του Βασίλη Λιόση

Κάνουμε με γενναίο τρόπο την αυτοκριτική μας για τα όσα έχουμε γράψει κατά καιρούς. Παίρνουμε πίσω ό,τι έχουμε πει. Το ΚΚΕ όχι μόνο δεν είναι σεχταριστικό, αλλά κάνει θαρραλέα μετωπικά ανοίγματα στην πολιτική του που δεν έχουν προηγούμενο. Απόδειξη η πρόσφατη εκδήλωση όπου παρουσιάστηκε το νέο δοκίμιο ιστορίας του ΚΚΕ στην οποία παρευρέθηκε ο Γιάννης Μηλιός (είχε προηγηθεί εμφάνισή του στο φεστιβάλ της ΚΝΕ, στην εκδήλωσή του ΚΚΕ για τη συλλεκτική έκδοση για τα 100χρονα και στην τιμητική εκδήλωση του ΚΚΕ για τον Θάνο Μικρούτσικο).

Ο Μηλιός που καθόταν στην πρώτη σειρά πλαισιωνόταν από μέλη του Π.Γ.: τον Μάκη Παπαδόπουλο, τον Νίκο Σοφιανό, τον Δημήτρη Κουτσούμπα αλλά και τη Λιάνα Κανέλλη. Μάλιστα αν σκεφτεί κανείς ότι η Κανέλλη εκθείασε πριν από καιρό τον εθνικιστή στρατηγό και διοργανωτή των πρώτων συλλαλητηρίων για τη Μακεδονία, Φράγκο Φραγκούλη, λέγοντας πως «ελάχιστοι άνθρωποι τους αναγνωρίζεται ότι είναι ικανοί, αφοσιωμένοι και έντιμοι πατριώτες» και τον χαρακτήρισε ως «μούσα του ελληνικού λαού», ε, τότε όλοι κατανοούμε πως το κοινωνικό Μέτωπο αρχίζει και παίρνει σάρκα και οστά. Η εργατική τάξη πλησιάζει μικροαστούς (όχι με την έννοια της ταξικής καταγωγής αλλά με την έννοια της ιδεολογικής τοποθέτησης) διανοούμενους και μακεδονομάχους στρατηγούς κι έτσι αργά αλλά σταθερά ο στόχος του σοσιαλισμού-κομμουνισμού αχνοφαίνεται στον ορίζοντα.

            Διακρίνεται κάποιος τόνος ειρωνείας στις παραπάνω γραμμές; Όχι. Πικρό χιούμορ είναι που απορρέει από την πορεία των τελευταίων ετών ενός ιστορικού κόμματος και από το γεγονός ότι όσοι είχαμε επισημάνει αυτή την πορεία εδώ και καιρό, εκδιωχθήκαμε, λοιδορηθήκαμε, απαξιωθήκαμε. Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μία τάξη τις σκέψεις μας.

            Τι εστί Γιάννης Μηλιός; Πρόκειται για ένα έναν άνθρωπο, πολιτικά και ιδεολογικά ενταγμένο στον ευρωκομμουνισμό, που για τριάντα περίπου χρόνια επιτιθόταν λυσσωδώς στην πολιτική του ΚΚΕ μέσω κυρίως ενός περιοδικού που εξέδιδε με το όνομα «Θέσεις». Υπήρξε πρωτοκλασάτο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ αφού διετέλεσε υπεύθυνος οικονομικής πολιτικής του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ και μέλος της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ. Ποια ήταν τα κύρια σημεία της κριτικής του που αφορούσε το ΚΚΕ;

Έγραφε ότι κακώς το ΚΚΕ υποστήριζε πως η Ελλάδα είναι εξαρτημένη και μέσου επιπέδου ανάπτυξης χώρα, αλλά αντίθετα ότι πρόκειται για ιμπεριαλιστική χώρα. Η «ιμπεριαλιστικότητα» της Ελλάδας πήγαζε από το γεγονός ότι το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο πρωταγωνιστούσε παγκόσμια, από το γεγονός ότι η ελληνική αστική τάξη επένδυε κεφάλαια στο εξωτερικό, από το ότι ο ελληνικός στρατός συμμετείχε σε εκστρατευτικά σώματα, από το ότι οι εργάτες στις πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες είναι περισσότερο εκμεταλλευόμενοι από ό,τι οι Έλληνες. Απέρριπτε, επίσης, την ανάλυση του σύγχρονου καπιταλισμού με βάση την έννοια του μονοπωλίου, υποστήριζε ότι ο Λένιν έκανε λάθος στην ανάλυσή του για τον ιμπεριαλισμό και υπογράμμιζε πως η προβολή αντιμονοπωλιακών και αντιιμπεριαλιστικών αιτημάτων ήταν οι αιτίες της αποτυχημένης καθοδήγησης του λαϊκού κινήματος από την πλευρά του ΚΚΕ.  

            Η σύγκλιση των απόψεων Μηλιού με τις αντίστοιχες της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ άρχισε να προβάλει δειλά δειλά στο 17ο συνέδριο όπου έγινε λόγος για την ενδυνάμωση των ιμπεριαλιστικών χαρακτηριστικών του ελληνικού καπιταλισμού. Έκτοτε σε μία σωρεία ντοκουμέντων, κειμένων και παρεμβάσεων ακολουθήθηκε η τακτική του μιθριδατισμού: μικρές μικρές δόσεις αριστερισμού (και αυτό οπορτουνισμός είναι και μάλιστα το ίδιο επικίνδυνος με τον δεξιό), μέχρι που οι «αρμόδιοι» θεώρησαν ότι τα πράγματα ωρίμασαν ώστε να βγει το νέο δοκίμιο που αποτελεί μνημείο αριστερισμού και απόρριψης επί της ουσίας της πολιτικής του ιστορικού ΚΚΕ καθώς και να φανερωθεί η υπόγεια συνεννόηση ετών με ανθρώπους όπως τον Μηλιό. Το ΚΚΕ αναπαράγει πλέον με εντυπωσιακή άνεση όλα τα ιδεολογήματα Μηλιού και των τροτσκιστών. Ο αντικαπιταλισμός αντικατέστησε τον αντιιμπεριαλισμό στην τρέχουσα πολιτική κι έτσι η τακτική ταυτίστηκε με τη στρατηγική. Πρόκειται για μία δογματική, αντιλενινιστική και αντιμαρξιστική ανάλυση της πραγματικότητας. Εν τάχει, σημειώνουμε:

α) Η κάποια εξαγωγή κεφαλαίου δεν αποδεικνύει απολύτως τίποτα. Εξαγωγές κεφαλαίου μπορεί να διακρίνει κανείς σε κάποιο βαθμό και από χώρες όπως η Κύπρος, η Μάλτα, ή και η Μπουργκίνα Φάσο. Τι προκύπτει από αυτό; Επιπλέον, το ελληνικό κεφάλαιο που τα προηγούμενα χρόνια δραστηριοποιήθηκε στα Βαλκάνια δεν είχε ποτέ τον πρώτο λόγο, ενώ μετά την κρίση απώλεσε θέσεις στη σχετική κατάταξη.  

β) Το εφοπλιστικό κεφάλαιο λόγω της φύσης του είναι η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση κεφαλαίου που δεν έχει πατρίδα. Το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο εδρεύει στο Λονδίνο, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αποτελεί μόνο ένα τμήμα του ελληνικού κεφαλαίου συνολικά. Μάλιστα, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στο απίθανο συμπέρασμα πως η Ελλάδα ήταν ιμπεριαλιστική από την περίοδο της τουρκοκρατίας, αφού από τότε η ελληνική ναυτιλία βρισκόταν ψηλά.

γ) Όσον αφορά τη συμμετοχή ελληνικών στρατευμάτων στις νατοϊκές επιχειρήσεις, έχουμε την πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας. Στις επιχειρήσεις κουμάντο κάνουν κυρίως οι ΗΠΑ και κατόπιν οι υπόλοιπες ιμπεριαλιστικές χώρες. Η συμμετοχή σε ιμπεριαλιστικές επιχειρήσεις δεν λέει από μόνη της τίποτα. Το ουσιαστικό είναι να δούμε ποιος ο ρόλος των στρατευμάτων εκείνης ή της άλλης χώρας και ποιος έχει τον επιτελικό σχεδιασμό. Επίσης, αυτό που έχει σημασία είναι η σύγκριση: Πόσες φορές μια χώρα έχει τον ηγεμονικό ρόλο, πόσες φορές έχει συμμετάσχει σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, πόσες φορές φέρει το βάρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων ή πότε έχει επικουρικό ρόλο κ.λπ. Το ελληνικό κεφάλαιο δίχως πρωταγωνιστικό ρόλο περιμένει να αρπάξει κάποιο ξεροκόμματο από τη λεία και προσπαθεί να δείχνει ότι είναι πάντα πρόθυμο για ό,τι του ζητηθεί. Ο ρόλος του με άλλα λόγια είναι περιφερειακός.

δ) Σε όλα τα παραπάνω παραγνωρίζεται με προκλητικό τρόπο όλη η ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού: οι παρεμβάσεις των Άγγλων, των Αμερικανών, των Γερμανών. Ο ρόλος των ΗΠΑ στο απριλιανό πραξικόπημα, ο ρόλος των αμερικανικών βάσεων, οι πολιτικές πιέσεις και υποδείξεις του εκάστοτε αμερικανού πρέσβη, οι σκανδαλώδεις διευκολύνσεις στο ξένο κεφάλαιο, η διάλυση της ελληνικής οικονομίας μέσω της συμμετοχής στην ΕΟΚ/ΕΕ, ο αδύναμος δευτερογενής τομέας κ.λπ. Τόσο το ΚΚΕ όσο και ο Μηλιός έκλεισαν ερμητικά τα μάτια τους μπροστά στην πρωτόγνωρη πραγματικότητα που διαμορφώθηκε μετά το 2010 με την παρέμβαση του ΔΝΤ στην Ελλάδα. Για τον Μηλιό κι ενώ βρισκόμασταν στην αρχή της κρίσης «η Ελλάδα έκλεινε την ψαλίδα της με τη Γερμανία»! Ασύλληπτο και όμως αληθινό. Το ΚΚΕ από την άλλη υποβάθμιζε μέχρι εξαφάνισης την πολιτική και οικονομική παρέμβαση ΕΕ και ΗΠΑ. Τα πάντα ανάγονταν στο ελληνικό κεφάλαιο, το οποίο αναμφισβήτητα έκανε τη δουλειά του, αλλά αναρωτιόμαστε γιατί αυτό αναιρεί την βάθυνση της εξάρτησης την περίοδο της κρίσης. Βεβαίως, γινόταν και γίνεται γενικά και αόριστα αναφορά στην ανισόμετρη ανάπτυξη, αλλά αυτή αντιμετωπιζόταν και αντιμετωπίζεται με μία ακαδημαϊκή ενατένιση, δίχως κανένα πολιτικό παρεπόμενο.

Η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ είναι υπόλογη τόσο για τον τρόπο που επέβαλλε αυτή την ιδεολογική και πολιτική στροφή, όσο και για το περιεχόμενό της. Η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ θεωρεί λάθος το γράμμα Ζαχαριάδη στην έναρξη της ιταλικής εισβολής, λάθος το 7ο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, λάθος τον προσανατολισμό του ΕΑΜ, λάθος τη μεταπολιτευτική πορεία του κόμματος, λάθος την ανάγνωση του Λένιν, όπως αυτή γινόταν για χρόνια και μας πληροφορεί ο Μάκης Παπαδόπουλος. Εδώ έχουμε την πλήρη δικαίωση του Παντελή Πουλιόπουλου, δηλαδή του γκουρού του ελληνικού τροτσκισμού, την πλήρη δικαίωση των τροτσκιστικών ομάδων, την πλήρη δικαίωση του Μηλιού και ακόμη ενός μέρους του αναρχισμού. Το ΚΚΕ σύμφωνα με την πρόσφατη τοποθέτηση της Παπαρήγα υπήρξε στο παρελθόν οπορτουνιστικό κι «ευτυχώς» ήρθε αυτή η «φωτισμένη» ηγεσία με τα επί δεκαετίες αποκομμένα από τις αγωνίες του λαού επαγγελματικά στελέχη, να αποκαταστήσει τα επαναστατικά του χαρακτηριστικά, κάτι που δεν λέγεται ρητά αλλά υπονοείται: «Μετά την αντεπανάσταση και ενώ στην Ελλάδα το ΚΚΕ ξεκίνησε βασανιστικά την αποκατάσταση του επαναστατικού του χαρακτήρα, ο οπορτουνισμός, ιδιαίτερα ορισμένοι θύλακες του, εμφανίστηκαν ως οι αυθεντικοί ερμηνευτές του μαρξισμού - λενινισμού, εγκαλώντας το ΚΚΕ ότι παρεκκλίνει από αυτόν», η υπογράμμιση δική μας. Μάλιστα, με βάση αυτή την τοποθέτηση ουδείς έχει το δικαίωμα άσκησης κριτικής του ΚΚΕ. Όποιος το επιχειρεί είναι πατενταρισμένος οπορτουνιστής, αλλά αυτό δεν ισχύει προφανώς για τον Μηλιό…

Δυστυχώς, στην πιο κρίσιμη μεταπολιτευτική σελίδα της ιστορίας αυτού του τόπου, η ηγετική ομάδα του ΚΚΕ επέλεξε να αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα του κόμματος. Στο όνομα της αποκατάστασης της επαναστατικής του φύσης, η οποία προφανώς είχε στραπατσαριστεί υπό την ηγεσία του Χαρίλαου Φλωράκη, σύμφωνα με τη σημερινή ηγεσία, έχει προκύψει ένα κακέκτυπο κομμουνιστικού κόμματος. Το χειρότερο είναι πως δεν φαίνεται κανένα φως στο βάθος του τούνελ. Η στροφή έχει κατοχυρωθεί και με τη βούλα, οι νέες γενιές μελών διαπαιδαγωγούνται με τροτσκιστικά αφηγήματα, το κόμμα έχει απολέσει την επαφή του με τις μάζες και δεν χαίρει μιας ευρύτερης εκτίμησης, κάτι που στο παρελθόν συνέβαινε. Αλλά αυτό το παρελθόν είπαμε ότι ήταν «οπορτουνιστικό». Τι κι αν η επιρροή του ΚΚΕ στην εργατική τάξη και την προοδευτική διανόηση ήταν πολλαπλάσια; Τι κι αν η ΚΝΕ ήταν πραγματικά μια μαζική νεολαιίστικη οργάνωση; Τι κι αν στις γραμμές του ΚΚΕ υπήρχαν δεκάδες χιλιάδες μέλη; Τι κι αν τα μέλη του ΚΚΕ με πρωτοπόρο ρόλο συγκρούονταν με την εργοδοσία εισπράττοντας τρομοκρατία και απολύσεις; Τι κι αν στελέχη του μαρτύρησαν επί χούντας στα κρατητήρια, τις φυλακές και τις εξορίες; Τι κι αν υπήρξαν πρωτοπόρες θεωρητικές εργασίες που έκτοτε δεν έχουμε ξαναδεί; Εκτός αν έχουμε καταλάβει κάτι στραβά. Εκτός κι αν η αποκατάσταση των επαναστατικών χαρακτηριστικών αφορά ορισμένα σημερινά μέλη του ΠΓ τα οποία στη διάσπαση επί ενιαίου Συνασπισμού, εξέφραζαν θέσεις όπως αυτή που υποστήριζε τη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ (βλέπε Μάκης Παπαδόπουλος) ή όπως αυτή που υποστήριζε την αλλαγή της θέσης για έξοδο από την ΕΟΚ ή την κατάργηση της έννοιας της δικτατορίας του προλεταριάτου (Ελένη Μπέλλου). Αν είναι έτσι, τότε αλλάζουν τα πράγματα… (άλλη μια απόπειρα πικρού χιούμορ).

Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε πως η αριστερίστικη εκτροπή στη θεωρία, συνοδεύεται συχνά από δεξιές πρακτικές και συντηρητικά αντανακλαστικά. Για παράδειγμα, το ΚΚΕ στην τελευταία πανελλαδική απεργία σύρθηκε πίσω από τον Παναγόπουλο, ενώ με αφορμή το Μακεδονικό κλείνει το μάτι σε εθνικιστικές δυνάμεις, αφού μιλάει για αλυτρωτισμό της ηγεσίας της ΠΓΔΜ (στα αλήθεια θεωρεί ικανή την αστική τάξη της ΠΓΔΜ να διεκδικήσει ελληνικά εδάφη;) και δεν αναγνωρίζει καμία σλαβομακεδονική εθνότητα (τι ακριβώς είναι αυτοί οι άνθρωποι και αν δεν έχουν εθνότητα γιατί αποτελούν εθνότητα οι Ελβετοί ή οι Περουβιανοιί;). Έτσι είναι κι έτσι έχει αποδειχτεί από την ίδια τη ζωή: δεξιός και αριστερός οπορτουνισμός συναντώνται, όπως έλεγε ο Λένιν. Επιβεβαιώνοντας αυτόν τον «αφορισμό» ο «συνεπής μαρξιστής» Γιάννης Μηλιός έγραφε, ως άλλος Κέυνς, δυο χρόνια μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης πως η πολιτική λύση είναι ο μετασχηματισμός των κρατικών θεσμών! Από την ιμπεριαλιστική Ελλάδα κατευθείαν στο μεταρρυθμισμό της σοσιαλδημοκρατίας.

Μετά από αυτά τα αποκαλυπτικά αρραβωνιάσματα, ευχόμαστε ολόψυχα βίο ανθόσπαρτο και σύντομα να δούμε και τη γαμήλια τελετή.  

Υ.Γ.: Ο Γιάννης Μηλιός αν και έχει παραιτηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα βρίσκεται να είναι πρόεδρος στο Φεστιβάλ Αθηνών, μετά από απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λυδίας Κονιόρδου. Να υποθέσουμε ότι σχετίζεται ακόμη με τον ΣΥΡΙΖΑ ή απλώς αναγνωρίστηκε η αξία του;

Κίνδυνος-θάνατος αποδεικνύονται στις μέρες μας για τα νοικοκυριά οι τραπεζικοί λογαριασμοί που τηρούν από κοινού σύζυγοι, παιδιά, αδέλφια και παππούδες, με την Εφορία να διεκδικεί έως και 45% (συν πρόστιμα) των καταθέσεων.

Παραδοσιακά οι κύριοι κάτοχοι τραπεζικών λογαριασμών (γονείς, παππούδες) δηλώνουν σαν πρόσθετα μέλη ολόκληρη την οικογένεια (π.χ. σύζυγο και παιδιά). Διά παν ενδεχόμενο οι κύριοι των λογαριασμών ορίζουν συνδικαιούχους συγγενείς (ή πρόσωπα εμπιστοσύνης οι ηλικιωμένοι και μοναχικοί), ώστε να τους εξυπηρετήσουν σε ώρα ανάγκης για να βγάλουν χρήματα ή να πληρώσουν δαπάνες (έκτακτες και μη), όπως νοσοκομεία, έξοδα κηδείας, λογαριασμούς, έξοδα φοίτησης ή συντήρησης κατοικίας σε χωριά ή σε άλλη πόλη, ακόμα και σε άλλη χώρα αν έχουν φύγει στο εξωτερικό.

Πού βρίσκεται ο κίνδυνος; Οτι σε περίπτωση ελέγχων από την Εφορία σε τραπεζικούς λογαριασμούς, οι ελεγκτές θεωρούν ότι τα χρήματα ανήκουν εξίσου (ή και εξ ολοκλήρου) στον συνδικαιούχο του λογαριασμού! Και όχι μόνο τον φορολογούν με φόρο 22%-45% σαν να ήταν δικά του τα λεφτά (που κανονικά ανήκουν στον κύριο δικαιούχο), αλλά του επιβάλλουν και πρόστιμα για μαύρο χρήμα επειδή δεν τα δήλωσε σαν εισόδημα ο ίδιος, ασχέτως αν τα έχει δηλώσει ο κύριος κάτοχος του λογαριασμού.

Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Επειδή συχνά οι ελεγκτές εκλαμβάνουν αυτομάτως ως μαύρο χρήμα όλα τα λεφτά που τυχόν υπερβαίνουν τα δηλωθέντα στο Ε1 από τον συνδικαιούχο, χωρίς να τεκμηριώνουν με άλλους τρόπους ότι διαπράχθηκε φοροδιαφυγή. Ταυτόχρονα απορρίπτουν και τις εξηγήσεις που κομίζουν οι ελεγχόμενοι, αφήνοντας τα δικαστήρια να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.

Ιστορίες τρέλας

Μέχρι τώρα οι περισσότεροι γνώριζαν κάποια άλλα πιο κοινά προβλήματα που ανακύπτουν με την Εφορία, όταν τηρούν κοινούς λογαριασμούς. Χιλιάδες σύζυγοι και παιδιά πλήρωσαν φόρους για τόκους του λογαριασμού του συζύγου επειδή δεν επιμερίζονται αυτομάτως από το Taxisnet αλλά εμφανίζονται εξ ολοκλήρου σε όλους – και γι’ αυτό πολλοί έχασαν και το Κοινωνικό Μέρισμα. Άλλοι πάλι είδαν τα δώρα του γάμου τους να κατάσχονται επειδή κατατέθηκαν (αντί λίστας) σε τραπεζικό λογαριασμό όπου ήταν συνδικαιούχος ο γονιός που χρωστούσε στην Εφορία.

Ακόμα και για μόλις 1.000 ευρώ διαφορά ανάμεσα στις πρωτογενείς καταθέσεις και τις πρωτογενείς αναλήψεις από κοινό λογαριασμό, ο συνδικαιούχος κινδυνεύει να βρεθεί έκθετος σε αναδρομικούς ελέγχους μιας πενταετίας

Σήμερα το «business stories» φέρνει στο φως ντοκουμέντα από εκθέσεις ελέγχου που δείχνουν ότι οι ελεγκτές επιβάλλουν πρόστιμα σε συνδικαιούχους κοινών λογαριασμών για τα λεφτά των άλλων συνδικαιούχων.

Μάλιστα, ακόμα και για μόλις 1.000 ευρώ διαφορά ανάμεσα στις πρωτογενείς καταθέσεις και τις πρωτογενείς αναλήψεις από κοινό λογαριασμό, ο συνδικαιούχος κινδυνεύει να βρεθεί έκθετος σε αναδρομικούς ελέγχους μιας πενταετίας. Στα φύλλα ελέγχου που εκδίδει το ΚΕΦΟΜΕΠ επισημαίνεται το εξής: «Από την επεξεργασία των κινήσεων των τραπεζικών λογαριασμών που τηρούνται στο όνομα του ελεγχόμενου (δικαιούχος/συνδικαιούχος), καθώς και των λοιπών χρηματοοικονομικών προϊόντων, στην ημεδαπή, για τις ελεγχόμενες διαχειριστικές περιόδους, προέκυψαν πρωτογενείς πιστώσεις, ποσού μεγαλύτερου των 1.000,00 ευρώ για την περίοδο 01/01/2013-31/12/2015, που καταρχήν δεν δικαιολογούνται», όπως υπολογίζονται με τη χρήση του ειδικού λογισμικού που χρησιμοποιεί από το 2017 το υπουργείο Οικονομικών.

Και αν δεν δικαιολογούνται εξαρχής, ο έλεγχος της Εφορίας δεν τα δικαιολογεί ούτε εκ των υστέρων. Οπως π.χ. οι πιο κάτω περιπτώσεις:

Σε έλεγχο που έγινε σε Ελληνα φορολογούμενο που εμφανίζεται συνδικαιούχος σε λογαριασμό του αδελφού του που ζει στο εξωτερικό, αρχικά του ζητήθηκε να δικαιολογήσει το σύνολο του λογαριασμού. Εξήγησε στους ελεγκτές ότι τα χρήματα είναι όλα του αδελφού του και ότι ο ίδιος κάνει αναλήψεις μόνο και μόνο για να τον εξυπηρετήσει με πληρωμές στη χώρα μας. Στην περίπτωση αυτή ο έλεγχος δέχθηκε εν μέρει τις εξηγήσεις. Επειδή ο κύριος κάτοχος του λογαριασμού είναι κάτοικος εξωτερικού και δεν μπορεί να τον ελέγξει, θεώρησε ότι το 50% ανήκουν στον αδελφό που ζει στο εξωτερικό. Καταλόγισε, όμως, το υπόλοιπο 50% σαν μαύρο χρήμα στον αδελφό του που ζει στην Ελλάδα, επειδή ως συνδικαιούχος δεν είχε δηλώσει αντίστοιχο εισόδημα (εφόσον δεν το είχε ποτέ).

Επίσης οι ελεγκτές θεώρησαν εξ ολοκλήρου μαύρο χρήμα τα ξένα λεφτά του κύριου δικαιούχου, με το επιχείρημα ότι «ο συνδικαιούχος αν θέλει σηκώνει όλα τα λεφτά του λογαριασμού από την τράπεζα και όχι μόνο όσα τυχόν του αναλογούν». Οπότε καταλόγισαν σαν αδήλωτο εισόδημα ολόκληρο το ποσό που κατατέθηκε στον κοινό λογαριασμό και επέβαλαν πρόστιμα, μη αποδεχόμενοι καν το επιχείρημα του ελεγχόμενου: «Αν τα λεφτά γίνουν πραγματικά δικά μου μετά τον θάνατο του δικαιούχου, τότε θα πληρώσω ξανά και… φόρο κληρονομιάς;»

Ου μπλέξεις

Θεωρητικά τέτοιοι έλεγχοι αφορούν όσους εντοπίζονται για μεγάλες πρωτογενείς καταθέσεις λογαριασμών. Ωστόσο η Εφορία σχεδιάζει πλέον και τυχαίους ελέγχους, χωρίς κριτήρια επικινδυνότητας, ώστε κανείς φορολογούμενος να μην αισθάνεται σίγουρος ότι δεν θα υποστεί έλεγχο. Στην πράξη είναι κοινό μυστικό ότι επιλέγονται για έλεγχο όσοι έχουν υψηλά τραπεζικά υπόλοιπα, ακόμα και αν δεν είναι δικά τους, αφού έτσι υπάρχει προοπτική είσπραξης – έστω και αν αναγκαστεί μετά το Δημόσιο να τα επιστρέψει στους δικαιούχους!

Για του λόγου το αληθές, προ ημερών το Συμβούλιο της Επικρατείας καταδίκασε το Δημόσιο για κατάχρηση στους ελέγχους τραπεζικών λογαριασμών. Η Φορολογική Αρχή έφτασε στο σημείο να υπερασπίζεται στο δικαστήριο το δικαίωμά της να θεωρεί μαύρο χρήμα ό,τι κατατίθεται στους τραπεζικούς λογαριασμούς, χωρίς να υποχρεώνεται να τεκμηριώσει φοροδιαφυγή, αλλά ούτε να δεχτεί εξηγήσεις πως τα χρήματα δεν είναι του ελεγχόμενου ή ότι ο πραγματικός κάτοχός τους έχει ήδη φορολογηθεί για αυτά.

Το ΣτΕ σώζει

Συγκεκριμένα, η απόφαση (ΣτΕ 1895/2018) αποκαλύπτει ότι:

Η Εφορία επέμενε (με αίτηση αναίρεσης μετά από Εφετείο), αλλά το ΣτΕ απέρριψε τον ισχυρισμό της ότι όποτε βρίσκει ποσά που δεν δικαιολογούνται από δηλώσεις του ελεγχόμενου πρέπει να τα φορολογεί αυτομάτως σαν αδήλωτο εισόδημα από επιχείρηση (με 29% από το πρώτο ευρώ) επιβάλλοντας πρόστιμα και διώξεις ανάλογα με το ύψος των καταθέσεων, σαν απόκρυψη εισοδήματος.

Το ΣτΕ (αποφ. 1895/2018, Β΄ Τμήμα) έκρινε ότι «δεν αρκεί η εκ μέρους της φορολογικής διοίκησης διαπίστωση της ύπαρξης σημαντικού ποσού σε τραπεζικούς λογαριασμούς του ελεύθερου επαγγελματία, το οποίο, κατά την εκτίμησή της, δεν αντιστοιχεί σε (νομίμως φορολογηθέντα ή απαλλαχθέντα του φόρου) εισοδήματα που αυτός έχει δηλώσει»… Αντιθέτως, το δικαστήριο λέει ότι η φορολογική αρχή οφείλει να διερευνά την αληθή πηγή ή αιτία (καθώς και τον χρόνο) απόκτησης του επίμαχου ποσού, συνεκτιμώντας τις εξηγήσεις που τυχόν παρέχει ο φορολογούμενος για την προέλευσή του.

Τα παραπάνω ισχύουν και όταν ο ελεγχόμενος «είναι δικαιούχος τραπεζικού λογαριασμού από κοινού με άλλο πρόσωπο, όπως ο/η σύζυγός του. Πράγματι, και σε τέτοια περίπτωση» η φορολογική αρχή οφείλει να διερευνά το χρηματικό ποσό που εισέρχεται στον κοινό λογαριασμό αν δεν καλύπτεται από τα εισοδήματα που έχουν δηλώσει στη φορολογική αρχή οι συνδικαιούχοι, καλώντας τους όμως για εξηγήσεις ώστε να αποδειχτούν τα πραγματικά γεγονότα και όχι να τα θεωρεί συλλήβδην και a priori σαν δήθεν φοροδιαφυγή.

Τι ισχύει στους κοινούς λογαριασμούς

Η απόφαση του ΣτΕ θέτει κάποια όρια στην πρακτική της Εφορίας, κυρίως όμως πιστοποιεί ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό και λαμβάνει διαστάσεις. Μόνη (αυτο) άμυνα των φορολογουμένων στα καθημερινά κρούσματα ελέγχων: να είναι καλά εξοπλισμένοι με στοιχεία και να γνωρίζουν και οι ίδιοι τι ισχύει, αλλά και τι έχει κάνει δεκτό η Φορολογική Διοίκηση γα τους κοινούς λογαριασμούς τους, αλλιώς κινδυνεύουν να το πληρώσουν πανάκριβα με φόρους και πρόστιμα σαν κοινοί φοροφυγάδες!

Για παράδειγμα:

Κατά την άποψη της Εφορίας, τα πράγματα είναι απλά εάν ένας λογαριασμός έχει δηλωθεί ρητά ως κοινός. Ισχύει ό,τι ορίζει ο Ν. 5638 του 1932, ο οποίος προβλέπει (άρθρο 1) ότι «χρηματική κατάθεσις παρά τραπέζης εις ανοικτόν λογαριασμόν επ’ ονόματι δύο ή πλειοτέρων από κοινού (Compte joint, joint account) είναι εν την έννοια του παρόντος νόμου η περιέχουσα τον όρον ότι του εκ ταύτης λογαριασμού δύναται να κάμνει χρήση εν όλω ή εν μέρει, άνευ συμπράξεως των λοιπών είτε εις είτε τινές, και πάντες κατ’ ιδίαν οι δικαιούχοι». Συνεπώς, κάθε συνδικαιούχος έχει δικαίωμα να χρησιμοποιήσει ολόκληρο το διαθέσιμο ποσό ελεύθερα, ανεξάρτητα του ποιος είναι ο καταθέτης των χρημάτων. Υπό την έννοια αυτή, θεωρούνται και δικά του λεφτά!

Σε περίπτωση κατάσχεσης λόγω οφειλών, όμως, ο ίδιος νόμος (άρθρο 4 Ν. 5638/1932) ορίζει ότι «κατάσχεσις της καταθέσεως επιτρέπεται, έναντι όμως των κατασχόντων αυτή τεκμαίρεται αμαχήτως ότι ανήκει εις πάντας τους δικαιούχους κατ’ ίσα μέρη». Με άλλα λόγια, από τη διάταξη αυτή τεκμαίρεται γενικά η διαίρεση των καταθέσεων κατά ίσα μέρη με τον αριθμό των συνδικαιούχων. Έτσι μπορεί να θεωρηθεί σαν όριο η αναλογία (1:2 ή 1:3 κ.λπ.) για την εξεύρεση του μεριδίου ανά καταθέτη. Με την ΠΟΛ. 1033/21.2.2013 η Φορολογική Διοίκηση δέχτηκε ότι για τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, σε ελέγχους για εμβάσματα από το εξωτερικό, το ποσόν επιμερίζεται στους συνδικαιούχους «καταρχήν ισομερώς». Αν ο φορολογούμενος ισχυρίζεται ότι η πραγματική αναλογία είναι διαφορετική, οφείλει να το αποδείξει ο ίδιος με κάθε νόμιμο μέσο. Το ποια είναι τα κατάλληλα αποδεικτικά όμως (π.χ. υπεύθυνες ή άλλες δηλώσεις, συμβάσεις, δάνεια κ.ά.) δεν εξειδικεύεται, γι’ αυτό και εντέλει οι υποθέσεις καταλήγουν στα δικαστήρια.

Το ΣτΕ καθόρισε ότι τα φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με στενή συγγένεια «έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε οικονομικές πράξεις ή/και να συνάπτουν οικονομικές σχέσεις τέτοιες που να αντανακλούν πέραν της εκπλήρωσης της τυχόν υποχρέωσής τους για διατροφή, και τη μεταξύ τους στοργή και εμπιστοσύνη και τη συναφή βούλησή τους για οικονομική αλληλοβοήθεια ή/και συνδιαχείριση (στοιχείων) της περιουσίας τους».

Παρ’ όλα αυτά όμως, «η τυχόν οικονομική αλληλοβοήθεια μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας» (μέσω της διατήρησης κοινών τραπεζικών λογαριασμών και διενέργειας εντολών πιστώσεων και χρεώσεων σε αυτούς ή και της μεταφοράς ποσών από ατομικούς ή κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς τους σε άλλους ατομικούς ή κοινούς λογαριασμούς τους κ.λπ.) «δεν απαλλάσσει τα πρόσωπα αυτά από το βάρος να παράσχουν στη φορολογική διοίκηση […]εύλογες και αρκούντως τεκμηριωμένες εξηγήσεις» για τις σχετικές οικονομικές πράξεις και την περιουσιακή κατάσταση που προκύπτει από τις κινήσεις των ως άνω τραπεζικών λογαριασμών. Και αυτό «προκειμένου να ερευνηθεί από τη Διοίκηση η τυχόν γένεση φορολογικών υποχρεώσεων» βάσει της νομοθεσίας περί φορολογίας εισοδήματος σε βάρος ορισμένου ή ορισμένων εκ των συνδικαιούχων, ώστε να προσδιοριστεί ο χρόνος γένεσης και το ύψος της αντίστοιχης φορολογικής υποχρέωσης ή παράβασης.

Με άλλα λόγια, οι συνδικαιούχοι πρέπει να μπορούν να δικαιολογήσουν από ποιον προήλθαν τα ποσά των καταθέσεων, αλλά και ο έλεγχος της Εφορίας δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια και τα αυτιά στις (τεκμηριωμένες) εξηγήσεις που ζητά να λάβει από τους ελεγχόμενους.

ΠΗΓΗ: iskra.gr

Ο μεγαλύτερος φόβος τους είναι ο κολικός του νεφρού, ο οποίος αποτελεί ένα ιδιαίτερα επώδυνο σύμπτωμα και έναν από τους πιο συχνούς λόγους που οι άνθρωποι επισκέπτονται τα Επείγοντα. Και σίγουρα κανείς δεν θέλει να βρεθεί εκεί. Πόσο μάλλον κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

Η διατροφή μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο στη διαχείριση αλλά και την πρόληψη της νεφρολιθίασης. Μπορεί όμως να φέρει και τα αντίθετα αποτελέσματα.

Η περίοδος των γιορτών, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης των «ένοχων» τροφών, όπως κρέας, αναψυκτικά αλλά και αλκοόλ, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή για όλους όσοι έχουν ιστορικό της πάθησης.

«Η λιθίαση του ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου στα νεφρά ή στην ουροδόχο κύστη. Παρουσιάζεται στο 4-10% του γενικού πληθυσμού , αφορά ηλικίες 20-60 ετών και η αναλογία ανδρών και γυναικών είναι 3 προς 1. Τα ούρα περιέχουν άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού και άλατα που αποβάλλονται από τον οργανισμό, σε διαλυμένη μορφή. Κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις όμως, τα άλατα συγκεντρώνονται και σχηματίζουν κρυστάλλους, που ενώνονται μεταξύ τους και δημιουργούν τους λίθους», εξηγεί ο Δρ Στυλιανός Κοντός, χειρουργός ουρολόγος, μέλος του Βασιλικού Κολεγίου Χειρουργών Ενδο-Ουρολόγων Ηνωμένου Βασιλείου, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών.

Η διατροφή είναι από τους πολύ σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν το σχηματισμό λίθων στα νεφρά, όπως και το αυξημένο σωματικό βάρος. Ειδικά τα υγρά, αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη και διαχείριση της πάθησης. Για το λόγο αυτό, κάθε μέρα, αλλά και ειδικά κατά την περίοδο των γιορτών, που οι διατροφικές «κραιπάλες» είναι ένα σύνηθες φαινόμενο, μην παραλείψετε να ενυδατώνεστε επαρκώς.

«Ασθενείς με ιστορικό λιθίασης θα πρέπει να πίνουν αρκετό νερό και άλλα υγρά, καθώς βοηθούν να διατηρούνται τα ούρα αραιωμένα, ελαττώνοντας το σχηματισμό κρυστάλλων.

Ιδιαίτερη προστασία παρέχουν η πορτοκαλάδα και η λεμονάδα, λόγω της περιεκτικότητας τους σε κιτρικό άλας.

Καφές και τσάι έχει αποδειχτεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο σχηματισμού λίθων, αλλά περιέχουν οξαλικά που πρέπει να αποφεύγονται σε ασθενείς με ιστορικό αποβολής λίθων οξαλικού ασβεστίου.

Τέλος, προστασία παρέχει η μέτρια κατανάλωση –έως 2 ποτήρια την ημέρα- κρασιού και μπύρας, λόγω της διουρητικής δράσης», αναφέρει ο Δρ Στυλιανός Κοντός.

Ποιες είναι οι τροφές που πρέπει να αποφύγετε

Παρόλο που τα υγρά είναι απαραίτητα στην πρόληψη και διαχείριση της νεφρολιθίασης, υπάρχουν και κάποια από αυτά που μπορεί να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Ο χυμός γκρειπφρούτ και τα αναψυκτικά τύπου cola έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο σχηματισμού λίθων και θα πρέπει να αποφεύγονται, ιδιαίτερα σε ασθενείς που είναι επιρρεπείς στο σχηματισμό λίθων από οξαλοξικό ασβέστιο. Επίσης, πρέπει να αποφεύγεται ο χυμός μούρων.

«Ο περιορισμός του αλατιού είναι ένα σημαντικό βήμα για τους ανθρώπους που σχηματίζουν λίθους οξαλικού ή φωσφορικού ασβεστίου. Μαθαίνοντας την περιεκτικότητα των τροφίμων σε νάτριο, μπορεί να βοηθηθεί κανείς στο να ελέγξει την πρόσληψη νατρίου. Οι ετικέτες των τροφίμων παρέχουν τις σχετικές πληροφορίες. Μερικά τρόφιμα έχουν μεγάλες ποσότητες νατρίου, ώστε μία μερίδα από αυτά να παρέχει ένα σημαντικό ποσοστό της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης, που είναι 2,4 mg», εξηγεί ο Δρ Στυλιανός Κοντός.

Τέλος, είναι σημαντικό να αποφεύγονται τα γεύματα με πολλές ζωικές πρωτεΐνες. Κρέας και αβγά, αυξάνουν τον κίνδυνο σχηματισμού λίθων από ουρικό οξύ και ασβέστιο.

Η σημασία του σωματικού βάρους

Μελέτες έχουν δείξει ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για σχηματισμό λίθων ουρικού οξέος και ασβεστίου στα νεφρά. Δεν είναι γνωστό αν η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο δημιουργίας λίθων. Πάντως, η διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους, η υγιεινή διατροφή και η άσκηση μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου σχηματισμού λίθων. Για το λόγο αυτό και αν τα κιλά σας βρίσκονται σε «επικίνδυνο» σημείο, είναι σημαντικό να φροντίσετε μέσα στις γιορτές να διατηρήσετε ένα υγιές βάρος, αποφεύγοντας τις υπερβολές

«Η εξειδικευμένη διατροφή είναι σημαντικό μέτρο προστασίας από τη δημιουργία λίθων. Συνιστάται μόνο σε αυτούς που έχουν ιστορικό λιθίασης. Ανάλογα με τη σύσταση των λίθων, καθορίζεται η δίαιτα από ειδικό γιατρό ή διατροφολόγο.

Εκτός από τις διατροφικές αλλαγές, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και ειδικά φάρμακα, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ξανά λίθος», επισημαίνει ο Δρ Στυλιανός Κοντός.

ΠΗΓΗ: onmed.gr