Λεωνίδας Βατικιώτης

Από το τέλος του 20ου αιώνα, όταν η κρίση έπληττε την μια χώρα μετά την άλλη από τη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι τη Λατινική Αμερική, φαίνεται να έχουν περάσει αιώνες, όχι δεκαετίες.

Εκδόσεις μακροχρόνιων ομολόγων (άνω των 29 ετών) από κυβερνήσεις αναδυόμενων χωρών

Είναι τόσο ραγδαίες οι αλλαγές που σημειώθηκαν στο οικονομικό τοπίο, με κυρίαρχες την ελεύθερη διακύμανση της ισοτιμίας των νομισμάτων, την αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων των κρατών και την αυστηροποίηση της οικονομικής πολιτικής, με την παγιοποίηση της λιτότητας, ώστε οι εστίες που προκάλεσαν τις δονήσεις εκείνης της περιόδου φαίνεται να έχουν κλείσει για τα καλά.

Η σημαντικότερη ωστόσο, έστω κι αν δεν ήταν παρά η αφορμή, παραμένει εδώ και εξακολουθεί να απειλεί: Η περίσσεια κεφαλαίου των ανεπτυγμένων χωρών του Βορρά που στο τέλος της ημέρας, όταν παίρνει τη μορφή της άμπωτης, δημιουργεί αλλεπάλληλους κλυδωνισμούς σε κράτη και εταιρείες των λεγόμενων αναδυόμενων οικονομιών. Κι από αυτή την άποψη, οι συνθήκες δεν έχουν αλλάξει τόσο πολύ σε σχέση με τα τελευταία χρόνια του 20^ου αιώνα. Μάρτυρας, η πληθώρα νέων ομολογιακών εκδόσεων τα προηγούμενα χρόνια στις αναδυόμενες αγορές που είτε αφορούσαν κρατικά ομόλογα, με χώρες όπως η Σενεγάλη, η Νιγηρία και η Κένυα να εκδίδουν τίτλους διάρκειας 30 ετών, εκμεταλλευόμενες τα χαμηλά επιτόκια για να επιμηκύνουν τις λήξεις του χρέους τους και το Ιράκ να βγαίνει για πρώτη φορά στις αγορές χωρίς αμερικανική στήριξη, είτε προέρχονταν από ιδιωτικές ή δημόσιες εταιρείες να γίνονται ανάρπαστες. Κι ο αριθμός των εγγραφών να είναι πολλαπλάσιος των προσφερόμενων ομολόγων.

Οι συνθήκες ωστόσο που επέτρεψαν τη μεγέθυνση των ιδιωτικών αγορών κεφαλαίου οδηγώντας το χαρτοφυλάκιο ομολόγων από αναδυόμενες χώρες, να αυξηθεί από 102 δις. δολ. σε 242 δις. μέσα σε δύο χρόνια, με βάση εκτίμηση του ειδησεογραφικού πρακτορείου Ρόιτερς, αλλάζουν ραγδαία. Η προαναγγελθείσα σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής κι η αύξηση των επιτοκίων (τρεις φορές αναμένεται να αυξηθούν το 2018 τα επιτόκια του δολαρίου) θα μετατρέψει σε δηλητήριο το χρηματοδοτικό οξυγόνο που εισέρρεε αδιάληπτα επί 10 σχεδόν χρόνια στις 70 περίπου χώρες που εντάσσονται στην ομάδα των αναδυόμενων αγορών, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι η εποχή της ευφορίας θα συνεχίζεται για πάντα. Αυτή η ψευδαίσθηση είναι που οδήγησε για παράδειγμα το μέσο δημόσιο χρέος στην υποσαχάρια Αφρική να αυξηθεί από 34% το 2013 σε 48% του ΑΕΠ το 2017 και πολλές χώρες όπως η Αιθιοπία, η Γκάνα, η Ζάμπια κ.α. να δουν για πρώτη φορά το χρέος τους να ξεπερνά το 50% του ΑΕΠ τους, χωρίς παράλληλα να έχει υπάρξει καμιά βελτίωση στα θεμελιώδη μεγέθη που επιτρέπουν την αγόγγυστη αποπληρωμή του κι ενώ μάλιστα η φοροαποφυγή των πολυεθνικών γνωρίζει νέες δόξες. Η φυγή κεφαλαίων από την περιφέρεια της παγκόσμιας οικονομίας, όσο τα επιτόκια του δολαρίου και του ευρώ θα ξεκολλάνε από το επίπεδο του 0 και 1%, θα στερήσει κράτη και εταιρείες από πόρους, οδηγώντας τους πιο ευάλωτους …στα βράχια της χρεοκοπίας. Η περίοδος που τα δύο τρίτα των ομολόγων αναδυόμενων χωρών βαθμολογούνταν από τους οίκους αξιολόγησης σε επίπεδο που επέτρεπε την επένδυση θα φαίνεται τότε μακρινή ανάμνηση. Κι οι μεταξεταστέοι θα πάψουν να είναι μόνο το ένα τρίτο…

Συζήτηση στην ευρωβουλή

Σε αυτή την ξεχωριστή συγκυρία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η συζήτηση και η ψηφοφορία για τους όρους βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους που θα διεξαχθεί στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου την Τρίτη 17 Απριλίου. Ο διάλογος θα στηριχθεί σε μια έκθεση που εγκρίθηκε στις 20 Μαρτίου, με 17 ψήφους υπέρ και 9 κατά, στην Επιτροπή Ανάπτυξης της ευρωβουλής. Η έκθεση εξ αρχής αναγνωρίζει την «αύξηση στον αριθμό των αναπτυσσόμενων χωρών που ταξινομούνται από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα σε εκείνες που επιβαρύνονται με μη βιώσιμο χρέος ή παρουσιάζουν υψηλό ή μεσαίο κίνδυνο, με τις περισσότερες από τις χώρες χαμηλού εισοδήματος να ανήκουν τώρα στην μια ή την άλλη κατηγορία».  Τούτων δοθέντων επισημαίνει τους κινδύνους που αναδύονται στο λεγόμενο «παγκόσμιο Νότο», με αφορμή τη σταδιακή επιδείνωση όλων των δεικτών του χρέους και τη συνακόλουθη απομάκρυνση δεκάδων χωρών από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Πρόκειται για ένα σύνολο 17 διακριτών στόχων που ξεφεύγουν από του δείκτες της οικονομικής μεγέθυνσης και περιγράφουν τη βελτίωση των όρων ζωής της πλειοψηφίας: Αντιμετώπιση της φτώχειας και της πείνας, εξασφάλιση υγείας, ποιοτικής εκπαίδευσης, καθαρού νερού και ενέργειας, κοκ.

Παρότι το τελικό κείμενο που θα γίνει δεκτό δεν είναι ακόμη γνωστό στις λεπτομέρειες του καθώς αποτελεί αντικείμενο πολιτικών αντιπαραθέσεων, μεταξύ άλλων περιλαμβάνει αρκετές ριζοσπαστικές προτάσεις. Για παράδειγμα, έκκληση στα κράτη μέλη της ΕΕ να αποδεχθούν έστω και τώρα την απόφαση που έλαβε κατά πλειοψηφία η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2015 για την δημιουργία ενός πλαισίου αναδιάρθρωσης δημοσίων χρεών και την οποία τότε είχαν καταψηφίσει. Τα καλεί να ενσωματώσουν επίσης στο δίκαιο τους νόμο που έχει υιοθετήσει το Βέλγιο βάσει του οποίου τίθενται φραγμοί στην κερδοσκοπία επί του δημόσιου χρέους από τα «κεφάλαια – γύπες». Σε άλλο σημείο προβλέπεται το δικαίωμα των κρατών να επιλέξουν την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ έναντι της αποπληρωμής του χρέους. Επίσης, «έκκληση στις πιστώτριες χώρες να προτιμήσουν στο μέλλον την αυξημένη επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια από την εξυπηρέτηση του χρέους, όπου οι εκθέσεις αξιολόγησης δείχνουν ότι η επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης κινδυνεύει σε μακροπρόθεσμη βάση από τη συρρίκνωση των δημόσιων οικονομικών».

Πρόκειται για ένα πλαίσιο που θα ήταν ευχής έργο να γίνει αποδεκτό και πολύ περισσότερο να εφαρμοσθεί…

*Πηγή: Νέα Σελίδα

Δραματική είναι η κατάσταση για χιλιάδες υποψήφιους συνταξιούχους λόγω της σοβαρής καθυστέρησης στην έκδοση συντάξεων. Σε εκκρεμότητα βρίσκονται σήμερα 90.000 αιτήσεις για χορήγηση κύριας σύνταξης, 90.000 για επικουρική και 42.000 για εφάπαξ. Ο χρόνος αναμονής για την έκδοση της οριστικής κύριας σύνταξης φθάνει και τα 2 χρόνια, κατά μέσο όρο, με το μεγαλύτερο πρόβλημα να εντοπίζεται στις συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση(πάνω από 2 ταμεία). Όσον αφορά τις επικουρικές συντάξεις, η καθυστέρηση ξεπερνά και τα 3 χρόνια. Αυτό σημειώνει μεταξύ άλλων σε ανακοίνωσή του το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ), σημειώνοντας πως «η σοβαρή κατάσταση που έχει δημιουργηθεί οδηγεί τους υποψήφιους συνταξιούχους σε περιθωριοποίηση δεδομένου ότι θα λάβουν ψαλιδισμένες συντάξεις και εφάπαξ και παράλληλα αναγκάζονται να ζούν με τις μικρές προσωρινές συντάξεις».

Χαρακτηριστικό της αδράνειας- εκτός από την απουσία ηλεκτρονικών υποδομών και δεδομένων- είναι ότι δεν έχουν εκδοθεί οι απαιτούμενες εγκύκλιοι για διάφορες κατηγορίες ασφαλισμένων, ενώ δεν υπάρχει η απαιτούμενη μηχανογραφική εφαρμογή μετά την ένταξη των ταμείων στον ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να εξαιρούνται από την έκδοση συνταξιοδοτικών αποφάσεων μέχρι και σήμερα οι ασφαλισμένοι με διαδοχική ασφάλιση του πρώην Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθώς και του πρώην ΙΚΑ με διατάξεις Δημοσίου. Έτσι, τονίζει το ΕΝΔΙΣΥ, «εδώ και 23 μήνες από την ψήφιση του 4387/16 (ν. Κατρούγκαλου) εξακολουθούν και δεν βγαίνουν πράξεις συνταξιοδότησης με διαδοχική ασφάλιση στο δημόσιο, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η έκδοση του εφάπαξ και στην συνέχεια η έκδοση των ψαλιδισμένων επικουρικών συντάξεων. Ήδη πολλοί υποψήφιοι συνταξιούχοι έχουν καταθέσει εξώδικα για την παράνομη καθυστέρηση στην έκδοση συνταξεων ενώ το ΕΝΔΙΣΥ σχεδιάζει να προσφύγει σε ένδικα μέσα».

Καταβολή συντάξεων Μαΐου 2018

Η καταβολή των συντάξεων του μήνα Μαΐου θα ξεκινήσει την Παρασκευή 27 Απριλίου με την διαδικασία να ολοκληρώνεται έως την Πέμπτη 3 Μαΐου.

Αναλυτικά:

– Το Δημόσιο θα καταβάλλει τις συντάξεις στις 27 Απριλίου 2018, ημέρα Παρασκευή.

– Το ΙΚΑ θα καταβάλλει τις συντάξεις στις 27 Απριλίου 2018, ημέρα Παρασκευή.

– Ο ΟΑΕΕ θα καταβάλλει τις συντάξεις στις 02 Μαΐου 2018, ημέρα Τετάρτη.

– Ο ΟΓΑ θα καταβάλλει τις συντάξεις στις 02 Μαΐου 2018, ημέρα Τετάρτη.

– Το ΝΑΤ και ΚΕΑΝ θα καταβάλλουν τις συντάξεις στις 28 Απριλίου 2018, ημέρα Παρασκευή.

– Το ΕΤΕΑΕΠ θα καταβάλλει τις επικουρικές συντάξεις στις 3 Μαΐου 2018, ημέρα Πέμπτη.

– Τα υπόλοιπα Ταμεία του Υπουργείου Εργασίας θα καταβάλλουν τις συντάξεις στις 27 Απριλίου 2018 ημέρα Παρασκευή.

Πηγή: ergasianet.gr

10 δισ. ευρώ ”πάνω” οι φόροι έως και το 2023

Στο 2,9% το πλεόνασμα για το 2018, στο 191,3% το δημόσιο χρέος

Αμφισβητεί την ικανότητα επίτευξης του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το Ταμείο – Νέα διόγκωση του χρέους

Σε… ρωμαϊκή αρένα τείνει να μετατραπεί η Washington για τον υπουργό Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτο, μετά και το δεύτερο κτύπημα από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σε χρονικό διάστημα ενός 24ωρου.

Υπενθυμίζεται ότι ο Έλληνας υπουργός βρίσκεται στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ προκειμένου να συμμετάσχει στην Εαρινή Σύνοδο ΔΝΤ – Παγκόσμιας Τράπεζας και φυσικά να έχει επαφές με τους δανειστές της χώρας.

Το γεγονός ότι «παίζει στην έδρα του ΔΝΤ», όμως, μάλλον υποδεικνύει ότι το αποτέλεσμα του αγώνα θα λείψει με… ήττα του φιλοξενούμενου.

Ως άλλος «ταχυδρόμος που χτυπά δύο φορές», το Ταμείο επανήλθε σήμερα (18/4) με την έκθεση Fiscal Monitor, στην οποία αποφαίνεται ότι το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδα θα φθάσει φέτος στο 2,9%.

Σαφώς πολύ καλύτερη εκτίμηση από το 2,2% που εκτιμούσε στην αντίστοιχη έκθεση τον Οκτώβριο του 2017 αλλά σταθερά χαμηλότερα από τον στόχο που έχει τεθεί από το μνημόνιο και θέλει επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% για το τρέχον έτος.

Αυτή η φαινομενικά μικρή διαφορά των 0,6 ποσοστιαίων μονάδων μεταφράζεται σε κάτι εξαιρετικά επώδυνο –εάν φυσικά επιβεβαιωθεί η εκτίμηση του Ταμείου- για τον μέσο Έλληνα πολίτη, καθώς αντιστοιχεί σε νέα μέτρα περίπου 1,1 δισ. ευρώ.

Πιθανώς το Ταμείο προετοιμάζει το έδαφος προκειμένου τα εκ των προτέρων συμφωνηθέντα μέτρα για το 2019 (όπως για παράδειγμα η περαιτέρω μείωση του αφορολόγητου) να μας… βρουν λίγο νωρίτερα και πιθανώς εντός του β’ εξαμήνου του 2018, ανεξάρτητα εάν πριν θα έχουμε πετύχει την (εν τη σφαίρα της φαντασίας) «καθαρή» έξοδο από το πρόγραμμα στήριξης.

Αναφορικά με τα επόμενα έτη το Ταμείο εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα μπορεί να φθάσει στο 3,5% του ΑΕΠ για το διάστημα 2019 – 2022 και κατόπιν θα υποχωρήσει στο 1,5% του ΑΕΠ το 2023.

Gaspar: Χωρίς ελάφρυνση του χρέους, «ξεχάστε» το ΔΝΤ

Κατά την παρουσίαση της έκθεση ο Vitor Gaspar, υπεύθυνος του Ταμείου για τη Δημοσιονομική Πολιτική, τόνισε ότι οι πρόσφατες τάσεις στην ελληνική οικονομία είναι θετικές και οι προοπτικές έχουν βελτιωθεί σημαντικά.

Παρά ταύτα το ΔΝΤ δεν έχει αλλάξει στο ελάχιστο τις απόψεις του για το θέμα της Ελλάδας, καθώς επιμένει ότι θα πρέπει να καλυφθούν δύο δεδομένα: διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ελάφρυνση του χρέους.

Τα εν λόγω δύο δεδομένα θα βοηθήσουν ώστε το ελληνικό χρέος να καταστεί βιώσιμο και ως εκ τούτου το Ταμείο να μπορεί να ενεργοποιήσει το δικό του πρόγραμμα με την Ελλάδα.

Τι εκτιμά το ΔΝΤ για το πρωτογενές πλεόνασμα (Απρίλιος 2018)

Τι εκτιμούσε το ΔΝΤ για το πρωτογενές πλεόνασμα (Οκτώβριος 2017)

«Καίει» το χρέος – Αναβάθμιση της εκτίμησης

Όπως έχει τονιστεί κατ’ επανάληψη από κορυφαία στελέχη του Ταμείου και φυσικά από τον υπεύθυνο Τύπου, Gerry Rice, ο ένας πυλώνας στον οποίο το ΔΝΤ επιθυμεί να υπάρξει προκειμένου να ενεργοποιήσει την κατ’ αρχήν συμφωνία με την Ελλάδα (με χρηματοδότηση 1,6 δισ.) είναι να καταστεί βιώσιμο το ελληνικό χρέος.

Ως εκ τούτου, μάλλον, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ταμείο είναι ιδιαίτερα επιθετικό ως προς αυτό το θέμα κάτι το οποίο αποδεικνύεται και στο Fiscal Monitor, όπου προχωρά σε αναβάθμιση της εκτίμησής του.

Αναμένει ότι το χρέος θα φθάσει φέτος στο 191,3% του ΑΕΠ, ενώ τον Οκτώβριο του 2017 το τοποθετούσε στο 184,5% του ΑΕΠ.

Ανάλογη η εικόνα και για τα επόμενα έτη, αν και υπάρχουν μικρές αυξομειώσεις των εκτιμήσεων του ΔΝΤ.

Πιο συγκεκριμένα εκτιμά ότι το χρέος θα φθάσει το 2019 στο 181,8% (από 177,9%), το 2020 στο 177% (από 171,4%), το 2021 στο 172,2% (από 165,4%), το 2022 στο 168,7% (161,2%) και το 2023 στο 165,1%.

Με δεδομένα τα παραπάνω ποσοστά ίσως να είναι και… περιττή η αναμονή για την έκδοση της έκθεσης βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους από το Ταμείο, ενώ παράλληλα οι πιέσεις που θα ασκήσει, αυτή τη φορά στους Ευρωπαίους δανειστές και όχι στον κ. Τσακαλώτο, για μία συμφωνία γενναίας ελάφρυνσής του θα είναι κάτι παραπάνω από ισχυρές.

Πηγή: iskra.gr

– του Δημήτρη Μηλάκα

Το κακό με τα γραμμάτια είναι ότι κάποια στιγμή έρχεται η ώρα να πληρωθούν. Και μ ένα τέτοιο γραμμάτιο στο χέρι , υπογεγραμμένο από την κυβέρνηση Σημίτη το 1996, συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται ο σημερινός πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας η κυβέρνησή του και , κυρίως, η χώρα.

Αν κάτι ωφέλιμο προέκυψε από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο απώτερο νοτιοανατολικό άκρο της χώρας, προκειμένου να επαναλάβει το αισιόδοξο πολιτικό του αφήγημα περί της ανάπτυξης που ήρθε και της εξόδου της χώρας από τα μνημόνια και την εποπτεία που έρχεται, ήταν ότι είχε την ευκαιρία να βιώσει μια πραγματικότητα την οποία ο ίδιος και η κυβέρνησή του είχαν αγνοήσει και  υποτιμήσει:  Η Τουρκία επιχειρεί μεθοδικά το επόμενο βήμα στο Αιγαίο, προσπαθώντας να αποσπάσει τμήματά του που προηγουμένως είχε καταφέρει να τα μετατρέψει σε γκρίζες  ζώνες.

Οι τουρκικές παρενοχλήσεις του ελικοπτέρου που μετέφερε τον πρωθυπουργό από τουρκικά μαχητικά και οι σκληρές αερομαχίες που ακολούθησαν μετά την επέμβαση των ελληνικών αεροσκαφών που συνόδευαν τον πρωθυπουργό εντάσσονται στην καθημερινότητα η οποία μέρα τη μέρα έχει διαμορφώσει την πραγματικότητα στην περιοχή.

Και  για να μην υπάρχει κανένα περιθώριο παρανόησης περί των προθέσεών της η τουρκική κυβέρνηση με ανακοίνωση του υπουργείου εξωτερικών ξεκαθαρίζει, μεταξύ άλλων, ότι τα Ιμια, τα χωρικά τους ύδατα και ο εναέριος χώρος πάνω από αυτά βρίσκονται στην τουρκική επικράτεια. Με αυτήν την επίσημη ανακοίνωση/ διακήρυξη  η τουρκική κυβέρνηση θέλει να επιβάλλει την δική της ερμηνεία για τα αποτελέσματα  της κρίσης των  Ιμίων του 1996 δηλώνοντας την κυριαρχία της επί των εν λόγω νησίδων αλλά και των δεκάδων άλλων που έχει καταφέρει στην πράξη να τα τοποθετήσει σε «γκρίζες περιοχές».

Καθώς είναι η πρώτη φορά που με τόση σαφήνεια και επισημότητα η Τουρκία δηλώνει την κυριαρχία της επί των Ιμίων, το δίλλημα που προκύπτει για την Αθήνα είναι οδυνηρό: Τι θα πράξει η ελληνική κυβέρνηση αν η Τουρκία επιχειρήσει ένα επόμενο βήμα, δηλαδή να «αξιοποιήσει» την κυριαρχία της εγκαθιστώντας για παράδειγμα μια φρουρά στις νησίδες;

Καθώς εκ των πραγμάτων (οικονομικών και επιχειρησιακών) η στρατιωτική αντιπαράθεση δεν είναι στις επιλογές της Αθήνας η ελληνική κυβέρνηση επενδύει στην υποστήριξη ευρωπαίων εταίρων και Αμερικανών συμμάχων προκειμένου να αντιμετωπίσει τις τουρκικές διεκδικήσεις. Ωστόσο, κάτι τέτοιο στην καλύτερη περίπτωση οδηγεί σε μια διπλωματική συζήτηση με θέμα την κυριαρχία επί των Ιμίων, της Ρω, των νησίδων Ανθρωποφάγοι καθώς και δεκάδων άλλων νησιών και βραχονησίδων που διεκδικεί η Τουρκία.

Συμπέρασμα: Το κόστος της οκταετούς κρίσης που διέλυσε τη χώρα και εκμηδένισε την κυριαρχία της ακόμη—παρά το αισιόδοξο κυβερνητικό αφήγημα–  δεν έχει καταβληθεί στο ακέραιο…

Πηγή: topontiki.gr