Τρομακτικά είναι τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τις πληθυσμιακές μεταβολές των μνημονιακών χρόνων, από τα οποία διαπιστώνεται συρρίκνωση του πληθυσμού της χώρας και ιδιαίτερα των ατόμων έως 4 ετών και από 20 έως 44 ετών.

Έτσι, ο πληθυσμός της Ελλάδας στα οχτώ χρόνια των μνημονίων μειώθηκε κατά 382.227 άτομα, ενώ η μείωση συνεχίζεται, ανεξάρτητα από την εισροή προσφύγων κατά την τελευταία διετία. Η μείωση του πληθυσμού οφείλεται ξεκάθαρα στην υπογεννητικότητα και στη μετανάστευση εργαζομένων. Απόρροια και η μεν και η δε των προβλημάτων που προκαλούν στη μεγάλη πλειονότητα του ελληνικού λαού οι μνημονιακές πολιτικές της συρρίκνωσης του λαϊκού εισοδήματος και της εκτεταμένης ανεργίας.

Ανάλογης έκτασης μείωση του πληθυσμού είχε εμφανιστεί σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης, από τη δεκαετία του 1990 και μετά, ως συνέπεια της κατάρρευσης των καθεστώτων του “υπαρκτού σοσιαλισμού” και την άγρια επέλαση του νεοφιλελευθερισμού.

Συγκεκριμένα, στη χώρα μας ο πληθυσμός των βρεφών και των νηπίων ηλικίας έως και 4 ετών συρρικνώθηκε κατά 86.860 άτομα από τις αρχές του 2011 μέχρι τις αρχές του 2018, ενώ ο πληθυσμός ηλικίας 20 έως 44 ετών μειώθηκε κατά 600 χιλιάδες άτομα, νούμερο «εκρηκτικό» για μια χώρα με πληθυσμό κάτω των 11 εκατομμυρίων.

Ταυτόχρονα, από το 2011 μέχρι τις αρχές του 2018 ο πληθυσμός της Ελλάδας ηλικίας άνω των 80 ετών αυξήθηκε κατά 740.871 άτομα, με αποτέλεσμα ο αριθμός των πολιτών άνω των 80 να ξεπερνά κατά 270 χιλιάδες άτομα τον πληθυσμό των βρεφών και των παιδιών ηλικίας έως 4 ετών.

Η απειλή του δημογραφικού έχει ξεφύγει πλέον από το επίπεδο των προβλέψεων, καθώς οι επιπτώσεις αποτυπώνονται στα απογραφικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

Από την 1η Ιανουαρίου του 2011 μέχρι και την 1η Ιανουαρίου 2018 η ΕΛΣΤΑΤέχει καταγράψει επτά διαδοχικές μειώσεις στον πληθυσμό της χώρας, όσα δηλαδή και τα χρόνια που μεσολαβούν στο συγκεκριμένο διάστημα. Ο πληθυσμός της χώρας εκτιμήθηκε στα 11,123 εκατομμύρια άτομα το 2011 και έφτασε στα 10,741 εκατομμύρια το 2018, με τη διαφορά να είναι αρνητική κατά 382.227 άτομα. Κατά συνέπεια, ο πληθυσμός της χώρας είναι πλέον ο χαμηλότερος που έχει καταγραφεί στην 20ετία του ευρώ.

Οι πληθυσμιακές αλλαγές ανά ηλικιακή ομάδα

Στην ηλικιακή ομάδα 0-4 ετών, ο πληθυσμός περιορίστηκε το 2018 στα 470.290 άτομα από 557.150 που ήταν το ρεκόρ της 20ετίας την 1η/1/2011. Η μείωση των 86.860 βρεφών είναι μοιρασμένη σε 42.939 αγόρια και 43.921 κορίτσια.

Η κατακόρυφη μείωση του πληθυσμού της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας -σε ποσοστιαία βάση φτάνει στο 16% και είναι αποτέλεσμα τόσο του περιορισμού των γεννήσεων όσο και της μετανάστευσης, καθώς χιλιάδες γονείς έφυγαν από τη χώρα και πήραν μαζί και τα παιδιά τους.

Μέσα σε μία 7ετία χάθηκε το 15% των ατόμων ηλικίας 20-25 ετών, το 23% των ατόμων ηλικίας 25 έως 30 ετών και το 25% των ατόμων ηλικίας 30 έως 34 ετών. Ο πληθυσμός στο πιο δυναμικό τμήμα της κοινωνίας μειώθηκε από το 2011 μέχρι την 1η/1/2018 κατά 489.167 άτομα.

Στην ηλικιακή ομάδα 20 έως 24 ετών, ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 94.524 άτομα, με αποτέλεσμα να περιοριστεί στα 547.434 από 641.958 το 2011. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα η μείωση έχει ξεκινήσει πολύ πριν από τα μνημόνια. Την Πρωτοχρονιά του 2001, οι 20άρηδες ήταν 840.903 και σήμερα έχουν απομείνει περίπου 300.000 άτομα λιγότερα, ως συνέπεια της μετανάστευσης στο εξωτερικό.

Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι απώλειες στην ηλικιακή ομάδα 25-29 ετών. Το 2011 οι 25άρηδες ήταν 762.992 και σήμερα έχουν μείνει 583.759. Και στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα η μείωση ήταν προγενέστερη των μνημονίων. Ο μεγαλύτερος αριθμός καταγράφηκε το 2006 (850.596 άτομα) και έκτοτε έχει μειωθεί κατά 267 χιλιάδες.

Τρίτη ηλικιακή κατηγορία που έχει υποστεί πολύ μεγάλη μείωση είναι αυτή των ηλικίας 30-34 ετών. Από το 2011 μέχρι και το 2018 έχει καταγραφεί μείωση 215.410 ατόμων. Οι 30άρηδες ήταν 860 χιλιάδες το 2002 (έτος εισαγωγής του ευρώ) και σήμερα είναι 290.000 λιγότεροι.

Ταυτόχρονα, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών αυξήθηκε από το 2011 μέχρι σήμερα κατά 165.728 άτομα. Ειδικά στην ηλιακή ομάδα άνω των 85, το ποσοστό μεταβολής φτάνει στο 53% από το 2011 μέχρι σήμερα, ενώ πλησιάζει το 100% αν ως έτος αφετηρίας χρησιμοποιηθεί το 2001. Τότε ο πληθυσμός των ατόμων ηλικίας άνω των 85 ετών ήταν 189.790 και σήμερα έχουν φτάσει στις 349.783. Αν προστεθούν και τα άτομα άνω των 80, τότε προκύπτει συνολικός αριθμός 740 χιλιάδων. Το 2011 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 575 χιλιάδες και το 2001 387 χιλιάδες άτομα.

Ακόμη λιγότεροι οι άνδρες

Η απότομη μεταβολή στον πληθυσμό κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών έχει αλλοιώσει τον πληθυσμό της χώρας και με βάση το φύλο. Ο αριθμός των ανδρών έχει μειωθεί κατά 243.404 άτομα σε σχέση με το 2011, με αποτέλεσμα το σύνολό τους να ανέρχεται στα 5,21 εκατομμύρια από 5,453 εκατομμύρια το 2011. Από την άλλη, ο αριθμός των γυναικών μειώθηκε κατά 138.823. Οι γυναίκες είναι πλέον 5,531 εκατομμύρια από 5,669 εκατομμύρια στο τέλος του 2010. Ο βασικός λόγος για τον οποίο η μείωση των ανδρών είναι πολύ μεγαλύτερη από των γυναικών είναι η μετανάστευση για λόγους αναζήτησης εργασίας.

ΠΗΓΗ: iskra.gr

Της Όλγας Μοσχοχωρίτου

Να κλείνεις τα δέκα ενώ οι σειρήνες του πολέμου σου τρυπούν τ αυτιά, παιδιά μικρότερα από σένα, μωρά σχεδόν  να κλαίνε και να τραβάνε τη φούστα της μάνας σου, ενώ ο πατέρας  λείπει σ' ένα ακόμα ταξίδι, μηχανοδηγός σε κείνα τα καρβουνιάρικα τρένα που αγκομαχούν στην ανηφόρα προς Καλάβρυτα, επιταγμένα από τους Γερμανούς και με τις φήμες ότι οι ελασίτες έχουν οργανώσει την ανατίναξή του, κάπου στη διαδρομή;

Μόλις έχεις γυρίσει με τη μάνα σου από μια γύρα τριάντα -σαράντα χιλιομέτρων μέχρι τα χωριά κάτω ως το Αίγιον, μήπως και μαζέψετε τίποτα χόρτα, τίποτα χαρούπια, τίποτα σταφίδες και κάστανα. Στη σειρά πήρατε όλους τους συγγενείς ως τη Βούντενη, τα Συχαινά, το Ψαροφάι, το Κεφαλόβρυσο. Τίποτα. Κι έτσι άρχισε το ταξίδι ως το Αίγιον. Λίγες σταφίδες εκεί θα εξοικονομούσατε στα σίγουρα. Ίσως και λίγο λάδι. 

Κάπου κάπου σκαρφαλώνατε σε κάποιο αγώι, ένα σαραβαλιασμένο φορτηγό, μια καρότσα, ένα μουλάρι...

Μα εσύ τον θυμάσαι τη δεκαετία του 60, ψηλό, γεροδεμένο, νέο, μαυρισμένο από τον αέρα και τον ήλιο που καίγαν το πρόσωπο και το ένα μπράτσο, το δεξί, καθώς αφήνονταν εκτεθειμένα χειμώνα – καλοκαίρι, έξω από το παράθυρο της μηχανής της αμαξοστοιχίας Πατρών, Πύργου, Κυπαρισσίας, Καλαμάτας.

Κάθε χρόνο στα μέσα Δεκέμβρη άρχιζε η τελετουργία στολισμού του δέντρου.Κάθε χρόνο άνοιγε η καλή σάλα, αφού είχαν πλυθεί οι κουρτίνες, το προικώο χαλί, ρουμπινί με λουλούδια και πολύχρωμα σχέδια, χειροποίητο που πλενόταν με νερό και ξύδι, τοπικά, με προσοχή να μη χαλάσουν τα χρώματα. Είχαν πλυθεί οι τοίχοι, είχαν γιαλιστεί τα έπιπλα από οξυά ανοιχτόχρωμη, είχαν πλυθεί ένα – ένα τα γυαλάκια του πολυέλαιου, όλα προικώα, αποκτημένα με αιματηρές οικονομίες της οικογένειας της μαμάς, όπως έλεγε συνέχεια η γιαγιά, εξυμνώντας τις αρετές της οικονομίας και της χρηστής “διοίκησης” του σπιτιού...

Σ αυτό λοιπόν το δωμάτιο, το καλό, που σπάνια άνοιγε και μύριζε μέλι κι κανελλογαρύφαλα, από τα κρυμμένα γλυκά της σερβάντας, στηνόταν με μεγαλοπρέπεια το Δέντρο.

Το δέντρο του μπαμπά λέγαμε.. Προσοχή, μην πέσει το δέντρο του μπαμπά, .Τότε ήταν κάτι ...φυσικό. Αργότερα πολύ, ήρθε η παραδοξότητα μαζί με τη γενικότερη αμφισβήτηση της εφηβείας του Πολυτεχνείου και της Μεταπολίτευσης , να φανεί σε όλο της το μεγαλείο...

Όμως τότε, ο μπαμπάς αγόραζε κάθε χρόνο δυο-τρία καινούργια στολιδάκια, εκείνα τα χρωματισμένα γιαλάκια, τα εύθραυστα, με την ασιμόσκονη και τη χρυσόσκονη, καμάρι του το αστέρι της κορφής, τα μπαλάκια, τα αγγελάκια,  οι μικροί χριστούληδες, η Παναγία, ο Ιωσήφ, οι βοσκοί , τα αρνάκια, λίγο άχυρο και η μικροσκοπική φάτνη που δεν ήταν χάρτινη, αλλά από πιλό, μινιατούρα, κουκλίτσα.

Κι όλα αυτά τα στολιδάκια, κοιμόντουσαν όλο το χρόνο σε βαμβάκι, τυλιγμένα καλά, να μην σπάσουν, να μην ραγίσουν, φυλαγμένα σε χάρτινο άχυρο, κίτρινο και μπεζ, μέσα σε χαρτόκουτες ΝΟΥΝΟΥ και ΟΜΟ που παίρναμε από το μπακάλικο της κυρ- Αλεξάνδρας,  στην Έλληνος Στρατιώτου και Πέντε Πηγαδίων.

Ο τρόμος μας κάθε φορά που ανοίγαμε τις κούτες ήταν μήπως και κάποιο απ' αυτά τα πολύτιμα αστραφτερά στολιδάκια είχε σπάσει ή ραγίσει. Μήπως και κάποιο τριβόταν στα δάχτυλά μας , “είχε καεί” από τον καιρό έλεγαν, γιατί ο μπαμπάς θύμωνε σαν παιδί που του σπάσαν τα παιγνίδια του, τά βαζε με μας  που έντρομα κλαίγαμε και το πράγμα χειροτέρευε γιατί η γιορτή φάνταζε ναχει ήδη τελειώσει, πριν αρχίσει καν.

Αχ αυτά τα παιγνιδάκια του μπαμπά, ποτέ δεν ήταν δικά μας. Ούτε το δέντρο τελικά. Μα μέναμε να το θαυμάζουμε όταν το τελείωνε, όταν έβαζε μπαμπάκια στα κλαριά και το ράντιζε με χιονόσκονη κι ένα πέπλο λευκό δαντελένιο σαν ιστό αράχνης και τέλος όταν άναβε όλα τα λαμπάκια.

Τοποθετημένο δίπλα στο παράθυρο, με μισάνοιχτες τις κουρτίνες να φαίνεται από το πεζοδρόμιο στους περαστικούς, που το θαύμαζαν.

Μέναμε κι εμείς να το θαυμάζουμε , μαζί με το τρενάκι που’χε αγοράσει δώρο στον μικρότερο αδερφό, εκείνο με την μπαταρία, που έτρεχε γύρω από τις ράγες του και ξετρελαινόταν να παίζει, όχι ο αδερφός μου , αλλά ο μπαμπάς.

Ένας μπαμπάς – παιδί, που έπαιρνε με λαιμαργία τη θέση μας.

- Προσοχή μη ρίξετε το δέντρο, προσοχή μη χαλάσετε το τρενάκι.

Στις δικές μου κούκλες δεν είχε εξουσία ο μπαμπάς. Τις έκανα ό,τι ήθελα. Τις ξεμάλλιαζαν, τις χτένιζα, τις έγδυνα και τις έντυνα, τις τάιζα, τις μάλωνα, τις κανάκευα.

Αλλά αυτές δεν στόλιζαν το δέντρο. Μέναν αξιοθρήνητες κάτω από τις κουβέρτες μου.

Πέρασαν πολλά χρόνια να τον συγχωρήσω. Ίσως και τώρα γι αυτό τον μνημονεύω.

Πέρασαν χρόνια νάρθρει στη σκέψη μου ως εικόνα σχεδόν πραγματική, το δεκάχρονο αγόρι της Κατοχής , τρομαγμένο και πεινασμένο στο κρύο σπιτάκι της Γούβας, να περιμένει τα Χριστούγεννα του σκληρού χειμώνα του 41, απλά να γυρίσει ο μπαμπάς του.

Δε μίλαγε ποτέ σχεδόν για κείνα τα χρόνια. Ούτε για τα επόμενα. Κείνη η δεκαετία του ’50, χανόταν μέσα στη σιωπή... Μόνο για την αγάπη του στη μαμά μίλαγε. Για το πώς στήθηκε το προξενιό... Για τη μαθητεία του στο Μηχανοστάσιο του Πειραιά. Το στέκι του Τσιτσάνη...Αλλά κι αυτά λίγα, πολύ λίγα για να αρκέσουν να φτιάξουν μια ιστορία. Λίγα λόγια, μισά λόγια, αναστεναγμοί και μισές κουβέντες.

Πολύ μετά τη μεταπολίτευση, όταν ο φόβος υποχώρησε λίγο, του ξέφευγαν λίγα λόγια για τότε...

Τότε που ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος κι ο Άρης πάνω στ' άλογό του, παρέλασαν στους δρόμους της Πάτρας.

Τον σκέφτομαι ψηλό, κοκκαλιάρικο 14τράχρονο αγόρι, με κοντά παντελόνια και τρύπια παπούτσια , μέλος της συμμορίας των πιτσιρικάδων της Γούβας, 4 Οκτωβρίου στην Καλαβρύτων ,στις 11 το πρωί, να παρακολουθεί τη μεγάλη παρέλαση. Την 8η Ταξιαρχία και το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ μαζί με τους Βρετανούς στρατιώτες που είχαν ελευθερώσει την Πάτρα από τους Γερμανούς. Είμαι σίγουρη πως την επόμενη μέρα πάλι θάταν στη συγκέντρωση κάτω από το αρχηγείο του ΕΛΑΣ εκεί που έβγαλαν λόγο ο Κανελλόπουλος, ο Αρης και ο Δήμαρχος ο Ρούφος. Εκεί που θάβλεπαν από κοντά τους θρυλικούς καπεταναίους, τον καπετάν Ερμή και τους άλλους, να μεταδώσουν τα νέα στις γειτονιές, ότι το Αρχοντικό του Δάρα τόχε επιτάξει η VIII Ταξιαρχία του ΕΛΑΣ, κι ότι το Αρχηγείο του ΕΛΑΣ είχε στηθεί στο Γηροκομειό, στο Εξοχικό Κέντρο “Διάκος”, περίφημο για το εκλεκτό φαγητό και το κρασί του, εκεί που οι εύποροι πατρινοί έκαναν τις συνεστιάσεις τους. Ότι είχαν παραδοθεί 1800 ταγματασφαλίτες και τους έφερναν στο Ψαροφάι. Τα παιδιά ήταν τα ζωντανά ραδιόφωνα των ημερών. Μετέφεραν τα νέα στις γειτονιές, φώναζαν στις γυναίκες που έπλεναν στην εξώπορτα, ή τίναζαν τα σεντόνια απ’ τα παράθυρα. Τί άλλο άξιζε περισσότερο κείνες τις μεγάλες ώρες.. Είμαι σίγουρη πως πλησίαζαν τα Εγγλεζάκια για να πάρουν κανένα τσιγάρο, μια σοκολάτα...

Αυτά τα ίδια έφεραν κι αργότερα, το μαύρο Δεκέμβρη, τα κακά μαντάτα.

3 του Δεκέμβρη 1944 και οι Βρετανοί φρουρούν σαν άλλοι κατακτητές όλα τα δημόσια κτήρια. Ότι είδαν τα πολυβολεία τους. Ότι η πόλη κόπηκε στα δύο με συρματοπλέγματα, εκεί στη Μαιζώνος.

Κι ότι στις 10 του Γενάρη του 45 στο λιμάνι των Πατρών αποβιβάστηκαν βρετανικές δυνάμεις, τα φοβερά άρματα Σέρμαν και φορτηγά. Κι ότι ο ΕΛΑΣ υποχώρησε στον Ομπλό και στου Κλάους.

Και τότε οι γειτονιές τα μάζεψαν τα παιδιά στα σπίτια τους. Κι άλλος χειμώνας βαρύς ερχόταν . Το γλέντι είχε τελειώσει...

Όπως τα χριστουγεννιάτικα στολιδάκια,  που όσο μαλακά κι αν τα’ πιανε στα μεγάλα, δουλεμένα του χέρια, αυτά τρίβονταν κι έπεφταν στο πάτωμα σα διαλυμένη χρυσόσκονη , ριγμένη στη δίνη του χρόνου.

ΠΗΓΗ: kommon.gr

Του Πάνου Κοσμά

Οι φήµες λένε πως η Τερέζα Μέι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στη Γερµανία περίµενε επί ώρες στην πρωθυπουργική της λιµουζίνα στο Βερολίνο µε την ελπίδα να τη δεχτεί η Άνγκελα Μέρκελ, αλλά επί µαταίω. Η διαχείριση του Brexit εξελίσσεται σε πολιτική κρίση ολκής µε επίκεντρο το κόµµα των Τόρηδων, µε άδηλη και «σκοτεινή» συνέχεια και µε πολλές «καραµπόλες» πολύ πέρα από τα βρετανικά σύνορα. Η ίδια η Μέρκελ είναι αναµφίβολα σε καλύτερη θέση από την Τερέζα Μέι, αλλά είχε σοβαρούς λόγους για να προαναγγείλει το τέλος της πολιτικής της διαδροµής και να δροµολογήσει τις διαδικασίες της πολιτικής διαδοχής – µια εντελώς άδοξη «υποστολή σηµαίας» µπροστά στην κλαγγή των «όπλων» του ακροδεξιού AfD το οποίο δεν υπήρχε σαν πολιτική δύναµη µέχρι πριν τρία µόλις χρόνια. Η τύχη του κ. Μακρόν είναι ακόµη χειρότερη: το πολιτικό του βιογραφικό σαν επίδοξου αποτελεσµατικού διαχειριστή των υποθέσεων του γαλλικού καπιταλισµού «αµαυρώθηκε» για τα καλά από την κινητοποίηση των κίτρινων γιλέκων – ανεξάρτητα από το αν αυτό το κίνηµα θα έχει άµεσα κάποια συνέχεια ή όχι. Σε πλήρη αντίστιξη, στην Ιταλία ο ακροδεξιός, ρατσιστής και εθνικιστής Σαλβίνι απολαµβάνει το στάτους του πολιτικού ηγεµόνα, ενώ τα «αδέρφια» του σε όλη την Ευρώπη κατάγουν τη µία εκλογική νίκη µετά την άλλη… Το ερώτηµα «πού βαδίζει η Ευρώπη» (και ο κόσµος…) τίθεται εν µέσω κρισιακής «ατµόσφαιρας» που δηλητηριάζει τα πάντα και παρέχει το έδαφος για κάθε είδους προφητείες. Η προφητεία της Κριστίν Λαγκάρντ… Η προφητεία της γενικής διευθύντριας του ∆ΝΤ διατυπώθηκε στις 4 ∆εκεµβρίου, κατά τη διάρκεια οµιλίας της στη βιβλιοθήκη του αµερικανικού Κογκρέσου στην Ουάσινγκτον. Περιλάµβανε δραµατικές εκτιµήσεις-προβλέψεις: Ότι έρχεται νέα «εποχή οργής», κατά την οποία οι ανισότητες θα ξεπερνούν τις αντίστοιχες της «χρυσής εποχής» του καπιταλισµού του 19ου αιώνα. Ότι σε αυτή τη νέα εποχή αδύναµα κράτη θα είναι αντιµέτωπα µε πανίσχυρα µονοπώλια και ότι τα προνοµιούχα κοινωνικά στρώµατα «θα µπορούν να ζουν ως τα 120 ενώ εκατοµµύρια άλλοι θα υποµένουν τη φτώχεια». Προειδοποίησε ότι «το χάσµα ανάµεσα στις επιθυµίες και την πραγµατικότητα υπάρχει κίνδυνος να δηµιουργήσει µια εποχή ‘‘οργής και πίκρας’’». Ωστόσο, η κ. Λαγκάρντ διακρίνεται από την παράδοξη επιµονή να πιστεύει πως αυτό που είναι προφανές προϊόν της «παγκοσµιοποίησης», δηλαδή του συγκεκριµένου µοντέλου συσσώρευσης που στηρίζεται σε κάθε είδους «απελευθέρωση» (του εµπορίου, του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, των αγορών, του ανταγωνισµού κ.λπ.), µπορεί να πάψει να υπάρχει αν η παγκοσµιοποίηση λειτουργήσει καλύτερα. Έχει λοιπόν µερικές… λαµπρά ανεφάρµοστες ιδέες: ότι όλες οι «απελευθερώσεις» πρέπει να συνεχίσουν να ισχύουν και µάλιστα να ενδυναµωθούν και σε καµία περίπτωση να αποδυναµωθούν (να υπάρξει «ανανεωµένη πολυµερής συνεργασία στο εµπόριο», να µην αµφισβητηθεί η «απελευθέρωση» των αγορών, να βαθύνει η «απελευθέρωση» της αγοράς εργασίας κ.λπ.), αλλά ταυτόχρονα και µε κάποιο µαγικό τρόπο «τα οικονοµικά οφέλη της παγκοσµιοποίησης να τα µοιράζονται όλοι και όχι µόνο ορισµένοι», «να µειωθούν οι κοινωνικές ανισότητες», να πάψουν να φοροδιαφεύγουν τα πανίσχυρα µονοπώλια κ.λπ. κ.λπ. Και ενώ οι υποστηρικτές της παγκοσµιοποίησης όπως η κ. Λαγκάρντ θέλουν να… πατάξουν τη φοροδιαφυγή των πανίσχυρων µονοπωλίων, οι πολέµιοι της παγκοσµιοποίησης όπως ο «αντισυστηµικός» Ντόναλντ Τραµπ (αλλά και ο Σαλβίνι και ο Μπολσονάρου κ.λπ.) σηκώνουν τη σηµαία της µείωσης των φόρων για τα πανίσχυρα µονοπώλια. Μήπως όµως και ο κ. Μακρόν ή ακόµη και ο δικός µας «αριστερός» πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν είναι υπέρ της φοροελάφρυνσης του κεφαλαίου; Φοροελάφρυνση του κεφαλαίου, ναι, αλλά όχι φοροκλοπή, λένε οι υποστηρικτές της παγκοσµιοποίησης. Και φοροελάφρυνση και φοροκλοπή, λένε οι… αντισυστηµικοί πολέµιοί της. …και τα «κίτρινα γιλέκα» Ύστερα από το «ξέσπασµα οργής και πίκρας» µε τις κινητοποιήσεις των κίτρινων γιλέκων, οφείλουµε να παραδεχτούµε ότι η προφητεία της κ. Λαγκάρντ µόνο άστοχη δεν ήταν… Η οργή και η πίκρα συσσωρεύονται σε µεγάλες ποσότητες και τροµερή έκταση στη βάση των ευρωπαϊκών -και όχι µόνο- κοινωνιών. Και είναι ο βασικός λόγος που το πολιτικό εποικοδόµηµα βρίσκεται σε συνεχή αστάθεια και παραφθορά. Υπέρµαχοι και πολέµιοι της παγκοσµιοποίησης, δηλαδή του µοντέλου συσσώρευσης που βασίζεται στη γενικευµένη «απελευθέρωση» όχι µόνο κάθε είδους οικονοµικού προστατευτισµού αλλά και κάθε είδους κοινωνικού «προστατευτισµού» (κοινωνικό κράτος στις διάφορες εκδοχές του), δεν διαφωνούν για την ανάγκη κατάργησης αυτών των προστατευτισµών. Ιδιαίτερα συµφωνούν για την κατάργηση των προστατευτισµών που αφορούν τα εργατικά δικαιώµατα και κατακτήσεις. ∆ιαφωνούν για την παγκοσµιοποίηση επειδή οι υπέρµαχοί της βλέπουν τη λύση σε µια δικαιότερη προσαρµογή της ενώ οι πολέµιοί της δεν πιστεύουν σε αυτήν αλλά αντίθετα µάχονται για µια ρεαλιστική αναθεώρησή της µε βάση τις εθνικές προτεραιότητες. «Όλοι µπορούµε να ωφεληθούµε», φωνάζουν οι µεν, «αν διορθώσουµε τα κακώς κείµενα». «Η παγκοσµιοποίηση παράγει µικρή ‘‘πίτα’’ που δεν φτάνει για να είναι όλοι ευχαριστηµένοι», λένε οι δε, σηκώνοντας τις σηµαίες των εθνικών προτεραιοτήτων. Γι’ αυτό, από όλες τις «απελευθερώσεις», διαφωνούν ρητά µόνο για την «απελευθέρωση» του παγκόσµιου εµπορίου και τους όρους «απελευθέρωσης» των συνόρων για τους πρόσφυγες και µετανάστες. Υπάρχει και µια άλλη µεταξύ τους «ενότητα µέσα στη διαφορά»: Ενώ και οι δύο πιστεύουν και είναι έτοιµοι να χρησιµοποιήσουν όλα τα µέσα (whatever it means) για την επιβολή της «απελευθέρωσης» µε την οποία αµφότεροι συµφωνούν, δηλαδή της ακραίας λιτότητας και της διάλυσης των εργασιακών σχέσεων, οι υπέρµαχοι της παγκοσµιοποίησης αυταπατώνται πως αυτό µπορεί να γίνει µε σχετικά ήπια µέσα, διασώζοντας κάποια ίχνη από την τιµή της αστικής δηµοκρατίας. Οι «αντισυστηµικοί» πολέµιοί της δεν διακρίνονται από τέτοιες αυταπάτες… Οι πρώτοι, όπως ο κ. Μακρόν, είναι ικανοί να φτάσουν την πολιτική της έκτακτης ανάγκης µέχρις ενός σηµείου – περνώντας µια νοητή κόκκινη γραµµή, γίνονται απλώς «ακατάλληλοι». Ο Μακρόν πέρασε ήδη αυτή τη νοητή κόκκινη γραµµή – τον εξώθησε πέρα από τα όρια της «καταλληλότητας» η κινητοποίηση των κίτρινων γιλέκων. Μπορεί η Λεπέν να µην είναι (ακόµη…) η βασική επιλογή για τα ισχυρότερα τµήµατα του γαλλικού κεφαλαίου, αλλά το ίδιο δεν ίσχυε και µε τον Σαλβίνι µέχρι πριν λίγους µήνες; Το «µικρόβιο» της πολιτικής κρίσης, που υποτίθεται ότι ήταν ο Μακρόν ο οποίος το εξεδίωξε από τη γαλλική πολιτική σκηνή, τώρα επανέρχεται ακριβώς εξαιτίας του Μακρόν. Όµως, το σηµαντικότερο που συνέβη στη Γαλλία µε τα κίτρινα γιλέκα είναι ότι εµφανίστηκε δυνητικά ένας «τρίτος δρόµος»: η εκδήλωση της «πίκρας και οργής» του σύγχρονου προλεταριάτου µε µια κοινωνική-ταξική και όχι εθνική ατζέντα. Οι ευρωεκλογές σαν «δείκτης» των πολιτικών εξελίξεων Οι κυρίαρχες συστηµικές δυνάµεις δείχνουν -και είναι- τροµοκρατηµένες στην προοπτική ενός ακροδεξιού εκλογικού big bang στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Οι εξακολουθητικές εκλογικές επιτυχίες της ακροδεξιάς σε πολλές χώρες της Ε.Ε. δείχνουν ότι αυτό είναι πλέον πολύ πιθανό. Αν κάτι τέτοιο επιβεβαιωθεί, όχι µόνο θα πάει στα αζήτητα το ήδη ηµιθανές σχέδιο «εµβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης» που θα στηριζόταν και θα προωθούνταν από τον υποτίθεται κραταιό «άξονα» Μέρκελ – Μακρόν, αλλά θα ανοίξει µια νέα σελίδα για τις ευρωπαϊκές πολιτικές -και όχι µόνο- εξελίξεις µε χαρακτηριστικά αποσύνθεσης του λεγόµενου «ευρωπαϊκού κεκτηµένου» και της µεταπολεµικής αστικής δηµοκρατίας, δηλαδή των βάθρων της «ευρωπαϊκής ενοποίησης». Μια τέτοια προοπτική µπορεί να ενισχυθεί από τη «νευρικότητα» που αυξάνεται ξανά στους κόλπους µερίδων των αρχουσών τάξεων σε όλες τις χώρες από τα προδροµικά σηµάδια της επερχόµενης οικονοµικής επιβράδυνσης. Ενόψει µιας τέτοιας προοπτικής, ευτυχώς δεν έχουµε πλέον µόνο το success story της επελαύνουσας ακροδεξιάς, αλλά και το ζωντανό παράδειγµα του «άλλου δρόµου» που µας έδωσε η αγωνιστική κινητοποίηση του γαλλικού προλεταριάτου µε τα κίτρινα γιλέκα: η εξέγερση ενάντια στο καθεστώς της ακραίας λιτότητας και τους εκάστοτε πολιτικούς του διαχειριστές µε µια κοινωνική-ταξική και όχι εθνική ατζέντα. Οι δυνάµεις της επαναστατικής αριστεράς έχουν να κάνουν πολλή δουλειά ώστε να βοηθήσουν στη νικηφόρα επανεµφάνιση στην ιστορική σκηνή του κοινωνικά πλειοψηφικού, «πικραµένου και οργισµένου» ευρωπαϊκού προλεταριάτου, κάτω από ταξικές και διεθνιστικές σηµαίες.

ΠΗΓΗ: redtopia.gr

 ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ήταν Πρωτοχρονιά του 1959 όταν οι δυνάμεις των επαναστατών μπαίνουν θριαμβευτικά στην Αβάνα με επικεφαλής τον Τσε Γκεβάρα.

   Λίγες μέρες αργότερα, στις 8 του μήνα, φτάνει στην Αβάνα και ο Φιντέλ Κάστρο. Ο Κάστρο δηλώνει:

«Ζούμε μια αποφασιστική στιγμή της ιστορίας μας. Η τυραννία έπεσε. Απέραντη είναι η λαϊκή χαρά. Έχουμε όμως ακόμα πολλά να κάνουμε. Δεν έχουμε την αυταπάτη να πιστεύουμε ότι από δω και μπρος όλα θα είναι εύκολα. Ίσως στο μέλλον όλα θα ‘ναι ακόμα πιο δύσκολα»…

   Τα λόγια του Κάστρο αποδεικνύονται προφητικά όταν δυο χρόνια αργότερα, τον Απρίλη του 1961, εκδηλώνεται η ανοιχτή επέμβαση των ΗΠΑ εναντίον της Κούβας στον Κόλπο των Χοίρων.

   Οι Κουβανοί τσακίζουν τους εισβολείς και υπό τις επευφημίες μιας τεράστιας διαδήλωσης ο Κάστρο ανακοινώνει την εθνικοποίηση όλων των Αμερικάνικων πολυεθνικών, ανακηρύσσει τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Επανάστασης και τονίζει:

«Πόσο βοήθησαν αυτά τα γεγονότα το λαό μας να διδαχθεί! Αυτά τα μαθήματα είναι πολύτιμα, είναι οδυνηρά, είναι αιματηρά, αλλά πόσα ο λαός δεν απεκόμισε ως γνώση. Οι ιμπεριαλιστές – ήταν τα λόγια του Κάστρο – δεν μπορούν να μας συγχωρέσουν που είμαστε εδώ κάτω από τη μύτη τους ή να βλέπουν να οικοδομούμε την επανάστασή μας, μία σοσιαλιστική επανάσταση, ακριβώς στο υπογάστριο των Ηνωμένων Πολιτειών»…

   Μετά το φιάσκο των ΗΠΑ στον Κόλπο των Χοίρων, ο εμπνευστής της εισβολής Αμερικανός Πρόεδρος Κένεντι θέτει σε πλήρη εφαρμογή (Φεβρουάριος 1962) το εγκληματικό οικονομικό, εμπορικού και χρηματοπιστωτικό εμπάργκο των ΗΠΑ εναντίον της Κούβας. Το εμπάργκο μέχρι το 2013 υπολογιζόταν ότι οι ζημιές που έχει προκαλέσει στην κουβανέζικη οικονομία ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.

   Το εμπάργκο διαρκεί πάνω από 50 χρόνια με ένα και μόνο στόχο: Την καταστροφή του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος που έχει επιλέξει ο κουβανικός λαός ασκώντας το δικαίωμά του για αυτοδιάθεση και κυριαρχία.

   Ο χαρακτήρας του εμπάργκο είναι δολοφονικός. Φτάνει μέχρι την απαγόρευση εισαγωγής στην Κούβα ιατρικών αναλώσιμων και υλικών, φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε καρδιολογικές παθήσεις, σε ειδική διατροφή με θρεπτικές ουσίες για τα πρόωρα νεογέννητα βρέφη, σε σκευάσματα για τη θεραπεία παιδιών που έχουν υποστεί σοβαρά εγκαύματα, σε φάρμακα για το Αλτσχάιμερ, σε τρόφιμα, σε υλικοτεχική υποδομή για την Παιδεία και φυσικά εξαπλώθηκε σε όλους τομείς της οικονομίας, από την κατασκευαστική βιομηχανία και το εμπόριο μέχρι τις διεθνείς χρηματοοικονομικές συναλλαγές της Κούβας.

   Ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας του εμπάργκο είναι πρόδηλος. Οι ΗΠΑ – και επί προεδρίας Ομπάμα – συνέχιζαν να εφαρμόζουν τους «νόμοι Τοριτσέλι και Χελμς Μπάρτον» μέσω των οποίων η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναλάβει παράνομα το δικαίωμα να νομοθετεί εξ ονόματος άλλων χωρών σε ό,τι αφορά τις σχέσεις τους με την Κούβα! Στο πλαίσιο αυτών των νόμων οποιοδήποτε εμπορικό πλοίο από οποιαδήποτε χώρα αράξει σε κουβανικό λιμάνι, οποιαδήποτε εταιρεία ή τράπεζα άλλης χώρας έρθει σε συναλλαγή με την Κούβα, υφίσταται τον αποκλεισμό ή την επιβολή προστίμων από τις ΗΠΑ!

   Πώς, όμως, λειτούργησε αυτή η πολιτική στη συνείδηση του ίδιου του Αμερικάνικου λαού; Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήχθη το Φλεβάρη του 2012 από την «Angus Reid Public Opinion» το 62% των Αμερικανών τάσσονταν υπέρ της ανασύστασης διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, το 57% τάσσετο υπέρ της άρσης των ταξιδιωτικών περιορισμών και το 51% αντιτίθετο στον αποκλεισμό.

   Πώς λειτούργησε αυτό το εμπάργκο στη συνείδηση όλων των λαών του κόσμου; Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, για 20 και πλέον φορές έχει υπερψηφιστεί το σχέδιο ψηφίσματος της Κούβας για την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού του νησιού. Συνολικά 187 χώρες ψηφίζουν συνεχώς υπέρ της πρότασης της Κούβας, και δυο – τρεις εναντίον: Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και τα Νησιά Μάρσαλ…

   Η διαρκής επίθεση κατά της Κούβας δεν ήταν μόνο οικονομική. Τα σαμποτάζ, οι προβοκάτσιες και οι «κρυφές» επεμβάσεις εναντίον της Κούβας όλα αυτά τα χρόνια έχουν επιφέρει το θάνατο σε πάνω από 3.000 Κουβανούς.

   Το χρήμα για αντικουβανική προπαγάνδα ρέει άφθονο: Μόνο τη δεκαετία 1997 – 2007 οι ΗΠΑ διέθεσαν στον ραδιοτηλεοπτικό τους πόλεμο ενάντια στην Κούβα πάνω από 257 εκατομμύρια δολάρια.

   Όσο για τις προσπάθειες όλα αυτά τα χρόνια εξόντωσης του Φιντέλ Κάστρο (υπολογίζονται σε πάνω από 600 οι απόπειρες δολοφονίας του!) κατάντησαν ανέκδοτο, σε σημείο που ο ίδιος ο Φιντέλ πριν μερικά χρόνια δήλωνε: Οι Αμερικάνοι με έχουν «σκοτώσει» τόσες φορές που όταν κάποια στιγμή πεθάνω δεν θα το πιστεύουν ούτε οι ίδιοι! 

   Ας δούμε συμπυκνωμένα τα αίτια της έχθρας των Αμερικανών ενάντια στην Κούβα; Τα περιέγραφε ο Κάστρο στην εισήγησή του στο 1ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας:

• «Ένα από τα πρώτα μέτρα της Επανάστασης υπήρξε η παραδειγματική τιμωρία των βασικών ενόχων για τα εγκλήματα που έγιναν από τη δικτατορία του Μπατίστα».
• «Δημεύτηκαν χωρίς καθυστέρηση όλα τα παράνομα αποκτημένα υλικά αγαθά που βρίσκονταν στα χέρια των αξιωματούχων του αιματοβαμμένου καθεστώτος».
• «Ο παλιός στρατός που είχε καταπιέσει σκληρά το λαό, διαλύθηκε και οι αρμοδιότητες που αντιστοιχούν στις ένοπλες δυνάμεις, μεταβιβάστηκαν στον ένδοξο Επαναστατικό Στρατό, που, όπως έλεγε ο Καμίλιο Σιενφουέγκος: “Ηταν ο λαός, ντυμένος τ’ αμπέχονο”».
• «Η δημόσια διοίκηση ξεκαθαρίστηκε από τα στοιχεία που είχαν συνεργαστεί με την τυραννία».
• «Η διεφθαρμένη και πουλημένη ηγεσία των συνδικάτων απομακρύνθηκε και τα δικαιώματα των εργαζομένων αποκαταστάθηκαν».
• «Οι εργάτες που είχαν απολυθεί από τις επιχειρήσεις στην περίοδο της δικτατορίας γύρισαν στις εργασίες τους. Σταμάτησε αμέσως το διώξιμο αγροτών από τη γη».
• «Στις 3 Μάρτη 1959 η Κουβανική Εταιρεία Τηλεφώνων – αμερικάνικο μονοπώλιο – που είχε αναμειχθεί στις βρώμικες υποθέσεις της τυραννίας σε βάρος των συμφερόντων του λαού, μπήκε κάτω από κρατικό έλεγχο».
• «Στις 6 Μάρτη ψηφίστηκε νόμος που μείωσε κατά 50% τα υψηλά ενοίκια που πλήρωνε ο λαός, μέτρο που ξεσήκωσε μεγάλο ενθουσιασμό στον πληθυσμό των πόλεων και δημιούργησε πραγματική αναταραχή στους αστικούς κύκλους».
• «Στις 21 Απρίλη όλες οι πλαζ της χώρας κηρύχτηκαν ελεύθερες για τη χρήση του λαού και καταργήθηκαν έτσι τα προνόμια και οι μισητές διακρίσεις που είχε επιβάλει η αστική τάξη σε πολλούς από αυτούς τους τόπους αναψυχής».
• «Στις 17 Μάη ψηφίστηκε η πρώτη Αγροτική Μεταρρύθμιση. Αυτό το αποφασιστικό, αναγκαίο και δίκαιο μέτρο, μας έβαλε άμεσα αντιμέτωπους όχι μόνο με την ντόπια ολιγαρχία, αλλά και με τον ιμπεριαλισμό, γιατί πολλές αμερικάνικες επιχειρήσεις είχαν στην ιδιοκτησία τους πελώριες εκτάσεις με τα πιο γόνιμα εδάφη της χώρας, κυρίως φυτεμένες με ζαχαροκάλαμο».
• «Στις 20 Αυγούστου 1959 μειώθηκε η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και μπήκε έτσι τέρμα στην ασυδοσία ενός αλλού τεράστιου αμερικανικού μονοπωλίου».
• «… η επανάσταση από τις πρώτες κιόλας μέρες καταπιάστηκε με τη φοβερή μάστιγα της ανεργίας κι έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στον αγώνα για βελτίωση των αθλίων συνθηκών που επικρατούσαν, στην Παιδεία και στη λαϊκή Υγεία. Χιλιάδες δάσκαλοι στάλθηκαν στην ύπαιθρο, ενώ στις πιο απόμακρες γωνιές της χώρας μας άρχισαν να χτίζονται πολυάριθμα νοσοκομεία».
• «Σε σύντομο χρονικό διάστημα άρχισε με επιτυχία το έργο της εξάλειψης των τενεκεδοσυνοικιών που τόσο πλατιά διάδοση έχουν στις μεγάλες πόλεις της Λατινικής Αμερικής».
• «…οι ΗΠΑ σταμάτησαν τις εμπορικές τους πιστώσεις. Αυτό είχε σημαντική αρνητική επίδραση στις απαραίτητες για τη χώρα εισαγωγές. Έτσι, η Επανάσταση αναγκάστηκε να πάρει αυστηρά μέτρα οικονομίας. Αυτό όμως δεν το έκανε σε βάρος των φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού, όπως γίνεται στον καπιταλιστικό κόσμο. Σταμάτησαν οι εισαγωγές των περιττών ειδών και καθιερώθηκε ισότιμη κατανομή των βασικών προϊόντων. Αυτό ήταν ένα από τα πιο δίκαια, ριζικά και αναγκαία μέτρα που πήρε η Επανάσταση, η οποία είχε μπροστά της έναν απελπισμένο αγώνα επιβίωσης». (Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 1976).

Η Κούβα τα κατάφερε!

   Οι ΗΠΑ, είναι ευεξήγητο, είχαν κάθε λόγω να εξαπολύσουν αυτόν τον – με όλα τα μέσα – υπερπεντηκονταετή τους πόλεμο εναντίον της Κούβας.

   Πριν την Επανάσταση η Κούβα ήταν η «παιδική χαρά» των ΗΠΑ.

   Ήταν ο χώρος στον οποίο έκαναν τα πάρτι τους από τις φαμίλιες της Μαφίας υπό τον Λάκι Λουτσιάνο μέχρι τις αμερικάνικες πολυεθνικές. Από την ITT και την United Fruit που ήλεγχε 110.000 στρέμματα στο νησί μέχρι την Francisco Sugar Company που ανήκε στο διευθυντή της CIA Αλεν Ντάλες και την Bethlehem Steel Corporation που εξουσίαζε το 80% του εξαγόμενου ορυκτού πλούτου της χώρας (πλήθος στοιχείων για τον ρόλο των ΗΠΑ στην Κούβα περιέχονται στο εκπληκτικό βιβλίο του Κώστα Λουλουδάκη, «Ασπρα Μαντήλια στην Plaza de Mayo», εκδόσεις ΚΨΜ).

   Αλλά η Κούβα τα κατάφερε. Και στάθηκε στα πόδια παρά την τεράστια δοκιμασία που υπέστη μετά τις εξελίξεις του 1990 με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.

   Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η Κούβα έχει «ένα από τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο, όπως αυτά της Φινλανδίας, της Σιγκαπούρης, της Σαγκάης, της Δημοκρατίας της Κορέας, της Ελβετίας, της Ολλανδίας και του Καναδά».

   Η Κούβα διαθέτει ένα από τα πιο ολοκληρωμένα συστήματα Παιδείας, Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας. Η Παγκόσμια Τράπεζα, αναφέρει: 

«Η Κούβα είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για τα επιτεύγματά της στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας (…) Από την Κουβανική Επανάσταση το 1959 και μέχρι σήμερα, η χώρα έχει δημιουργήσει ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας που εγγυάται την δωρεάν πρόσβαση όλων των πολιτών της στην εκπαίδευση και στην υγειονομική περίθαλψη (…). Άλλο επίτευγμα του νησιού είναι η εξάλειψη ορισμένων ασθενειών, η προσφορά ασφαλούς νερού και διάφορα άλλα βασικά για τη δημόσια υγεία. Η Κούβα έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες σε ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας στην περιοχή και έναν από τους μεγαλύτερους σε προσδόκιμο ζωής» («Καθημερινή», 16/11/2014).

Πριν από την Επανάσταση

   Πριν από την Επανάσταση στην Κούβα, στο καπιταλιστικό κράτος υπό την φασιστική δεσποτεία του δικτάτορα Μπατίστα, η εικόνα ήταν η εξής:

• Πληθυσμός: 6,5 εκατομμύρια. Προσδόκιμο ζωής 54 χρόνια. Παιδική θνησιμότητα στο 66 τοις χιλίοις, δηλαδή 66 παιδιά στα χίλια μέχρι δώδεκα ετών.
• Οικονομία: Το 100/% της γης ανήκε σε φεουδάρχες. Το 90/% της παραγωγής ζαχαροκάλαμου στην εταιρεία «Μπακάρντι». Το 90% της παραγωγής,φρούτων και λαχανικών στην «Γιουνάιτεντ Φρούιτ Κόμπανι».
• Το πετρέλαιο, η ενέργεια, το ηλεκτρικό και το χρωμονικέλιο στις «ΕΣΣΟ», «ΙΤΤ», «ΕΛΚΕΥ» και Αμερικάνικες εταιρείες.
• Τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, τα μέσα μεταφοράς και οι τράπεζες επίσης ανήκαν σε αμερικάνικες εταιρείες.
• Οι άνεργοι πάνω από 1 εκατομμύριο, οι άστεγοι ή οι στεγασμένοι σε απάνθρωπες συνθήκες χωρίς νερό, ρεύμα και αποχέτευση ήταν το 70% του πληθυσμού, τόσο στις πόλεις όσο και στην ύπαιθρο. Η χώρα ήταν μια τεράστια τενεκεδούπολη.
• Οι ασθένειες, όπως φυματίωση, δάγκειος πυρετός, μηνιγγίτιδα, πολιομυελίτιδα, θέριζαν κυρίως τις μικρές ηλικίες. Πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δεν υπήρχε παρά μόνο σε αυτούς που μπορούσαν να πληρώσουν.
• Ένας μόνο εργάτης στους 10 μπορούσε να αγοράσει γάλα, μόνο το 4% μπορούσε να αγοράσει κρέας, τα 3/5 όσων εργάζονταν αμείβονταν με μισθούς 4 φορές κάτω από το κόστος διαβίωσης.

   Την εικόνα στην προεπαναστατική Κούβα είχε περιγράψει ο Φιντέλ Κάστρο στην απολογία του μετά την αποτυχημένη επίθεση των επαναστατών το 1953 στο στρατόπεδο Μονκάδα:

«Αδιανόητο είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που πεινάνε ενώ υπάρχει γη να σπείρουν. Αδιανόητο είναι ότι υπάρχουν παιδιά που πεθαίνουν χωρίς ιατρική περίθαλψη. Αδιανόητο είναι ότι το 30% των αγροτών μας δεν ξέρουν να βάλουν ούτε την υπογραφή τους και το 99% δεν ξέρουν την ιστορία της Κούβας. Αδιανόητο είναι ότι οι οικογένειες στην ύπαιθρο ζουν σε χειρότερες συνθήκες από ότι οι Ινδιάνοι που συνάντησε ο Κολόμβος (…). Το 90% των παιδιών στην ύπαιθρο υποφέρει από παράσιτα της γης που εισχωρούν από τα νύχια των ποδιών τους γιατί περιπατάνε ξυπόλυτα» (Κώστας Λουλουδάκης ο.π.)

Η Επανάσταση

   Μετά την Επανάσταση η καπιταλιστική και φεουδαρχική ιδιοκτησία οργανώθηκε σε συνεταιρισμούς σοσιαλιστικής βάσης. Οργανώθηκε ένας τεράστιος έρανος σε όλη τη χώρα όπου συνεισέφεραν όσοι είχαν, για την εξαφάνιση των παραγκουπόλεων και το κτίσιμο νέων σύγχρονων για την εποχή πολυκατοικιών για να μην μείνει κανείς άστεγος. Έτσι εξάλειψαν μια για πάντα τις παράγκες από την χώρα.

   Το ίδιο διάστημα επιτεύχθηκε ο στόχος για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού. Μέσα σε αντίξοες συνθήκες οι νέοι σπουδαστές, φοιτητές και δάσκαλοι δίδαξαν γραφή και ανάγνωση σε πάνω από 2.000.000 αναλφάβητους.

   Παρότι οι εξελίξεις του ’90 επέφεραν μια δεκαετία μεγάλων θυσιών για τον λαό της, η Κούβα, σε σύγκριση με την προ Επανάστασης περίοδο έχει καταφέρει:

• Να διπλασιάσει τον πληθυσμό της. Το προσδόκιμο ζωής έχει ανέλθει στα 78 χρόνια. Η παιδική θνησιμότητα έχε κατρακυλήσει στο 4,3 τοις χιλίοις, κάτω ακόμη και από τα όρια της ΕΕ.
• Το 90% των αναγκών τους σε φάρμακα και εμβόλια οι Κουβανοί τα παράγουν οι ίδιοι. Παιδικές ασθένειες και ασθένειες που στοιχειώνουν ακόμη τον Τρίτο Κόσμο, έχουν εξαφανιστεί.
• Το αγαθό της υγείας με υπερσύγχρονες υποδομές και διαγνωστικά μηχανήματα προσφέρεται εντελώς δωρεάν στους Κουβανούς πολίτες. Η Κούβα είναι στις πρώτες θέσεις στον κόσμο στην αντιμετώπιση του καρκίνου, της καρδιολογίας, των μεταμοσχεύσεων οργάνων και της νεφρολογίας.
• Η Παιδεία είναι έτσι οργανωμένη σε όλες τις βαθμίδες όπου ο γονιός δεν σπαταλάει ούτε ένα σεντς για την μόρφωση των παιδιών του. Η κατώτερη και η μέση βαθμίδα είναι ολοήμερη στην Κούβα, στο σχολείο τα παιδιά θα πάρουν το πρωί το γάλα που πρέπει, το δεκατιανό τους και το μεσημεριανό τους. Στο ολοήμερο σχολείο θα ασχοληθούν με τον αθλητισμό, την μουσική τον χορό, τις ξένες γλώσσες. Η μεταφορά τους γίνεται δωρεάν με τα σχολικά λεωφορεία. Η Κούβα είναι η χώρα της Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής με τον υψηλότερο δείκτη στην Ανάπτυξη της Εκπαίδευσης (IDE).
• Σύμφωνα με την παγκόσμια έκθεση της UNESCO «Εκπαίδευση για όλους», ο δείκτης της Κούβας ήταν 0,983, ανώτερος ακόμα και από τον αντίστοιχο των ΗΠΑ. Η έκθεση της Unesco αναγνώρισε το 2011 ότι η Κούβα κατέχει το πιο υψηλό μορφωτικό επίπεδο της Καραϊβικής και την κατατάσσει 14η στον κόσμο.

«Πατρίδα ή θάνατος»!

   Η σοσιαλιστική Κούβα, στα 60 χρόνια της ύπαρξής της, χωρίς ποτέ να κάνει έκπτωση στο διεθνιστικό της χρέος, πορεύτηκε και κέρδισε τη ζωή κάτω από το σύνθημα «Πατρίδα ή θάνατος» («Patria o muerte»). Έδωσε κάτω από ανείπωτες συνθήκες τη μάχη για το συνολικό όφελος και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής σε όλους τους τομείς και για κάθε Κουβανό πολίτη. Και την κέρδισε!

   Στα εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο που δεν ξέρουν γράμματα, στα εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο που δεν έχουν εκπαίδευση ή υφίστανται την παιδική εργασιακή εκμετάλλευση, στα εκατομμύρια ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, στα εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο που δεν έχουν πρόσβαση σε νερό και υποδομές υγιεινής, στα εκατοντάδες εκατομμύρια άνεργων και ανασφάλιστων στο κόσμο, κανείς δεν ζει στην Κούβα.Τα θύματα φυλετικού ή θρησκευτικού ρατσισμού στην Κούβα είναι μηδέν.

  Είχαμε σημειώσει, μετά την ανακοίνωση του Ομπάμα για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των ΗΠΑ με την Κούβα (απόφαση που ανατράπηκε από τον Τραμπ), ότι το «πως» θα εξελιχθούν τα πράγματα, είναι κάτι που θα το δούμε.

   Σημειώναμε τότε, πως ένα όμως είναι σίγουρο, ότι αυτό είναι το μήνυμα του κουβανικού λαού προς όλο τον κόσμο και το επαναλαμβάνουμε:

   Η Κούβα έφτασε ως εδώ όρθια! Στάθηκε στα πόδια της χωρίς να προσκυνήσει! Χωρίς να γονατίσει! Χωρίς να υποταχθεί! Χωρίς να ταπεινωθεί! Με το λαό της (τον εξοπλισμένο λαό της) να μην εγκαταλείπει ούτε μια στιγμή, ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμά του να αποφασίζει αυτός για τη ζωή του και για τη χώρα του!

Πηγή: Ημεροδρόμος 31.12.2017