Από Αντώνης Νταβανέλλος

Πίσω από τους τακτικισμούς για το χρόνο των εκλογών

Η συμβολή του Κ. Μαρξ στην προοδευτική σκέψη της ανθρωπότητας.

Γράφει ο Γιάννης Τόλιος.

Φέτος κλείνουν 200 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου διανοητή της ανθρωπότητας, Καρλ Μαρξ (Karl Marx), ο οποίος γεννήθηκε στις 5 Μαΐου 1818 στην πόλη Τριρ της Πρωσικής Ρηνανίας.

Ήταν δεύτερο από τα επτά παιδιά του νομικού Χέρσελ Μορντεκάι (εβραϊκής καταγωγής), ο οποίος δύο χρόνια πριν από τη γέννηση του Καρλ, βαπτίστηκε χριστιανός, προσχωρώντας στην Ευαγγελική Εκκλησία της Πρωσίας με το όνομα Χάινριχ Μαρξ. Ο Καρλ Μαρξ σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Ιένας, ενώ ο τίτλος της διδακτορικής του διατριβής αφορούσε τη διαφορά μεταξύ της φιλοσοφίας του Δημόκριτου και του Επικούρου.

Η συμβολή του Μαρξ

Για τη συμβολή του Μαρξ στην προοδευτική σκέψη της ανθρωπότητας και το διεθνές επαναστατικό κίνημα, έχουν γραφεί πολλά. Όμως την καλύτερη συνόψιση της προσφοράς του, την έδωσε ο φίλος του Φρειδερίκος Ένγκελς, στον επικήδειο που εκφώνησε στο νεκροταφείο του Highgate του Λονδίνου, στις 17 Μάρτη 1883, τη μέρα της κηδείας του.

Εκεί ο Φρειδερίκος Ένγκελς τόνισε μεταξύ άλλων:

«Ο Μαρξ ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την υλιστική αντίληψη της ιστορίας.! Όπως ο Δαρβίνος ανακάλυψε το νόμο εξέλιξης της οργανικής φύσης, ο Μαρξ ανακάλυψη το νόμο εξέλιξης της ανθρώπινης ιστορίας». Με άλλα λόγια έδειξε, ότι ο κόσμος και ειδικότερα η ανθρώπινη κοινωνία, δεν ήταν ένα συμπαγές κρύσταλλο, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και βαδίζει από κατώτερες προς ανώτερες μορφές οργάνωσης. Ειδικότερα έδειξε ότι η ανθρώπινη κοινωνία, στην πορεία ανάπτυξης και εξέλιξης της, περνάει από διάφορα κοινωνικά συστήματα. Από την πρωτόγονη κοινωνία, στην κοινωνία της δουλοκτησίας, σε συνέχεια στη φεουδαρχία, αργότερα στον καπιταλισμό, ο οποίος αναπόφευκτα θα δώσει τη θέση του στο σοσιαλισμό. Με άλλα λόγια ο Μαρξ έδειξε ότι το καπιταλιστικό σύστημα δεν ήταν αιώνιο και αμετάβλητο, αλλά μια ιστορική βαθμίδα εξέλιξης της ανθρώπινης  κοινωνίας. Στην εισαγωγή της «Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας» (1859) που θεωρείται από τα καλύτερα κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο Μαρξ γράφει χαρακτηριστικά.

«…Στην κοινωνική παραγωγή της ζωής τους, οι άνθρωποι,\ έρχονται σε καθορισμένες, αναγκαίες, ανεξάρτητες από τη θέληση τους σχέσεις παραγωγής, που αντιστοιχούν σε μια ορισμένη βαθμίδα ανάπτυξης των υλικών παραγωγικών τους δυνάμεων. Το σύνολο αυτών των σχέσεων παραγωγής, αποτελεί την οικονομική διάρθρωση της κοινωνίας, την πραγματική βάση, που πάνω της υψώνεται ένα νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα και στην οποία αντιστοιχούν ορισμένες μορφές κοινωνικής συνείδησης. Ο τρόπος παραγωγής της υλικής ζωής, καθορίζει την κοινωνική, πολιτική και πνευματική πορεία (προτσές) της ζωής γενικά. Δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που καθορίζει το είναι τους, μα αντίθετα το κοινωνικό είναι καθορίζει τη συνείδηση τους. Σε μια ορισμένη βαθμίδα εξέλιξης τους, οι υλικές παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας, έρχονται σε αντίφαση με τις υπάρχουσες σχέσεις παραγωγής ή – πράγμα που αποτελεί μονάχα τη νομική για αυτό έκφραση – με τις σχέσεις ιδιοκτησίας, μέσα στις ποίες είχαν κινηθεί ως τώρα. Από μορφές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, οι σχέσεις αυτές μεταβάλλονται σε δεσμά τους. Τότε έρχεται μια εποχή κοινωνικής επανάστασης»…

Η δεύτερη μεγάλη συνεισφορά του Μαρξ, ήταν η βαθιά και ολοκληρωμένη μελέτη των νόμων κίνησης του καπιταλιστικού συστήματος. Αρχίζει τη μελέτη του με την ανάλυση του «εμπορεύματος», που αποτελεί το «κύτταρο» των οικονομικών σχέσεων του καπιταλισμού και καθορίζει την ανάπτυξη και ιστορικά του όρια. Όπως τονίζει στον Πρόλογο του Α’ τόμου του «Κεφαλαίου», «αυτό που έχω να ερευνήσω σε τούτο το έργο, είναι ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής και οι σχέσεις παραγωγής και ανταλλαγής που αντιστοιχούν σε αυτόν»…

Πολλοί προηγούμενοι ερευνητές, κυρίως οι κλασσικοί της αστικής πολιτικής οικονομίας (Ο.Πέττυ, Α.Σμιθ, Ν.Ρικάρντο), είχαν μιλήσει για το νόμο της αξίας (εργασιακή θεωρία της αξίας), που βρίσκεται στη βάση της ανταλλαγής των εμπορευμάτων. Δεν μπόρεσαν όμως να βρουν την πηγή του κέρδους – την υπεραξία – και το σύνθετο πλέγμα οικονομικών και κοινωνικών αντιθέσεων που δημιουργεί η παραγωγή και ιδιοποίηση της υπεραξίας. Ο μόνος διανοητής στην αρχαιότητα που είχε προσεγγίσει την έννοια του νόμου της αξίας ήταν ο Αριστοτέλης, για τον οποίο ο Μαρξ κάνει ειδική αναφορά στα έργα του. Ο ίδιος γνώριζε πολύ καλά τα έργα των αρχαίων ελλήνων διανοητών, μιλούσε άπταιστα αρχαία ελληνικά και ο αγαπημένος του τραγικός ποιητής ήταν ο Αισχύλος. Οι κόρες του στην 50^η επέτειο των γενεθλίων του, του ζήτησαν να τους απαγγείλει «Προμηθέα Δεσμώτη».!!

Όπως σημειώνει ο Ένγκελς «με την ανακάλυψη της υπεραξίας φωτίστηκαν με μιας όλα, ενώ όλες οι προηγούμενες έρευνες τόσο των αστών οικονομολόγων, όσο κα των σοσιαλιστικών κριτικών, που είχαν πλανηθεί στο σκοτάδι». Ο Μαρξ στο βασικό του έργο «Το Κεφάλαιο», έδειξε τον εκμεταλλευτικό και καταπιεστικό χαρακτήρα του συστήματος και τους όρους εκμετάλλευσης του μισθωτού εργάτη. Έδειξε ότι παρά την τεράστια ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων που ο καπιταλισμός δημιουργεί, γεννάει ταυτόχρονα ανεργία, κρίσεις, εκμετάλλευση, δυστυχία, πολέμους κά. Ακριβώς λόγω του εκμεταλλευτικού και αλλοτριωτικού χαρακτήρα των σχέσεων που δημιουργεί, γεννάει μια ανειρήνευτη ταξική πάλη μεταξύ καπιταλιστών και εργατών και γενικότερα μεταξύ εκμεταλλευτών και εκμεταλλευόμενων, που σταματάει μόνο όταν σταματήσει η εκμετάλλευση «ανθρώπου από άνθρωπο». Όταν δηλαδή η κοινωνία περάσει από το σύστημα της μισθωτής δουλείας σε ένα άλλο κοινωνικό σύστημα, το κομμουνιστικό με πρώτο στάδιο το σοσιαλιστικό.

Με αφορμή την έκδοση του Α’ τόμου του Κεφαλαίου (1867), ο Μαρξ γράφει στον Έγκελς μια συγκινητική επιστολή:

«Αγαπητέ Φρεντ,

Σε σένα μόνο χρωστώ ότι αυτό έγινε δυνατό.

Χωρίς τη δική σου αυτοθυσία για μένα, θα μου ήταν αδύνατο να κάνω την τεράστια αυτή δουλειά για τους τρεις τόμους. Σε φιλώ γεμάτος ευγνωμοσύνη.

Χαίρε αγαπημένε μου, ακριβέ μου φίλε».!

Αξίζει να σημειώσουμε ότι τον Α’ τόμο ο Μαρξ τον αφιέρωσε στο Βίλχεμ Βολφ, «πιστό, τολμηρό, ευγενικό, πρωτοπόρο αγωνιστή του προλεταριάτου»!

Όμως η συνεισφορά του Μαρξ δεν εξαντλείται σε αυτά. Πολλοί φιλόσοφοι, οικονομολόγοι και προοδευτικοί διανοούμενοι πριν το Μαρξ, είχαν διαπιστώσει και καταγγείλει τα αρνητικά του καπιταλισμού και πρόβαλαν την ιδέα μιας άλλης καλύτερης κοινωνίας. Όμως την έβλεπαν να εμφανίζεται είτε με την ανάπτυξη της «φιλανθρωπίας», είτε με την «καλή θέληση», είτε με τον «περιορισμό» των αρνητικών πλευρών του συστήματος. Δηλαδή έβλεπαν την πραγματοποίηση της με έναν «ουτοπικό», εξωπραγματικό, μη ρεαλιστικό τρόπο. Ο Μαρξ κριτικάροντας αυτή τη στάση των διανοητών, θα πει χαρακτηριστικά. «Οι μέχρι τώρα φιλόσοφοι εξηγούσαν με διάφορους τρόπους τον κόσμο. Το ζήτημα όμως είναι να τον αλλάξουμε».!!

Μέσα από τη μελέτη της καπιταλιστικής κοινωνίας, ο Μαρξ ανακάλυψε εκείνη την κοινωνική τάξη που ήταν προορισμένη να ανατρέψει την κυριαρχία του κεφαλαίου και να εγκαθιδρύσει ένα νέο σύστημα το σοσιαλισμό. Δηλαδή το «προλεταριάτο» τη σύγχρονη εργατική τάξη, που μέσα από την οργάνωση και ανάπτυξη της ταξικής πάλης (σε οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο), παίρνει την εξουσία από την αστική τάξη και εγκαθιδρύει την εξουσία των άμεσων παραγωγών. Τον ιστορικό ρόλο του «προλεταριάτου», ο Μαρξ τον προσδιόρισε με τα λόγια: «ο καπιταλισμός γεννά το νεκροθάφτη του, το σύγχρονο προλεταριάτο».!

Η ανάλυση του καπιταλιστικού συστήματος και η διατύπωση του ιστορικού ρόλου της εργατικής τάξης, η απόδειξη ότι το σύστημα αυτό είναι προσωρινό και όχι αιώνιο όπως πρόβαλλαν οι αστοί, όλα αυτά είχαν μεγάλη σημασία, διότι εξόπλισαν τους εργάτες σε κάθε γωνιά της γης, με μια επιστημονική κοσμοθεωρία που έδειχνε τον ιστορικό τους ρόλο στη σύγχρονη αστική κοινωνία. Τα συμπεράσματα αυτά ήταν φυσικό να προκαλέσουν την ανησυχία και μήνη των καπιταλιστών. Ο ίδιος ο Μαρξ με τη δημοσίευση του «Κεφαλαίου» θα πει χαρακτηριστικά: Το «Κεφάλαιο» ήταν η μεγαλύτερη βόμβα που έπεσε στο κεφάλι της αστικής τάξης. (Γράμμα του Μαρξ στο Μπαιϊκερ 17.4.1867).

Όμως υπάρχει κάτι ακόμα, που μόνο για αυτό, όπως τονίζει ο Ένγκελς, θα άξιζε να μείνει αθάνατος. Ο Μαρξ δεν ήταν μόνο επαναστάτης στη σκέψη, αλλά και στην πράξη. Ασχολήθηκε ενεργά με την οργάνωση της πάλης της εργατικής τάξης και θεωρείται ο πατέρας της Α’ Διεθνούς, δηλαδή της διεθνούς οργάνωσης του προλεταριάτου που ιδρύθηκε στο Λονδίνο το 1864, με στόχο να συντονίσει την πάλη των εργατών σε παγκόσμια κλίμακα κατά του κεφαλαίου. Το σύνθημα «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε» στην προμετωπίδα του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» (που έγραψε από κοινού με τον Ένγκελς το 1848), δείχνει ότι οι εργάτες σε όλο τον κόσμο δεν είχαν τίποτα να χωρίσουν μεταξύ τους, αντίθετα είχαν έναν κοινό εχθρό, το «κεφάλαιο».

Για να φανεί ο μεγάλος ηρωισμός της γραφής του «Κεφαλαίου» από τον Μαρξ, αξίζει να επισημάνουμε ότι στην προσπάθεια ολοκλήρωσης του έργου, πέρασε πολλές στερήσεις, βάσανα και φτώχεια. Από τις άσχημες συνθήκες του ίδιου και της οικογένεια του, πέθαναν 4 από τα 7 παιδιά του. Μόνο η συμπαράσταση του φίλου του Ένγκελς (που τον στήριζε οικονομικά) και της γυναίκας του Τζέϋν (που κατανόησε βαθιά το έργο του, στάθηκε σταθερά δίπλα του και μοιράστηκε τα βάσανα της ζωής του), έγινε δυνατό να ολοκληρώσει τα κυριότερα μέρη του. Ο πρώτος τόμος του «Κεφαλαίου» δημοσιεύτηκε το 1867, ενώ οι υπόλοιποι μετά το θάνατο του Μαρξ (1883). Την επιμέλεια των χειρογράφων είχε ανέλαβε ο ίδιος ο Ένγκελς, ο οποίος βάζοντας στην άκρη δικά του σχέδια μελετών, συνέβαλε ουσιαστικά στην ολοκλήρωση του πολύτιμου αυτού του έργου. Έτσι το 1885 εκδόθηκε ο δεύτερος τόμος, ο οποίος επανεκδόθηκε με οριακές βελτιώσεις από τον ίδιο το 1893, ενώ το 1894 εκδόθηκε ο τρίτος τόμος.

Όσον αφορά τον λεγόμενο τέταρτο τόμο, που αναφέρεται στις «θεωρίες για την υπεραξία» (τρία βιβλία), εκδόθηκε αργότερα, αρχικά από τον Κάουτσκι (1905-1910) με πολλές παραλήψεις, ενώ η πλήρης έκδοση του έγινε από το Ινστιτούτο Μαρξισμού-Λενινισμού της Μόσχας (1954-1961). Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε στη δεκαετία ’80 από τη «Σύγχρονη Εποχή», σε μετάφραση Παναγιώτη Μαυρομάτη, ο οποίος είχε ήδη μεταφράσει και τους τρεις τόμους του «Κεφαλαίου». Για τη μεγαλοσύνη της σκέψης του Μαρξ, ο Ένγκελς θα πει χαρακτηριστικά. «Εμείς οι άλλοι το πολύ να είμαστε ταλέντα, ο Μαρξ ήταν ιδιοφυΐα».!

Επίλογος

Ίσως κάποιος αναρωτηθεί ….«ωραίες και καλές οι αναλύσεις και τα οράματα, αλλά τι γίνεται σήμερα»; Ισχύουν τα συμπέρασμα του Μαρξ και ποιος είναι ο «οδικός χάρτης» (ή το «φωτεινό μονοπάτι») υπέρβασης του καπιταλισμού και απελευθέρωσης της εργατικής τάξης από την καταπίεση και την εκμετάλλευση;

Ο Μαρξ μελέτησε τα γενικά χαρακτηριστικά του καπιταλισμού, στην ειδική μορφή που είχε την εποχή που ζούσε. Δηλαδή τον «ελεύθερο ανταγωνισμό». Προς το τέλος του 19^ου αιώνα – αρχές 20^ου, ο καπιταλισμός πέρασε σε νέο στάδιο, τον ιμπεριαλισμό, με την ανάπτυξη και κυριαρχία των μονοπωλίων στην οικονομική ζωή σε ποικίλες μορφές τους. Ο Λένιν, ακολουθώντας τη μέθοδο ανάλυσης του Μαρξ, προσδιόρισε πριν 100 χρόνια τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου σταδίου ανάπτυξης του τον ιμπεριαλισμό. Αυτόν δηλαδή τον ιμπεριαλισμό βιώνουμε και σήμερα με κυρίαρχο μοντέλο διαχείρισης τον νεοφιλελευθερισμό.

Ασφαλώς ο σημερινός ιμπεριαλισμός, έχει πολλά νέα γνωρίσματα σε σχέση με εκείνον των αρχών του περασμένου αιώνα (πχ. ολοκληρώσεις). Ωστόσο τα βασικά του γνωρίσματα παραμένουν αναλλοίωτα και κυρίως: η «μονοπωλιακή σχέση» και η απόσπαση μονοπωλιακού υπερκέρδους, η εντατικότερη ανισοκατανομή εισοδήματος και πλούτου υπέρ της χρηματιστικής ολιγαρχίας, η αυξανόμενη πόλωση «πλούτου-φτώχειας» σε κάθε χώρα και σε παγκόσμια κλίμακα, κά, γεγονός που φέρνει πιο κοντά – με αναγκαιότητα «φυσικού νόμου» που θάλεγε κι ο Μαρξ – την ανάγκη «απαλλοτρίωσης των απαλλοτριωτών» και μετάβασης σε ένα άλλο, ανώτερο σύστημα κοινωνικής συγκρότησης. Πώς θα γίνει αυτό; «Παρ’ ότι δεν υπάρχει μια για πάντα δοσμένη απάντηση … υπάρχει ωστόσο σίγουρη ιστορική επιλογή». Το μέλλον της ανθρωπότητας δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στη «βαρβαρότητα», αλλά ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός.!

 Ο Γιάννης Τόλιος είναι μέλος του Π.Σ. της ΛΑ.Ε. διδάκτωρ Οικονομικών, συντονιστής του «ΜΑΧΩΜΕ».       

ΠΗΓΗ: ergatikosagwnas.gr

Σε κατάσχεση δεξαμενόπλοιου που μετέφερε πλεονάζουσα ποσότητα καυσίμων, για την οποία δεν είχε τα νόμιμα παραστατικά, προχώρησαν οι λιμενικές αρχές.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις από το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος, πρόκειται για το δεξαμενόπλοιο «Βασιλική» που είχε αποπλεύσει έμφορτο από το λιμάνι του Οράν της Αλγερίας με προορισμό τους Καλούς Λιμένες Κρήτης με 14 μέλη πλήρωμα και 2 επιβαίνοντες.

Λόγω μηχανικής βλάβης και ακυβερνησίας το δεξαμενόπλοιο ρυμουλκήθηκε στον όρμο Καλών Λιμένων, από τη θαλάσσια περιοχή Παλαιοχώρας Χανίων.

Ακολούθησε επιθεώρηση από το Τοπικό Κλιμάκιο Επιθεώρησης Πλοίων της Λιμενικής Αρχής Ηρακλείου καθώς και έλεγχος Κλιμακίου της Διεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών και Λαθρεμπορίου του Αρχηγείου Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Κατά την επιθεώρηση διαπιστώθηκε η ύπαρξη πλεονάζουσας ποσότητας καυσίμων Fuel Oil, που ανέρχεται σε 2,335 μετρικούς τόνους για την οποία δεν υπάρχουν νόμιμα παραστατικά, καθώς και τριάντα ουσιώδεις ελλείψεις στους τομείς ασφάλειας ναυσιπλοΐας-ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα, προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος, κώδικα ασφαλούς διαχείρισης και γραμμής φόρτωσης.

Επίσης στο Βιβλίο Πετρελαίου του πλοίου καθώς και στο αντίστοιχο Ημερολόγιο Γέφυρας δεν είχαν καταχωρισθεί σχετικές εγγραφές για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ηρακλείου, που διενεργεί την προανάκριση, συνελήφθησαν ο πλοίαρχος και ο α' μηχανικός του δεξαμενόπλοιου και κινήθηκαν οι διαδικασίες επιβολής διοικητικών και πειθαρχικών κυρώσεων.

ΠΗΓΗ: efsyn.gr

Ο διευθυντής της ΜΕΘ στο Νοσοκομείο Παίδων Ιωάννης Παπαδάτος εξηγεί τι μπορείς να κάνεις σε τέσσερα κρίσιμα λεπτά

Από τη στιγμή που ένας άνθρωπος πάθει καρδιοαναπνευστική ανακοπή, ακολουθεί ένα κρίσιμο διάστημα δέκα λεπτών. Απολύτως καθοριστικό για την υπόλοιπη ζωή του - την ποιότητά της ή ακόμα και την ύπαρξή της. Στα πρώτα τέσσερα λεπτά, ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να μείνει χωρίς οξυγόνο.

Στη συνέχεια όμως, η στέρηση οξυγόνου αρχίζει να γίνεται επιζήμια, προκαλώντας από βλάβες μη αναστρέψιμες μέχρι και θάνατο, όσο ο χρόνος αυξάνεται και πλησιάζει ή αγγίζει το δεκάλεπτο. Σε αυτά τα κρίσιμα τέσσερα λεπτά, ένας άλλος άνθρωπος που γνωρίζει πώς να κάνει Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση, μπορεί να σώσει μία ζωή και να κερδίσει τον πολύτιμο και τόσο απαραίτητο χρόνο μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ.

Το να γνωρίζει κανείς βασικές οδηγίες Πρώτων Βοηθειών επαφίεται στη διάθεση του να μάθει ή όχι. Όμως, «όλος ο ενήλικος πληθυσμός θα έπρεπε να εκπαιδευτεί» τονίζει στο newsbeast.gr ο διευθυντής της ΜΕΘ στο νοσοκομείο Παίδων Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού και πρόεδρος του σωματείου ΠΝΟΗ Ιωάννης Παπαδάτος. «Σκεφτείτε, στην Αμερική, περίπου εβδομήντα εκατομμύρια άνθρωποι, από τα τριακόσια του πληθυσμού, γνωρίζουν τι θα κάνουν σε μία περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Όταν συμβεί ένα ατύχημα, ποιος μπορεί να βοηθήσει; Αυτός που είναι δίπλα στο θύμα, αυτός μπορεί να προλάβει να δράσει στα τέσσερα λεπτά. Δεν είναι μόνο ένα τροχαίο, ή μία πτώση, κάποιος άγνωστος στον δρόμο. Μπορεί να είναι στο σπίτι, το παιδί μου, ο γονιός μου».

Η ΠΝΟΗ-Φίλοι Εντατικής Θεραπείας Παιδιού επιμένει στην ανάγκη οι γνώσεις Πρώτων Βοηθειών να είναι υποχρεωτικό μάθημα στα σχολεία, ωστόσο μόνο ένα ιδιωτικό σχολείο, όπως λέει ο κ. Παπαδάτος, το έχει εντάξει στο πρόγραμμά του. «Η Γ' Λυκείου θα έπρεπε να εκπαιδεύεται σε αυτό, όπως και όλος ο ενήλικος πληθυσμός. Εμείς κάνουμε αυτά τα σεμινάρια, απευθυνόμαστε σε μικρές ομάδες, που ενημερώνονται θεωρητικά αλλά στη συνέχεια εφαρμόζουν και ό,τι έμαθαν πρακτικά στα προπλάσματα (τις ειδικές κούκλες, που προσομοιάζουν στο ανθρώπινο σώμα). Για να μην παθαίνει κανείς πανικό σε μία έκτακτη ανάγκη. Πανικός ίσον φόβος. Όταν γνωρίζεις όμως δεν έχεις φόβο και δεν παθαίνεις πανικό. Γιατί ξέρεις τι θα κάνεις» εξηγεί.

Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση-ΚΑΡΠΑ σε ενήλικα

- Είστε διευθυντής στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας στο Νοσοκομείο Παίδων Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού. Υπάρχουν περιστατικά που δεν θα βλέπατε, εάν οι γονείς είχαν βασικές γνώσεις Πρώτων Βοηθειών;

Η πρόληψη είναι το καλύτερο, προφανώς. Αλλά αν τύχει κάτι πρέπει να ξέρει κανείς να βοηθήσει κι όχι να το αφήσει στην τύχη του ή να αρχίσει φωνές και πανικό μέχρι να έρθει κάποιος που μπορεί να ξέρει. Μας έρχονται περιστατικά από τροχαία, επειδή πολλοί είναι χωρίς ζώνη. Τα πιο πολλά παιδιά που έχουν ποδήλατο δεν φορούν κράνος. Το να σπάσω ένα πόδι ή ένα χέρι, αυτό διορθώνεται. Αν σπάσω όμως το κεφάλι μου, τότε είναι δύσκολα τα πράγματα. Σε μας έρχονται οι βαριές κακώσεις, που απειλούν τη ζωή του παιδιού. Έχει πολλή μεγάλη σημασία να είναι ενήμεροι οι γονείς για να μπορούν να βοηθήσουν το παιδί μέχρι να φτάσει στο νοσοκομείο, και να μην περάσουν τα 4 λεπτά, που αντέχει ο εγκέφαλός μας χωρίς οξυγόνο. Έτσι κερδίζουμε χρόνο, μέχρι να έρθει το ΕΚΑΒ ή μέχρι να φτάσουμε στο νοσοκομείο.

- Είναι το σπίτι ο χώρος όπου συμβαίνουν τα περισσότερα ατυχήματα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα παιδιά;

Σπίτι, αυτοκίνητο, τώρα το καλοκαίρι όλα τα παιδιά είναι έξω, παίζουν έξω. Όλα πρέπει να τα προλαμβάνουμε. Να μάθουν τα παιδιά να διασχίζουν τον δρόμο, να μην περνούν ανάμεσα από τα αυτοκίνητα, όσοι βρίσκονται μέσα σε αυτοκίνητο να είναι πάντα με ζώνες, μπρος και πίσω, τα μωρά πάντα στο ειδικό κάθισμα, από το μαιευτήριο μέχρι τουλάχιστον τα 4 χρόνια τους, κι όχι σε μία αγκαλιά. Όλα αυτά για να προστατευτεί η ζωή τους. Το βράδυ του Πάσχα μας ήρθε περιστατικό από τροχαίο, ένα μωρό που εκσφενδονίστηκε, γιατί το είχαν στο καρεκλάκι αλλά άδετο! Στο αυτοκίνητο, ή ασφαλέστερη αγκαλιά είναι το ειδικό κάθισμα. Προσέξτε, είναι και κάτι άλλο. Μπορεί κάποιος να αποκατασταθεί πλήρως από έναν τραυματισμό, και τότε έχει καλώς. Μπορεί όμως ο τραυματισμός να αφήσει και χρόνια προβλήματα, ίσως και ανυπέρβλητα. Σε κάθε έναν θάνατο αναλογούν και 40 τραυματισμοί. Κάποιοι θα γίνουν εντελώς καλά, οι πιο πολλοί. Άλλοι όμως θα μείνουν με μόνιμο πρόβλημα.

- Ποιες είναι οι συνηθέστερες ερωτήσεις που δέχεστε εδώ στο σεμινάριο, ποιες είναι οι συνηθέστερες αγωνίες των συμμετεχόντων;

Το πιο συχνό -και το πιο σημαντικό- είναι τι θα κάνω σε μία καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Βεβαίως στην κουβέντα πάνω προκύπτουν ερωτήσεις, για έναν επιληπτικό σπασμό, μία δυσκολία αναπνοής, ένα ξένο σώμα. Και βεβαίως η χρήση του Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή, κυρίως για τους μεγάλους που είναι συνήθως καρδιακό το αίτιο της ανακοπής, όπως έμφραγμα.

- Υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε ό,τι αφορά την πρόληψη; Το εισπράττετε αυτό από τον κόσμο που έρχεται εδώ;

Θα έλεγα ναι, αλλά θέλει ακόμα πάρα πολλή δουλειά. Κι ο Ερυθρός Σταυρός κάνει μαθήματα, και οι Ναυαγοσώστες, κι άλλες ομάδες.

- Τώρα το καλοκαίρι ποιο είναι το συχνότερο πρόβλημα;

Οι πνιγμοί. Είμαστε μία χώρα που περιβάλλεται από θάλασσα, κι όμως μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν ξέρει να κολυμπά. Ή πολλοί τρώνε και μπαίνουν στη θάλασσα ή την πισίνα, και μπορεί να γίνει αναρρόφηση και εισρόφηση, και να πνιγούν. Δεν πρέπει κανείς να μπαίνει στο νερό πριν περάσουν τέσσερις ώρες από το φαγητό. Όσο πιο λιπαρό είναι ένα γεύμα, τόσο περισσότερο καθυστερεί να φύγει από το στομάχι και να μπει στο έντερο, οπότε να μην κινδυνεύεις πια να ανεβεί το φαγητό αυτό και να μπει στο αναπνευστικό και να υπάρξει πνιγμονή.

- Να γίνουμε λίγο πρακτικοί κι ενόψει καλοκαιριού. Τι θα πρέπει οπωσδήποτε να έχει το φαρμακείο μας;

Οξυζενέ, μπεταντίν, γάζες, μία κρέμα αντισταμινική, μία κορτιζονούχα αλοιφή, μία παγοκύστη για να προλάβεις το πρήξιμο σε ένα χτύπημα, θερμόμετρο, αντιπυρετικά. Πρέπει βέβαια και να ξέρουμε να καθαρίζουμε ένα τραύμα, να ξέρουμε να πιέζουμε αν υπάρχει αιμορραγία.

- Αλλεργία, έγκαυμα, δηλητηρίαση. Σε αυτά πώς κερδίζεις χρόνο;

Στη δηλητηρίαση πρέπει να ξέρεις τι πήρε κάποιος, πότε, πόσο και γιατί. Τότε καλείς στο Κέντρο Δηλητηριάσεων (210 7793777), εξηγείς τι έχει συμβεί και σε καθοδηγούν, αν είναι κάτι επείγον ή όχι, αν έχεις χρόνο και τι να κάνεις. Το Κέντρο Δηλητηριάσεων έχει ένα αρχείο δεδομένων και μπορεί να σου δώσει οδηγίες. Αν είσαι αλλεργικός και το γνωρίζεις, έχεις μαζί σου κορτιζόνη και αδρεναλίνη. Στο έγκαυμα, αν είναι κοκκίνισμα από τον ήλιο αντιμετωπίζεται. Αν όμως είναι δευτέρου ή τρίτου βαθμού, με φουσκάλες κτλ, πρέπει να απευθυνθείς στο νοσοκομείο.

Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση- ΚΑΡΠΑ σε μωρό

- Αν δίνατε μόνο πέντε συμβουλές σε αυτό το σεμινάριο, ποιες θα ήταν; Τι θα θέλατε οπωσδήποτε να γνωρίζουν οι άνθρωποι φεύγοντας από εδώ;

Μία. Να ξέρουν καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση, ΚΑΡΠΑ. Αυτό είναι και το κυριότερο, γιατί έτσι πεθαίνεις. Για τα άλλα όλα, έχεις τον καιρό να τηλεφωνήσεις, να ρωτήσεις, να καλέσεις βοήθεια. Αυτό όμως πρέπει να το ξέρουν όλοι. Και προσκαλούμε τον κόσμο να απευθυνθεί στην ΠΝΟΗ και σε όποια ομάδα εκπαιδεύει σε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση για να μάθουν όλοι σωστά να βοηθούν.

- Να μιλήσουμε λίγο για την ΠΝΟΗ. Ποιοι είστε και τι κάνετε;

Η ΠΝΟΗ υφίσταται από το 1991, για να βοηθήσει παιδιά και νεογνά που νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, είτε σε μηχανήματα είτε σε υποστήριξη φαρμάκων, εξετάσεων που πρέπει να γίνουν στο εξωτερικό, παροχή στέγης και υποστήριξης στους γονείς που έρχονται από άλλες περιοχές της χώρας και δεν έχουν πού να μείνουν στη διάρκεια νοσηλείας του παιδιού τους. Το 1996 ξεκινήσαμε αυτά τα μαθήματα Πρώτων Βοηθειών, με τα προπλάσματα (τις «κούκλες» στις οποίες γίνεται Καρδιοαναπνευστική Ανάνηψη κτλ), κι έκτοτε έχουμε εκπαιδεύσει πάνω από 15.000 ανθρώπους. Η άγνοια φέρνει τον φόβο. Αν είσαι εξοπλισμένος με γνώσεις, δεν έχεις να φοβάσαι.

- Βοηθάτε όμως και στον εξοπλισμό των ΜΕΘ

Βεβαίως, ό,τι αφορά ΜΕΘ νεογνών και παιδιών, 13 μονάδες νεογνών σε κρατικά νοσοκομεία και πέντε παιδιατρικές μονάδες, όταν έχουν ένα αίτημα, προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε. Η ΠΝΟΗ δεν επιχορηγείται από πουθενά. Είναι σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ενισχύεται μόνο από δωρεές εταιρειών, ιδιωτών και εις μνήμην, και εκδηλώσεις, από τις οποίες τα έσοδα πηγαίνουν στην ΠΝΟΗ. Η ΠΝΟΗ είναι και μέλος της ένωσης «Μαζί για το παιδί». Βεβαίως με την κρίση έχουν δυσκολέψει τα πράγματα, αλλά δεν το βάζουμε κάτω. Συνεχίζουμε.

- Αναπληρώνετε έτσι και κάποιες αδυναμίες του κράτους...

Αυτό είναι σίγουρο. Αλλά, ενεργός πολίτης σημαίνει συμμετέχων πολίτης. Πρέπει να είμαστε όλοι μαζί, όταν το κράτος δεν βοηθά πρέπει εμείς οι ίδιοι να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ΠΝΟΗ 210 7486801-2 είτε για να παρακολουθήσετε κάποιο σεμινάριο στον χώρο του σωματείου (Μιχαλακοπούλου 159, Αθήνα) είτε για να οργανώσετε κάποιο σεμινάριο στην εταιρεία, το σχολείο ή τη δουλειά σας.