ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ, ΜΙΧΑΛΗ ΡΙΖΟΥ ΚΑΙ ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΑΣΣΑΛΟΥ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ "ΠΡΙΝ" ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ (12/7) ΜΕ ΘΕΜΑ Ο ''ΔΡΟΜΟΣ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΕΥΡΩ ΚΑΙ ΕΕ''

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΡΗΞΗΣ

Του ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ

Υπάρχει εναλλακτικό πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής σε αυτές τις συνθήκες και με ποιο χαρακτήρα;

Υπάρχει, διότι η αιτία της κρίσης προσδιορίζει και το χαρακτήρα της λύσης.
Με αλλά λόγια επειδή η κρίση είναι καπιταλιστική κρίση η λύση έχει ταξικό πρόσημο.

Όπως τα μνημόνια στοχεύουν στην αποκατάσταση του ποσοστού κέρδους, η φιλολαϊκή απάντηση συνίσταται σε άμεσες κρατικές επενδύσεις με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η κατανάλωση των εισοδημάτων που θα δημιουργηθούν από την αύξηση της απασχόλησηςθα διαχυθεί σε ολόκληρη την οικονομία αντιμετωπίζοντας τις συνέπειεςτης κρίσης.

Παρόλο που περιγράφουμε τη βασική αρχή ενός μεταβατικού προγράμματος, με την έννοια ότι δεν θέτει προϋπόθεση το μετασχηματισμό των σχέσεων παραγωγής, η εφαρμογή του αμφισβητεί στην πράξη την ανάπτυξη με γνώμονα το κέρδος. Δηλαδή δεν είναι μια Κεϋνσιανή πολιτική που σπρώχνει κρατικά χρήματα σε επιχειρήσεις και τράπεζες με την ελπίδα ότι κάποια από αυτά θα ενισχύσουν την παραγωγή και την απασχόληση, αλλά το ακριβώς αντίθετο: Κρατικές επενδύσεις και επιχειρήσεις δημιουργούν θέσεις εργασίας για εκείνους που δεν μπορούν να βρουν δουλειά στον
ιδιωτικό τομέα, με γνώμονα τις ανάγκες της κοινωνίας.

Όμως η Ελλάδα είναι χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της οποίας τέτοιες πολιτικές είναι στην πράξη απαγορευμένες, άρα η έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ είναι προϋπόθεση για την εφαρμογή της,όπως δείχνει και η δραματική εμπειρία των τελευταίων πέντε μηνών.

Η διαδικασία θα πρέπει να είναι άμεση διότι η δημιουργία νομισματικού βραχίονα είναι προϋπόθεση για την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής.

Τα βασικά θέματα που απασχολούν τη διαδικασία μετάβασης σε εθνικό
νόμισμα είναι:

• η αποφυγή πληθωριστικών πιέσεων λόγω αναγκών
  εισαγόμενων προϊόντων,
• η ανακεφαλαίωση του τραπεζικού συστήματος ώστε
  να μπορέσει να δράσει σταθεροποιητικά στην οικονομία και
• η σταδιακή δυνατότητα
  χρηματοδότησης ελλειμματικών προϋπολογισμών για τη πραγματοποίηση
  επενδύσεων.

Για το σκοπό αυτό είναι αναγκαία η παρακάτω ακολουθία ενεργειών:

1. Άμεση κήρυξη στάσης πληρωμών με σκοπό το πάγωμα του χρέους ώστε να πάψει η αιμορραγία πόρων. Στις παρούσες συνθήκες η μονομερής άρνηση του χρέους είναι αναγκαία τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά, ωστόσο η σχετική απόφαση θα πρέπει να παρθεί τον κατάλληλο χρόνο.
2. Ίδρυση νέας Τράπεζας της Ελλάδας και μεταφορά σε αυτήν του ενεργητικού της υπάρχουσας τράπεζας. Σκοπός να «φεσωθούν» οι δανειστές με τα 120 δισ. του ELA, ανακεφαλαιώνοντας τις τράπεζες: Οι εμπορικές τράπεζες οφείλουν στην κεντρική τράπεζα το ποσό του ELA που συνιστά επίσης και τη σημαντικότερη υποχρέωση που εμφανίζεται στο παθητικό τους. Εάν οι εμπορικές τράπεζες απαλλαγούν από την υποχρέωση τότε καθίστανται κεφαλαιακά επαρκείς αυτομάτως. Βέβαια η Τράπεζα της Ελλάδας που οφείλει τα ποσά αυτά δεν θα μπορεί να τα επιστρέψει στην
   ΕΚΤ. Όμως η Τράπεζα της Ελλάδας είναι ανώνυμη εταιρεία με βασικόμέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο. Το Ελληνικό Δημόσιο μπορεί λοιπόν να τη θέσει σε εκκαθάριση και να αποκτήσει το ενεργητικό της σε συμβολικές τιμές μεταφέροντας τη ζημιά στην ΕΚΤ.
3. Εθνικοποίηση όλων των εμπορικών τραπεζών:
   Παρόλο που το Ελληνικό Δημόσιο είναι ο βασικός μέτοχος των τραπεζών μέχρι στιγμής αυτές λειτουργούν ως ιδιωτικές ενώ οι μετοχές τους είναι ενεχυριασμένες στο ESM. Είναι αναγκαία λοιπόν η εθνικοποίηση τους ώστε να λειτουργήσουν σε όφελος του λαού με έλεγχο από τους εργαζομένους.
4. Έκδοση εθνικού νομίσματος σε αναλογία με τα διαθέσιμα σε ευρώ (35δισ. περίπου) και χρυσό, για χρηματοδότηση εισαγωγών. Μετατροπή δανείων και καταθέσεων και μετρητών στο νόμισμα αυτό : Το νέο νόμισμα διεθνών συναλλαγών θα καλύπτεται στο μεγαλύτερο μέρος του από τη νομισματική βάση σε ευρώ (35 δια περίπου) και τα διαθέσιμα της χώρας σε χρυσό. Στόχος είναι να διατηρείται σχετικά σταθερή η ισοτιμία του νομίσματος και οι τιμές των εισαγομένων προϊόντων. Το γεγονός ότι οι τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθουν από τον ELA όπως είπαμε
   παραπάνω, περιορίζει τις ανάγκες σε χρήμα και ενισχύει την αρχική ισοτιμία του νέου νομίσματος.
5. Κυκλοφορία δεύτερου νομίσματος για τις ανάγκες του προϋπολογισμού:
   Η επιδίωξη σχετικά σταθερής ισοτιμίας για το νόμισμα διεθνών συναλλαγών δεν πρέπει να περιορίζει τη δυνατότητα του κράτους να θέσει την οικονομία σε κίνηση. Η χρηματοδότηση κρατικών επενδύσεων μέσα από τον προϋπολογισμό, καθιστά δόκιμη την κυκλοφορία για περιορισμένο χρόνο δεύτερου νομίσματος για το σκοπό αυτό. Η εμπειρία της νεαρής
   Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 20 είναι ενισχυτική αυτού του
   χειρισμού.
6. Άμεση λειτουργία όλων των τραπεζών με επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων
   στην εξαγωγή (και εισαγωγή) κεφαλαίων και όχι στις αναλήψεις του λαού :
   Οι Ελληνικές τράπεζες είναι κλειστές λόγω του ευρώ και της ΕΚΤ. Είναι πολύ εύκολο να ανοίξουν με την εφαρμογή των ενεργειών που περιγράφουμε. Όμως η νομισματική σταθερότητα απαιτεί την εφαρμογή κεφαλαιακών ελέγχων που θα υποστηρίζουν τις σταθερές ισοτιμίες που
   αναφέραμε. Η διαφορά είναι ότι οι περιορισμοί δεν θα αφορούν τις αναλήψεις μισθωτών και συνταξιούχων αλλά τις εξαγωγές κεφαλαίων στις οποίες θα υπάρχουν περιορισμοί και έλεγχοι.
7. Χρησιμοποίηση του τραπεζικού συστήματος και των υποχρεώσεων του
   δημοσίου για την απόκτηση ιδιοκτησίας και ελέγχου επί στρατηγικών κλάδων της
   οικονομίας (τηλεπικοινωνίες, ενέργεια κλπ.): Η όποια νομισματική σταθερότητα θα είναι βραχύβια εάν δεν αντανακλά την πραγματική οικονομία. Η βασική σταθεροποιητική πολιτική θα προκύψει από τον έλεγχο στρατηγικών κλάδων της οικονομίας. Τούτο θα συμβεί με την κεφαλαιοποίηση των απαιτήσεων του Ελληνικού Δημοσίου και των ανακεφαλαιοποιημενων /εθνικοποιημένων τραπεζών. Με αυτό τον τρόπο θα σταματήσει η συρρίκνωση της οικονομίας και ο περιορισμός της απασχόλησης.
8. Άμεση επίταξη εκκλησιαστικής και μοναστικής περιουσίας, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κινητοποίησης με σκοπό την καλλιέργεια και την υποκατάσταση εισαγωγών καθώς και απασχόληση ακτημόνων και ανέργων.
   Η Ελλάδα είχε παραδοσιακά διατροφική αυτάρκεια. Από την εποχή της συμμετοχής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση η χώρα έθεσε σε κίνδυνο τη διατροφική της αυτάρκεια λόγω της συμμετοχής αυτής καθαυτής. Είναι πολύ σημαντικό να ανακτηθεί η δυνατότητα πλήρους και ουσιαστικής διατροφής του λαού, ιδιαίτερα με δεδομένη την ανάγκη να αρνηθεί το εξωτερικό της χρέος.
9. Δημιουργία αποθεματικού από τη σημερινή νομισματική βάση σε ευρώ (35
   δισ. περίπου) για τη χρηματοδότηση κρατικών επενδύσεων για την
   επαναβιομηχανιση της χώρας : Όλες οι προηγούμενες ενέργειες αποσκοπούν στη σταθεροποίηση της οικονομίας και την επιβολή κάποιων όρων κρατικής ιδιοκτησίας και λαϊκού ελέγχου. Δεν οδηγούν όμως σε ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. Αυτή θα έρθει από άμεσες κρατικές επενδύσεις για την αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης που θα χρηματοδοτηθούν από την τρέχουσα νομισματική βάση σε ευρώ. Δηλαδή τα ευρώ που έχουμε στη τσέπη μας και θα ανταλλαγούν με το νέο νόμισμα. Παρόλο που η Ελλάδα έχει ανταγωνιστικό μειονέκτημα, η ύπαρξη αποθεματικών μπορεί να χρηματοδοτήσει την επανεκκίνηση της οικονομίας μιας και ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής (1,7 περίπου) μπορεί να εξασφαλίσει τηδιατήρηση σημαντικών διαθέσιμων και άρα νομισματική σταθερότητα.

Τελευταία, διάφοροι υποτιθέμενοι οπαδοί της αποδέσμευσης από την ΕΕ και το ευρώ παρουσιάζουν διαφορετικές μεταξύ τους θεωρίες στις όποιες η ρήξη και αποχώρηση της Ελλάδας αν και σωστή επί της αρχής δεν είναι δυνατόν να λάβει χώρα άμεσα.

Το ΚΚΕ συνδυάζει τη ρήξη και αποδέσμευση με τη σοσιαλιστική επανάσταση με μηχανιστικό τρόπο και χρονική ταύτιση, ακρωτηριάζοντας έτσι την οποία πολιτική επιρροή αυτής της ατζέντας.

Τις τελευταίες μέρες τάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και ο βουλευτής Λαπαβίτσας, εξέφρασαν τη θέση ότι η αποδέσμευση απαιτεί προετοιμασία άρα είναι ανέφικτη στο παρόντα χρόνο. Είναι μια κλασική παραπομπή ενός θέματος στις καλένδες που παραγνωρίζει ότι όσο περισσότερο μια χώρα ιδιαίτερα μια χώρα σε κρίση παραμένει στην ΕΕ,τόσο δυσκολότερη γίνεται η αποδέσμευση της.

Το σκεπτικό και οι ενέργειες που παρουσιάσαμε, υποτάσσουν την αποδέσμευση στην ανάγκη υπέρβασης της κρίσης, άρα η όποια καθυστέρηση στη ρήξη και αποδέσμευση από την ΕΕ καθιστά μεγαλύτερη τη διάρκεια της κρίσης και των συνεπειώντης.
Κλείνοντας, το μίνιμουμ οικονομικό πρόγραμμα αποδέσμευσης από την ΕΕ και επιστροφής στην οικονομική μεγέθυνση, έχει σίγουρα και αναδιανεμητική διάσταση, άρα ταξική διάσταση. Θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα πρόγραμμα αυξήσεων των μισθών και πάταξης της φοροδιαφυγής, καθώς και δίκαιης φορολόγησης που ξεφεύγει ο ως από τα όρια του παρόντος σημειώματος.

*Το κείμενο αποτελεί μέρος συλλογικής προσπάθειας που έγινε από τους Γιώργο Βασσάλο, Παναγιώτη Μαυροειδή, Μιχάλη Ρίζο και Νίκο Στραβελάκη, σε ότι αφορά τις δυνατότητες «Για ένα δρόμο εξόδου από ευρώ και ΕΕ». Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο ΠΡΙΝ της 12/7/15

ΣΕ ΠΟΙΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΥΡΩΖΩΝΗ; ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΡΗΞΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ;

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ

Παρά τους περιορισμούς που επιβάλει η ΕΕ, ο φυσικός χώρος ανταλλαγών της Ελλάδας είναι οι χώρες της γειτονιάς μας, δηλαδή χώρες της Μεσογείου και των Βαλκανίων.
Είναι ενδεικτική η εικόνα των χωρών όπου εξάγονται ελληνικά προϊόντα. Στις 15 πρώτες χώρες εξαγωγής, μόνο 6 χώρες ανήκουν στην ευρωζώνη.
Στην πρώτη θέση με μεγάλη διαφορά η Τουρκία.
Η γειτονική Ιταλία είναι αρκετά μπροστά από την τρίτη χώρα εξαγωγής Γερμανία, η οποία απορροφά προϊόντα λίγο μεγαλύτερης αξίας από την Βουλγαρία.
Η λιλιπούτεια Κύπρος είναι πολύ πάνω από άλλες χώρες της ευρωζώνης.
Τεράστιες χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία βρίσκονται πίσω από την Αίγυπτο και την ΠΓΔΜ, αγοράζοντας ελληνικά προϊόντα ίσης σχεδόν αξίας με αυτά που εξάγονται στη Ρουμανία και το Λίβανο.

Η Ολλανδία είναι στη τελευταία θέση του πίνακα, πίσω και από την πάμφτωχη Αλβανία.

Συνολικά η ευρωζώνη απορροφά μόλις το 29% των ελληνικών εξαγωγών.

Ανάλογη είναι και η εικόνα των εισαγωγών.
Στις 15 πρώτες χώρες εισαγωγής προϊόντων στην Ελλάδα, μόνο 6 χώρες ανήκουν στην ευρωζώνη και η πρώτη θέση ανήκει στη Ρωσία.

Οι εισαγωγές από Γερμανία είναι στο ίδιο επίπεδο με το Ιράκ, αυτές από Ολλανδία με τις ανάλογες από Καζακστάν, από την Ισπανία ισάξιες με Βουλγαρία.

Έξοδος από ευρωζώνη και ΕΕ δε σημαίνει απομόνωση και αναζήτηση «φτωχής πλην αυτάρκους πορείας», αλλά αντίθετα, διεύρυνση εμπορικών ανταλλαγών σε ισότιμη και αμοιβαία επωφελή βάση με όλες τις χώρες του κόσμου, πρωτίστως της περιοχής μας, συμπεριλαμβανομένων φυσικά των χωρών της ΕΕ, ειδικά των γειτόνων.

Η κοινή λογική λέει πως ισοτιμία μπορεί να υπάρξει σε ένα διεθνές πλαίσιο συνεργασιών κυρίως με χώρες ανάλογου επιπέδου ανάπτυξης, παρά με αυτές που έχουν μέγιστη ισχύ και ιμπεριαλιστική βουλιμία καθυπόταξης.

Και δε θα μας κάνουν «πόλεμο»;
Η πιθανότητα για εμπάργκο προβάλλεται εκφοβιστικά, δεν είναι όμως καθόλου αποδοτική εναλλακτική για τους εμπνευστές της.
Εκτός από τις κυβερνήσεις, τα Eurogroup και την ΕΚΤ υπάρχουν και οι λαοί. Που υποφέρουν στον ένα ή τον άλλο βαθμό από το βάρος του δημόσιου χρέους και ανάλογης ποιότητας αντεργατικά μέτρα.

Σε αντίθεση με την αλληλεγγύη των υποταγμένων αστικών ευρώδουλων συντηρητικών και σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων που μάταια αναζητούσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, οι λαοί στέκονται αλληλέγγυοι στις χώρες που αγωνίζονται και ειδικά σε αυτές που θα κάνουν το βήμα της ρήξης. Ας θυμηθούμε τις πρόσφατες μαζικές εκδηλώσεις αλληλεγγύης σε Αγγλία, Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία.

Η αλληλεγγύη και οι εργατικοί αγώνες, μπορούν να δημιουργήσουν θετικό «ντόμινο» ανατρεπτικών εξελίξεων που θα φέρνουν το «φάντασμα» της ανυπακοής σε όλη την Ευρώπη.

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Των ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΗ ΡΙΖΟΥ

Στην κατάσταση που διαμορφώνεται σήμερα, οι στόχοι για έξοδο από την ευρωζώνη και την ΕΕ αναβαθμίζονται και ισχυροποιούνται με την άμεση πρόταξη και αποφασιστική διεκδίκηση του τρίπτυχου κρατικοποίηση τραπεζών-εθνικό νόμισμα και άρνηση πληρωμής δόσεων χρέους.

Η προώθησή τους ωστόσο προϋποθέτει την αποφασιστική στράτευση των λαϊκών στρωμάτων με μια πολιτική λογική ρήξης. Χρειάζονται επειγόντως   τα «υλικά επιχειρήματα» υπέρ της ρήξης ή αλλιώς η αποφασιστική διεκδίκηση του εργαζόμενου κόσμου για την επιβολή άμεσων καταχτήσεων.

Η νομοθετική απαγόρευση απολύσεων, η υποχρεωτική και με γενική εφαρμογή ισχύς των ΣΣΕ για όλους με κρατικό νόμο εδώ και τώρα, το δικαίωμα αυτόματης ανάληψης λειτουργίας επιχειρήσεων που κλείνουν από τους εργαζομένους, η κατάργηση εισιτηρίων και διοδίων, η πρόσληψη εκπαιδευτικών και νοσοκομειακών με διεύρυνση των δωρεάν υπηρεσιών, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, είναι μέτρα που θα μετρούσαν καθοριστικά στην αυτοπεποίθηση και την πολιτική ταύτιση των λαϊκών στρωμάτων με μια άμεση ρήξη.

Η μείωση των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης, στα καύσιμα και στους λογαριασμούς ΔΕΗ και ΕΥΔΑΠ, όπως και τα δωρεάν φάρμακα με πλήρη, ισότιμη και δωρεάν πρόσβαση των εργαζομένων σε όλο το σύστημα υγείας, θα «μετρούσαν» χίλιες φορές περισσότερο από τα διαγγέλματα του Γιουνκέρ.

Η αναίρεση των κοινωνικών πληγών των καπιταλιστικών μνημονιακών αναδιαρθρώσεων, με άμεσους νόμους που θα καταργούν τα μνημόνια, τις δανειακές συμβάσεις και τους εφαρμοστικούς νόμους, πρέπει να αποτελέσει τη βασική συντεταγμένη μιας εργατικής πολιτικής, που θα αποδίδει δικαιοσύνη για όλη την κοινωνία.

Παράλληλα πρέπει να τεθούν άλλα κριτήρια για μια νέα κοινωνική και οικονομική πορεία, προσανατολισμένη στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της εργαζόμενης πλειοψηφίας.

Απάντηση στο θέμα της δουλειάς για όλους, μπορεί να δοθεί μόνο με τη δημόσια ιδιοκτησία στο κέντρο του άλλου δρόμου. Η επιδίωξη του ιδιωτικού κέρδους, αντικαθίσταται με το δημόσιο κοινωνικό όφελος. Η αύξηση των εργατικών μισθών είναι βασικός μοχλός αναδιανομής του κοινωνικού πλούτου, αλλά και άμυνας στα προβλήματα πληθωρισμού και υποτίμησης στην πρώτη περίοδο. Η κάλυψη πρωτίστως των εσωτερικών αναγκών, σημαίνει αναδιάταξη παραγωγικού καταμερισμού, σύγκρουση με το εξαγωγικό εμπορικό κεφάλαιο. Κλασσικό παράδειγμα παρέμβασης ο αγροτοδιατροφικός τομέας, όπου ενώ η συνολική παραγωγή -ακόμη και τώρα- παρέχει επάρκεια, οι μονοπωλιακές στρεβλώσεις και η «απελευθέρωση» του εμπορίου, δημιουργούν ελλείψεις ακόμη και σε παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα.

Το δικό μας το «έξω» έχει επομένως ένα «μέσα» σε ένα άλλο δρόμο, εκ των πραμάτων αντικαπιταλιστικό. Η ελληνική αστική τάξη είναι προσδεμένη ολοσχερώς στους πάσης φύσεως ευρωπαϊκούς μηχανισμούς συμφερόντων. Ακόμη και στην περίπτωση που θα αποφάσιζε την απεξάρτηση από το ευρωπαϊκό κέντρο, θα φρόντιζε να προσδεθεί σε ένα άλλο ιμπεριαλιστικό άρμα που θα της εξασφαλίζει τεχνογνωσία, προστασία και μακροημέρευση.

Η επιλογή επομένως του δρόμου μιας οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης σε εργατική αντικαπιταλιστική κατεύθυνση, επιβάλλεται από την αναγκαιότητα επίλυσης των ζωτικών ζητημάτων προς όφελος της εργαζόμενης πλειοψηφίας. Δεν πρόκειται για ένα απόρρητο τεχνοκρατικό πρόγραμμα επιτελείων, ένα κρυφό «σχέδιο Β». Ούτε μπορεί να υλοποιηθεί από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ή οποιαδήποτε αστική κυβέρνηση. Στόχος του «άλλου δρόμου» δεν είναι να λυθούν τα προβλήματα ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού, αλλά η δημιουργία, μέσα από την πάλη σε αυτόν, ενός διαφορετικού ταξικού συσχετισμού δυνάμεων. Έτσι ώστε να γίνεται πιο αποτελεσματικός και αγωνιστικά «ρεαλιστικός» ο αγώνας για την απόσπαση κατακτήσεων που θα βελτιώνουν άμεσα τη ζωή των εργαζομένων, θα μειώνουν το βαθμό εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης, ανοίγοντας τους αναγκαίους επαναστατικούς ορίζοντες για την σοσιαλιστική και κομμουνιστική προοπτική.

Από τη μια, είναι ζητούμενη η ισχυροποίηση, τεκμηρίωση, της αντικαπιταλιστικής καρδιάς ενός προγράμματος εξόδου και ρήξης με την ΕΕ και τον καπιταλισμό. Εδώ είναι αναντικατάστατη η συμβολή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, της μετωπικής συνεργασίας με τη ΜΑΡΣ και άλλες ανατρεπτικές δυνάμεις. Από την άλλη, χρειάζεται να δουλέψουμε για τα «υλικά επιχειρήματα» του συσχετισμού δύναμης, τόσο στο επίπεδο ενός νέου μαχητικού εργατικού κινήματος, όσο και σε αυτό ενός διαρκώς διευρυνόμενου πολιτικού μετώπου ανατροπής με απόσπαση δυνάμεων από τα ρεφορμιστικά και αστικά κόμματα.

ΠΩΣ ΘΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΧΩΡΙΣ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ;

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΑΣΣΑΛΟΥ

Τα ισχυρότερα όπλα που διαθέτουν το ιμπεριαλιστικό κέντρο της ΕΕ και η ντόπια αστική τάξη για να τσακίσουν το περήφανο ΌΧΙ στα μνημόνια του λαού είναι ο έλεγχος του τραπεζικού συστήματος και του νομίσματος. Η ΕΚΤ περιορίζει όλο και περισσότερο τη ρευστότητα των τραπεζών ελπίζοντας η παράλυση της καθημερινής ζωής και της οικονομικής δραστηριότητας να οδηγήσει το λαό και το πολυσυλλεκτικό κίνημα που πάλεψε για το ΌΧΙ να δεχτούν ένα νέο μνημόνιο.

Η μόνη περίπτωση που υπάρχει να αποκαταστήσει η ΕΚΤ τη ρευστότητα είναι να υπογραφεί και να περάσει από τη βουλή νέο μνημόνιο. Πιθανόν είναι να θελήσει να κάνει και αναδιάρθρωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με βάση τη νομοθεσία για την τραπεζική ένωση.

Ποια εναλλακτική υπάρχει σε αυτό τον ύστατο εκβιασμό ; H άμεση πραγματική εθνικοποίηση του τραπεζικού συστήματος και ο δημοκρατικός έλεγχος πάνω σε αυτό είναι ο μόνος δρόμος προς την οικονομική ομαλοποίηση χωρίς νέο γύρο εξοντωτικής λιτότητας. Είναι ο μόνος δρόμος επίσης για να πάρουν οικονομική ανάσα από τα χρέη οι πολίτες και να αποκτήσει προοπτική βελτίωσης η ζωή τους.

Καμία επιχείρηση εθνικοποίησης των τραπεζών δεν μπορεί να νοηθεί με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) να παραμένει υπό τον έλεγχο της ΕΚΤ και των μετόχων η ταυτότητα των οποίων είναι μυστική. Η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) από τη στιγμή που ο οικονομικός στραγγαλισμός που επιχειρείται από την ΕΚΤ είναι περίπτωση εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης όπως ορίζει το Σύνταγμα. Η ΠΝΠ αυτή πρέπει να καθιερώνει τη δυνατότητα παύσης του διοικητή της ΤτΕ από την κυβέρνηση σε περίπτωση εσκεμμένης παραβίασης των καθηκόντων του. Πρέπει έτσι άμεσα να αντικατασταθεί ο Γιάννης Στουρνάρας χωρίς ανάμειξη της ΕΚΤ στην επιλογή του αντικαταστάτη του. Πρέπει επίσης να αλλάξει ο κανονισμός της ΤτΕ ώστε να δημοσιοποιήσει άμεσα την πλήρη λίστα των μετοχών της αλλά και για να τεθεί το σύνολο του μετοχικού της κεφαλαίου υπό τον έλεγχο του κράτους. H ΠΝΠ πρέπει να αφαιρεί τον πρακτικό έλεγχο της ΤτΕ από την ΕΚΤ εν αναμονή ολοκληρωμένου νομοσχεδίου που σίγουρα θα προκαλέσει μια μακρά πολιτικο-νομική διαμάχη με την ΕΕ.

Το δεύτερο βήμα πρέπει να είναι η άμεση αλλαγή του νόμου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ώστε το κράτος να αποκτήσει πλειοψηφικά δικαιώματα ψήφου στις τρεις συστημικές τράπεζες στις οποίες έχει την πλειοψηφία των μετοχών. Στις τράπεζες αυτές πρέπει άμεσα να αλλάξουν και οι διοικήσεις.

Οι τράπεζες αυτές θα πρέπει να αναδιαρθρωθούν ανεξάρτητα και έξω από τις διαδικασίες της ΕΕ, έτσι ώστε να ξανανοίξουν άμεσα χωρίς ημερήσια όρια ανάληψης που δημιουργούν πρόβλημα στην καθημερινότητα των πολιτών αλλά και με απόλυτη εγγύηση των καταθέσεων κάτω από 100 χιλιάδες ευρώ. Θα πρέπει άμεσα να γίνει έλεγχος στα βιβλία των τραπεζών και όλο το διαθέσιμο ρευστό να μπει σε κυκλοφορία.

Η ΤτΕ θα μπορούσε να κάνει χρήση της δυνατότητας που της δίνει ο κανονισμός του ELA ώστε να δανείσει στις τράπεζες μέχρι 2 δισ. Ευρώ. Κάπου εκεί τελειώνει και η δυνατότητα χρηματοδότησης των τραπεζών με Ευρώ. Και δεδομένου ότι η ΕΚΤ δεν πρόκειται να ξανανοίξει την κάνουλα εκτός αν υπάρξει δέσμευση συνέχισης των μνημονιακών πολιτικών, η ΤτΕ θα πρέπει κυρίαρχα να εκδώσει νόμισμα με το οποίο να εγγυηθεί την καταβολή μισθών, συντάξεων και άλλων πληρωμών καθώς και τη ρευστότητα των εθνικοποιημένων τραπεζών. Η ισοτιμία του νέου νομίσματος θα πρέπει να οριστεί μονομερώς στο 1 προς 1 με το ευρώ. Τόσο τα δάνεια όσο και οι καταθέσεις θα μετατραπούν στο νέο νόμισμα.

Για ένα διάστημα δεν μπορεί παρά να έχουμε παράλληλη κυκλοφορία δύο νομισμάτων. Με ό,τι αποθέματα σκληρού νομίσματος έχουμε πρέπει να γίνουν εισαγωγές καυσίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης. Άμεσα πρέπει να συναφθούν διεθνείς συμβάσεις ανταλλαγής προϊόντων και συναλλάγματος. Το σύστημα διπλού νομίσματος ίσως χρειαστεί να συνεχιστεί κι έπειτα από την έξοδο από το Ευρώ για ένα διάστημα με ένα νόμισμα (πχ. «Δραχμή 1») υποστηριζόμενο από αποθέματα συναλλάγματος ή χρυσού για διεθνείς και κάποιες εσωτερικές συναλλαγές κι ένα άλλο (πχ. «Δραχμή 2») για κάποιες άλλες εσωτερικές . Ίσως πάλι το ενδεχόμενο αυτό και να μπορεί να αποφευχθεί.

Από τη στιγμή που η ΕΚΤ μας έχει ήδη στην ουσία κόψει τη ρευστότητα κανένας λόγος δεν υπάρχει να πληρωθεί η δόση στην ΕΚΤ στις 20 Ιούλη. Με βάση το προκαταρκτικό πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας της Βουλής για το Χρέος η κυβέρνηση πρέπει να καταγγείλει τις δανειακές συμβάσεις του 2010 και του 2012 και να τις φέρει ενώπιον του ΟΗΕ και διεθνών δικαστηρίων. Με το σταμάτημα εξυπηρέτησης του μέρους αυτού του χρέους θα απελευθερωθούν πάμπολλοι πόροι.

Παράλληλα με όλα αυτά, πρέπει θεσπιστεί έλεγχος στις τιμές καταναλωτή και νομοθεσία που να εγγυάται την αγοραστική δύναμη μισθωτών και συνταξιούχων, ώστε το κόστος της μετάβασης να μη μετακυλιστεί πάνω σε αυτούς. Χρειάζεται αύξηση του ελάχιστου μισθού, επαναφορά συλλογικών συμβάσεων και απαλλαγή από τα χρέη πολιτών και μικρών επιχειρήσεων προς τις εθνικοποιημένες πλέον τράπεζες.

Ένα άμεσο πρόγραμμα φορολόγησης του πλούτου και των μεγάλων εταιρειών μπορεί να συμβάλει σημαντικούς πόρους για την εκπόνηση ενός σχεδίου δημοσίων επενδύσεων μαζί με τις εθνικοποιημένες τράπεζες με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας αλλά και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. Η ανασυγκρότηση της βιομηχανικής και της γεωργικής παραγωγής πρέπει να είναι η προτεραιότητα.

Ο δρόμος αυτός θα είναι δύσκολος, όχι όμως περισσότερο δύσκολος από την εξευτελιστική συνέχεια των μνημονίων, και κυρίως θα είναι ένας δρόμος με ορίζοντα την καλυτέρευση της ζωής της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών σε συνθήκες οικονομικής δικαιοσύνης. Με την απαλλαγή από τις δαγκάνες των δανειστών, το σύνολο του προγράμματος της Θεσσαλονίκης που έχει καθαρή λαϊκή εντολή πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα (εκτός των 10 δισ. του ΤΧΣ που πλέον έχουν χαθεί με το τέλος του προγράμματος) και το λαϊκό κίνημα να μπει μπροστά για την εφαρμογή των πολύ πιο ριζοσπαστικών μέτρων που χρειάζονται για να ανατραπεί η κοινωνική καταστροφή και να γίνει ο εργαζόμενος λαός κύριος της μοίρας του.

Κυριακή  12 Ιουλίου 2015

πηγη: iskra.gr

Του ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ**

Οι περισσότεροι πολιτικοί αρχηγοί, μιλώντας την Παρασκευή στη Βουλή, υποστήριξαν ότι είχαν ραντεβού με την ιστορία. Πρέπει, όπως έλεγε και Θ.Μικρούτσικος, να είναι πολύ τσούλα αυτή η ιστορία, που βγαίνει ραντεβού με τόσο κόσμο.

Το πραγματικό πρόβλημα, όμως, στη σχέση μαζί της είναι ότι σε καλεί σε ιστορικές συγκρίσεις. Και η συμφωνία, την οποία προσφέρει η κυβέρνηση στους δανειστές, παραπέμπει άμεσα στη Βάρκιζα.

Κάθε κείμενο συνθηκολόγησης αποτυπώνει τους όρους υποταγής του ηττημένου. Η ιδιαιτερότητα της Βάρκιζας είναι ότι αποτύπωνε τους όρους υποταγής μιας Ελλάδας που δεν είχε χάσει τη μάχη και δήλωνε έτοιμη να πολεμήσει.

Τηρουμένων όμως των αναλογιών αυτό δεν έκανε και ο ΣΥΡΙΖΑ; Είχε στα χέρια του αποδείξεις ότι δεν οφείλει να πληρώσει ένα παράνομο και απεχθές χρέος και κουβαλούσε στις αποσκευές του την πανίσχυρη λαϊκή εντολή ενός δημοψηφίσματος – αποφάσισε όμως να μη δώσει τη μάχη.

Η απάντηση που δίνουν κορυφαία στελέχη γύρω από τον πρωθυπουργό είναι ότι ο κρατικός μηχανισμός και ο λαός δεν ήταν έτοιμοι για τη ρήξη, η οποία θα οδηγούσε με σχετική βεβαιότητα σε Grexit. Ας εξετάσουμε λοιπόν αυτό το επιχείρημα με προσοχή.

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει άμεσα στο δημοσίευμα του mediapart.fr, στο οποίο ανώτατος σύμβουλος του Τσίπρα, υποστηρίζει ότι ο Σόιμπλε προσφέρθηκε να βοηθήσει την Ελλάδα να βγει από τη ζώνη του ευρώ. Το κείμενο του Βαρουφάκη στον Guardian φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι υπήρχε πίεση προς αυτή την κατεύθυνση.

Αν όμως η Ελλάδα μπορούσε να εγκαταλείψει τον «ζουρλομανδύα του ευρώ» έχοντας εξασφαλίσει τις «πλάτες» της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη, για ποιο λόγο έχασε την ιστορική ευκαιρία; Το παλιό πολιτικό κατεστημένο είχε κάθε λόγο να το κάνει γιατί είναι εξαρτημένο από τα χρηματοπιστωτικά κέντρα της ευρωζώνης. Ο «φρέσκος» ΣΥΡΙΖΑ γιατί; Μόνο οι ιδεοληψίες του ευρωλιγούρη μπορεί να εξηγήσουν τη στάση του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος.

Οι μεγαλύτεροι οικονομικοί αναλυτές του πλανήτη απορούν γιατί η κυβέρνηση μπήκε σε μια περιπέτεια που έφερε όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά ενός Grexit αλλά δεν θέλησε να απολαύσει κανένα από τα πλεονεκτήματα. «Ο Μεγαλύτερος λογαριασμός του Grexit πληρώθηκε ήδη» έλεγε ο Κρούγκμαν. «Ο ΣΥΡΙΖΑ υπέστη τη ζημιά της εξόδου αλλά και τη ζημιά της παραμονής στην ευρωζώνη» συμπλήρωνε και η Washington Post.

Ως προς το δεύτερο επιχείρημα, ότι ο λαός δεν είναι έτοιμος, παραπέμπει στις μεσσιανικές δοξασίες του ΚΚΕ για την έλευση της επανάστασης στο απώτερο μέλλον.
Οι πρωτόγνωρα πολιτισμένες ουρές στα ΑΤΜ («so ungreek», όπως έλεγαν ξένοι ανταποκριτές) δεν ήταν δείγμα πραότητας αλλά της εσωτερικής δύναμης ενός λαού που μπορεί να υποστεί τα πάντα για να διαφυλάξει την αξιοπρέπειά του και να σχεδιάσει ένα καλύτερο μέλλον. Το 61.3% που έδωσε στις κάλπες, όταν σύσσωμη η Ε.Ε, τα ΜΜΕ και η αντιπολίτευση εξίσωναν το ΟΧΙ με την έξοδο από το ευρώ, είναι μήνυμα ρήξης και όχι υποταγής.

Σε αυτή τη μάχη οι μόνοι που δεν ήταν έτοιμοι ήταν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που περιστοιχίζουν τον πρωθυπουργό. Το να διαφημίζουν όμως την ανικανότητά τους επιρρίπτοντας την ευθύνη στους ψηφοφόρους τους αποτελεί προσβολή σε κάθε έννοια δημοκρατίας.

Δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε μια κυβέρνηση στην ιστορία της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που να έχει προδώσει τη λαϊκή εντολή σε διάστημα μικρότερο της μιας εβδομάδας. Έτσι όμως απελευθερώνει δυνάμεις τις οποίες ο μηχανισμός του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να διαχειριστεί. Πιστεύουμε ότι θα είναι δυνάμεις της προόδου και όχι του φασισμού γιατί τότε η πρώτη αριστερή κυβέρνηση θα έχει επιβεβαιώσει τη ρήση του Βάλτερ Μπένγιαμιν ότι κάθε φασισμός είναι μια χαμένη επανάσταση.

Σημαίνουν μήπως όλα αυτά ότι είναι καιρός για πεσιμισμό και ηττοπάθεια; Κάθε άλλο. Είμαστε ακόμη μεθυσμένοι από τη θριαμβευτική γιορτή του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα. Ένα ΟΧΙ με αδιαμφισβήτητα ταξικά χαρακτηριστικά. Ένα ΟΧΙ στο οποίο κυριάρχησε η νέα γενιά που επαναπροσδιορίζει τον ευρωπαϊσμό της σε υγιή βάση.

Αν η κυβέρνηση δεν θέλει να συμμετέχει στη χαρά μας είναι δικό της πρόβλημα. Ούτως η άλλως ποτέ δεν θέλαμε θλιμμένους στη γιορτή μας.

*Πηγή: info-war.gr

**Είναι αυτονόητο ότι οι απόψεις του κειμένου εκφράζουν τον αρθρογράφο

Σάββατο 11 Ιουλίου 2015

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΛΤΣΩΝΗ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ «ΚΙΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΤΩΡΑ», 18-19/6/2015, ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Θα επιχειρήσω να επικεντρώσω την προσοχή σας στην εμπειρία διαγραφής του χρέους ιδίως κρατών της Λατινικής Αμερικής, καθώς και σε κάποια συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν. Τα συμπεράσματα αυτά πιθανότατα θα αποδειχθούν χρήσιμα για τη δική μας προσπάθεια.

ΕΙΝΑΙ ΕΦΙΚΤΟ;

Το πρώτο που διακρίνει κανείς μελετώντας την ιστορική εμπειρία είναι ότι η διαγραφή χρέους δεν είναι ένα σπάνιο φαινόμενο. Δεν αποτελεί μια σπάνια εξαίρεση. Αντίθετα, συναντιέται συχνά στην ιστορία, παλαιότερη και πρόσφατη, της αμερικανικής ηπείρου. Το Μεξικό, η Κούβα, η Κόστα Ρίκα, το Περού, η Παραγουάη, η Βραζιλία, η Βολιβία, το Εκουαδόρ, η Αργεντινή, η Βενεζουέλα αλλά και οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν κατά καιρούς διαγράψει μονομερώς χρέη.

Επομένως, αν σε αυτή την εμπειρία προσθέσει κανείς την εμπειρία άλλων κρατών του πλανήτη και μάλιστα ευρωπαϊκών, τότε γίνεται ολοφάνερο ότι η διαγραφή του χρέους δεν είναι κάτι το ακατόρθωτο.

ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΡΑΦΟΥΝ ΤΟ ΧΡΕΟΣ;

Το δεύτερο που έχει σημασία να σημειωθεί είναι το είδος των κυβερνήσεων που προχωρούν σε μονομερή διαγραφή του χρέους. Εδώ διακρίνονται κατά βάση δύο κατηγορίες.

Η πρώτη είναι επαναστατικές κυβερνήσεις, όπως αυτή της Κούβας μετά το 1959. Η Κούβα μάλιστα ανέλαβε διεθνείς πρωτοβουλίες προκειμένου να συνενώσει σε ένα κίνημα λαών και κυβερνήσεων υπέρ της διαγραφής του χρέους των εξαρτημένων και υφιστάμενων την καταλήστευση από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις χωρών. Ήδη από το 1985 ο Φιδέλ Κάστρο καλούσε σε μια τέτοια συστράτευση των χωρών της Λ. Αμερικής αλλά και ευρύτερα του τρίτου κόσμου. Οι προσπάθειες βρήκαν ανταπόκριση στους λαούς αλλά και σε ένα μέρος των κυβερνήσεων, εκτός από εκείνες που ήταν υπό την απόλυτη επιρροή της Ουάσιγκτον.

Το 1986 η κυβέρνηση της Κούβας σταμάτησε την αποπληρωμή του χρέους στο λεγόμενο Κλαμπ του Παρισιού. Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα δύο μέρη οι οποίες δεν κατέληξαν πουθενά. Η Κούβα δεν έχει πληρώσει τα χρέη της αποικιοκρατίας. Πριν λίγα χρόνια διέγραψε χρέος 85 δισ δολαρίων προς τη Ρωσία. Η Ρωσία δεν αντέδρασε αρνητικά. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ενδιαφέρεται να αναπτύξει τις οικονομικές σχέσεις με την Κούβα και ότι αντιλαμβάνεται πως έχει να κάνει με μια ανεξάρτητη, κυρίαρχη, Κουβανική Δημοκρατία.

Η δεύτερη κατηγορία είναι κυβερνήσεις μεταρρυθμιστικές, μεγαλύτερου ή μικρότερου βάθους. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση του Μεξικού σταμάτησε να πληρώνει το χρέος της πιεζόμενη από την επαναστατική εξέγερση των αγροτών υπό τον Εμιλιάνο Ζαπάτα. Ανάμεσα στα 1914 και 1942 οι διάφορες κυβερνήσεις του Μεξικού κατέβαλαν μόνο απολύτως συμβολικά ποσά στους δανειστές. Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις οι οποίες διάρκεσαν 20 ολόκληρα χρόνια. Στο τέλος αυτής της διαδρομής, η προοδευτική κυβέρνηση του Λάσαρο Καρδένας ανάγκασε τους πιστωτές όχι μόνο να δεχτούν τη διαγραφή του χρέους κατά 80% αλλά επέβαλε και την εθνικοποίηση των επιχειρήσεών τους που λυμαίνονταν το πετρέλαιο και το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας.

Στη δεκαετία του 1930 και άλλες κυβερνήσεις, όπως αυτές της Βραζιλίας, της Βολιβίας και του Εκουαδόρ διέκοψαν την αποπληρωμή του χρέους για κάποιες δεκαετίες ή το περιέκοψαν κατά 30% (Βραζιλία). Κατά τη δεκαετία του 1930, συνολικά 14 κυβερνήσεις διέκοψαν την αποπληρωμή του χρέους για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το 1985 η μετριοπαθής μεταρρυθμιστική κυβέρνηση του Άλαν Γκαρσία στο Περού περιόρισε την αποπληρωμή του χρέους στο 10% των εισοδημάτων της χώρας από τις εξαγωγές. Οι ΗΠΑ σύντομα αποσταθεροποίησαν την κυβέρνηση, παρότι δεν είχε προβεί σε διαγραφή του χρέους. Να επισημάνω την αντίφαση, καθώς οι ίδιες οι ΗΠΑ, για άλλους λόγους, είχαν συμφωνήσει το 1953, η Γερμανία να αποπληρώνει το χρέος της μόνο ως το 5% των εσόδων της από εξαγωγές.

Οι πιο πρόσφατες περιπτώσεις είναι αυτές της Αργεντινής, του Εκουαδόρ και της Παραγουάης. Η λύση που επέλεξε η Αργεντινή ήταν συναινετική. Ήρθε σε συμφωνία με την πλειοψηφία των δανειστών. Περιέκοψε μεν το χρέος αλλά υιοθέτησε ρήτρες ευνοϊκές για τους δανειστές. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που βρήκε σύντομα το πρόβλημα του χρέους ξανά μπροστά της. Το 2008 μάλιστα, η πρόεδρος Κριστίνα Κίρσνερ δήλωσε πως η Αργεντινή θα αποπληρώσει αναδρομικά τα χρέη της προς το Κλαμπ του Παρισιού.

Σε πιο ριζοσπαστική κατεύθυνση, η κυβέρνηση Κορέα στο Εκουαδόρ προέβη σε μερική, μονομερή διαγραφή του χρέους. Παρά τις προσπάθειες αποσταθεροποίησης, που έφτασαν μέχρι το πραξικόπημα, η κυβέρνηση Κορέα τα κατάφερε. Επιπλέον, αυτό καθόλου δεν δημιούργησε πρόβλημα στη χώρα αυτή να έχει πρόσβαση στη δανειοδότηση μέσω των χρηματοπιστωτικών αγορών. Και μάλιστα, τα επιτόκια που πέτυχε ήταν πιο χαμηλά από εκείνα της Αργεντινής και της Βενεζουέλας (7% έναντι 12 και 15% αντίστοιχα).

Η Παραγουάη το 2005 διακήρυξε ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την άρνηση της χώρας να αποπληρώσει το χρέος. Έχουν περάσει δέκα χρόνια και η Παραγουάη δεν πληρώνει το χρέος, ούτε κάποια κύρωση της έχει επιβληθεί.

Υπήρξαν και σπανιότερες περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαγραφή χρέους έγινε με πρωτοβουλία των ΗΠΑ για λόγους γεωπολιτικούς. Στην Ευρώπη γνωρίζουμε την περίπτωση της Γερμανίας του 1953. Στη Λ. Αμερική το 1922 η νέα κυβέρνηση της Κόστα Ρίκα δεν αναγνώρισε τα χρέη των προηγούμενων κυβερνήσεων προς τη Βρετανία και προς βρετανικές και καναδικές τράπεζες. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ (ο γνωστός δικαστής Ταφτ) έκρινε ότι η πράξη αυτή ήταν ορθή και νόμιμη. Μην ξεχνάμε ότι παρόμοια αντιμετώπιση επιφύλαξαν οι ΗΠΑ για την Πολωνία το 1991 προκειμένου να την εντάξουν πλήρως στο γεωπολιτικό τους μπλοκ.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ

Εύκολα συνάγεται το συμπέρασμα ότι η μερική ή ολική διαγραφή του χρέους, η παύση αποπληρωμής του είναι ένα συχνό φαινόμενο και στη Λ. Αμερική. Το βάθος της λύσης εξαρτάται κυρίως (όχι μόνο) από το βαθμό ριζοσπαστισμού των κυβερνήσεων: η λύση του Εκουαδόρ είναι προσφορότερη της Αργεντινής, της Κούβας προσφορότερη του Εκουαδόρ.

Οι αντιδράσεις των δανειστών είναι αναμενόμενες. Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστούν. Όσο πιο σθεναρά αντιμετωπίζει μια κυβέρνηση τους δανειστές, τόσο αυτοί έχουν περιορισμένες δυνατότητες. Αν η αποσταθεροποίηση της απείθαρχης κυβέρνησης δεν πετύχει, αναδιπλώνονται για να μην χάσουν εντελώς την πρόσβαση στην αγορά της χώρας αυτής.

Άρα, ζήτημα κλειδί είναι η αποφασιστικότητα μιας κυβέρνησης και ιδίως του λαού, η στήριξή της στο λαϊκό κίνημα και ο θαρραλέος αναπροσανατολισμός της εξωτερικής και οικονομικής της πολιτικής. Όσο κανείς μένει εντός του πλέγματος οικονομικών σχέσεων που έχουν χαράξει οι δανειστές, δεν μπορεί να βρει ισχυρά στηρίγματα αλλού, σε άλλες χώρες. Και αντίστροφα: όταν μια κυβέρνηση εξέρχεται των ορίων που της έχουν χαράξει οι δανειστές, τρίτες χώρες μπορεί να προστρέξουν (για το δικό τους βέβαια συμφέρον) να συμβάλλουν.

ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ Η ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΧΡΕΟΥΣ;

Τίθεται τέλος ένα άλλο ερώτημα: γιατί οι χώρες που διέγραψαν το χρέος τους, βρέθηκαν μετά από κάποια χρόνια πάλι στην ίδια θέση; Η διαγραφή του χρέους, για να είναι αποτελεσματική πρέπει να συνοδεύεται από μια δέσμη μέτρων που αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες του. Δηλαδή, πρέπει να προάγουν την παραγωγική, φιλολαϊκή ανασυγκρότηση της χώρας, την απαλλαγή της από την εξάρτηση και την καταλήστευση από το ξένο και εγχώριο μεγάλο κεφάλαιο, την αλλαγή της ανισότιμης θέσης της στο διεθνή καταμερισμό εργασίας.

*Πηγή: kordatos.org

Σάββατο 11 Ιουλίου 2015

Tης ΝΤΙΝΑΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ*

«Βλέπω αγωνία, αλλά δεν πρέπει. Ηρεμία, χαμογέλα» λέει ο κύριος Ιμπραήμ καθώς σπρώχνει το καρότσι με τα ψώνια του σούπερ μάρκετ με αντάλλαγμα λίγα κέρματα.

Λένε πως δεν φοβάται μόνο όποιος δεν έχει τίποτα να χάσει. Χτες, που η Ελλάδα κρεμόταν για άλλη μια φορά από τα χείλη των Ευρωπαίων ηγετών, υπήρχαν άνθρωποι που δεν άνοιξαν στιγμή την τηλεόρασή τους, δεν πόσταραν το παραμικρό σχόλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν αντάλλαξαν απόψεις με τους φίλους τους, δεν στάθηκαν στην ουρά του ΑΤΜ, δεν αγόρασαν έξτρα προμήθειες για το σπίτι.

Είναι εκείνοι που δεν τους φοβίζει καθόλου το δίλημμα ευρώ ή δραχμή και δεν τους τρομοκρατεί το Grexit. Είναι εκείνοι που δεν βλέπει κανένα τηλεοπτικό κανάλι.

Μέχρι να εφαρμοστεί η τραπεζική αργία και η κυβέρνηση να επιτρέψει τη δωρεάν μετακίνηση των ανέργων, η Παναγιώτα περπατούσε καθημερινά περίπου έξι χιλιόμετρα για να εξασφαλίσει φαγητό για την οικογένειά της.Αλλοτε στα συσσίτια της Εκκλησίας κι άλλοτε από τις δομές αλληλεγγύης, η Παναγιώτα τέσσερα χρόνια τώρα δίνει μια μάχη άνιση με την πείνα, το κρύο και το σκοτάδι.

Το σπίτι της δεν έχει ρεύμα κι έτσι το πλύσιμο, το μαγείρεμα, το σκούπισμα γίνονται σε συνθήκες που θυμίζουν την προπολεμική Ελλάδα.

Η Παναγιώτα δεν έχει πια καμία αγωνία για τις διαπραγματεύσεις που γίνονται στις Βρυξέλλες. «Η Ευρώπη μάς έφερε σ' αυτό το μαύρο χάλι. Τα πρώτα χρόνια ντρεπόμουν, πίστευα πως εγώ φταίω για όλα, ότι φταίω που έμεινα άνεργη, ότι φταίω που δεν καταφέρνω να ταΐσω τα παιδιά μου. Τώρα καταλαβαίνω ότι για κάποιους κυρίους κι εγώ και τα παιδιά μου είμαστε απλώς αριθμοί, δεν τους αφορά η ζωή μας», λέει η Παναγιώτα.

«Αυτοί είχαν ένα συγκεκριμένο σχέδιο για την Ελλάδα που εξυπηρετούσε τα δικά τους συμφέροντα και να πάμε στα τσακίδια οι άνθρωποι. Δεν ξέρω τι θα κάνει ο πρωθυπουργός τελικά, αλλά του ζητώ ένα πράγμα: τουλάχιστον εκείνος να δει ότι είμαστε άνθρωποι και να κάνει το καλύτερο».

«Ολοι μιλάνε για το καλό μας, όλοι κόπτονται για εμάς. Οι εκβιαστές θέλουν το καλό μας... ας γελάσω». Ο κύριος Ιορδάνης ζει στα δυτικά της Αθήνας, στις περιοχές που έδωσαν τα μεγαλύτερα ποσοστά στο «Οχι». «Βλέπω τα ρεπορτάζ στα ΑΤΜ των καναλιών και μου έρχεται να σπάσω την τηλεόραση. Βλέπω αυτό το καθημερινό μελόδραμα και μου έρχεται να ουρλιάξω. Μας μιλάνε για αναξιοπρέπεια στις ουρές, ότι ταπεινωνόμαστε».

«Να σας πω εγώ τι είναι ταπείνωση: να αυτοκτονούν άνθρωποι από απελπισία, να έρχεται το τέλος του μήνα και να σκέφτεσαι ποιον από όλους τους λογαριασμούς να πληρώσεις γιατί δεν φτάνουν, να κρύβεσαι από τον διαχειριστή της πολυκατοικίας γιατί δεν έχεις για τα κοινόχρηστα, να κρύβεσαι από τον σπιτονοικοκύρη, να είσαι 50 χρονών και να απλώνεις το χέρι για να σου δώσει χαρτζιλίκι η γριά μάνα σου. Αυτό είναι ταπείνωση. Ο πρωθυπουργός να σκεφτεί τους άνεργους, τους ανασφάλιστους, τους φτωχούς – μ' αυτό το κριτήριο να αποφασίσει. Τι να το κάνουμε αν η Ελλάδα παραμένει στο κλαμπ των ισχυρών και οι Ελληνες πεθαίνουν;»

«Βλέπω αγωνία, αλλά δεν πρέπει. Ηρεμία, χαμογέλα». Ο κύριος Ιμπραήμ απλώνει στο πρόσωπό του ένα τεράστιο χαμόγελο, καθώς σπρώχνει το καρότσι με τα ψώνια του σούπερ μάρκετ. Εδώ και τρία χρόνια κάθε μέρα κάνει αυτή τη μικρή εξυπηρέτηση για τις κυρίες και τους κυρίους που ψωνίζουν εδώ και σε αντάλλαγμα κρατάει τα κέρματα που βάζουν οι πελάτες για να ξεκλειδώσουν το καρότσι. Περπάτησε από το Αφγανιστάν μέχρι τα τουρκικά σύνορα κι από εκεί πέρασε με βάρκα στην Ελλάδα.

«Τίποτα χειρότερο δεν υπάρχει από τον πόλεμο. Μη φοβάστε, θα τα καταφέρετε. Εχετε ωραία χώρα, είστε ωραίοι άνθρωποι. Οσο είστε όλοι ζωντανοί, τα παιδιά σας είναι υγιή, έχετε ένα σπίτι και δεν πέφτουν βόμβες πάνω στο κεφάλι σας. Εμένα η ζωή μου δεν θα αλλάξει, άλλαξε μια φορά για πάντα. Μη φοβάσαι, ωραία κυρία, δες εμένα και πάρε δύναμη. Πάντα οι άνθρωποι τα καταφέρνουν».

Ενα νεαρό ζευγάρι Ρομά όχι πάνω από 20 χρονών σέρνει καταϊδρωμένο κάτω από τη γέφυρα στο «Καραϊσκάκης» ανάποδα από το ρεύμα κυκλοφορίας (μια και στο σημείο δεν υπάρχει αντίθετο ρεύμα) ένα καροτσάκι φορτωμένο παλιοσίδερα. Ο άντρας χαμογελά. Του λείπουν πολλά από τα δόντια του μια και ο οδοντίατρος δεν είναι μέσα στις δυνατότητες των περισσότερων Ρομά.

Η κοπέλα σπρώχνει το καρότσι. Η ανηφόρα τούς κόβει την ανάσα. «Εχεις πάει στρατό;» ρωτάμε τον άντρα. «Βέβαια», απαντά με καμάρι ο νεαρός κι η κοπέλα χαμογελά. Λιωμένοι στον ιδρώτα και οι δυο, δεν έχουν καμιά αγωνία για... το μέλλον των διαπραγματεύσεων. Ετσι κι αλλιώς, ζουν στο περιθώριο μιας κοινωνίας που τους αποκαλεί γύφτους και τους γυρνά την πλάτη.

«Κουράστηκα πια να υπολογίζω πιθανότητες, να αναλογίζομαι ρίσκα, να μετράω ζημιές. Ας γίνει ό,τι γίνει». Ο Δημήτρης είναι 31 χρόνων. Παρ' όλο που ήταν από εκείνους τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ που ήθελαν με κάθε κόστος μια συμφωνία, τώρα πια δηλώνει βαθιά προβληματισμένος. «Η Ευρώπη που εγώ πίστευα και ανατράφηκα με τις αρχές της και τα ιδανικά της δεν υπάρχει πια. Είναι εμφανές. Φοβάμαι να βγούμε εκτός, αλλά κι εντός δεν έχουμε μέλλον».

«Εμεινα τρία χρόνια άνεργος λόγω κρίσης. Οσο καθόμουν στις ουρές του ΟΑΕΔ, όσο έστελνα αριστερά και δεξιά βιογραφικά, όσο έμενα κλεισμένος σπίτι μου και στη μοναξιά μου γιατί δεν είχα φράγκο να πάω πουθενά, δεν αμφισβήτησα ποτέ τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας. Ωστόσο, αν είναι να περάσω όλη μου τη ζωή έτσι, είμαι έτοιμος για ένα ρίσκο.Δεν καταδέχτηκα να βγάζω χρήματα κάθε μέρα από το ΑΤΜ, τι πρόκειται να σώσω αν έχω 200 ευρώ παραπάνω; Ούτε έτρεξα στο σούπερ μάρκετ για προμήθειες. Ο,τι είναι να γίνει θα γίνει. Τι νόημα έχει πια να τρομοκρατούμαστε; Εκτός Ευρώπης θα χάσουμε πολλά, θα είναι δύσκολα για πολύ καιρό. Αλλά μπορεί να είναι κι ένα νέο ξεκίνημα».

*Πηγή: efsyn.gr

Παρασκευή 10 Ιουλίου 2015