόφιμα όπως μπισκότα, παγωτά, αρτοσκευάσματα, ντόνατς, ακόμη και ορισμένα δημητριακά έχουν πολλή ζάχαρη και όχι πολλά θρεπτικά συστατικά.
Η υπερβολική κατανάλωση τροφών με ζάχαρη και ροφημάτων μπορεί να οδηγήσει σε απότομες αυξομειώσεις του σακχάρου στο αίμα, τα οποία βλάπτουν τη γνωστική λειτουργία με την πάροδο του χρόνου.

«Σας προκαλεί έκπληξη εάν μάθετε ότι η νόσος Αλτσχάιμερ ονομάζεται «διαβήτης τύπου ΙΙΙ»; Με παρόμοιο τρόπο, το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη μπορεί να συμβάλει στην αντίσταση στην ινσουλίνη και στη γνωστική εξασθένηση όταν καταναλώνεται υπερβολικά. Επομένως, ξεκινήστε να διαβάζετε τις ετικέτες των τροφίμων σας.» λέει ο νευρολόγος

2. Τηγανητά

Προϊόντα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε τρανς λιπαρά, όπως τα τηγανητά τρόφιμα, τα επεξεργασμένα σνακ και ορισμένες μαργαρίνες συνδέονται με φλεγμονή και μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για άνοια. «Θυμηθείτε, η φλεγμονή είναι ένα κοινό υπόστρωμα σχεδόν όλων των ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Το Αλτσχάιμερ δεν διαφέρει», λέει ο νευρολόγος.

3. Αλμυρά σνακ, τσουρέκια, ντιπ και σάλτσες

Από τα αγαπημένα σας είδη αρτοποιίας μέχρι τα τραγανά, τα αλμυρά σνακ μέχρι τα ντιπ και τις σάλτσες, τα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή. «Πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα είναι γεμάτα με τεχνητά πρόσθετα, συντηρητικά και ανθυγιεινά λίπη, τα οποία μπορούν να συμβάλουν σε γνωστική εξασθένηση όταν καταναλώνονται τακτικά», προειδοποιεί ο δρ Όσμπορν. Να θυμάστε αυτό: Εάν ένα φαγητό μπορεί να μείνει έξω, εκτεθειμένο στον αέρα, και να δεν χαλάσει, πιθανότατα δεν πρέπει να το φάτε.

4. Υπερβολικό αλκοόλ

Αν και το μαρτίνι μπορεί να είναι αυτό που σας κάνει να χαλαρώνετε μετά από μια κουραστική εβδομάδα εργασίας, αξίζει μια θέση σε αυτήν τη λίστα ειδών που πρέπει να αποφύγετε. Είναι σημαντικό να μην το παρακάνετε όταν πρόκειται για την κατανάλωση αλκοόλ.
«Η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλική βλάβη που σχετίζεται με το αλκοόλ και να βλάψει τη γνωστική λειτουργία με την πάροδο του χρόνου», λέει ο νευρολόγος.

5.  Αλλαντικά, τουρσιά και ψωμί

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο (αλάτι), όπως ψωμί, αλλαντικά, ζυμαρικά, καρυκεύματα, σάλτσα σόγιας, τουρσιά, σούπες σε κονσέρβες και πολλά άλλα, μπορούν να προκαλέσουν πρόβλημα. To αλάτι συμβάλλει στην υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία επηρεάζει αρνητικά την καρδιά και τον εγκέφαλο. Η υπέρταση προκαλεί μικροσχισμές στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων. Το αποτέλεσμα; Αθηροσκλήρυνση, προδιάθεση για μίνι εγκεφαλικό ή ένα μεγάλο, που αλλάζει τη ζωή.

6. Τεχνητά γλυκαντικά

Εάν χρησιμοποιείτε τεχνητά γλυκαντικά στον καφέ σας ήρθε η ώρα να επαναξιολογήσετε αυτή τη συνήθεια. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι τα τεχνητά γλυκαντικά μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στη γνωστική λειτουργία και τον μεταβολισμό, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Και πάλι, διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων και μειώστε την κατανάλωση ασπαρτάμης, σουκραλόζης και σακχαρίνης, για να αναφέρουμε μερικά.

7 Υπερβολική καφεΐνη

Μιλώντας για τον καφέ, το να πίνετε υπερβολική ποσότητα καφεΐνης, δεν κάνει καλό. «Ενώ η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να έχει γνωστικά οφέλη, η υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, διαταραχές ύπνου και ενδεχομένως να βλάψει τη λειτουργία του εγκεφάλου», αποκαλύπτει ο νευροχειρουργός. Όπως με οτιδήποτε άλλο, το μέτρο είναι το μυστικό. Εάν είναι δυνατόν, περιορίστε την καφεΐνη τις πρωινές ώρες.

Πηγή: oloygeia.gr 

Πηγή: enikos.gr

Τετάρτη, 18 Οκτωβρίου 2023 10:06

Ζήσε Μάη μου να φας… τριετίες

2023-10-18_130615.jpg

 

Αυξήσεις για πολύ μικρό ποσοστό εργαζομένων

Εγκύκλιο με «διευκρινίσεις» για τις τριετίες, με τίτλο «Αμοιβή του χρόνου προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα και αναπροσαρμογή των αποδοχών των εργαζομένων», εξέδωσε το υπουργείο Εργασίας, όπου επιβεβαιώνεται ότι δεν θα προσμετρηθεί στα επιδόματα πολυετίας η προϋπηρεσία των εργαζομένων από την 14η Φεβρουαρίου του 2012 μέχρι και την 1η Ιανουαρίου του 2024.

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι «για το χρονικό διάστημα από τις 14/2/2012 έως και τις 31/12/2023 καμία αξίωση δεν γεννάται ούτε οφείλονται αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως αναφέρονται ανωτέρω ούτε επιτρέπεται να υπολογιστεί προϋπηρεσία που έχει διανυθεί από τις 14/2/2012 έως και τις 31/12/2023».

Η κυβέρνηση και το υπουργείο… Εργοδοσίας διαγράφουν μονοκοντυλιά 12 ολόκληρα χρόνια εργασίας από τους εργαζόμενους. Το επιχείρημα; Ο ίδιος ο Άδωνις Γεωργιάδης με θράσος επικαλέστηκε τις «αντοχές της οικονομίας»: «Αν πηγαίναμε να επιβάλουμε με νόμο 30% αύξηση γενικά στους μισθούς, οι μισοί εργαζόμενοι θα έχαναν τη δουλειά τους γιατί οι επιχειρήσεις θα κατέρρεαν»!

Ο εργαζόμενος έχει την πιθανότητα να διεκδικήσει τα σχετικά επιδόματα (πολυετίας, τριετίας, πενταετίας ή το επίδομα χρόνου εργασίας) μόνο στην περίπτωση που ξεκίνησε να διαμορφώνει τους όρους πριν από την 14ηΦεβρουαρίου του 2012 και ανεκόπη λόγω του «παγώματος» που επιβλήθηκε με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου τον Ιούνιο του 2012.

Στην περίπτωση που εργαζόμενοι λαμβάνουν υψηλότερους μισθούς από τον νέο μισθό που θα προκύψει με τις τριετίες, δεν θα πάρουν ευρώ παραπάνω. Αναφέρει η εγκύκλιος: «Αν οι καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές είναι υπέρτερες των νόμιμων αποδοχών, οι αυξήσεις, οι προσαυξήσεις και τα ποσά εν γένει που προκύπτουν από την εφαρμογή των ανωτέρω, συμψηφίζονται με τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβαλλόμενων και νόμιμων αποδοχών, με την καταβολή της οποίας εξοφλούνται ολοσχερώς ή μερικώς».

Για τους νέους εργαζόμενους που έτσι κι αλλιώς δεν έχουν προϋποθέσεις για τριετία, η αύξηση κατά 10% (ανά τριετία) θα φανεί μετά από… χρόνια στον μισθό τους παρά την ακρίβεια που συνεχίζει να καλπάζει.

Εν τέλει, αντίκρισμα για το μέτρο δεν υπάρχει παρά για ελάχιστους εργαζόμενους και σε αυτούς από τις αρχές του 2025. Για παράδειγμα, εργαζόμενος με δύο χρόνια προϋπηρεσίας το 2012, θα πρέπει να περιμένει ένα έτος ακόμα για να πάρει την τριετία, δηλαδή αρχές 2025! Οι ίδιοι υπολογίζουν ότι δεν ξεπερνούν τις 40.000 οι εργαζόμενοι που θα δουν μια μικρή αύξηση το 2025. Οι αυξήσεις στις τριετίες αφορούν μόνο όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και όσους από 1/1/2024 καλύπτονται από ΣΣΕ σε ισχύ που κατοχυρώνει την προϋπηρεσία (σήμερα δεν ξεπερνούν το 10% των εργαζομένων).

 

Πηγή: prin.gr

Οι τιμές βασικών προϊόντων διατροφής έχουν εκτιναχθεί έως και 29% παρά την υποχώρηση του πληθωρισμού των τροφίμων σε μονοψήφιο ποσοστό

 

2023-10-18_130113.jpg

 

Καθώς οι καταναλωτές περιμένουν τα πρώτα «καρτελάκια» με τη «Μόνιμη μείωση τιμής», η ακρίβεια στα βασικά αγαθά διατροφής κάνει πάρτι.

Παρότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή τον Σεπτέμβριο έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του έτους, φτάνοντας στο 1,6% και ο πληθωρισμός των τροφίμων για πρώτη φορά μετά από 16 μήνες κατέγραψε μονοψήφια αύξηση στο 9,4%, τουλάχιστον 12 προϊόντα που καθημερινά βρίσκονται στο τραπέζι των Ελλήνων καταναλωτών σημειώνουν αύξηση έως και 29% σε ετήσια βάση «καίγοντας» τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Μάλιστα, δεδομένου ότι οι επιπτώσεις από τις πυρκαγιές στον Έβρο και τις πλημμύρες στη Θεσσαλία θα αρχίσουν να αποτυπώνονται πιο έντονα στην αγροτική παραγωγή την ώρα που αυξάνεται η αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, τα σενάρια για αποκλιμάκωση των τιμών στο εγγύς μέλλον απομακρύνονται.

Το ράλι στο ελαιόλαδο

Με βάση τα αναλυτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα πρωτεία των αυξήσεων σε ετήσια βάση κατέχει το ελαιόλαδο η τιμή του οποίου εκτινάχθηκε από Σεπτέμβριο σε Σεπτέμβριο κατά 29%.

Μόνο μέσα σε ένα μήνα, τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με τον Αύγουστο, καταγράφηκε αύξηση της τιμής του ελαιολάδου κατά 6,7%.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης πως για το σύνολο των τελευταίων 4 ετών, δηλαδή συγκρίνοντας τον Σεπτέμβριο του 2019 με τον Σεπτέμβριο του 2023, ένα διάστημα που περιλαμβάνει τόσο τον αρνητικό πληθωρισμό του πρώτου έτους της πανδημίας όσο και τον έντονο πληθωρισμό της πρώτης φάσης της μεταπανδημικής περιόδου, η σωρευτική μεταβολή στην τιμή του ελαιολάδου διαμορφώθηκε στο +65%!

Η δραματικά μειωμένη παραγωγή, τόσο στη χώρα μας όσο και σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου, που αποτελεί τη μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγική περιοχή στον κόσμο, έχει εκτοξεύσει ήδη τις τιμές στα περσινά λιγοστά αποθέματα, ενώ προεξοφλείται ότι και η φετινή παραγωγή θα πουληθεί πανάκριβα χωρίς να ξέρει κανείς πού είναι το «ταβάνι» των αυξήσεων.

2023-10-18_130212.jpg

 

Λαχανικά από… χρυσάφι

«Χρυσά» πληρώνουν οι καταναλωτές και τα νωπά λαχανικά. Ετησίως οι τιμές ανέβηκαν κατά 24,7%, ενώ τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με τον Αύγουστο καταγράφηκε αύξηση κατά 10,2%.

Οι καύσωνες του καλοκαιριού και οι πλημμύρες στη Θεσσαλία που ακολούθησαν δημιούργησαν ελλείψεις ενώ «καλλιέργησαν» το έδαφος και για φαινόμενα αισχροκέρδειας, σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Τα πρωτόγνωρα φαινόμενα φυσικών καταστροφών που έπληξαν τη χώρα το τελευταίο διάστημα αποτελούν συνήθως αφορμή για τη συγκεκαλυμμένη εφαρμογή αθέμιτων, εκμεταλλευτικών και αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών που αυξάνουν το μέγεθος της ζημίας στον καταναλωτή, επισημαίνει η ανεξάρτητη Αρχή, που εντείνει την παρακολούθησή της στην αγροδιατροφική αλυσίδα.

Τα «χρυσά» λαχανικά απασχολούν και το υπουργείο Ανάπτυξης. Με βάση την πρόσφατη υπουργική απόφαση, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ των οποίων ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών υπερβαίνει τα 90 εκατ. ευρώ θα πρέπει να ανακοινώνουν στο υπουργείο λιανικές τιμές πώλησης για 33 οπωροκηπευτικά προϊόντα.

Στο «μικροσκόπιο» μπαίνουν: σταφύλια, λεμόνια, μπανάνες, πορτοκάλια Βαλέντσια, μανταρίνια, αχλάδια, μήλα, μήλα Golden Delicious, μήλα Granny Smith, μήλα Starkin Delicious, μήλα Gala, ρόδια, μανιτάρια, αγκινάρες, τομάτες, τοματίνια, αγγούρια, κολοκύθια, μαρούλια, ρόκα, πατάτες, πατάτες Κύπρου, πατάτες εγχώριες, πατάτες εισαγωγής, σκόρδα (κομμάτι), κρεμμύδια ξερά, κρεμμύδια φρέσκα, σπανάκι, παντζάρια, καρότα, ραπανάκια, λάχανα, κουνουπίδια, μπρόκολο, πιπεριές, πιπεριές χονδρές, πιπεριές μακριές, μελιτζάνες, μαϊντανός, άνηθος, σέλινο και φασολάκι.

2023-10-18_130311.jpg

Πικρή ζάχαρη

Αν και η τιμή της ζάχαρης στα ελληνικά ράφια κινείται λιγότερο… επιθετικά σε σχέση ότι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη, εντούτοις τα νοικοκυριά στη χώρα μας την ακριβοπληρώνουν. Μέσα σε ένα έτος η τιμή της ζάχαρης έχει αυξηθεί κατά 22,2%, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Απλησίαστο το ρύζι

Σχεδόν διπλάσια συγκριτικά με τον πληθωρισμό των τροφίμων είναι η αύξηση που καταγράφει η τιμή στην κατηγορία «άλλα προϊόντα διατροφής» τον φετινό Σεπτέμβριο έναντι του ίδιου μήνα πέρσι (+18%). Στα «άλλα προϊόντα διατροφής» περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, έτοιμα γεύματα όπως για παράδειγμα οι σούπες σε φακελάκι.

Κατά 16% έχουν αυξηθεί ετησίως και οι τιμές στο ρύζι. Πολύ πιο δύσκολη αναμένεται η ερχόμενη χρονιά, καθώς μεγάλες χώρες που είναι παραγωγοί ρυζιού έχουν απαγορεύσει τις εξαγωγές, ενώ το ελληνικό ρύζι, όπως καταγγέλλουν και οι ίδιοι παραγωγοί, φτάνει στον καταναλωτή με… διπλό και τριπλό «καπέλο».

Φρέσκα φρούτα για λίγους

Τα φρέσκα φρούτα και οι πατάτες, οι τιμές των οποίων τον Σεπτέμβριο σημειώνουν ετήσια άνοδο 15,7% και 14,7% αντίστοιχα, επίσης «καίνε» τους καταναλωτές.

Εκπρόσωποι της αγοράς αναφέρουν ότι ναι μεν η φετινή παραγωγή είναι σημαντικά μειωμένη σε σχέση με πέρυσι λόγω των καιρικών συνθηκών, ωστόσο δεν δικαιολογούνται τόσο μεγάλες ανατιμήσεις, και μάλιστα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, καταγγέλλοντας κερδοσκοπικά παιχνίδια.

Από κοντά και οι ανατιμήσεις σε αναψυκτικά (+14,6%) και παρασκευάσματα με βάση το κρέας (+14,5%), όπως για παράδειγμα το σνίτσελ και το ρολό κοτόπουλου, το ζαμπονάκι κονσέρβα κ.ά.

2023-10-18_130350.jpg

 

Στα ύψη οι τιμές των αυγών και του τυριού

Οι Έλληνες καταναλωτές νιώθουν αιχμάλωτοι της ακρίβειας καθώς σε ό,τι αφορά στη διατροφή τους, οι παραδοσιακά φθηνές λύσεις για ισχνά πορτοφόλια, όπως φερ’ ειπείν τα αυγά, είναι πλέον πανάκριβες.

Μέσα σε ένα έτος (Σεπτέμβριος 2022 – Σεπτέμβριος 2023), οι τιμές των αυγών έχουν αυξηθεί κατά 11,2%.

Πέρσι, ανάλογα και με το μέγεθος, στη λαϊκή αγορά κόστιζαν 0,17 – 0,25 ευρώ/τεμάχιο και στο σουπερμάρκετ 0,30 – 0,53 ευρώ/τεμάχιο.

Φέτος, τα βρίσκουμε στη λαϊκή 0,20 – 0,35 ευρώ/τεμάχιο και στο σουπερμάρκετ 0,30 – 0,72 ευρώ/τεμάχιο.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η αγορά των τυριών και ειδικά της φέτας. Η τιμή συνολικά των τυριών καταγράφει αύξηση της τάξης του 11,2% σε σχέση με πέρσι. Ωστόσο η τιμή της φέτας ποσοστιαία έχει ανέβει πολύ παραπάνω. Μόνο σε τρίμηνο, δηλαδή από τον φετινό Ιούλιο στον Οκτώβριο, η τιμή της συσκευασμένης φέτας ΠΟΠ είναι ακριβότερη στα ράφια κατά 10,4%, ενώ από τον Μάρτιο του 2022, όταν άρχισε ο πληθωρισμός των τροφίμων να χτυπάει «κόκκινο», η αύξηση της τιμής στο ίδιο προϊόν έχει φτάσει στο 33,2%!

Πάνω από τον κλαδικό πληθωρισμό των τροφίμων κινούνται και οι αυξήσεις στο εν πολλοίς εισαγόμενο μοσχάρι (+10% σε ετήσια βάση).

 

Πηγή: ot.gr

 

 

 

Τι αναφέρει νέα μελέτη του Καθηγητή Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βύρων Κοτζαμάνη

 

 

2023-10-18_123554.jpg

 

Κοινός τόπος είναι πως το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας αποτελεί ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας, υπονομεύει την οικονομική ανάκαμψη της χώρας, ενώ συγκαταλέγεται στα κορυφαία εθνικά/υπαρξιακά ζήτημα της χώρας. Από τις κατά καιρούς μελέτες εγχώριων τραπεζών όπως των Eurobank και Alpha Bank, διεθνών οίκων όπως της PwC, καθηγητών Δημογραφίας, της Κομισιόν και των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και μελετών του ΙΟΒΕ και άλλων δεξαμενών σκέψης, κοινή είναι η εκτίμηση βάσει των δημογραφικών προβολών πως την επόμενη 10ετία θα είμαστε ο πιο γερασμένος λαός της Ευρώπης, ενώ ο πληθυσμός της χώρας θα υποχωρήσει δραματικά.

Σύμφωνα με νέα μελέτη του Καθηγητή Δημογραφίας και επιστημονικού υπεύθυνου του Ερευνητικού Προγράμματος (ΕΛΙΔΕΚ) «Δημογραφικά Προτάγματα στην Έρευνα και Πρακτική στην Ελλάδα» στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βύρων Κοτζαμάνη, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί με βάση το αισιόδοξο σενάριο και λιγότερο πιθανό, κατά 1,15 εκατ. άτομα, είτε με βάση το αρνητικό σενάριο κατά 1,4 εκατ. άτομα ως το 2050.

 

Όπως αναφέρει, στην Ελλάδα σήμερα ζούμε πολύ περισσότερα έτη από ό,τι πριν 70 χρονιά, είμαστε πολύ πιο «γερασμένοι», παντρευόμαστε λιγότερο και χωρίζουμε πιο εύκολα, ενώ κάνουμε όλο και λιγότερα παιδιά. Το ενδιαφέρον δε επικεντρώνεται όλο και περισσότερο σε μία από τις διαστάσεις του δημογραφικού, την «υπογεννητικότητα», και κάθε χρονιά το Δελτίο της ΕΛΣΤΑΤ για τη φυσική κίνηση αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στο τελευταίο εξ’ αυτών (2/10/2023) τα στοιχεία για τις γεννήσεις του 2022 προκαλούν έκπληξη, καθώς αυτές έχουν μειωθεί κατά 8,8 χιλ. σε σχέση με το 2021, μια μείωση η οποία, σε συνδυασμό με τους αυξημένους λόγω της πανδημίας θανάτους (140 χιλ.), δίδει ένα πρωτοφανές στα χρονικά (-65 χιλ.) αρνητικό φυσικό ισοζύγιο. Δεν είναι φυσικά η πρώτη φορά μετά το1950 που οι γεννήσεις μειώνονται και οι θάνατοι υπερτερούν αυτών.

Τίθενται, έτσι, δύο ερωτήματα: 1) Πού οφείλεται η διαφοροποιημένη, μέχρι σήμερα, πορεία γεννήσεων και θανάτων; και 2) Είναι δυνατόν τα δύο αυτά μεγέθη να σταθεροποιηθούν στα προ της πανδημίας επίπεδα (2015-2019) τις αμέσως επόμενες δεκαετίες;

Στη χώρα μας η φθίνουσα πορεία των γεννήσεων ξεκίνησε από τη δεκαετία του 1980 και συνεχίζεται -αν και με διακυμάνσεις-, ενώ η αυξητική πορεία των θανάτων ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, από τις αρχές της πρώτης μεταπολεμικής Δεκαετίας. Για να απαντήσουμε στο πρώτο από τα δυο ερωτήματα θα πρέπει να εξετάσουμε από ποιους παράγοντες εξαρτάται κάθε χρονιά ο αριθμός των γεγονότων αυτών που προσδιορίζουν το φυσικό ισοζύγιο και, που, μαζί με την μετανάστευση, επηρεάζουν τις μεταβολές του συνολικού πληθυσμού της χώρας μας.

Οι θάνατοι

Ο αριθμός των θανάτων εξαρτάται από το πλήθος των ατόμων σε κάθε ηλικία και από την πιθανότητα θανάτου ανάμεσα στις διαδοχικές ηλικίες, πιθανότητες που δεν είναι οι ιδίες σε όλες τις ηλικίες καθώς αυξάνονται ταχύτατα μετά τα 65 έτη (το 2015-2019 – την τελευταία προ της πανδημίας τριετία – 83 στους 100 θανούντες ήταν 65 ετών και άνω και 52 στους 100 ήταν 80 ετών και άνω). Επιπλέον, σε ειδικές περιπτώσεις (βλέπε πανδημίες) το πλήθος τους εκτινάσσεται, καθώς αυτές προκαλούν «υπερβάλλουσα» θνησιμότητα: έτσι, στην χώρα μας, ενώ το 2019 κατεγράφησαν 125 χιλ. θάνατοι, το 2020 είχαμε 131 χιλ., το 2021 145 χιλ., το 2022 σχεδόν 141 χιλ. ενώ το 2023 θάνατοι θα περιορισθούν πιθανότατα σε λιγότερους από 135 χιλ. Οι θάνατοι αυξάνονται σταθερά μετά το 1950, παρόλο που η θνησιμότητά περιορίζεται, για έναν μόνον λόγο: το πλήθος των 65 ετών και άνω αυξάνεται ταχύτατα, καθώς, από 520 χιλ. στις αρχές του ’50, σήμερα ανέρχεται σε 2,4 εκατ. (πολλαπλασιάστηκε δηλ. επί 4,6, ενώ ο συνολικός πληθυσμός επί μόλις 1,4).

Οι γεννήσεις

Από την άλλη πλευρά, ο αριθμός των γεννήσεων κάθε χρονιά εξαρτάται από τον τελικό αριθμό των παιδιών που θα αποκτήσουν τα ζευγάρια την χρονιά αυτήν, από την ηλικία που θα τεκνοποιήσουν, καθώς και από το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Βέβαια, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι οι γεννήσεις επηρεάζονται παροδικά, όπως και οι θάνατοι, και από κάποιες δυσμενείς συγκυρίες: αυτές πχ του 2022 επηρεάσθηκαν και από την πρόσφατη πανδημία, καθώς τα 2/3 προήλθαν από συλλήψεις που έγιναν το 2021 (εξ ου και η μεγάλη μείωσή τους κατά 10% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά). Στη χώρα μας, οι μεταβολές των δυο πρώτων παραμέτρων έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη μείωση των γεννήσεων μετά το 1980, οι οποίες στη μεγάλη πλειοψηφία τους προέρχονται από τις γυναίκες που γεννήθηκαν μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Οι γυναίκες των γενεών αυτών περιόρισαν τον αριθμό των παιδιών τους και ταυτόχρονα τα έκαναν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία: 2,0 παιδιά στα 25,8 έτη όσες γεννήθηκαν το 1955, 1,65 στα 27,3 έτη οι γεννηθείσες το 1965, 1,56 στα 30,2 έτη όσες γεννήθηκαν το 1975, και μόλις 1,5 παιδιά στα 31,5 έτη όσες γεννήθηκαν το 1985. Την τελευταία δεκαπενταετία, ωστόσο, αρνητική επίπτωση στις γεννήσεις είχε και η τρίτη παράμετρος, καθώς το πλήθος των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία μειώθηκε κατά 450 περίπου χιλ. ανάμεσα στο 2008 αυτό και 2022.

Με βάση τα προαναφερθέντα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε και στο δεύτερο ερώτημα (Είναι δυνατόν να σταθεροποιηθούν οι θάνατοι και οι γεννήσεις τις αμέσως επόμενες δεκαετίες στα προ της πανδημίας επίπεδα;).

Όσον αφορά τους θανάτους, η σταθεροποίησή τους στα ήδη υψηλά της περιόδου 2015-2019 επίπεδα (121,2 χιλ. ετησίως) είναι ανέφικτη. Οι 65 ετών θα αυξηθούν κατά 700-750 περίπου χιλ. σε σχέση με σήμερα (ο αριθμός τους μπορεί να εκτιμηθεί με σχετική ακρίβεια καθώς αφενός αφορά άτομα που είναι ήδη εν ζωή και αφετέρου επηρεάζεται ελάχιστα από την μετανάστευση) και, ακόμη και αν οι πιθανότητες θανάτου μειωθούν, αναμένεται, παρόλες τις διακυμάνσεις τους, να ανέλθουν ετησίως κατά μέσο όρο στις 128 χιλ. τα επόμενα 27 έτη (3,46 εκατομμύρια συνολικά το 2023-2050).

Όσον αφορά τις γεννήσεις, και εδώ η απάντηση είναι αρνητική. Η σταθεροποίησή τους, εν απουσία ενός θετικότατου μεταναστευτικού ισοζυγίου στα προ της πανδημίας χαμηλά επίπεδα (88,5 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο το 2015-2019) είναι αδύνατη καθώς: ι) το πλήθος των ατόμων σε αναπαραγωγική ηλικία θα συνεχίσει να μειώνεται μέχρι το 2050, και ιι) ακόμη και αν επιβραδυνθεί η τάση απόκτησης ολοένα και λιγότερων παιδιών στις νεότερες γενεές και, στη συνέχεια αντιστραφεί, θα πρέπει οι γενεές αυτές να αυξήσουν σημαντικά το αριθμό των παιδιών τους (από 1,5 σε 1,9-2,0) και, στη συνέχεια, να τον σταθεροποιήσουν στα επίπεδα αυτά, επιβραδύνοντας ταυτόχρονα την τάση αύξησης της μέσης ηλικίας στην απόκτησή τους.

Τα σενάρια

Αλλά, ακόμη και στο εξαιρετικά αισιόδοξο -και πολύ λίγο πιθανό- αυτό σενάριο (Α) που προϋποθέτει την ριζική αναστροφή του μη ιδιαίτερα ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση παιδιών, οι γεννήσεις της επομένης 27ετίας, παρόλες τις διακυμάνσεις τους, δεν αναμένεται να υπερβούν τις 85 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο, ήτοι τα 2,3 εκατομ. συνολικά το 2024-2050, με αποτέλεσμα το φυσικό ισοζύγιο την περίοδο αυτή να είναι αρνητικό κατά 1,15 εκατομ. Σε αντίθετη περίπτωση (σενάριο Β, αργή και περιορισμένη αύξηση της γονιμότητας των νεότερων γενεών και μικρή μόνον επιβράδυνση της μέσης ηλικίας στην απόκτηση των παιδιών τους) οι γεννήσεις θα υπερβούν μόλις τα 2,0 εκατομ. (75 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο) και το φυσικό ισοζύγιο θα είναι αρνητικό κατά 1,4 εκατομ. (Πίνακας 2).

Από το μεταναστευτικό επομένως ισοζύγιο θα καθορισθεί σε μεγάλο βαθμό το εύρος της μη αναστρέψιμης μέχρι το 2050 μείωσης του πληθυσμού μας, μιας μείωσης που θα προκύψει από την πολύ ταχύτερη συρρίκνωση των μικρών και μεσαίων ηλικιών σε σχέση με την αύξηση των 65 ετών και άνω.

Οι έχοντες την ευθύνη σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα και πεδία, επομένως, θα πρέπει να θεωρήσουν ως δεδομένες κάποιες μη αναστρέψιμες τις αμέσως επόμενες δεκαετίες εξελίξεις, να εκτιμήσουν τις επιπτώσεις τους και να τις λάβουν υπόψη (pre-activity/προ-ορατότητα). Οφείλουν όμως να λάβουν από τώρα και μέτρα (pro-activity/προ-δραστικότητα) που να στοχεύουν τόσο στην επιβράδυνση των ρυθμών μείωσης και γήρανσης του πληθυσμού όσο και στην προοδευτική αναστροφή κάποιων βασικών δημογραφικών τάσεων που επηρεάζουν καθοριστικά, εκτός του μεγέθους, τόσο την κατά ηλικία δομή του πληθυσμού όσο και την εξαιρετικά άνιση κατανομή του στον χώρο, μια κατανομή που ενέχει κινδύνους για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή.

 

Πηγή: ot.gr

Σελίδα 563 από 4476
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή