Όσα πρέπει να γνωρίζετε αν το κινητό σας βρίσκεται δίπλα σας, ακόμα και όταν κοιμάστε. Ως παιδιά, πιθανότατα κοιμόσασταν αγκαλιά με ένα αρκουδάκι. Πλέον, οι έφηβοι και οι ενήλικες κοιμούνται έχοντας δίπλα στο κρεβάτι τους, το κινητό τους τηλέφωνο ή κάποια άλλη συσκευή.

Μια έρευνα του 2019 από την Common Sense Media, ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που αξιολογεί τα μέσα ενημέρωσης και την τεχνολογία, διαπίστωσε ότι το 29% των εφήβων κοιμούνται με το κινητό τους ή κάποια άλλη κινητή συσκευή. Περισσότερα από τα δύο τρίτα (68%) των κινητών συσκευών ήταν σε κοντινή απόσταση κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι γονείς δεν τα πήγαν καλύτερα, καθώς το 74% κρατούσε μια συσκευή σε κοντινή απόσταση, αλλά μόνο το 12% κοιμόταν μαζί της.

Άλλες έρευνες δείχνουν επίσης ότι η χρήση του κινητού τηλεφώνου τη νύχτα δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα για τη σημερινή γενιά. Μια έρευνα του 2017 σε 855 νοσοκομειακούς υπαλλήλους και φοιτητές πανεπιστημίου με μέση ηλικία σχεδόν 44 ετών διαπίστωσε ότι το 70% των συμμετεχόντων ασχολήθηκε με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης στο κρεβάτι. Σχεδόν το 15% αφιέρωσε πάνω από μία ώρα σε αυτό.

Αλλά εμποδίζει ο νέος μας αγαπημένος σύντροφος ύπνου τον εγκέφαλό μας να κλείσει την ημέρα τη νύχτα; Και είναι επιβλαβής για την υγεία με άλλους τρόπους; Οι ειδικοί συζήτησαν τους κινδύνους του ύπνου δίπλα στο κινητό σας τηλέφωνο.
Είναι κακό να κοιμάστε με το κινητό δίπλα σας;

Αν και είναι σύνηθες, το να κοιμάστε έχοντας δίπλα σας το κινητό σας δεν είναι καλή ιδέα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πρώτο πρόβλημα του ύπνου δίπλα στο κινητό είναι ότι πιθανότατα το χρησιμοποιείτε πριν προσπαθήσετε να κλείσετε τα μάτια σας.

«Ο χρυσός κανόνας του ύπνου είναι να χρησιμοποιείτε το κρεβάτι μόνο για ύπνο», λέει η Dr. Alicia Roth, PhD, από το Κέντρο Διαταραχών Ύπνου της Κλινικής Cleveland. «Το να ξαπλώνετε στο κρεβάτι και να χρησιμοποιείτε το κινητό σας μπορεί να σας εμποδίσει να κοιμηθείτε».

Η επιστήμη συμφωνεί με την Dr. Roth. Μια μελέτη του 2020 έδειξε ότι η μείωση της χρήσης του κινητού πριν από τον ύπνο για 4 εβδομάδες βελτίωσε την ποιότητα και την διάρκεια του ύπνου καθώς και τη μνήμη.

Μια άλλη μελέτη σε περισσότερους από 430 ανθρώπους στη Σαουδική Αραβία, ηλικίας 21 ετών και άνω, έδειξε ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούσαν τα smartphones τους πριν τον ύπνο είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν κακή ποιότητα ύπνου. «Το να κοιμάστε δίπλα στο κινητό σας είναι σαν να κοιμάστε δίπλα σε ένα κουλοχέρη», λέει ο Dr. Alex Dimitriu, MD, διπλωματούχος ψυχιατρικής και ιατρικής ύπνου και ιδρυτής της Menlo Park Psychiatry & Sleep Medicine. Οι πιθανότητες δεν είναι με το μέρος σας.

«Σε κάθε περίπτωση, [το κινητό] είναι πιο σαγηνευτικό και ενδιαφέρον, σε αντίθεση με ένα βιβλίο, καθώς όταν βαριέστε μπορείτε να δοκιμάσετε εφαρμογές, να διαβάσετε άρθρα και συνεχίσετε να ψάχνετε», λέει ο Dr. Dimitriu.

Οι Dr. Roth και Dr. Dimitriu λένε ότι οι ειδοποιήσεις μπορούν να σας ξυπνήσουν ή να σας κάνουν να μπείτε στον πειρασμό να κάνετε ξανά scrolling μετά από μία νυχτερινή επίσκεψη στην τουαλέτα. «Αν έχετε πολλές ειδοποιήσεις ενεργοποιημένες, θα τις ακούτε κάθε φορά που λαμβάνετε ένα μήνυμα ή απλώς από τυχαία μηνύματα από εφαρμογές», λέει η Dr. Roth.

Πώς επηρεάζει τον ύπνο το κινητό τηλέφωνο δίπλα στο κρεβάτι;

Το να κοιμάστε με το κινητό σας τηλέφωνο δίπλα στο κρεβάτι μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα του ύπνου σας. Ο Dr. Dimitriu συγκρίνει τη χρήση του κινητού τηλεφώνου με τη συμπεριφορά των ποντικών που αναζητούν τροφή. «Η χρήση του smartphone είναι σαν μια συνεχής αναζήτηση για κάτι ενδιαφέρον, που ανταμείβεται περιοδικά με κάτι συναρπαστικό», λέει ο Dr. Dimitriu. «Αυτός ο τύπος ντοπαμινικής ρουλέτας είναι το αντίθετο από αυτό που βοηθάει τους ανθρώπους να κοιμηθούν. Είναι πολύ συναρπαστικό και περιστασιακά ανταποδοτικό».

Το φως που εκπέμπει το κινητό τηλέφωνο δεν βοηθάει καθόλου. «Το μπλε φως από τα κινητά τηλέφωνα καταστέλλει τη μελατονίνη, ακόμα περισσότερο όταν είναι τόσο κοντά στο πρόσωπό σας», λέει ο Dr. Dimitriu.

Μια μελέτη του 2022 έδειξε ότι το μπλε φως καταστέλλει τη μελατονίνη σημαντικά περισσότερο από άλλες πηγές φωτός, όπως το μονοχρωματικό φως νατρίου που εκπέμπουν οι λαμπτήρες νατρίου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ποιότητας του ύπνου και της εγρήγορσης κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Συνδυάστε αυτή τη χαμηλή ποιότητα ύπνου με τις ειδοποιήσεις του κινητού τηλεφώνου για μηνύματα ή ειδήσεις αργά το βράδυ και έχετε μία συνταγή για ακόμα λιγότερο ύπνο. Ακόμα κι αν δεν κάνετε κύλιση στο κινητό σας πριν κοιμηθείτε, το να έχετε τη συσκευή σας αναμμένη και κοντά στο κρεβάτι μπορεί να σας ενοχλήσει. «Ο ελαφρύς ύπνος αποτελεί περίπου το 50% του συνολικού ύπνου κάθε βράδυ», λέει ο Dr. Roth. «Και κατά τη διάρκεια του ελαφρού ύπνου, είστε ευάλωτοι στις αλλαγές του περιβάλλοντος, φως, ήχος, θερμοκρασία κ.λπ. Εάν είστε σε ελαφρύ ύπνο και ακούσετε μια ειδοποίηση ή το κινητό σας ανάβει, μπορεί εύκολα να ξυπνήσετε».

Είναι ένας φαύλος κύκλος. Αν δυσκολεύεστε να ξανακοιμηθείτε ή να κοιμηθείτε αρχικά, το κινητό σας σας καλεί. «Μπορεί να πιάσετε στο κινητό σας για να δείτε την ώρα ή απλά να κοιτάξετε ξανά στο τηλέφωνο», λέει ο Dr. Roth. «Οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης είναι σχεδιασμένες να σας κρατούν κολλημένους στην οθόνη, οπότε μόλις αρχίσετε να κάνετε κύλιση, θα είναι δύσκολο να σταματήσετε».

Τι γίνεται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία;

Ο ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία σας και το κινητό τηλέφωνο δίπλα στο κρεβάτι σας μπορεί να το διακόψει. Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι για την υγεία που σχετίζονται με τον ύπνο μαζί με το κινητό; Τα κινητά τηλέφωνα είναι πηγή μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ). Σε αντίθεση με τις ιονίζουσες πηγές (ηλιακό φως, ακτίνες Χ), οι μη ιονίζουσες ΗΜΑ θεωρούνται χαμηλής έντασης ακτινοβολία και γενικά ασφαλείς για τον άνθρωπο, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας των ΗΠΑ.

Αλλά η συνεχής έκθεση (συμπεριλαμβανομένης της νύχτας) αποτελεί πρόβλημα και λόγο για να μετακινήσετε το τηλέφωνο; Μια μελέτη του 2019 έδειξε ότι η χρήση κινητού τηλεφώνου συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο για γλοίωμα, όγκο στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό. Μια άλλη μελέτη σε αρσενικούς αρουραίους από το 2017 σημείωσε κατασταλτικές επιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος από την ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου. Όσον αφορά τον ίδιο τον ύπνο, μια παλαιότερη μελέτη από το 2012 δεν βρήκε συσχέτιση μεταξύ της ΗΜΑ του smartphone και της ποιότητας του ύπνου.

«Συνδυάζοντας όλες τις έρευνες, υπάρχει κάποια πιθανότητα οι ΗΜΑ να έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία και πιθανώς λιγότερες επιπτώσεις στον ύπνο», λέει ο Dr. Dimitriu. «Ωστόσο, δεδομένης ακόμα και μιας μικρής πιθανότητας επίδρασης στην υγεία από τις ΗΜΑ και μιας σαφούς επίδρασης στην αϋπνία από την ύπαρξη ενός πολύχρωμου smartphone σε απόσταση αναπνοής, μπορεί να είναι καλή ιδέα να αφήσετε το τηλέφωνο έξω από την κρεβατοκάμαρα αν είναι δυνατόν».

Πώς να μειώσετε τη βλάβη από τον ύπνο δίπλα στο τηλέφωνό σας

Ο Dr. Roth το καταλαβαίνει: Τα κινητά είναι σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Τα χρησιμοποιούμε για επικοινωνία και χαλάρωση, είτε προς το καλύτερο είτε προς το χειρότερο. «Δεν υποστηρίζω απαραίτητα να μην χρησιμοποιείτε καθόλου συσκευές κοντά στην ώρα του ύπνου. Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να το αποφύγουμε στις μέρες μας, αλλά μην το φέρνετε στο κρεβάτι μαζί σας», λέει ο ίδιος.

Εάν πρέπει να κοιμηθείτε δίπλα στο κινητό σας, δοκιμάστε αυτές τις συμβουλές για να ελαχιστοποιήσετε την επίδρασή του στον ύπνο σας.

• -Ενεργοποιήστε την λειτουργία “μην ενοχλείτε”
• -Μην κάνετε scrolling όταν είστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι
• -Η δύναμη της θέλησης

Ενεργοποιήστε την λειτουργία “μην ενοχλείτε”

«Αν κοιμάστε δίπλα στο κινητό σας, οτιδήποτε μπορείτε να κάνετε για να ελαχιστοποιήσετε το ενδιαφέρον του είναι ένα πλεονέκτημα», λέει ο Dr. Dimitriu. Οι ομαδικές συνομιλίες μπορούν να γίνουν θορυβώδεις αργά το βράδυ. Το ίδιο και τα ειδησεογραφικά μέσα. Όλα αυτά τα μηνύματα θα είναι εκεί το πρωί. «Βάλτε το κινητό σας στο αθόρυβο, ώστε να μην λαμβάνετε καθόλου ειδοποιήσεις», λέει ο Dr. Roth.

Μπορεί να έχετε ένα παιδί ή μέλος της οικογένειας που σας χρησιμοποιεί ως επαφή έκτακτης ανάγκης. Μπορείτε ακόμα να λαμβάνετε κλήσεις από εκείνους ενώ θέτετε σε σίγαση τον υπόλοιπο κόσμο. «Το “μην ενοχλείτε” είναι καλό, αλλά ναι, ορίστε εξαιρέσεις αν θέλετε να είστε διαθέσιμοι σε συγκεκριμένα άτομα», λέει ο Dr. Roth. Μπορείτε να βρείτε τη λειτουργία μην ενοχλείτε στις ρυθμίσεις του iPhone, Android και Google phones.

Μην κάνετε scrolling όταν είστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι

Ο Dr. Roth καταλαβαίνει ότι μπορεί να χρησιμοποιείτε το κινητό σας κοντά στην ώρα του ύπνου, αλλά συμβουλεύει να μην κάνετε κύλιση στο κρεβάτι. «Κρατήστε το κρεβάτι και το υπνοδωμάτιο μόνο για ύπνο», λέει ο Dr. Roth. Η χρήση του κινητού σας στο κρεβάτι μπορεί να εμποδίσει τον εγκέφαλό σας να μπει σε κατάσταση ύπνου.

Η δύναμη της θέλησης

Μπορείτε να θέσετε όρια στην χρήση του κινητού σας, αλλά η θέληση θα παίξει σημαντικό ρόλο στον ελαχιστοποίηση της επίδρασης του ύπνου κοντά στο κινητό σας. Κάντε έναν απολογισμό: Ισχύουν οι κανόνες για το κινητό σας και για τον εαυτό σας; «Αν δεν μπορείτε να αντισταθείτε στον έλεγχο, ίσως χρειαστεί να αφήσετε το κινητό έξω από το υπνοδωμάτιο», λέει ο Dr. Dimitriu.

Πηγή: enikos.gr

Σύμφωνα με επιστολή εργαζομένων, στην εταιρεία το μέτρο αυτό εφαρμόζεται από τον Νοέμβριο του 2023, δηλαδή μήνες πριν καταστεί νόμιμη με τον εργασιακό νόμο Γεωργιάδη | Από τη Χριστίνα Κοψίνη/efsyn.gr

Μπορεί η ΕΥΔΑΠ να επιστρέφει στο Δημόσιο και να μην κινδυνεύει από την κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για την κατάρτιση των κανονισμών εργασίας, όπως προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά δεν παύει κι εκεί να καταλύονται δικαιώματα αναφορικά με την τήρηση του χρόνου εργασίας. Επιστολή εργαζομένων στην ΕΥΔΑΠ επισημαίνει ότι ήδη έχει γίνει πράξη η εφαρμογή της 6ήμερης εργασίας στην Εταιρεία από τον Νοέμβριο του 2023. Δηλαδή μήνες πριν καταστεί νόμιμη με τον εργασιακό νόμο Γεωργιάδη.

Μάλιστα επισημαίνουν πως ουδέποτε ζητήθηκε η περίφημη «συναίνεση» των εργαζομένων για την εφαρμογή του μέτρου, παρ’ όλο που το σημείο αυτό έχει γίνει «σημαία» για το υπουργείο Εργασίας και τον πρωθυπουργό, στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν την περαιτέρω ελαστικοποίηση των συνθηκών εργασίας στη χώρα.

Την εφαρμογή της 6ης ημέρας εργασίας χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων ανέδειξε ο ο Γιώργος Γαβρήλος, τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Με δήλωσή του επισημαίνει ότι οι εργαζόμενοι της ΕΥΔΑΠ «αποκαλύπτουν αυτό που ήδη ξέραμε: η αγορά εργασίας επί Ν.Δ., σε όλους τους κλάδους, έχει μετατραπεί σε μια ατελείωτη γαλέρα που λειτουργεί με παράνομες πρακτικές, ρυθμίσεις που βγάζουν λάδι τους κακούς εργοδότες και υποβαθμίζουν την αξία εργασίας του εργαζόμενου και την ποιότητα ζωής του».

Ηδη ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κατέθεσε σχετική αναφορά προς την αρμόδια υπουργό, Νίκη Κεραμέως, ζητώντας να απαντήσει πώς η διοίκηση της Εταιρείας είχε την «έμπνευση» να εφαρμόσει την 6ήμερη εργασία πριν καν αυτή νομοθετηθεί και αν προτίθεται να κάνει παρέμβαση στα σοβαρά ζητήματα εργοδοτικής αυθαιρεσίας που καταγγέλλονται στην επιστολή των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ.

«Επειδή είναι σίγουρο πως η περίπτωση της ΕΥΔΑΠ δεν είναι η μόνη επιχείρηση στην οποία καταστρατηγούνται δικαιώματα των εργαζομένων στο πλαίσιο της 6ήμερης εργασίας, θα συμβουλεύαμε την κυβέρνηση να αφήσει στην άκρη τα μεγάλα λόγια με τα οποία υπερασπίζεται τη ρύθμισή της προσπαθώντας να μας παραπλανήσει και να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που έχει προκαλέσει σε παγκόσμιο πια επίπεδο» επισημαίνει ο Γιώργος Γαβρήλος, προτρέποντάς την, αντί της 6ήμερης εργασίας «που καταργεί δικαιώματα χρόνων», «να εντείνει τους ελέγχους στους χώρους εργασίας, επιβάλλοντας επιτέλους πρόστιμα για κάθε εργοδοτική αυθαιρεσία».

Επιστολή διαμαρτυρίας Εργατοτεχνιτών ΕΥΔΑΠ προς τη Διοίκηση για την «αναδρομική» και υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου Ν.5053/2023 για την 6ημερη εργασία | Πηγή: sekes-eydap.gr

24 Ιουλίου 2024

Προς:
Γενική Διεύθυνση Ανθρωπίνου Δυναμικού ΕΥΔΑΠ

Κοινοποίηση:
-Πρόεδρο ΕΥΔΑΠ κ. Γ. Στεργίου
-Διευθύνοντα Σύμβουλο ΕΥΔΑΠ κ. Χ. Σαχίνη
-Εκπρόσωπους Εργαζομένων ΕΥΔΑΠ κ. Εμ. Αγγελάκη, κ. Γ. Αλεξανδράκη

Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε

-να διαμαρτυρηθούμε για την «αναδρομική» εφαρμογή από το Νοέμβριο του 2023, του νόμου Ν. 5053/2023 της 26/9/2023, αναφορικά με την 6ημερη εργασία, ενώ ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του νόμου είχε οριστεί η 1ηΙουλίου 2024.

Καθώς επίσης

-να μας ενημερώσετε, αν για την εφαρμογή του νόμου Ν. 5053/2023 της 26/9/2023, αναφορικά με την 6ημερη εργασία, απαιτείται η συναίνεση του εργαζόμενου (η οποία ουδέποτε μας ζητήθηκε).

Διότι σύμφωνα τόσο με τις δηλώσεις:

(α) του υφυπουργού εργασίας κ. Βασιλείου Σπανάκη σε τηλεοπτικό σταθμό, , στις 20 Απριλίου 2024, όπου κατηγορηματικά αναφέρθηκε στο“…ότι ο νόμος αφορά τις επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας και αυτό μόνον εφόσον το δεχτεί ο εργαζόμενος” συμπληρώνοντας “αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί αν ο εργαζόμενος δεν το δεχτεί”,

Όσο και

(β) του πρωθυπουργού της Ελλάδος κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, στην εβδομαδιαία επαφή του με τους πολίτες (Συν. 1), στις 14 Ιουλίου 2024, μεταξύ των άλλων έγραφε “…η επιπλέον βάρδια την 6η μέρα απαγορεύεται να έχει προσθήκη υπερεργασίας και υπερωρίας και μην ξεχνάμε, ότι αυτή η επιπλέον εργασία μπορεί να γίνει ΜΟΝΟ με τη συναίνεση του εργαζόμενου και αμείβεται με 40% παραπάνω αμοιβή και με 115% αν η βάρδια συμπίπτει με Κυριακή”.

Σε αναμονή της απάντησης σας.

Οι υπογράφοντες:

Πηγή: ergasianet.gr

Αυτό διαπιστώνει μεταξύ άλλων έρευνα του ΕΚΠΑ και του καθηγητή και μέλους της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κωνσταντίνου Καρτάλη, στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου CLIMPACT 2. Παράλληλα επισημαίνεται ότι η αύξηση αυτού του μεγέθους θα επιδεινώσει σημαντικά τον θερμικό κίνδυνο στην Αθήνα κατά τη μελλοντική περίοδο 2041-2070. Στο επίκεντρο της έρευνας τίθεται ο θερμικός κίνδυνος στην Αθήνα με το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της πόλης να κατηγοριοποιείται σε πέντε τάξεις θερμικού κινδύνου (πολύ χαμηλός, χαμηλός, μέτριος, υψηλός και πολύ υψηλός). Λαμβάνοντας υπόψη διάφορες παραμέτρους η έρευνα συμπεραίνει επίσης ότι κατά την παρούσα χρονική περίοδο, οι κεντρικές περιοχές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας καθώς και ο Πειραιάς και δήμοι στην ευρύτερη περιοχή του, εμφανίζουν πολύ υψηλό θερμικό κίνδυνο, ενώ ο θερμικός κίνδυνος λαμβάνει τις χαμηλότερες τιμές κυρίως στις περιοχές στα βορειοανατολικά και ανατολικά της Αθήνας.

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κωνσταντίνος Καρτάλης «τα τελευταία έτη καταγράφεται αυξημένη συχνότητα, ένταση και διάρκεια ακραίων καιρικών φαινόμενων στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, με τις επιπτώσεις των φαινομένων αυτών να αποτυπώνονται και στην Αττική. Τα φαινόμενα αυτά σχετίζονται κατά κύριο λόγο με πολύ υψηλές θερμοκρασίες και καύσωνες. Οι καταγραφές αυτές δεν συνιστούν κλιματική ιδιαιτερότητα της Ελλάδος αλλά ουσιαστικά παρακολουθούν τις θερμοκρασιακές παρατηρήσεις σε παγκόσμια κλίμακα, οι οποίες καταδεικνύουν μία διακριτή θέρμανση του πλανήτη τα τελευταία 150 έτη λόγω ανθρωπογενούς παρέμβασης. Επιπρόσθετα, έχει παρατηρηθεί παγκοσμίως τις τελευταίες δεκαετίες ένας ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός επεισοδίων καύσωνα, οι οποίοι τείνουν επιπλέον να είναι συχνότεροι, να διαρκούν περισσότερο, και να είναι πιο έντονοι. Χαρακτηριστικά αναφέρονται τα επεισόδια καύσωνα στην Αττική κατά τα έτη 2022 και 2023, τα οποία συνδύασαν υψηλές θερμοκρασίες με μεγάλη διάρκεια, γεγονός που επιδείνωσε τις θερμικές συνθήκες σε πολλές αστικές περιοχές».

Ευάλωτες οι πόλεις στο φαινόμενο της Αστικής Θερμικής Νησίδας

Σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, γενικότερα οι πόλεις είναι ιδιαίτερα ευπαθείς στην κλιματική αλλαγή καθώς αυτή προστίθεται στο φαινόμενο της Αστικής Θερμικής Νησίδας (ΑΘΝ), δηλαδή το γεγονός ότι οι αστικές περιοχές είναι θερμότερες από τις γειτονικές περιοχές υπαίθρου λόγω της χαμηλότερης κάλυψης από βλάστηση, της ισχυρότερης απορρόφησης της ηλιακής ακτινοβολίας και των ανθρωπογενών πηγών θερμότητας (αυτοκίνητα, κτήρια, βιομηχανικές και βιοτεχνικές πηγές).

Με την Αστική Θερμική Νησίδα συνολικά να είναι κατά κανόνα ισχυρότερη τις νυκτερινές ώρες, καθώς διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από το βραδύτερο ρυθμό ψύξης των αστικών περιοχών συγκριτικά με την ύπαιθρο, η δυσμενέστερη θερμική επιβάρυνση και η υψηλότερη ενεργειακή κατανάλωση στα κτήρια για δροσισμό φαίνεται να παρουσιάζεται τις μεσημεριανές ώρες.

Πόσο αυξάνεται η ζήτηση για ρεύμα για κάθε βαθμό που αυξάνεται η θερμοκρασία

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καρτάλης, μεγάλος αριθμός μελετών του ΕΚΠΑ αλλά και άλλων φορέων στην Ελλάδα έχει καταδείξει ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Για παράδειγμα, όπως επισημαίνει, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις αστικές περιοχές έχει υπολογιστεί ότι παρουσιάζει αύξηση από 0.5 έως 4.5% (ανάλογα για την περιοχή μελέτης) για κάθε βαθμό αύξησης της θερμοκρασίας αέρα. Ειδικότερα για την Αθήνα, η παραπάνω αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας είναι της τάξης του 4.1% για αύξηση της θερμοκρασίας του κατά ένα βαθμό Κελσίου. Επιπλέον, σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, η θερμική επίδραση της πόλης συνδέεται στενά με ισχυρό αρνητικό αντίκτυπο σε θέματα υγείας των κατοίκων της, ιδιαίτερα όσον αφορά τις πιο ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. «Η συγκριτική μελέτη ημερήσιων δεδομένων θνησιμότητας από καρδιαγγειακά και αναπνευστικά αίτια στην Αθήνα οδήγησε στο αποτέλεσμα ότι η θνησιμότητα των ατόμων άνω των 65 αυξάνεται στις υψηλές και στις ακραίες θερμοκρασίες κατά 20% και 35% αντίστοιχα», τονίζει.

Ο θερμικός κίνδυνος στη Αθήνα

Στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου CLIMPACT 2, έργο που αναφέρεται στο Εθνικό Δίκτυο για την Κλιματική Αλλαγή και υποστηρίζεται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, εκτιμήθηκε από το ΕΚΠΑ ο θερμικός κίνδυνος στην Αθήνα με τη χρήση συνδυασμού παραμέτρων όπως η επιφανειακή θερμοκρασία εδάφους (LST), ο δείκτης βλάστησης και η πληθυσμιακή πυκνότητα ως προς τα άτομα άνω των 65 ετών. Ως αποτέλεσμα, το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας κατηγοριοποιήθηκε σε πέντε (5) τάξεις θερμικού κινδύνου: πολύ χαμηλός, χαμηλός, μέτριος, υψηλός και πολύ υψηλός.

Όπως διακρίνεται και σε χάρτη που ακολουθεί, οι κεντρικές περιοχές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας καθώς και Δήμοι στον Πειραιά, εμφανίζουν πολύ υψηλό θερμικό κίνδυνο, ενώ ο θερμικός κίνδυνος λαμβάνει τις χαμηλότερες τιμές κυρίως βορειοανατολικά και ανατολικά.

Οι δυσοίωνες εκτιμήσεις για το μέλλον

Παράλληλα εκτιμήθηκε και η διαφορά θερμοκρασίας για τη χρονική περίοδο 2041-2070 σε σύγκριση με την περίοδο 1971 – 2000 με τη χρήση του σεναρίου SSP5-8.5 που εντάσσεται στη νέα σειρά σεναρίων των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή και είναι το δυσμενέστερο (ουσιαστικά θεωρεί ότι θα συνεχιστεί αμείωτη η χρήση των ορυκτών καυσίμων και κατά συνέπεια θα αυξηθεί περαιτέρω η συγκέντρωση των αερίων θερμοκηπίου, και ιδίως του διοξειδίου του άνθρακα, στην ατμόσφαιρα). Ειδικότερα, για την εκτίμηση, όπως εξηγεί ο κ. Καρτάλης, αξιοποιήθηκαν τρία κλιματικά μοντέλα τα αποτελέσματα των οποίων αποτυπώθηκαν σε βελτιωμένη χωρική κλίμακα της τάξης των 12.5 km x 12.5 km, με τη χρήση μηχανικής μάθησης και τη χρήση μιάς σειράς προγνωστικών παραμέτρων όπως η μέση επιφανειακή ροή ηλιακής ακτινοβολίας, η ταχύτητα του ανέμου στα 10 μέτρα από την επιφάνεια, κ.α.

Όπως διακρίνεται στο παρακάτω σχήμα, που επισυνάπτεται, η αύξηση της θερμοκρασίας για το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας ξεπερνά τους 3.5 βαθμούς Κελσίου, ως συνδυασμός της κλιματικής αλλαγής και της αστικής θερμικής νησίδας με εξαίρεση τις παράκτιες ζώνες και τις περιοχές βορειότερα της Αθήνας. Εκτιμάται βάσιμα ότι αύξηση αυτού του μεγέθους, θα επιδεινώσει σημαντικά το θερμικό κίνδυνο στην Αθήνα κατά τη μελλοντική περίοδο 2041-2070.

«Για να εντοπίσεις τις λύσεις που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητας μίας πόλης στην κλιματική αλλαγή χρειάζεται να την μελετήσεις σε βάθος, αξιοποιώντας επίγεια και δορυφορικά δεδομένα καθώς και τα αποτελέσματα κλιματικών προσομοιώσεων. Το ερευνητικό πρόγραμμα CLIMPACT αποτελεί ένα καινοτόμο έρευνας και συνέργειας μεταξύ Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Κέντρων στην Ελλάδα. Ουσιαστικά δίνει χώρο σε προηγμένη έρευνα στο εξαιρετικά κρίσιμο θέμα της κλιματικής αλλαγής, βοηθά στην κατανόηση των πολύπλοκων ατμοσφαιρικών και κλιματικών διεργασιών και διευκολύνει την ανάπτυξη καινοτόμων εργαλείων τόσο για την αποτύπωση των κλιματικών επιπτώσεων, όσο και κυριότερα τον εντοπισμό των αναγκαίων λύσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Αθήνας και των άλλων πόλεων στην Ελλάδα στις υψηλές θερμοκρασίες και τους καύσωνες», σημειώνει ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ κ. Καρτάλης.

Πηγή: limenikanea.gr

Παρά την υψηλή ρητορική το Ιράν εξακολουθεί να ταλαντεύεται ως προς το εάν πρέπει να παρασυρθεί σε μια μείζονα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή

Το Ιράν δείχνει έτοιμο να στείλει τη δική του απάντηση σε όσα συνέβησαν τις τελευταίες εβδομάδες και συνιστούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, προκλήσεις από τη μεριά του Ισραήλ, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χαμίγια σε υποτίθεται καλά φρουρούμενο χώρο στην Τεχεράνη.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή η ταλάντευση της Ιρανικής ηγεσίας είναι παραπάνω από εμφανής, ανεξαρτήτως της υποχρεωτικά «υψηλής» ρητορικής που επιλέγεται.

Ο πρώτος λόγος είναι ότι αυτή τη στιγμή την πρωτοβουλία για την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης την έχει σαφώς το Ισραήλ, με την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και των ακροδεξιών συμμάχων του, να δείχνει ότι επιδιώκει μια περιφερειακή σύγκρουση και για να μπορέσει να παρατείνει μια πολεμική σύγκρουση που απέχει από το να έχει πετύχει τους στόχους της (πρόσφατα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι πάνω από τις μισές ταξιαρχίες της Χαμάς έχουν καταφέρει να ανασυγκροτηθούν) και για να μπορέσει να εμπλέξει περισσότερο και τις ίδιες τις ΗΠΑ.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι υπάρχει ένα ερώτημα για το πόσο έτοιμο είναι το Ιράν ακόμη και για ένα αποφασιστικό χτύπημα. Η δολοφονία Χαμίγια αποκάλυψε κρίσιμα κενά ασφαλείας λίγους μήνες αφότου η χώρα θρήνησε το θάνατο ενός προέδρου σε ένα δυστύχημα με κρατικό στρατιωτικό ελικόπτερο.

Ο τρίτος λόγος είναι ούτως ή άλλως, ακόμη και πριν την 7η Οκτωβρίου και σε πείσμα της προσπάθειας να αποδοθεί στο Ιράν η έμπνευση για τη στρατιωτική επιχείρηση της Χαμάς, το Ιράν προέκρινε πολύ περισσότερο την εσωτερική ανασυγκρότηση και την αντιμετώπιση της έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας παρά τις επιθετικές ενέργειες προς τα έξω. Αυτός είναι και ο βασικός τόνος της νέας κυβέρνησης του «μετριοπαθούς» Μασούντ Μπεζεσκιάν που κυρίως θα ήθελε την επανεκκίνηση της συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος μαζί με άρση των κυρώσεων. Μια περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να ενεργοποιούσε «πατριωτικά αντανακλαστικά» αλλά θα απομάκρυνε και την αντιμετώπιση των οξυμμένων εσωτερικών κοινωνικών προβλημάτων.

Ο τέταρτος λόγος είναι ότι αυτή τη στιγμή η ιρανική ηγεσία δείχνει να εκτιμά ότι μεσοπρόθεσμα η χώρα αναβαθμίζεται στην περιοχή, καθώς η πολιτική του Ισραήλ στη Γάζα δεν επιτρέπει την παραπέρα εξομάλυνση των σχέσεών του με τα καθεστώτα του Κόλπου και ιδίως τη Σαουδική Αραβία, την ώρα που για την Τεχεράνη ανοίγονται μεγαλύτερα περιθώρια και πολιτικών και οικονομικών συνεργασιών.

Ο πέμπτος λόγος είναι ότι τα κινήματα που συναποτελούν τον «άξονα της αντίστασης» δεν είναι απλές προεκτάσεις της ιρανικής εξωτερικής πολιτικής, σε πείσμα και πάλι μιας σχετικής μυθολογίας που αναπαράγεται από αρκετά δυτικά ΜΜΕ και think tanks. Αυτό σημαίνει ότι ο βαθμός εμπλοκής τους σε μια περιφερειακή σύγκρουση θα εξαρτηθεί και από τους δικούς τους υπολογισμούς και σχεδιασμούς. Αυτό έχει ήδη φανεί και από την επιλογή της Χεζμπολάχ να συντηρεί μια επί της ουσίας χαμηλής έντασης σύγκρουση με το Ισραήλ, που βεβαίως έχει ως συνέπεια κρίσιμες ισραηλινές δυνάμεις να βρίσκονται εκεί και όχι στη Γάζα. Από την άλλη, η επιλογή των Χούθι για μια πιο ενεργή εμπλοκή είναι αποτέλεσμα πολύ περισσότερο της αντίληψης που έχει το συγκεκριμένο κίνημα για την αλληλεγγύη ως στοιχείο «εξωτερικής πολιτικής» (θυμίζοντας την Κούβα ή την Αλγερία προηγούμενων δεκαετιών) παρά με εντολές της Τεχεράνης.

Ο έκτος λόγος είναι ότι η Ρωσία, που αποτελεί μία βασική συμμαχική δύναμη της Τεχεράνης μπορεί να έχει προσφέρει υψηλής τεχνολογία οπλισμό – και να έχει λάβει βεβαίως σημαντικό αριθμό ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών για χρήση στον πόλεμο στην Ουκρανία – όμως το τελευταίο πράγμα θα ήταν μια περιφερειακή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή που θα απειλούσε ευθέως μία φιλική χώρα, το Ιράν και εμμέσως μία ακόμη, τη ΣΥΡΙΑ. Δεν είναι τυχαίο έτσι ότι η ρωσική διπλωματία έχει επιλέξει μια ρητορική εκκλήσεων «αυτοσυγκράτησης».

Οι παραπάνω λόγοι δεν ακυρώνουν προφανώς το ενδεχόμενο ιρανικής στρατιωτικής απάντησης στο Ισραήλ. Γιατί προφανώς και την ίδια στιγμή η ιρανική ηγεσία θέλει να αποφύγει να δώσει και μια εικόνα έστω και συγκυριακής αδυναμίας και προς τα μέσα και προς τα έξω. Ούτε θα πρέπει να υποτιμάμε και την εσωτερική αντιπαράθεση πάνω στην εξωτερική πολιτική ανάμεσα σε όσους επιθυμούν μια μεγαλύτερη στροφή στη διπλωματία, ενδεικτική η επιστροφή του Τζαβάντ Ζαρίφ ως αντιπροέδρου της κυβέρνησης, και όσους θεωρούν ότι το βασικό είναι να δείξει το Ιράν ότι μπορεί να «τιμωρεί» όσους στρέφονται εναντίον του.

Όλα αυτά εξηγούν γιατί είναι όντως πιθανό το Ιράν να προχωρήσει σε κάποιους είδους απάντηση στρατιωτική στο Ισραήλ και η ανακοίνωση ότι ουσιαστικά κλείνει τμήμα του εναέριου χώρου του σε αυτό παραπέμπει, άλλωστε αυτό θα αποτρέψει περιστατικά όπως η κατάρριψη, εξαιτίας εσφαλμένης εκτίμησης, ουκρανικού πολιτικού αεροσκάφους με 176 θύματα τον Ιανουάριο του 2020 εν μέσω της έντασης με τις ΗΠΑ που ακολούθησε τη δολοφονία του Κασέλ Σολεϊμανί.

Όμως, το εάν η επιδίωξή του Ιράν θα είναι μια απάντηση που θα προσπαθεί να «αποκαταστήσει ισορροπία», όπως λίγο πολύ έκανε τον περασμένο Απρίλιο, ή εάν θα δοκιμάσει να κλιμακώσει από τη μεριά να «σηκώσει το γάντι» μιας συνολικότερης αντιπαράθεσης με το Ισραήλ είναι κάτι που θα φανεί μόνο από την ίδια την εξέλιξη των γεγονότων.

Ή για να το πούμε διαφορετικά δεν είναι ακόμη δεδομένο ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα έχει τον μεγάλο πόλεμο που τόσο πολύ δείχνει να επιδιώκει

Πηγή: in.gr