Ακόμα και όσοι πίστευαν ότι μπορεί να υπάρξει δυνατότητα άλλης πολιτικής μέσα στην Ευρωζώνη, η πραγματικότητα έδειξε το αντίθετο.

Ο Αλέκος Αλαβάνος, πρώην Ευρωβουλευτής και πρόεδρος του Συνασπισμού, και πλέον ιδρυτής του Σχεδίου Β” μιλά στο H&R για τις δυνατότητες που έχει η οργανωμένη έξοδος από την Ευρωζώνη, για την ανάγκη ανασυγκρότησης όλων των δημιουργικών κυττάρων της χώρας αλλά και για την σκληρή  Ευρώπη του καπιταλισμού και του κεφαλαίου που δεν είναι κάτι  καινούριο.

Πως σας φαίνεται η συμφωνία που κλήθηκε να υπογράψει ο Σύριζα προκειμένου, όπως λέγεται, να μην χρεοκοπήσει η χώρα;

Νομίζω ότι αυτή η «συννεφιασμένη Κυριακή» ήταν η λογική κατάληξη ενός πεντάμηνου, ή και δύο χρόνων πριν…Η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ ήταν πολύ αρεστή, έγινε θεαματικά αποδεκτή από την κοινωνία διότι είχε δύο πολύ ευχάριστα νέα. Το ένα ήταν ότι μπορούμε να σταματήσουμε τη λιτότητα, και το άλλο ότι δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα με το ευρώ, με την Ευρωζώνη . Αποδείχτηκε ότι αυτά τα δύο δεν μπορούν να συμβαδίσουν. Έπρεπε να κάνει μια επιλογή. Από το Φλεβάρη, πριν την συμφωνία της 20^ης Φλεβάρη, αυτή η επιλογή ήταν μπροστά του και όλο την ανέβαλε με διάφορους τρόπους, με την οικονομία να επιδεινώνεται…Φτάσαμε όμως στο σημείο που δεν είχε τη δυνατότητα περαιτέρω αναβολής, και με αυτή την έννοια βρέθηκε σε ένα πνιγηρό δίλημμα, ανάμεσα σε ένα 3^ο, το πιο σκληρό μνημόνιο από τα άλλα, και από την άλλη με μια ασύντακτη αποχώρηση από την Ευρωζώνη…κι έτσι φτάσαμε εδώ που φτάσαμε.

Πιστεύετε ότι το όραμα που είχε ο Αλέξης Τσίπρας, να δημιουργηθεί ανάπτυξη στην χώρα μέσα στο Ευρώ, ήταν κάτι που μπορούσε να γίνει και δεν έγινε λόγω κακής διαπραγμάτευσης ή ήταν εξ αρχής μια ουτοπία; Μπορεί να υπάρχει μια άλλη πολιτική μέσα στην Ευρωζώνη;

Δεν ξέρω αν ήταν ουτοπία, ήταν μια ανικανότητα των στελεχών του Σύριζα να κατανοήσουν τα δεδομένα που υπάρχουν, και του τι σε παίρνει να κάνεις μέσα στο Ευρώ. Το να λέει ο Ολάντ ότι ονειρεύεται μια άλλη Ευρώπη με λιγότερη λιτότητα, μπορεί να πει κανείς ότι έχει βάση, παρότι κι εκεί υπάρχουν πάρα πολλά ερωτηματικά. Η Γαλλία δεν είναι σε τέτοια κρίση όπως είναι η Ελλάδα. Η ύφεση η δικιά μας είναι η μεγαλύτερη σχεδόν στην ιστορία του τελευταίου αιώνα, σε ανεπτυγμένη χώρα. Έχει περάσει σε όλους τους δείκτες το μεγάλο κραχ του 1929 των ΗΠΑ. Είναι σαφές ότι μέσα στην Ευρωζωνη, με τις αυστηρές δημοσιονομικές και αντιπληθωριστικές πολιτικές που επιβάλει η Γερμανία και άλλες χώρες, δεν σου δίνονται περιθώρια , αλλά αυτό για μια χώρα σε ύφεση όπως είναι η Ελλάδα γίνεται πραγματικά αφόρητο και μη βιώσιμο.

Ακούσαμε τον τελευταίο καιρό, όλο το μηντιακό σύστημα, Έλληνες και ξένους πολιτικούς, οικονομολόγους να μας λένε ότι ο άλλος δρόμος είναι καταστροφικό. Ο πρωθυπουργός, με δήλωση του στην ΕΡΤ, είπε ότι όταν του έδωσε ο Βαρουφάκης την εναλλακτική λύση για grexit,  είπε ότι πραγματικά ο μόνος δρομος είναι μέσα στην Ευρωζώνη… Εσείς λέτε ότι υπάρχει άλλος δρόμος…

Μια άρχουσα τάξη, η κυρίαρχη οικονομική και κοινωνική ολιγαρχία, για να διατηρήσει την ισχύ της πρέπει να συνοδεύεται και από μια αφήγηση…και είναι φυσικό αυτό, δεν γίνεται να το κάνεις χωρίς αφήγηση, είτε είναι ειλικρινής, είτε όχι. Όταν η άρχουσα τάξη πάει καλά, όταν οι παραγωγικές δυνάμεις είναι σε ανάπτυξη, η αφήγησή της είναι θετική. Ας πούμε τη δεκαετία του 80 και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90, η αφήγηση για την Ευρώπη ήταν θετική, με το ευρωπαϊκό όραμα του Καραμανλή. Όταν αυτή η άρχουσα τάξη αρχίζει και βλέπει ότι το οικοδόμημα καταρρέει και αισθάνεται κίνδυνο για τα δικά της συμφέροντα, αναπτύσσει μια αρνητική αφήγηση. Αρνητική στην εναλλακτική λύση. Αυτή τη φάση ζούμε. Που ξεκινά η αρνητική αφήγηση που είναι ο τρόμος μπροστά στην προοπτική μια χώρα να διαλέξει έναν δρόμο εκτός Ευρωζώνης. Και αυτό τον τρόμο τον ακούς από τον Μπάρακ Ομπάμα, μέχρι τον Παύλο Τσίμα που έλεγε ότι θα γυρίσουμε σε λίθινη εποχή.

Κατ αρχήν πώς μπορούν να κινδυνολογούν τόσο πολύ για χώρες που είναι εκτός ευρώ, όταν τόσες χώρες στην Ευρώπη δεν είναι στην Ευρωζώνη; Για παράδειγμα, όλες οι Σκανδιναβικές χώρες εκτός Φιλανδίας είναι εκτός. Και είναι χώρες με ένα επίπεδο ανάπτυξης αλλά και κοινωνικό κράτος που δεν συγκρίνεται με τις χώρες τις Ευρωζώνης. Πως μας λένε δηλαδή ότι θα είναι κόλαση αυτό; Μετά, δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να βασίσουν όλα αυτά που λένε στην προϋπάρχουσα εμπειρία.

Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που μπαίνει τόσο ανοιχτά το δίλημμα να μείνει ή να φύγει από το ευρώ. Έχουμε όμως εμπειρίες άλλων χωρών, που φύγανε από ένα ενιαίο νόμισμα. Η διεθνής εμπειρία λέει ότι όταν βρίσκεσαι σε ύφεση, χρειάζεται να δώσεις μεγάλη ρευστότητα στην οικονομία σου, πράγμα που δεν μπορείς να κάνεις στο ευρώ, επομένως θες ενα εθνικό νόμισμα το οποιο θα μπορει να γίνει ανταγωνιστικό, να έχει τέτοια τιμή που να προωθεί τις εξαγωγές, χρειάζεσαι σχέδιο ανάπτυξης και πραγματικά μπορούμε να πάμε σε άλλη περίοδο. Ενώ τα γεγονότα του τελευταίου καιρού μας απογοητεύουν, μας αποθαρρύνουν, η σκέψη για έναν άλλο δρόμο μπορεί να μας δώσει πάλι την αισιοδοξία και μια αίσθηση προοπτικής.

Πολλοί λένε ότι αυτό το βήμα μπορούσε να γίνει πιο εύκολα 5 χρόνια ή έστω 2 χρόνια πριν που η οικονομία ήταν σε άλλα επίπεδα. Τώρα που η οικονομία έχει καταρρεύσει, είναι άραγε η σωστή στιγμή για ένα τέτοιο βήμα;

Αυτός είναι ένας κλασσικός τύπος της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Όταν πρέπει να πάρεις μια τολμηρή απόφαση, βρίσκεις ή φαντάζεσαι πάντα μια στιγμή στο παρελθόν, που λες ότι οι συνθήκες ήταν καλύτερες, και ότι εσύ ήσουν έτοιμος τότε. Πάντα τα γενναία βήματα γίνονται στο παρόν, ποτέ δεν γίνονται στο παρελθόν, ούτε στο μέλλον. Όσο πιο πολύ επιδεινώνεται η οικονομία, τόσο πιο αναγκαίο γίνεται. Αν τα μνημόνια έδειχναν ότι παρ όλες τις δυσκολίες, παρ όλη την καταδίκη της νεολαίας, ανοίγουν τελικά έναν δρόμο, εντάξει… αλλά τώρα βλέπουμε πώς είναι η κατάσταση. Βέβαια, θα ήταν πολύ καλύτερα αν αυτό γινόταν τις πρώτες βδομάδες που έβγαινε ο Σύριζα που είχαμε ισολογισμένο προϋπολογισμό, δεν χρειαζόμασταν άλλα δανεικά, οπότε κλείνοντας τα σύνορά προς την εκροή κεφαλαίων θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες. Αλλά και τώρα, δυστυχώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος.

Ένα άλλο επιχείρημα όσων δεν υποστηρίζουν τον άλλο δρόμο, είναι ότι και να υπάρχει ίσως μια προοπτική σε αυτόν, θα πρέπει να περάσουμε μέσα από μια κόλαση, η οποία δεν ξέρουμε και πόσο θα κρατήσει. Αυτό είναι μια πραγματικότητα; Θα είναι έστω για ένα διάστημα χειρότερα τα πράγματα από αυτό που ζούμε τώρα;

Αν ήταν να είναι χειρότερα, τότε εγώ και όσοι το υποστηρίζουμε, άνθρωποι με ψηλές γνώσεις, νομπελίστες, διανοούμενοι, θα έπρεπε να είμαστε σαδιστές.

Δεν θέλω να πω ότι θα είναι όλα από την αρχή εύκολα, θα περάσουν κάποιες βδομάδες αναπροσαρμογής και δυσκολιών για να ανταποκριθεί η δημόσια διοίκηση σε νέες συνθήκες. Ειδικά τη στιγμή που δεν έχει γίνει η αναγκαία δουλειά εκ των προτέρων. Για να εκδόσεις ένα νέο νόμισμα, μόνο τα τεχνικά στοιχεία, να το σχεδιάσεις, να βγάλεις καλούπια, να τυπωθεί θέλει μια διαδικασία εβδομάδων. Η μελέτη που έχουμε κάνει εμείς και η επεξεργασία των στοιχείων από άλλα παραδείγματα όπως στην Αμερική τη δεκαετία του 30, η ταχύτητα που είχε η ανάκαμψη ξεπέρασε τις προσδοκίες μας.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα σε αυτό είναι η Αργεντινή. Η Αργεντινή ακολούθησε έναν σωστό δρόμο στην αρχή με τον Κίρχνερ, και ακολούθησε έναν καταστροφικό λαϊκίστικο δρόμο με την Κίρχνερ η οποία άρχισε να αγοράζει ψήφους και τίναξε την οικονομία στον αέρα. Οι δύο μεγάλες αποφάσεις που πήρε ο Κίρχνερ είναι ότι πρώτα σταμάτησε προς το παρόν να πληρώνει τους δανειστές, και η δεύτερη ότι έβγαλε το πέσος από το δολάριο. Την προηγούμενη χρονιά η Αργεντινή είχε ύφεση 0.5 τις εκατό, την επόμενη χρονιά είχε 4-5 % ανάπτυξη και τις επόμενες χρονιές είχε ανάπτυξη 9-10%, ρυθμούς που ξεπέρασαν και την Κίνα. Αυτό μπορεί να ανακουφίσει τον λαό…για παράδειγμα, αν πας σε δικό σου νόμισμα, δεν είσαι υποχρεωμένος να κλείσεις τα ΑΤΜ. Έχεις δική σου ρευστότητα, δεν περιμένεις τον Ντράγκι, τον ΕΛΑ και όλους αυτούς τους μηχανισμούς. Εσύ θα καθορίσεις την ρευστότητα. Το μόνο που χρειάζεται είναι ο καιρός που θες για να το τυπώσεις.

Κάτι άλλο, είναι ότι μικρές αλλαγές θετικές, αλλάζουν και την ψυχολογία του κόσμου. Αυτό το είχαν καταλάβει και στις ΗΠΑ. Ένας από τους πρώτους νόμους της κυβέρνησης Ρούσβελτ, που ανέλαβε 5 χρόνια μετά την κρίση, ήταν η κατάργηση της ποτοαπαγόρευσης. Γιατί το έκανε αυτό; Γιατί κατάλαβε τη σημασία που είχε μια μικρή αλλαγή στην ψυχολογία του κόσμου. Με αυτή την έννοια, μπορεί να είσαι πιο στριμωγμένος τους πρώτους μήνες αλλά να δώσεις τέτοια ώθηση και αλλαγή στον κόσμο και να αλλάξεις την ψυχολογία του.

Σχετικά με την ψυχολογία του λαού… πώς ερμηνεύετε την στάση του κόσμου, που παρ όλη την τρομοκρατία και τα capital controls, ψήφισε ΟΧΙ στο δημοψήφισμα;

Η ανταπόκριση του κόσμου στο ΟΧΙ, ήταν εντυπωσιακή. Ξεπέρασε τις δικές μου προσδοκίες…εγώ πίστευα ότι δίνεται μάχη σώμα με σώμα και αυτό δεν το πίστευα μόνο βλέποντας τις δημοσκοπήσεις που δημοσίευαν τα ΜΜΕ, αλλά και από συζητήσεις με τον κόσμο…και ξαφνικά βλέπεις ένα τεράστιο ρεύμα, που λέει εγώ βάζω την αξιοπρέπειά μου και το δικαίωμά μου να έχω μια καλύτερη ζωή πάνω από τα καθημερινά προβλήματα. Είναι μια υπέρβαση που έκανε μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, είναι πολύ σημαντικό αυτό.

Μπορούμε να πούμε ότι ο κόσμος ήταν έτοιμος για το άλλο βήμα, ενώ η κυβέρνηση όχι;

Σε αυτό ναι, δεν ξέρω για τα υπόλοιπα. Αλλά επειδή ξέρουμε ακριβώς τον ρόλο της κοινωνίας, γι αυτό γίνεται και μια προσπάθεια εκφοβισμού. Τι προτείνουμε εμείς;

Να γίνει μια μεγάλη ανοιχτή συζήτηση στις τηλεοράσεις. Και όχι μόνο με τους εκπροσώπους του ενός κόμματος ή του άλλου, να φωνάξουμε και ειδικούς, καθηγητές πανεπιστημίου που έχουν αυτή την άποψη…μπορούμε να συζητήσουμε πολιτισμένα. Εγώ έχω βρει ανθρώπους που κατανοώ γιατί υποστηρίζουν την παραμονή μας στο Ευρώ με οποιοδήποτε κόστος με τους οποίους μπορείς να κάνεις μια συζήτηση σοβαρή. Να βάλεις ανθρώπους και από τη μία πλευρά και από την άλλη, χωρίς να θέλεις να προδικάσεις το αποτέλεσμα…Να εξηγήσεις τους δύο διαφορετικούς δρόμους σκέψης και να βάλεις τον πολίτη να κρίνει, όχι να πιέζεις μόνο το συναίσθημά του.

Πιστεύω ότι το να καταφεύγουν στην διαδικασία του τρόμου, το να ακούς από δημοσιογράφους το ότι θα γυρίσουμε στην λίθινη εποχή δείχνει την ένδεια επιχειρημάτων.  Είχα βγει σε μια συζήτηση με τον Δ. Μάρδα, τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, και είχαμε μια αντιπαράθεση… και τον ρωτάω «μπορείτε να μου πείτε μια χώρα που βγήκε από την ύφεση χωρίς να προχωρήσει σε μεγάλη ανάπτυξη της ρευστότητας της και μέσα από ένα νόμισμα το οποίο δεν ελέγχει η ίδια; Πέστε μου μία χώρα».

Δεν μπόρεσε να μου πει καμιά. Εγώ βρήκα μία μετά, η οποία τα κατάφερε κυρίως γιατί οι γειτονικές της χώρες επένδυσαν πολύ και γιατί είχε μια τεράστια μετανάστευση που είχε ως αποτέλεσμα να εκτονωθεί η ανεργία, και αυτή είναι η Λετονία.

Αν υπογραφεί αυτό το μνημόνιο με τους δανειστές μας… έχουμε αποφύγει το Grexit όπως μας λένε;

Εγώ πιστεύω ότι το Grexit θα είναι συνεχώς παρόν. Αυτό το πρόγραμμα θα έχει συνεχώς μπροστά του αντιξοότητες. Αντιξοότητες που σχετίζονται με το ότι θα έχει αρνητικά αποτελέσματα στα οικονομικά μας μεγέθη, οπότε λογικά η χώρα θα αισθάνεται την ανάγκη να αντιδράσει στην επιβολή του προγράμματος, και από το γεγονός ότι το πρόγραμμα αυτό στηρίζεται σε μια εντελώς παράδοξη και χωρίς δυνατότητα επιβίωσης κυβερνώσα πλειοψηφία.

Ποια είναι η κυβερνώσα πλειοψηφία σήμερα; Είναι η πλειοψηφία των βουλευτών του σύριζα χωρίς ένα μεγάλο κομμάτι, είναι το ακροδεξιό κόμμα των ΑΝΕΛ, είναι η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, και το ιδιαίτερο φαινόμενο ΠΟΤΑΜΙ. Ε, αυτή η πλειοψηφία δεν μπορεί να επιβιώσει, οπότε θα είμαστε σε έναν συνεχή εκβιασμό, τον εκβιασμό του Grexit. Ο λαός δεν έχει καταλάβει ακόμα τι έχει γίνει, είναι ζαλισμένος…όταν όμως θα του έρθει ο ΕΝΦΙΑ, όταν θα έχει ήδη τρεις άνεργους και θα του παρουσιαστεί και τέταρτος, πιστεύω ότι θα κάνει διεργασίες οι οποίες θα είναι θετικές, φτάνει να κάνουμε ένα βήμα ως χώρα, ως λαός, να φύγουμε από τη λογική ΠΑΣΟΚ. Η λογική ΠΑΣΟΚ είναι το «ευχάριστο». Πρέπει να δούμε αν αυτό το «ευχάριστο» είναι την ίδια στιγμή και πραγματοποιήσιμο.

Το να φύγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη… είναι μια κίνηση εσωστρέφειας και απομόνωσης; Συνάδει με την κουλτούρα της διεθνιστικής αριστεράς;

Αν πάρουμε αυτή τη λογική, τότε θα έπρεπε να είχαμε συμμετάσχει στο εκστρατευτικό σώμα, στη συμμαχία που πήγε στο Ιράκ, και στη συμμαχία που έκανε τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, στις οποίες συμμετείχε όλο το «άνθος» των ευρωπαϊκών χωρών. Πιστεύω πως κάθε άλλο παρά εσωστρέφεια είναι. Εγώ πιστεύω βαθιά ότι ο βασικός χώρος συνεργασίας για εμάς, για λόγους γεωγραφικούς και για λόγους ιστορικούς, αλλά και για λόγους αστάθειας της γύρω περιοχής ή αφερεγγυότητας άλλων μεγάλων δυνάμεων όπως η Ρωσία η οποία δεν έχει τη δυνατότητα να παίξει έναν μεγάλο ρόλο, είναι η Ευρώπη. Απλά, πρέπει να αφήσουμε την αίσθηση της υποτέλειας. Εγώ θέλω να συμμετέχουμε με τον τρόπο που συμμετέχει η Σουηδία, με τον τρόπο που συμμετέχει η Δανία, και κυρίως με τον τρόπο που το κάνανε πριν 10 χρόνια. Με τον τρόπο που συμμετείχε πριν 15 χρόνια η Αυστρία. Με έναν τρόπο μη εξάρτησης. Ποτέ δεν θα γίνουμε τόσο δυνατοί όσο αυτά τα μεγάλα κράτη της Ευρωπαϊκής ένωσης και της Ευρωζώνης, αλλά μπορούμε να είμαστε μια χώρα που δεν συμμετέχει απλά στους θεσμούς και που διαλύεται, αλλά που συμμετέχει στο πραγματικό γίγνεσθαι, στην τεχνολογία, στον πολιτισμό, στην παραγωγικότητα.

Σχετικά με την ύπαρξη σχεδίου… επεξεργασμένου σχεδίου για τον άλλο δρόμο. Υπάρχει; Ή είναι απλά σε επίπεδο εξαγγελιών και οραμάτων; Εσείς έχετε προετοιμάσει κάτι τέτοιο;

Εμείς στηρίζουμε πάρα πολλές πολιτικές επιλογές που έχουμε κάνει σε επιστημονικές επεξεργασίες που έχει κάνει ένα ινστιτούτο επιστημονικών ερευνών «Δημήτρης Μπάτσης». Είναι επικεφαλής ο καθηγητής του Παντείου ο Θ. Μαριόλης με μια πολύ σοβαρή ομάδα επιστημόνων που έχουν μελετήσει και τη διεθνή εμπειρία. Υπάρχει και εγγλέζικο σχέδιο για την αποχώρηση της Ελλάδας από το ευρώ το οποίο μάλιστα πήρε το 2012 το Wolfson Prize στα Οικονομικά. Το Wolfson Prize είναι το αντίστοιχο Ευρωπαϊκό νόμπελ. Επομένως υπάρχει ένα υλικό. Την επεξεργασία την συνεχίζουμε, και μάλιστα είμαστε σε μια φάση που προσπαθούμε να βγάλουμε συμπεράσματα και πιθανόν κάποιες τροποποιήσεις, διορθώσεις και προσθήκες από τα δεδομένα που έχουμε αυτή την περίοδο με τα capital controls κλπ. Φυσικά, αυτή τη δουλειά κανονικά έπρεπε να την είχαν κάνει τα πανεπιστήμια… Εγώ έστειλα ένα γράμμα το 2010 στον πρύτανη του Οικονομικού πανεπιστημίου της Αθήνας, και δεν μου απάντησε καν.

Με τη διαφωνία πολλών βουλευτών που καταψηφίζουν τη συμφωνία από τον Σύριζα, υπάρχει μια έντονη κινητικότητα που ενδεχομένως θα αλλάξει ριζικά και το τοπίο της Αριστεράς στην Ελλάδα. Θα βλέπατε μια ενδεχόμενη συνεργασία και με κομμάτια του Σύριζα, και με κομμάτια της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς; Υπάρχει ανάγκη για μια διευρυμένη ενότητα;

Στην Ελλάδα υπάρχει το εξής παράδοξο. Υπάρχει ένα ρεύμα το οποίο είναι υπέρ της αποχώρησης από το Ευρώ. Δεν είναι πλειοψηφικό ρεύμα. Οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν συνήθως λίγο πάνω /λίγο κάτω από το 30%. Εγώ θα σας πω ότι είναι 10%. Αυτό το ρεύμα δεν εκφράζεται πολιτικά. Ιδεολογικά μπορεί να το εκφράζει το ΚΚΕ ή και άλλοι, αλλά πολιτικά δεν εκφράζεται. Δηλαδή προτείνοντας μια ρεαλιστική προοπτική οργανωμένης, και όχι άτακτης αποχώρησης από την Ευρωζώνη και ένα σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας στα νέα δεδομένα. Ενώ υπάρχει μέσα στην κοινωνία, δεν εκφράζεται στο πολιτικό σκηνικό. Υπάρχουν διάσπαρτες ομάδες ειδικά στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, υπάρχει αυτή η άποψη σε ένα κομμάτι του σύριζα που όμως μέχρι τώρα ακολουθούσε άλλη γραμμή. Είναι μεγάλη ανάγκη αυτές οι δυνάμεις να συναντηθούν, και όχι μόνο της αριστεράς. Πρέπει να αξιοποιήθει το κάθε θετικό στοιχείο, πρέπει να παρουσιαστεί έτσι το πρόγραμμά του, ώστε να ενεργοποιήσει και δυνάμεις που ακόμα βρίσκονται στο δίλημμα, αλλά που βλέπουν τη δυνατότητα να κινηθούν σε αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα πρώτα προγράμματα που έκαναν οι ΗΠΑ με την αντι-υφεσιακή πολιτική, ήταν το Works progress administration. Αυτό ήταν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα το οποίο αφορούσε τον χώρο της τέχνης. Εικαστικά, θέατρο, κινηματογράφο, μουσική. Μέσα σε μια Αμερική που είχε γίνει έρημος και που δεν υπήρχε καμιά δραστηριότητα, μπόρεσαν με το χρήμα πια που εξέδιδαν, (αφού δεν είχαν τον περιορισμό από το Golden standard, να έχει δηλαδή μια σταθερή αξία το νόμισμα σε σχέση με το χρυσό) και απευθύνθηκαν σε δεκάδες χιλιάδες νέους καλλιτέχνες. Μέσα από αυτό το πρόγραμμα βγήκαν ζωγράφοι σαν τον Τζάκσον Πόλλοκ, ηθοποιοί σαν τον Όρσον Ουέλς, σκηνοθέτες σαν τον Σίντνειυ Λιούμετ. Τι θέλω να πω…πρέπει κι εμείς, αυτό το πρόγραμμα να μην περιοριζόμαστε να το δείχνουμε σαν ένα τεχνικό πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης, αλλά σαν ένα πρόγραμμα αναγέννησης που απευθύνεται σε κάθε δημιουργικό κύτταρο της χώρας.

Μια τελευταία ερώτηση… ήσασταν Ευρωβουλευτής για πολλά χρόνια… έχει σχέση Ευρώπη την οποία υπηρετούσατε εσείς τόσα χρόνια, με την Ευρώπη που είδαμε τις τελευταίες μέρες; Είναι η ίδια Ευρώπη;

Ναι. Δεν μπορώ να πω ότι δεν το περίμενα. ΄Έχουμε περάσει πικρές ώρες με την Ευρώπη. Ήμουν Ευρωβουλευτής, όταν γινόταν ο πόλεμος στο Ιράκ, όταν γινόταν στην Γιουγκοσλαβία…όταν άφηναν να πεθαίνει ο Μπόμπι Σάντς στις φυλακές…τα έχω βιώσει όλα αυτά, και ήξερα ότι η καπιταλιστική Ευρώπη που βγήκε μέσα από πολέμους, είναι ικανή να δημιουργήσει πάρα πολύ παγιδευτικές καταστάσεις. Δεν περίμενα πριν από χρόνια ότι αυτό θα γίνει με επίκεντρο τη χώρα μου. Αλλά αυτό που είδα αυτές τις μέρες δεν μου κάνει εντύπωση, ήταν εικόνες γνώριμες, το ίδιο πράγμα που είδαμε στις Κάννες το 2011 όπου ο Σαρκοζί κούναγε τον Παπανδρέου από τον γιακά. Έπρεπε, όφειλε ο Σύριζα να τις έχει μελετήσει…

Πηγή : hitandrun.gr

Λόγω του καταστροφικού οικονομικού και κοινωνικού χαρακτήρα της, όπως είναι πανθομολογούμενο, αυτή η νέα συμφωνία δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα μπορέσει να εφαρμοστεί και ότι δεν θα την περιμένει εν τέλει ένα Grexitμε τους όρους των δανειστών. Ένα ενδεχόμενο που καθημερινά αποκτά όλο και πιο πραγματική υπόσταση, όπως φανερώνει και η διαμάχη για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Η βαθιά ύφεση που είναι σίγουρο ότι θα επέλθει θα οξύνει αυτό το πρόβλημα, απαιτώντας και άλλα πακέτα “διάσωσης”. Η διέξοδος απ' αυτή την περίπλοκη κατάσταση από πλευράς δανειστών είναι το σχέδιο του Σόιμπλε και της Κομισιόν για το τάιμ άουτ της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

Έτσι διαμορφώνεται η εξής εικόνα: το τρίτο μνημόνιο εμφανίστηκε από τον κ. Τσίπρα ως η μοναδική εναλλακτική για να αποφευχθεί το Grexitτου Σόιμπλε ή η άτακτη χρεοκοπία. Ενώ, ακριβώς λόγω της εφαρμογής του τρίτου μνημονίου, καθημερινά θα αυξάνονται οι πιθανότητες ενός Grexitαλά Σόιμπλε ή άτακτης χρεοκοπίας.

Ο κ. Τσίπρας και το κυβερνητικό επιτελείο του όχι μόνο δεν προετοίμασε, αντίθετα το περασμένο 6μηνο υπονόμευσε πρακτικά και πολιτικά την μοναδική εναλλακτική λύση που υπάρχει για τη διέξοδο απ' αυτή την παγίδα: ένα σχέδιο εξόδου από την Ευρωζώνη και παύσης πληρωμών του δημόσιου χρέους, με ενημέρωση και κινητοποίηση της κοινωνίας. Δεν πρόκειται να κρίνουμε τις πράξεις τους ως “αριστερής κυβέρνησης”, αριστερός δεν γίνεται κανείς με την αυτοαναγόρευσή του, αλλά με τα έργα του. Ο κόσμος βρίθει από “αριστερούς” που τσακίζουν τον κόσμο της εργασίας, διεξάγουν επιθετικούς πολέμους και στηρίζουν φασιστικά ή ημιφασιστικά καθεστώτα. Αφήνεται αυτή η άχαρη αποστολή σε όσους καλλιεργούσαν την αυταπάτη της “αριστερής κυβέρνησης” τα τελευταία χρόνια, εθελοτυφλώντας. Και ξαφνικά έγιναν μετά Χριστόν προφήτες, αφού ο Α. Τσίπρας ανενδοίαστα παραχάραξε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Βεβαίως το κυβερνητικό επιτελείο δεν βάδιζε χωρίς σχέδιο. Το σχέδιο είχε τίτλο: “συμβιβασμός” με τους δανειστές, με βιτρίνα το “έντιμος”. Όλες οι κυβερνητικές ενέργειες είχαν τη σφραγίδα αυτού του σχεδιασμού: Υποβολή στους δανειστές διαδοχικών μνημονιακών προτάσεων εκ μέρους της κυβέρνησης, με ευτελισμό της λαϊκής αξιοπρέπειας που αποτελούσε δήθεν το κίνητρο. Προσφυγή σε δημοψήφισμα με παράλληλη αποδοχή των απαιτήσεων των δανειστών που υποτίθεται ότι τις έθετε στην κρίση του λαού. Το Όχι που έγινε Ναι μέσα σε μια ώρα, κατά τρόπο χαρακτηριστικά βοναπαρτικό, από τον Α. Τσίπρα, με πλήρη περιφρόνηση του συντάγματος που επιβάλλει τα αποτελέσματα των δημοψηφισμάτων να γίνονται νόμοι του κράτους. Αντί της στήριξης στη λαϊκή εντολή, στήριξη στα καταδικασμένα από λαό κόμματα και δημιουργία “εθνικού μετώπου υπέρ του ευρώ” με τους κατά Τσίπρα διεφθαρμένους, και τίμημα την πλήρη υπαγωγή της χώρας στις βουλήσεις των δανειστών και την καταλήστευσή της.

Ακολούθησαν πράξεις της πολιτικής ως θεάτρου: το φτηνό δράμα στις Βρυξέλλες όπου η κυβερνητική διαπραγματευτική ομάδα αντιμετώπισε “πραξικόπημα” των δανειστών.

Για κάθε λογικό άνθρωπο η συμπεριφορά των δανειστών ήταν, όμως, απολύτως προβλέψιμη. Η κυβέρνηση και ο κ. Τσίπρας όφειλαν να προετοιμαστούν και να ενημερώσουν τον ελληνικό λαό. Δεν εκπλήρωσαν ούτε αυτή τη στοιχειώδη δημοκρατική υποχρέωση. Και αν ο πρωθυπουργός υπέστη [πράγματι, μιας και γνωρίζουμε το ήθος των δανειστών] “εικονικό πνιγμό”, δεν φαίνεται να σκέφτηκε τον πνιγμό που θα υποστεί η χώρα, πριν βάλει την υπογραφή του.

Συνεπώς, η τρίτη απείρως βαρύτερη για τη χώρα δανειακή σύμβαση και οι όροι της ήταν μια ενέργεια εν πολλοίς προαποφασισμένη από το κυβερνητικό επιτελείο, εφόσον δεν υπήρχε η βούληση για αναμέτρηση με τους δανειστές και το εγχώριο οικονομικό κατεστημένο -- και το δημοψήφισμα χρησιμοποιήθηκε ως αντιπερισπασμός. Ο Α. Τσίπρας είχε ανοίξει το δρόμο για την αποδοχή του ως “εθνικού ηγέτη”.

Κατασκευή “εθνικού ηγέτη”

Όπως ήταν σχεδόν βέβαιο ότι θα γίνει πολύ σύντομα μετά τις εκλογές, η χώρα εισήλθε σε μια νέα περίοδο πολιτικής κρίσης.

Το σύστημα –τα βαθύτερα κέντρα οικονομικής και πολιτικής εξουσίας-- μπροστά στο πολιτικό αδιέξοδο με την κατάρρευση των παλιών πολιτικών κομμάτων, αλλά και στην αναμενόμενη κρίση του κυβερνώντος κόμματος που ξέσπασε με την υιοθέτηση του τρίτου μνημονίου, περνάει με ταχύτητα στη μοναδική εναλλακτική που έχει την τρέχουσα περίοδο: την κατασκευή ενός “εθνικού ηγέτη” στο πρόσωπο του Α. Τσίπρα και ό,τι αυτό συνεπάγεται στο πολιτικό επίπεδο.

Ο πρωθυπουργός, από λίγο πολύ πολιτικός απατεώνας που ήταν για τα κατεστημένα ΜΜΕ μέχρι τις 5 Ιουλίου, ξαφνικά, βάζοντας την υπογραφή του στο τρίτο μνημόνιο, έγινε Ελ. Βενιζέλος και Κ. Καραμανλής σε συσκευασία του ενός από το σύνολο του μιντιακού συστήματος. Αναθάρρησε ακόμη και ο αλήστου μνήμης αυριανισμός που τον καλεί να δημιουργήσει ένα προσωποπαγές κόμμα και να “καθαρίσει” τους “αποστάτες”.

Η λαϊκή φαντασία διεγείρεται με τους θρήνους για το καημένο το παιδί που το βασάνισαν στις Βρυξέλλες και , τι να κάνει, υπέκυψε. Μέσα απ' αυτή τη μυθοπλασία εξαγνίζονται οι Σαμαράς, Βενιζέλος κ.ά., που κι αυτοί εκβιάζονταν και καταναγκάζονταν, αλλά ως πιο υποτελείς δεν το ομολογούσαν. Δεν λείπει και η απεύθυνση στους πιο απαιτητικούς αναγνώστες του νέου αφηγήματος : ο μικρός ήρωας που ταρακούνησε τα θεμέλια της ΕΕ και έφερε στην επιφάνεια τις ενδοευρωπαϊκές αντιθέσεις. Η πάντα έτοιμη να συνθηκολογήσει οικόσιτη της ΕΕ αριστερά και οι μεταμοντέρνες παραλλαγές της χρειάζονται ένα θεωρητικό άλλοθι. Η Ελλάδα ως Ιφιγένεια που θυσιάζεται για να πνεύσει ούριος άνεμος αλλαγών στην ΕΕ.

Δεν υπάρχει κλισέ που να μην χρησιμοποιείται για να δικαιολογηθεί το τρίτο μνημόνιο και να απαλλαγεί από την ντροπή η κυβερνητική ηγεσία.

Ταυτόχρονα  τα ίδια κέντρα εξαπολύουν μια εμετική επίθεση στους βουλευτές και τα στελέχη του Σύριζα που, επιδεικνύοντας αν μη τι άλλο πολιτική εντιμότητα, θέλουν να τηρήσουν τη δέσμευσή τους στον ελληνικό λαό. Επίθεση που αναπαράγουν στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, με το χειρότερο υβρεολόγιο, πολλά μέλη και στελέχη του ίδιου του Σύριζα. Είναι πραγματικά εντυπωσιακή η ταχύτητα με την οποία αποκαλύπτεται η βαθιά ηθική διάβρωση των πάλαι ποτέ “αριστερών”. Για πολλούς δεν αποτελεί έκπληξη.

Στην επιχείρηση αυτή συμμετέχει ενεργά ο ίδιος ο πρωθυπουργός και το πρωθυπουργικό περιβάλλον. Ο Α. Τσίπρας πήρε σαν προίκα του το γενναίο λαϊκό Όχι του 62% και με την αρωγή των ΜΜΕ επιχειρεί να δημιουργήσει μια απευθείας, προσωπική σχέση με τμήματα του λαού και ιδίως της νεολαίας, εκμεταλλευόμενος τη διενέργεια του δημοψηφίσματος και σμιλεύοντας το προφίλ του “βασανισμένου ηγέτη” που δεν θέλει, αλλά αναγκάζεται να εφαρμόσει την πολιτική των δανειστών και υπόσχεται να τη “μετριάσει”.

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι το κατεστημένο θα θωπεύει τον υπό κατασκευή εθνικό ήρωά του όσο κάνει καλά τη βρόμικη δουλειά και παγιδεύει την κοινωνία. Θα είναι ο χαμερπής ήρωας της εποχής που η Ελλάδα μέσα στην Ευρωζώνη/ΕΕ γερνάει, παρακμάζει, γεννάει ανέργους, σκοτώνει τον κόσμο της εργασίας και χάνει το πιο μορφωμένο ανθρώπινο δυναμικό της. Θα είναι ο ήρωας αυτών που θα ξεκοκαλίζουν τα αποφάγια των νέων δανειακών συμβάσεων και των μνημονίων --ό,τι θα αφήνουν οι μεγάλοι παίκτες-- των σιελορροϊκών ασπασμών του Γιουνκέρ, αυτού του συρφετού που παίρνει παχυλούς μισθούς από τα δανεικά που πληρώνει ο ελληνικός λαός και ωρύεται από τηλεοράσεως για τον “εθνικό σκοπό της παραμονής στο ευρώ”. Θα είναι ο ήρωας όλων εκείνων από τον Σύριζα-ΕΚΜ που θέλουν να μοιραστούν τα προνόμια της κυβερνητικής εξουσίας πάνω απ' όλα. Και η Χρυσή Αυγή, ή οποιαδήποτε άλλη εθνικιστική, ακροδεξιά κατασκευή που θα βγάλει η πολιτική κρίση στον αφρό, θα παραμονεύει στη γωνία.

Μπορεί να καταμετρήσει κανείς πολλές χώρες της ΕΕ όπου τα πράγματα πήραν αυτό το δρόμο.

***

Πώς πορεύεται η ριζοσπαστική και κομμουνιστική αριστερά σ' αυτό το νέο τοπίο;

Η ανατροπή που σηματοδοτεί το πέρασμα στη νεοφιλελεύθερη πολιτική ενός κόμματος με προέλευση την ριζοσπαστική αριστερά που κατέκτησε την κυβερνητική εξουσία, σε μια χώρα που υφίσταται  βίαια, εξωτερική νεοφιλελεύθερη προσαρμογή είναι σημείο των καιρών και μια σεισμική δόνηση, της οποίας γίνονται αισθητά τα πρώτα ωστικά κύματα. Βάζει σε πρακτική πλέον δοκιμασία πολλές απόψεις που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια περί “αριστερής κυβέρνησης”. Αποτελεί μία ακόμη προειδοποίηση ότι το ευρώ καταβροχθίζει τα "αριστερά παιδιά" του, με αρκετούς αποδέκτες, και πιο επικίνδυνο το ακροδεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος. Ανοίγει το δρόμο για άδηλες προς το παρόν πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, ακόμη και για το ενδεχόμενο μιας μορφής βοναπαρτισμού. Ενώ σε ιδεολογικό και συμβολικό επίπεδο γεννάει την αναγκαιότητα να δοθεί μάχη για τις αξίες και ιδέες της  αριστεράς που έχουν παραχαραχθεί.

Όλα αυτά δεν είναι καινούργια. Συζητιούνται εδώ και καιρό. Η απτή εμπειρία όμως δημιουργεί μια άλλη κατάσταση που, απ' ό,τι φαίνεται, δεν είναι εύκολο να συνειδητοποιηθεί και όλοι βαδίζουν ακόμη με την παλιά περπατησιά. Στο χώρο της μαχόμενης αριστεράς, πράγματι ακολουθείται πορεία ως συνήθως, τουλάχιστον μέχρι αυτή τη στιγμή.

Το ΚΚΕ, έχοντας επιλέξει μια ιστορικά ιδιόμορφη θέση που το αφοπλίζει, εφόσον αρνείται, στο όνομα της σοσιαλιστικής κοινωνικής ανατροπής, να μπει μπροστά στις δημοκρατικές αντιιμπεριαλιστικές ρήξεις που φέρνει ως απαίτηση η συγκυρία και η έξοδος από την κρίση προς όφελος των εργαζομένων, μοιάζει να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις σαν ένα σύνηθες επεισόδιο μιας γραμμικής πορείας στο πλαίσιο της αστικής πολιτικής και αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού.

Οι διαφωνούντες του Σύριζα, που είναι στο επίκεντρο των τρεχουσών εξελίξεων, προς το παρόν υιοθετούν τη συγκεχυμένη θέση “κατά των μνημονίων, αλλά υπέρ της μνημονιακής κυβέρνησης”. Λένε ότι θα αγωνιστούν ώστε το τρίτο μνημόνιο να αποτελέσει “παρένθεση” για τον Σύριζα σε αντίστιξη με την “αριστερή παρένθεση του Σύριζα”. Δίνουν την εντύπωση ότι θα συνεχιστεί όπως παλιά η εσωκομματική αντιπαράθεση / συζήτηση και θα λυθεί χωρίς δραματικές κινήσεις. Πρακτικά αφήνουν τον Α. Τσίπρα να χειραγωγεί τα πράγματα με τη βοήθεια των ΜΜΕ, και τα ριζοσπαστικά τμήματα της κοινωνικής βάσης του Σύριζα μετέωρα και ευάλωτα.

Το ότι οι διαφωνούντες δεν αποτελούν ρεύμα με ενιαίες απόψεις, ιδίως όσον αφορά το κομβικό για τη χώρα μας θέμα της Ευρωζώνης/ΕΕ, εξ αντικειμένου επιφορτίζει με μεγαλύτερες ευθύνες τις μικρότερες δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς, επειδή ακριβώς έχουν τεκμηριωμένη, σαφή και κοινή θέση στο θέμα της ρήξης με το ευρώ και την ΕΕ. Ευθύνες υπό την έννοια της συγκρότησης μιας αυτοτελούς, μετωπικής, προγραμματικής παρουσίας στο πολιτικό γίγνεσθαι.

Δυστυχώς, για πολλοστή φορά , αυτές οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς βρίσκονται σε μια κατάσταση αδυναμίας να διαμορφώσουν κοινό βηματισμό, να προβάλλουν δυναμικά και ενιαία την εναλλακτική λύση. Αναλώνονται σε ατέρμονες εσωτερικές  συζητήσεις και σχέδια επί χάρτου, παράλληλες, ή και ανταγωνιστικές, κινήσεις, θολώνοντας από ποικίλες πλευρές το πολιτικό στίγμα που διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια: την αναγκαιότητα του πολιτικού μετώπου για την αποδέσμευση από την Ευρωζώνη και την ΕΕ, με όλο το δημοκρατικό και κοινωνικό/ταξικό περιεχόμενό του και την άρρηκτη σχέση του με τη διέξοδο από την κρίση.

Είναι ειρωνικό ότι αυτό γίνεται ακόμη και τώρα που η πεντάμηνη διελκυστίνδα κυβέρνησης-δανειστών και η κατάληξή της στο τρίτο μνημόνιο έθεσε στη δημόσια συζήτηση έντονα την έξοδο από την Ευρωζώνη. Κυρίως με πρωτοβουλία των κυρίαρχων δυνάμεων και εξαιτίας των όλο και πιο βαθιών αντιθέσεών τους. Όπως μαρτυρεί και η πρόσφατη πρόταση του Φ. Ολάντ για κυβέρνηση και κοινοβούλιο της Ευρωζώνης, που προκάλεσε αντιδράσεις σ' όλη την ΕΕ.

Το πολιτικό κενό το οποίο αφήνει η επίσημη πλέον μετατόπιση του Σύριζα στη νεοφιλελεύθερη πολιτική, το οποίο θα διευρύνεται όσο η εργαζόμενη πλειοψηφία θα νιώθει στο πετσί της και το τρίτο μνημόνιο, θα δημιουργήσει το περιβάλλον για νέες ανακατατάξεις σε όλο το πολιτικό φάσμα. Όμως, όπως φαίνεται, για μια ακόμη φορά, οι επερχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές – για τις οποίες τον πρώτο λόγο θα έχει, βεβαίως, η τρόικα-- θα είναι το κύριο μέσο αναδιάταξης και στοίχισης δυνάμεων, σε συνθήκες που ο λαϊκός παράγοντας και οι μαχόμενες αριστερές δυνάμεις δύσκολα θα επηρεάσουν.

Χρειάζεται πολύ μεγάλος αγώνας δρόμου και υπερβάσεις για να ανταποκριθούν, έστω και ασύμμετρα, στην πρόκληση της τρέχουσας περιόδου: την καθημερινή αντίσταση στην εφαρμογή της πολιτικής των δανειστών και την αλληλένδετη μ' αυτήν πολιτική και κινηματική συγκρότηση του μετώπου ρήξης και εξόδου από την Ευρωζώνη, με βασική διάσταση αυτού του αγώνα την υπεράσπιση της δημοκρατίας, της λαϊκής κυριαρχίας και των συμφερόντων των εργαζομένων.

Είναι θετικό το ότι σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες διαμορφώνεται πράγματι ένα ευνοϊκό περιβάλλον. Όχι όπως το παρουσιάζει η ηγετική ομάδα του Σύριζα, ως παράγοντα αλλαγής της ΟΝΕ, αλλά ως ενίσχυση της αντίληψης , ιδίως με βάση την εμπειρία της Ελλάδας, ότι η ΟΝΕ και η ΕΕ δεν αλλάζουν και ότι η αριστερά και τα λαϊκά κινήματα πρέπει να υιοθετήσουν στρατηγικές εξόδου απ' αυτούς τους μηχανισμούς. Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύει κανείς ότι το επόμενο χρονικό διάστημα θα υπάρξει άφθονη τροφή για σκέψη και νέους προσανατολισμούς.

ΠΗΓΗ: sxedio-b.gr