Η δυσαναλογία στη σχέση άμεσων – έμμεσων φόρων είναι απότοκη των σαρωτικών αυξήσεων που έγιναν τα τελευταία δύο μνημονιακά χρόνια στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και στους συντελεστές του ΦΠΑ.

Επιβεβαιώνονται μέσα από την πορεία των εισπράξεων του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο εξάμηνο οι σαρωτικές αλλαγές στο ισοζύγιο των φόρων.

Πρόκειται για τον λόγο έμμεσων/άμεσων φόρων ο οποίος για φέτος διαμορφώνεται στο 1,32 με το 56,9% των εισπράξεων να προέρχεται από την έμμεση φορολογία και το 43,1% από την άμεση. Σχεδόν 6 στα 10 ευρώ φόρων προέρχονται από τον ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τους λοιπούς έμμεσους φόρους.

Σε αντίθεση με τους άμεσους φόρους που επιβαρύνουν αναλογικά εκείνους που έχουν μεγαλύτερο εισόδημα οι έμμεσοι φόροι πλήττουν αδιακρίτως όλους τους φορολογούμενους ακόμη και τα πολύ φτωχά νοικοκυριά.

Για το 2018 τα έσοδα από την άμεση φορολογία προβλέπεται να ανέλθουν στα 27,390 δισ. ευρώ  ή στο 14,8% του ΑΕΠ, όταν οι εισπράξεις από εισόδημα και ακίνητα δεν θα ξεπεράσουν τα 20,8 δισ. ευρώ.

Η δυσαναλογία στη σχέση άμεσων – έμμεσων φόρων είναι απότοκη των σαρωτικών αυξήσεων που έγιναν τα τελευταία δύο μνημονιακά χρόνια στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και στους συντελεστές του ΦΠΑ.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έσοδα που συνδέονται με τη φορολόγηση του εισοδήματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχουν αρχίσει να εμφανίζουν σημαντική  υστέρηση, σε αντίθεση με τα φορολογικά έσοδα που συνδέονται με την κατανάλωση τα οποία κινούνται ανοδικά.

Τα στοιχεία της εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του έτους είναι αποκαλυπτικά όλων των παραπάνω:

– Τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων διαμορφώθηκαν στο 6μηνο στα 3,276 δις. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 211 εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με τον στόχο του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

– Τα συνολικά έσοδα από άμεσους φόρους διαμορφώθηκαν στο εξάμηνο στα 6,518 δισ. ευρώ εμφανίζοντας υστέρηση σε σχέση με τον στόχο κατά 285 εκατ. ευρώ

– Οι συνολικοί έμμεσοι φόροι που εισέπραξε το δημόσιο στο εξάμηνο Ιανουαρίου-Ιουνίου ανήλθαν στα 12,793 δις. ευρώ παρουσιάζοντας υπέρβαση σε σχέση με την πρόβλεψη κατά 259 εκατ. ευρώ

– Τα έσοδα από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας στα οποία καθρεφτίζεται ο παλμός της αγοράς παρουσιάζουν υπέρβαση κατά 117 εκατ. ευρώ.

Πηγή: bankingnews – Μάριος Χριστοδούλου

Νέο εργατικό δυστύχημα-δολοφονία έρχεται να προστεθεί στην μακρά λίστα των θυμάτων  των μνημονιακών πολιτικών στην Ελλάδα. Στους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης, στις 27/7, 25χρονη εργαζόμενη σε αρτοζαχαροπλαστείο, έχασε την ζωή της από τον εσωτερικό ανελκυστήρα του καταστήματος, που την καταπλάκωσε.

Παρόμοια φρικτά εργατικά δυστυχήματα-δολοφονίες έχουν αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο, αλλά και όλα τα προηγούμενα χρόνια, ξεπερνώντας τον τριψήφιο αριθμό κατά έτος. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι πηγαίνουμε στις δουλειές μας χωρίς να ξέρουμε αν θα επιστρέψουμε ζωντανοί στα σπίτια μας και στις οικογένειές μας.

Η εντατικοποίηση, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, η πλήρης έλλειψη μέτρων προστασίας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας, το νέο καθεστώς εκμετάλλευσης που μας επιβάλλουν κυβέρνηση, ΕΕ, μαυραγορίτες εργοδότες και κάθε αρπακτικό που πατάει πάνω στα πτώματά μας για να σώσει ό,τι μπορεί από αυτό το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, είναι οι μόνοι υπαίτιοι για τα συνεχή εγκλήματα ενάντια στην εργατική τάξη.

Μειώσεις μισθών, συντάξεων, μείωση αφορολόγητου, κατασχέσεις σπιτιών είναι μόνο μερικά από τα αντεργατικά μέτρα τα οποία μας επιβάλλουν, πουλώντας μας φύκια για μεταξωτές κορδέλες, θέλοντας να μας κοροϊδέψουν πως «βγαίνουμε από την κρίση και τα μνημόνια και έρχεται η ανάπτυξη»… Τι πιο ψεύτικο από αυτό… Ο καθένας μας αντιλαμβάνεται πόσο δύσκολη είναι πλέον ακόμα και η φυσική επιβίωση των εργαζομένων, της νεολαίας και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων.

Δεν γίνεται να αφήσουμε αυτή την εγκληματική πολιτική εις βάρος μας να συνεχιστεί. Πρέπει να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας και να την στρέψουμε εναντίον όλων των μνημονιακών, των δανειστών, των ντόπιων και ευρωπαίων τοκογλύφων, εργοδοτών. Με μαχητικούς και δυναμικούς αγώνες, με αλληλεγγύη και αυτοοργάνωση στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές. Να επιβάλλουμε τους δικούς μας κανόνες, το δικό μας δίκιο. Το δίκιο των εργαζομένων!

ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

πηγη: vathikokkino.gr

Παναγιώτης Μαυροειδής

Από τον Τραμπ μέχρι την Λεπέν και την AfD

Η διαστροφική εκδοχή του περιοριστικού εκφυλισμού της πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ αστικού φιλελευθερισμού και νεοφασισμού οπωσδήποτε καταδεικνύει κοινωνικές μετατοπίσεις και διεργασίες στα εργατικά και λαϊκά στρώματα και φυσικά αποτελεί τρανταχτή απόδειξη της κρίσης ή/και της απουσίας εργατικής πολιτικής και «εκπροσώπησης» των ανταγωνιστικών προς την αστική πολιτική εργατικών και λαϊκών συμφερόντων.

Αναμφίβολα η τελευταία διετία, σφραγίστηκε από την ορμητική άνοδο μιας ποικιλόμορφης ή και φασιστικής ακροδεξιάς. Από την εκλογή του Τραμπ ως Προέδρου των ΗΠΑ, δηλαδή στην ηγέτιδα δύναμη του σύγχρονου καπιταλιστικού κόσμου ως την είσοδο της Λεπέν στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία και από την -για πρώτη φορά- είσοδο ακροδεξιού κόμματος στην Γερμανική Βουλή ως την συγκυβέρνηση Δεξιάς και ακροδεξιάς στην Αυστρία, το μήνυμα είναι κοινό: Η ακροδεξιά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο καθορίζει σε σημαντικό βαθμό  όχι απλά την ατζέντα της πολιτικής συζήτησης, αλλά συχνά και τον ίδιο τον τύπο της ασκούμενης αστικής πολιτικής.

Η μετατόπιση που έχει συντελεστεί είναι ολοφάνερη: Το σημερινό πολιτικό πρόγραμμα της Ένωσης των Χριστιανοδημοκρατών και Χριστιανοκοινωνιστών στη Γερμανία, μοιάζει λιγότερο με αυτό της Μέρκελ του 2015 και περισσότερο με αυτό της ακροδεξιάς Afd πριν ξεκινήσει την κούρσα εκλογικής ανόδου της.

Στις εκλογικές αναμετρήσεις που έγιναν σε 13  χώρες της Ευρώπης στο διάστημα από το 2009 ως το 2011,  τα ακροδεξιά κόμματα είχαν συγκεντρώσει συνολικά 5% των ψήφων και αυτό είχε τότε θορυβήσει πολλούς, καθώς αυτή η επίδοση αποτελούσε  ένα πραγματικό άλμα. Ωστόσο, μια σχετική ανάλυση του Bloomberg το 2017, ανέφερε ότι τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα σε 22 ευρωπαϊκές χώρες, έδιναν στην ακροδεξιά περίπου το 16% των ψήφων.

Συχνά υπερτονίζεται η επιρροή της ακροδεξιάς ή/και των φασιστών στην Ανατολική Ευρώπη, με εμβληματικά τα παραδείγματα των κυβερνήσεων σε Ουγγαρία και Πολωνία, που στηρίζονται από ξενοφοβικά  κόμματα  «Νόμου και της Τάξης», διαφόρων εκδοχών. Ας σημειωθεί ότι σε αυτές τις χώρες η μετανάστευση είναι ελάχιστη… Και όμως, αρκεί να παραθέσει κανείς μια ακόμη μεγαλύτερη επιρροή της τάξης του 20% της ακροδεξιάς σε πρώην προπύργια της σοσιαλδημοκρατίας όπως οι Σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία για να ξεθωριάσει αυτή η πρόχειρη εκτίμηση.

Όπως συχνά επισημαίνει ο Κας Μούντε, πανεπιστημιακός και συστηματικός μελετητής του φαινομένου της ανόδου της ακροδεξιάς, δεν είναι αυτονόητα αποδείξιμος ο ισχυρισμός πως η ενίσχυσή της άσχετίζεται με την πρόσφατη οικονομική κρίση. Οι αυξητικές τάσεις της ακροδεξιάς προηγούνται της κρίσης και η σχετική συζήτηση-ατζέντα έχει μεγαλύτερο ιστορικό και κοινωνικό βάθος, το οποίο βέβαια εντάθηκε στο περιβάλλον της κρίσης.

Έχει σημασία στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι το ζήτημα της οικονομίας, στο οποίο  ξεχωρίζουν οι γενικολογίες και ονειροφαντασίες περί «εθνικού καπιταλισμού» με ισχυρό κράτος, δεν είναι το μοναδικό ούτε ίσως και το κυρίαρχο στην πολιτική φιλολογία και την εναλλακτική απάντηση της ακροδεξιάς.

Αντίθετα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο ακροδεξιός και γενικά ο ακραίος συντηρητικός λόγος, κυριαρχεί ακριβώς χάρη στη μετατόπιση του κεντρικού άξονα της πολιτικής αντιπαράθεσης από τη διχοτομία της ταξικής διαπάλης μεταξύ αστικής και εργατικής τάξης και μιας αντίστοιχης πολιτικής διχοτομίας δεξιάς και αριστεράς (έστω ψευδεπίγραφης), στη διχοτομία ανάμεσα από τη μια στον φιλελευθερισμό, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των ατόμων και, από την άλλη, στην εθνική και πολιτιστική ομοιογένεια ενός «ισχυρού έθνους-κράτους» που δεν χωράει ούτε «ξένους», ούτε «ιδιαιτερότητες», ούτε «έκπτωση αξιών» ούτε και «ελευθερίες που ισοδυναμούν με αναρχία».

Συχνά, αυτή η «αντιπαράθεση» απεικονίζεται άμεσα στα πολιτικά προγράμματα, με πιο χαρακτηριστική ίσως τη μάχη μεταξύ ακραίου κεντροφιλελεύθερου αλλά και συχνά «εναλλακτικού» Μακρόν με την ξενοφοβική και μισαλλόδοξη Λεπέν – για να μη θυμίσουμε την μάχη μεταξύ Τραμπ και Κλίντον.  Αυτή η διαστροφική εκδοχή του περιοριστικού εκφυλισμού της πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ αστικού φιλελευθερισμού και νεοφασισμού οπωσδήποτε καταδεικνύει κοινωνικές μετατοπίσεις και διεργασίες στα εργατικά και λαϊκά στρώματα και φυσικά αποτελεί τρανταχτή απόδειξη της κρίσης ή/και της απουσίας εργατικής πολιτικής και «εκπροσώπησης» των ανταγωνιστικών προς την αστική πολιτική εργατικών και λαϊκών συμφερόντων.  Η άνοδος επομένως της ακροδεξιάς συνδέεται με πλήθος πολιτικών, οικονομικών και ιδεολογικών  παραμέτρων που αφορούν το σύγχρονο καπιταλισμό και την πολιτική ζωή εντός του. Για άλλη μια φορά πρέπει να θυμηθούμε τα λόγια του Χορκχάιμερ πως «αν κάποιος δεν είναι έτοιμος να μιλήσει για τον καπιταλισμό, τότε ας μην ανοίξει τη συζήτηση και για το φασισμό».

Η ακροδεξιά ρητορική για την «ασφάλεια», τη «συνοχή του έθνους», το «ισχυρό κράτος», τον «κίνδυνο από τη μετανάστευση και ειδικά από το Ισλάμ», το «αντιπαραγωγικό τραπεζικό κεφάλαιο» και την «αδηφάγο παγκοσμιοποίηση», έχει όλο το περιθώριο να αποτελεί επαρκές υλικό για συγκρότηση ενός διακριτού πολιτικού/πολιτισμικού πόλου, ακριβώς επειδή στο «σκληρό» πεδίο της οικονομίας έχει εμπεδωθεί η αστική ηγεμονία και το δόγμα ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική» (ΤΙΝΑ).

Οι εικόνες είναι οπωσδήποτε παραστατικές: Πολλές έρευνες δείχνουν ότι  ένας στους πέντε Ευρωπαίους θεωρεί τη μετανάστευση ως πρώτο πρόβλημα στη χώρα του. Το ίδιο ποσοστό θεωρεί πως η «παγκοσμιοποίηση» αποδείχτηκε επιβλαβής και όχι ευκαιρία, ενώ δύο στους πέντε είναι σαφώς απαισιόδοξοι για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, δεν αποδεικνύεται εξίσου εύκολο να κοιτάξει κανείς και να δει το «υπόβαθρο» κάτω από αυτές τις εικόνες. Στην πραγματικότητα, η άνοδος του ακροδεξιού και νεοφασιστικού ρεύματος έρχεται να πιστοποιήσει αφενός την κρίση του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού και της αστικής φιλελεύθερης δημοκρατίας και αφετέρου το έλλειμμα εργατικής πολιτικής και εναλλακτικής απάντησης.

Η «υπαρκτή αριστερά», με πλέον εξωνημένη μορφή αυτής της λεγόμενης Ευρωπαϊκής Αριστεράς, όχι μόνο αποδεικνύεται ανίκανη να προβάλλει μια εναλλακτική κοινωνική προοπτική με πυρήνα την καθολική κομμουνιστική χειραφέτηση της εργασίας, αλλά, αντίθετα, εμφανίζεται συχνά ως  απολογητής  του σημερινού συστήματος, υπερασπίζοντας ένα όλο και μικρότερης αξίας «αριστερό άκρο» του. Ακόμη και ο σοσιαλδημοκράτης Πικετί, σε πρόσφατη μελέτη του, έχει καταδείξει τη σταδιακή μετατόπιση του κοινωνικού πεδίου αναφοράς αυτής της αριστεράς από τα εργατικά και λαϊκά στρώματα χαμηλού εισοδήματος, σε ανώτερα μεσαία  στρώματα στη βάση κυρίως ενός «πολιτισμικού προτύπου» και αφηρημένου αλτρουισμού, παρά ταξικών συμφερόντων.

Αυτή ακριβώς η μετατόπιση της αριστεράς από την εργατική πολιτική και την ταξική διαπάλη, είναι που παρέχει το έδαφος στην ακροδεξιά όταν βρίσκεται (μαζί με τα κλασικά αστικά κόμματα) στην κυβέρνηση, όπως στην Αυστρία, να παίρνει ακραία αντεργατικά μέτρα (πχ 12ωρη εργασία), χωρίς αυτό να οδηγεί αυτόματα στην  πολιτική απαξίωσή της.

Όταν στη δεκαετία του 1970 η κρίση της Κευνσιανής ρύθμισης, φανέρωνε την κρίση του καπιταλισμού και την είσοδό του σε μια νέα επιθετική μορφή του, ισχυρές μερίδες του αστικού κόσμου, ενδεδυμένες με τις φορεσιές του νεοφιλελευθερισμού, παρίσταναν τους  «αντισυστημικούς» εκπροσώπους μιας νέας εποχής «ενάντια στην παρακμή του κράτους» και υπέρ του μαγικού ρόλου της «αγοράς». Σήμερα, στην εποχή της χρεωκοπίας της νεοφιλελεύθερης αστικής διαχείρισης, ισχυρά τμήματα του αστικού κόσμου, ειδικά στις πλέον ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, μέσω της ακροδεξιάς και των νεοφασιστών, ενδύονται τα ίδια ρούχα από την ανάποδη, μιλώντας για το «ισχυρό κράτος», τον συμπαγή και ανόθευτο εθνικά «λαό» ως δήθεν ενιαίο υποκείμενο (και φυσικά υποκείμενο σε κάποιο «ηγέτη» του) και την «παγκοσμιοποίηση» που αποτυγχάνει, για να διεκδικήσουν και πάλι ένα δήθεν «αντισυστημικό» ρόλο.

Στην ουσία, πρόκειται για «εσωτερικές επαναστάσεις», διαφορετικής σημασίας σε κάθε ιστορική περίοδο, αλλά κοινού στόχου που δεν είναι άλλος από την ανασυγκρότηση του καπιταλισμού που απειλεί πλέον την ανθρωπότητα όχι απλά με τη βαρβαρότητα, αλλά με την καταστροφή.  Η σημερινή τομή της ακροδεξιάς αλά Τραμπ – και όχι μόνο – είναι εξαιρετικά μεγάλου βάθους για να υποτιμηθεί. Η απάντηση στην σύγχρονη ακροδεξιά μπορεί και πρέπει να αναζητηθεί όχι σε διαταξικά και νεφελώδη «αντιφασιστικά μέτωπα» παλαιάς κοπής, αλλά στην ανασυγκρότηση και ανεξαρτησία της αντικαπιταλιστικής κομμουνιστικής στρατηγικής. Αυτός είναι ο αναγκαίος όρος, ακόμη και για την υπεράσπιση στοιχειωδών δημοκρατικών καταχτήσεων του εργατικού κινήματος που αυτό έχει αποσπάσει από την αστική δημοκρατία.

πηγη: prin.gr

Να λοιπόν που μια… αναπληρωματική «μεγάλη ιδέα» της ελληνικής πολιτικής ελίτ (διότι βασικότατη και αναντικατάστατη παραμένει ο «ευρωπαϊσμός») βγαίνει από τη ναφθαλίνη. Η «ιδέα», κοινός παρονομαστής αρκετών γεωπολιτικών αναλύσεων που εσχάτως δημοσιεύονται, φαντάζει  έτοιμη να προαναγγείλει ένα θριαμβευτικό σάλπισμα…

Σε ελεύθερη απόδοση: Λίγη υπομονή, ακόμη, αδέλφια… Αυτός ο ανερμάτιστος, κυκλοθυμικός, αντι- δυτικός Ερντογάν μας κάνει, άθελά του, μεγάλη εξυπηρέτηση. Εξοργίζει στο έπακρο τον Τραμπ και  «στέλνει» την Τουρκία στο άρμα της Ρωσίας. Έτσι, τώρα προκύπτει για την Ουάσιγκτον στρατηγικό κενό. Πού θα πάει; Αργά ή γρήγορα (μάλλον γρήγορα), αυτό το κενό οι ΗΠΑ θα το καλύψουν χρίζοντας την Ελλάδα βασικό στρατηγικό τους σύμμαχο στην περιοχή. Όρεξη να ‘χουμε να δρέπουμε τους καρπούς της εν λόγω αναβάθμισης, για την οποία μόχθησαν τόσες γενιές πολιτικών εκπροσώπων του ελληνικού κατεστημένου. Αυτή ήταν ανέκαθεν μια μεγάλη «εθνική προσδοκία». Τώρα πλησιάζει η ευόδωσή της…

Χαλάλι, λοιπόν, όλα!

Χαλάλι τα πάμπολλα χρήματα που, αν και χρεοκοπημένοι, δίνουμε για το ΝΑΤΟ, εξασφαλίζοντας τα «μπράβο» των Ομπάμα – Τραμπ.

Χαλάλι η «στρατηγική συμμαχία» με τη στυγνή αλλά … «καλή και συμφέρουσα» δικτατορία του Σίσι στην Αίγυπτο.

Χαλάλι και η «στρατηγική συμμαχία» με την «ούλτρα» ακροδεξιά ισραηλινή κυβέρνηση Νετανιάχου, της οποίας η κτηνώδης στάση εναντίον των Παλαιστινίων κάνει το απαρτχάιντ της Ν. Αφρικής να μοιάζει με ανάμνηση σχεδόν «ανθρωπιστική»…

Χαλάλι η αμήχανη σιωπή και το «απορία ψάλτου βηξ» που βασιλεύουν, όταν ρωτούνται διάφοροι υποστηρικτές του προαναφερθέντος «άξονα»: αλήθεια, τι ακριβώς έχει να ωφεληθεί η χώρα από αυτόν, έστω και στο «ψυχρό» γεωπολιτικό επίπεδο, το απαλλαγμένο από «ηθικούς συναισθηματισμούς»; Τι κερδίζουμε, εκτός ίσως από τον κίνδυνο να τεθούμε, κάποια στιγμή, στο στόχαστρο φονταμενταλιστών;       

Χαλάλι και ο ζήλος κάποιων  αναλυτών ή «αναλυτών»,  των οποίων ο ατλαντικός οίστρος έφθασε τον περασμένο Δεκέμβριο σε αδιανόητα επίπεδα: επέκριναν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ επειδή στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ η Ελλάδα συμπαρατάχθηκε με τις 127 χώρες που καταδίκασαν την αμερικανική αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως «πρωτεύουσας του Ισραήλ» κι όχι με τις 9 που την επαίνεσαν…

Χαλάλι, κυρίως, η διαχρονική ιδιότητα της Ελλάδας ως του πλέον φρόνιμου, υπάκουου, «σπασίκλα» μαθητή του ατλαντισμού, με ελάχιστες βραχύβιες εξαιρέσεις που απλώς επιβεβαίωναν το γενικό κανόνα. Χαλάλι, διότι πλησιάζει η ώρα της επιβράβευσης του αιώνιου  «σπασίκλα», βοηθούντος του Ερντογάν που «την σπάει» στον Τραμπ.

Η κυβέρνηση – πάντα κατά τους «πιστούς» της εν λόγω προσέγγισης- δεν έχει παρά να επεξεργαστεί κινήσεις, με τις  οποίες θα διευκολύνει και θα επισπεύσει την ανακήρυξη της χώρας σε νέο «χαλίφη» και  τοποτηρητή του ατλαντισμού. Και μάλιστα σε αιχμή του δόρατος της «πολιτισμένης Δύσης» απέναντι στο μέτωπο Μόσχας – Άγκυρας – Τεχεράνης. Έτσι, για να νιώσουμε και λίγο σαν… σταυροφόροι, βρε αδελφέ.

Οι «βεβαιότητες», όσα ακούγαμε το 1991-92 και η «οικονομική κατάρρευση τηςΤουρκίας»…   

Προτού δει κανείς τα πιθανά «δια ταύτα» μιας τέτοιας θεώρησης, οφείλει να εξετάσει σε πόσο στέρεα  «αξιώματα»  βασίζεται αυτή. Έπονται τέσσερις επισημάνσεις.

ΠΡΩΤΗ: Από την έναρξη του πολέμου στη Συρία, συνεχώς συγκροτούνται, διαφοροποιούνται και ανατρέπονται «μέτωπα», συμμαχίες, καιροσκοπικές «λυκοφιλίες». Απέναντι σε ένα τόσο ευμετάβλητο τοπίο, θα όφειλαν να είναι περισσότερο επιφυλακτικοί όσοι τώρα θεωρούν οριστική και τελεσίδικη τη ρήξη των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Όποιος πιστεύει ότι η τρέχουσα διπλωματική – πολιτική οξύτητα προδιαγράφει κάτι αμετάκλητο, ας θυμηθεί πχ τι συνέβαινε στις σχέσεις Μόσχας – Άγκυρας, έπειτα από την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού. Τότε που ο Πούτιν δήλωνε πως η Τουρκία είχε αποφασίσει «να φιλήσει τους Αμερικανούς σε συγκεκριμένο σημείο του σώματος»!... Πριν από 2,5 χρόνια συνέβαιναν αυτά, όχι πριν από δέκα ή είκοσι.

ΔΕΥΤΕΡΗ: Από αναλυτικής, μεθοδολογικής πλευράς, το συμπέρασμα πως οι ΗΠΑ «ξεγράφουν» την Τουρκία θυμίζει τα ανάλογα βαρύγδουπα «αποφθέγματα» που διατυπώνονταν, εδώ στην Ελλάδα, ύστερα από τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Συμπεράσματα που εδράζονταν στο αξίωμα ότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου επέφερε την κατακόρυφη πτώση του στρατηγικού ειδικού βάρους της Τουρκίας, η οποία έως τότε ήταν σημαντικός πυλώνας στην επιχείρηση «ανάσχεσης» της ΕΣΣΔ.

Τα απλοϊκά  «δια ταύτα» αυτής της θεώρησης ουδέποτε δικαιώθηκαν. Η πραγματικότητα αποδείχθηκε περισσότερη σύνθετη και «ζόρικη». Εκτός αν κάποιος πιστεύει, πχ, ότι η στάση των ΗΠΑ στην κρίση των Ιμίων, το 1996, πρόδιδε… αδιαφορία για την Τουρκία. Σήμερα, λοιπόν, επανέρχεται στο προσκήνιο η «μεγάλη ιδέα» της αναγωγής μας σε ατλαντικό «πρωτοπαλίκαρο». Να «επιτύχουμε», δηλαδή, ό,τι  δεν συνέβη το 1991-92. Ποτέ δεν είναι αργά, ε;

ΤΡΙΤΗ: Για να ικανοποιηθούν οι οπαδοί των αναλύσεων που προαναφέραμε, άντε, ας κάνουμε την υπόθεση εργασίας ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις εφεξής θα είναι «μαύρες κι άραχλες», στο διηνεκές. Ε, και;

Τι θα σημάνει, δηλαδή, αυτό;

Ότι η Άγκυρα θα στερείται συμμάχων;

Ότι η ελληνική ατλαντική προσήλωση και ευλάβεια θα σταθεί αιτία να «ρισκάρουν» οι ΗΠΑ περιπέτειες και να «ανοίξουν μέτωπα» για χάρη μας; Έπειτα από το έργο πολιτικής φαντασίας που προβαλλόταν το 2014-15, αυτό που ήθελε τον Ομπάμα να «γίνεται μπίλιες» με τη Μέρκελ για χάρη των Ελλήνων μισθωτών και συνταξιούχων, θα έχουμε και τον Τραμπ σε ρόλο ασυμβίβαστου προστάτη του… γεωπολιτικού πεπρωμένου μας;  

Ειρήσθω εν παρόδω, κάτι τέτοια φαίνεται πως πίστευαν οι Κούρδοι του Ιράκ. Ήλπιζαν ότι η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ θα «έφερναν τον κόσμο ανάποδα», για να τους βοηθήσουν να συγκροτήσουν ανεξάρτητο κράτος. Φυσικά απογοητεύτηκαν και ένιωσαν «προδομένοι». Μόνο που θα έπρεπε να νιώσουν προδομένοι πρωτίστως από το δικό τους πολιτικό  ένστικτο. Δίδαγμα γενικής ισχύος, αυτό… Κι είναι αλήθεια ότι η ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, κρίσεων και αναμετρήσεων  παρέχει άφθονα παρεμφερή διδάγματα, καθώς και κρούσματα στρατηγικών τυχοδιωκτισμών που πληρώθηκαν βαρύτατα,  με αίμα, δάκρυα προσφυγιά, συρρίκνωση (περισσότερα για αυτά, στη συνέχεια).      

ΤΕΤΑΡΤΗ:  Η αναπληρωματική «μεγάλη ιδέα» σηκώθηκε από τον πάγκο, αλλά όχι μόνη της. Ετοιμάζεται και μια συμπληρωματική προσδοκία να «κάνει παιχνίδι», προφανώς για να συνδυαστεί μαζί της: «Η οικονομία της Τουρκίας καταρρέει». Ως εκ τούτου, ο εριστικός, επιθετικός εξ ανατολών γίγαντας «στηρίζεται σε πήλινα πόδια», με όσα αυτό συνεπάγεται για τη θέση του στο διεθνές στερέωμα.

Βεβαίως, τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι η πρόβλεψη περί επικείμενης κατάρρευσης της τουρκικήςοικονομίας ακροβατεί ανάμεσα στην χονδροειδή υπερβολή και τα προοίμια γραφικότητας. Προς το παρόν, ως γνωστόν, άλλη είναι η χώρα, η οποία έχει χάσει σε λίγα χρόνια το 25% του ΑΕΠ της, ξεπουλά βασικές υποδομές σε τιμές που ενίοτε δεν υπερβαίνουν …ρήτρες αποδέσμευσης ποδοσφαιριστών (σιδηρόδρομοι) και μετρά οδυνηρότατα τραύματα στον παραγωγικό της ιστό.

Φοβερό δεν είναι; «Σφαχτήκαμε» οικονομικά και  κοινωνικά προκειμένου να… αγιάσουμε «ευρωπαϊκά», γίναμε αποικία χρέους, αλλά καλούμαστε να καθίσουμε αναπαυτικά στον μπαλωμένο καναπέ μας για  να παρακολουθήσουμε κάποια μελλοντική οικονομική καταβαράθρωση της Τουρκίας! Τόσο «σοφό»….

Τουλάχιστον η τωρινή ιλαροτραγωδία χαρακτηρίζει το πεδίο κάποιων αναλύσεων κι όχι αποφάσεων. Το σημειώνουμε, διότι η «επίσημη Ελλάς»  που το 1893 οδυρόταν για το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν», το 1897 νόμισε πως μπορούσε να κερδίσει πόλεμο εναντίον της Τουρκίας. Όλοι γνωρίζουν τι επακολούθησε. Η στρατιωτική ήττα και ο ολέθριος Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος.    

1922: Μια καταστροφή που έχει πολλά να διδάξει (και) για το σήμερα    

Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, το 1919, έγινε η εκστρατεία στη Μικρά Ασία που έμελλε να καταλήξει στην καταστροφή του 1922. Στη λήψη της σχετικής απόφασης δεν ανιχνεύεται μόνο το «μεθύσι» από την έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων (1912-13). Καταλυτικό ρόλο διαδραμάτισε η βεβαιότητα της τότε άρχουσας τάξης, στην Ελλάδα, πως οι «δυτικοί φίλοι και σύμμαχοι» θα στήριζαν με αποφασιστικότητα, μέχρι τέλους, την εκστρατεία για την υλοποίηση της ελληνικής «μεγάλης ιδέας».

Η επιδερμική θεώρηση των πραγμάτων – αλλά μόνον η επιδερμική- καθιστούσε λογική την αισιοδοξία, ή μάλλον σιγουριά, του τότε ελληνικού κατεστημένου. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε θρυμματιστεί. Η Ελλάδα ήταν «το καλό παιδί» για την «Αντάντ», δηλαδή τους νικητές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τόσο «καλό παιδί» φρόντιζε να είναι η Ελλάδα, ώστε ο Βενιζέλος στη χαραυγή του 1919 έστειλε στην Ουκρανία στρατό (και μάλιστα πολυάριθμο, 23.551 ανδρών) να βοηθήσει τις γαλλικές δυνάμεις στην – αποτυχημένη, τελικά-  απόπειρα να καταπνίξουν τη ρωσική επανάσταση.  

Ο «εθνάρχης» Βενιζέλος προτίμησε να παραδώσει τις ελληνικές κοινότητες της Νότιας Ρωσίας στην εχθρότητα των νικητών επαναστατών, την οποία ο ίδιος προκάλεσε με την επιλογή του, για να εξασφαλίσει τη στήριξη του «ευγνώμονος» Γάλλου πρωθυπουργού Κλεμανσό στα ελληνικά σχέδια στη Μικρά Ασία. Όσο για την Αγγλία του «φιλέλληνος» πρωθυπουργού Λόιντ Τζορτζ, τα… σαΐνια της ελληνικής  εξωτερικής πολιτικής θεωρούσαν ότι είχαν «στο τσεπάκι» την αμέριστη στήριξή της. Διαψεύστηκαν οικτρά. Με αποτελέσματα γνωστά και τραγικά.

Γιατί απέτυχαν - και μάλιστα παταγωδώς- στις διαγνώσεις τους οι τότε εκπρόσωποι της ελληνικής πολιτικής ελίτ; Διότι οι εκτιμήσεις τους ήταν  σχηματικές και απλουστευτικές, στοιχεία που ο προσεκτικός μελετητής θα διακρίνει και σε αναλύσεις των τελευταίων δεκαετιών ή και τελευταίων… ημερών.

Αν η ελληνική άρχουσα τάξη είχε κατανοήσει σε βάθος, πχ, τη βρετανική πίστη στο δόγμα του παλιού πρωθυπουργού λόρδου Πάλμερστον (1784 – 1865), πως  «τα έθνη έχουν μόνο σταθερά συμφέροντα και όχι σταθερούς φίλους ή εχθρούς», τότε δεν θα ένιωθε βέβαιη πως ο Λόιντ Τζορτζ θα αποδεικνυόταν ένα είδος… μετεμψύχωσης του Λόρδου Μπάιρον.  Αν η Ελλάδα είχε αντιληφθεί σωστά την αγγλική πολιτική των ισορροπιών, θα περίμενε πως για το Λονδίνο οι Νεότουρκοι κι ο Ατατούρκ ήταν μια διαμορφωμένη πραγματικότητα, που δεν μπορούσε να αγνοηθεί.

Όπως σημειώνει ο καθηγητής Πανεπιστημίου Ηλίας Θερμός: «Τα παραδοσιακά βρετανικά συμφέροντα στην περιοχή επέβαλλαν αφενός τη στήριξη της Τουρκίας και αφετέρου την άσκηση ελέγχου και την εξάρτηση από τη Βρετανία των νέων εθνικών κρατών που δημιουργήθηκαν μετά τον κατακερματισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας». Αλλά ο ελληνικός «μεγαλοϊδεατισμός», τότε, ήταν μακριά νυχτωμένος…  

1955, 1974: Ενώ «αναμενόταν»… ανταμοιβή  για τον τυφλό ατλαντισμό

Έπειτα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, ισχυρή έδειχνε στην Αθήνα η πεποίθηση ότι η απόλυτη ευθυγράμμιση με τα «θέλω» των ΗΠΑ, της «μεγάλης χώρας – προστάτιδος του ελευθέρου κόσμου», θα εξαργυρωνόταν σε «κερδισμένους πόντους» έναντι της Τουρκίας, ή τουλάχιστον σε παροχή προστασίας από κάθε  επιθετική κίνηση της Άγκυρας.

Η προσδοκία αυτή διαψεύστηκε τον Σεπτέμβριο του 1955, με το άγριο  πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης.  Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζ. Φ. Ντάλλες κάλεσε «τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση», η δε τουρκική εφημερίδα «Radikal» θα δημοσίευε 53 χρόνια αργότερα (Αύγουστος 2008) ένα ενδιαφέρον στοιχείο:  Ότι οργανωτής του πογκρόμ  εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης υπήρξε το «Ειδικό Γραφείο», μηχανισμός του ΝΑΤΟ που αποσκοπούσε στην «αποτροπή του κομμουνιστικού κινδύνου».

Αξιοπρόσεκτο, μα ουδόλως ανεξήγητο: Όλα αυτά συνέβησαν όταν συμπληρωνόταν μια εξαετία, κατά την οποία το ελληνικό μετεμφυλιακό  κράτος είχε πράξει και είχε ανεχθεί... περισσότερα από όσα ήταν(ανθρωπίνως και θεσμικώς) δυνατόν να γίνουν,  ώστε να μετατραπεί σε «υπερήφανη», «ελεύθερη» μπανανία της αμερικανικής πολιτικής.

Ο διαβόητος διπλωμάτης Πιουριφόι υπαγόρευε… φανερά ακόμη και εκλογικά συστήματα. Κανόνιζε τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης των Μπελογιάννη, Μπάτση, Καλούμενου, Αργυριάδη. Στον πόλεμο της Κορέας, για χάρη της αντιμετώπισης «του διεθνούς κομμουνισμού», η Ελλάδα θυσίασε 186 στρατιώτες και τέσσερα αεροσκάφη.  Αλλά η ατλαντική της «ευσυνειδησία» ουδόλως ανταμείφθηκε με παροχή ασπίδας στον ελληνικό πληθυσμό της Κωνστανινούπολης, το 1955.

Προτού παρέλθει εικοσαετία, το 1974, ο τουρκικός «Αττίλας» και η μετέπειτα κατοχή της βόρειας Κύπρου συνέτριψαν – ηχηρότερα - το δόγμα, πως όσο πιο ενθουσιώδης είναι ο  φιλοαμερικανισμός μιας κυβέρνησης στην Αθήνα, τόσο ασφαλέστερα εξελίσσονται τα πράγματα…

Ο «αόρατος δικτάτορας» Ιωαννίδης που οργάνωσε το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου, «φέρνοντας» έτσι τα τουρκικά στρατεύματα στην Κύπρο, ενσάρκωνε στην εντέλεια αυτό το status. O«μαύρος ταξίαρχος» θα δίσταζε ίσως να πάει και στην τουαλέτα, αν δεν ενημέρωνε νωρίτερα τον επιτηρητή του στη CIA, τον Ελληνοαμερικανό Γκραστ Αμπρακώτος.

Ενδεικτικό της στενότατης επιτήρησης του Ιωαννίδη από τον Αμπρακώτος ήταν και ένα κωμικοτραγικό περιστατικό, το οποίο περιέγραψε ο Γ. Καράγιωργας, σε άρθρο του στην Καθημερινή, στις 21 Ιουλίου 1982.  

Αρχές Ιουλίου του 1974, ο «κόσμος είχε τούμπανο» την πρόθεση της χούντας να ανατρέψει με πραξικόπημα και να δολοφονήσει τον Μακάριο. Οι εφοπλιστές διαισθάνονταν ότι τα σχέδια του Ιωαννίδη θα μπορούσαν να επιφέρουν το τέλος της Κυπριακής Δημοκρατίας κι αυτό δεν τους συνέφερε. Έτσι ο Αλ. Ωνάσης επισκέφθηκε τον «αόρατο δικτάτορα» και προσπάθησε να τον πείσει επιστρατεύοντας θεοσεβούμενη παραστατικότητα, συμβατή – ίσως- με τα «ελληνοχριστιανικά» ιδεώδη: «Αυτά που πάτε να κάνετε με τον παπά, ξεχάστε τα. Αυτός μια ολόκληρη ζωή κουνάει το θυμιατήρι του και λέει χίλιες φορές την ημέρα ‘άκουσον Κύριε, και ελέησον Κύριε’… Ε, λοιπόν, μία φορά αν τον ακούσει, εσείς ξοφλήσατε…».

Ο Αμπρακώτος «κατσάδιασε» τον Ιωαννίδη επειδή δέχθηκε τον εφοπλιστή στη συγκεκριμένη συγκυρία. Και αξίωσε: «Αυτόν τον κομμουνιστή που σου ‘φερε εδώ τον Ωνάση για να σε μεταπείσει, να τον συλλάβεις αμέσως και να τον χώσεις φυλακή. Γιατί δεν είναι μόνο κομμουνιστής, αλλά δουλεύει και για τους Άγγλους».

Κάπως έτσι, βγήκε… φερέφωνο αγγλόφιλων κομμουνιστών ο Ωνάσης, ο δε ο Ιωαννίδης έπειτα από λίγες εβδομάδες έγινε άλλος ένας «προδομένος» από τους Αμερικάνους…

Από τις…  φουστανέλες του Κάρτερ στον «παρ’ ολίγο πόλεμο» του 1987

Το σοκ του Κυπριακού ήταν τόσο ισχυρό και η λαϊκή οργή τόσο έντονη και πιεστική, ώστε ο Κων. Καραμανλής αποφάσισε να αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. Αυτό έγινε τον Αύγουστο του 1974, μία ημέρα αφ’ ότου «ναυάγησε» η διάσκεψη της Γενεύης κι ενώ οι «δυτικοί σύμμαχοι» παρακολουθούσαν απαθείς τον «Αττίλα 2».   

Η χώρα επανήλθε στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ τον Οκτώβριο του 1980. Πάλι επί κυβέρνησης ΝΔ, αλλά με πρωθυπουργό τον Γ. Ράλλη. Ο Καραμανλής είχε αναρριχηθεί ήδη στην Προεδρία της Δημοκρατίας, αφήνοντας τον έως τότε «υπαρχηγό» του να άρει «εκκρεμότητες», αλλά και να υποστεί τη σίγουρη εκλογική ήττα (το 1981).

Προτού επιστρέψει η χώρα στον κανονικό, ολοκληρωμένο δρόμο της ατλαντικής…  αρετής, δηλαδή και στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, πρόλαβε να γεννηθεί και να διαψευστεί μια ακόμη προσδοκία: Ότι η εκλογική νίκη του Τζίμι Κάρτερ (1976) στις ΗΠΑ σήμαινε βέβαιη είσοδο «των σχέσεων Αθήνας – Ουάσινγκτον σε νέα εποχή», αλλά και απαρχή μιας θετικής αντίστροφης μέτρησης. Στο τέλος της θα βρίσκαμε, υποτίθεται, χαμογελαστή και καλοσυνάτη, μια «δίκαιη λύση» του Κυπριακού.

Λίγα χρόνια αργότερα, όποιος θα εντόπιζε έστω και ίχνη δικαίωσης στην ιδέα των Ελλήνων σκιτσογράφων να «βάλουν» φουστανέλα στον Κάρτερ, θα κινδύνευε να βρεθεί – ο ίδιος- ντυμένος με κάτι λιγότερο βολικό: με ζουρλομανδύα.

Η επάνοδος στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ νεκρανάστησε στις τάξεις της ελληνικής πολιτικής ελίτ ελπίδες για κάποιες «επιβραβεύσεις», με τη μορφή, αν μη τι άλλο, μιας «δικαιότερης» διαχείρισης των ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού, εκ μέρους της Ουάσιγκτον. Εάν οι προσδοκίες αυτές συμπεριλάμβαναν και  αμερικανικές πιέσεις προς την Άγκυρα, για να μην ανακηρυχθεί τουρκοκυπριακό «κράτος» στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, τότε προστέθηκε μία ακόμη διάψευση, στα μέσα Νοεμβρίου του 1983.  

Στη χαραυγή του 1987, οι ΗΠΑ δεν ανησυχούσαν πλέον μήπως ο Α. Παπανδρέου απομάκρυνε την Ελλάδα από το ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ. Ωστόσο  η «διαιτησία» τους σε ολόκληρο το φάσμα των ελληνοτουρκικών θεμάτων γινόταν ολοένα και φιλικότερη προς τους σχεδιασμούς της Άγκυρας (η παράθεση και ανάλυση των λόγων υπερβαίνουν τα όρια του παρόντος σημειώματος).

Αποκορύφωμα αποτέλεσαν οι δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Κ. Ουάινμπεργκερ, στο Κογκρέσο. Σύμφωνα με αυτές, η μεν κατοχή της βόρειας Κύπρου ήταν δικαιολογημένη, η δε Άγκυρα χρησιμοποιούσε νομιμότατα την εξ Αμερικής στρατιωτική βοήθεια για τη συντήρηση των κατοχικών στρατευμάτων.

Ο Ουάινμπεργκερ βρισκόταν στην τουρκική πρωτεύουσα, όταν (19 Μαρτίου 1987) το τουρκικό σκάφος ωκεανογραφικών ερευνών Πίρι Ρέις ξεκίνησε για έρευνες στο βόρειο και ανατολικό Αιγαίο. Αντίστοιχα, ο Τούρκος πρωθυπουργός Οζάλ βρισκόταν στην Ουάσιγκτον, όπου ανάρρωνε έπειτα από επιτυχή εγχείρηση ανοικτής καρδιάς.  

Ο Ουάινμπεργκερ υποσχέθηκε στην τουρκική ηγεσία αυξημένη στρατιωτική βοήθεια, δηλαδή έμπρακτη ανατροπή της αναλογίας 7: 10 (Ελλάδα : Τουρκία) που ίσχυε τότε. Δεσμεύτηκε, επίσης, για χορήγηση 40 μαχητικών αεροσκαφών F4 –E,  πέραν των 160 συμφωνηθέντων και παραγγελθέντων  F-16.  

Τελικά η κρίση, που έφερε Ελλάδα και Τουρκία πολύ κοντά στο φάσμα  στρατιωτικής σύρραξης, εκτονώθηκε στις 28 Μαρτίου με τουρκική υποχώρηση. Το Σισμίκ, που είχε πάρει τη θέση του Πίρι Ρέις, απέφυγε να παραβιάσει την ελληνική υφαλοκρηπίδα, προτού επιστρέψει στα τουρκικά παράλια. Η Αθήνα επανέφερε την πρόταση να παραπεμφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το θέμα της υφαλοκρηπίδας. Η Άγκυρα αντιπρότεινε απευθείας διμερή διάλογο για την επίλυση του ζητήματος. Διατηρήθηκε έτσι η κατάσταση «μη πολέμου», κατά τη χαρακτηριστική έκφραση του Α. Παπανδρέου.

Αξίζει όμως να επισημανθεί κάτι, που συνέβη ακριβώς πριν από την αποτροπή του κινδύνου πολεμικής ανάφλεξης: Η κυβέρνηση Α. Παπανδρέου, που – παρά τις παλιότερες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ - δεν σκόπευε να αμφισβητήσει τη θέση της Ελλάδας στο «δυτικό σύστημα ασφάλειας», απείλησε ότι θα το έκανε, για να πιέσει  τον αμερικανικό παράγοντα.

Τα μεσάνυκτα της 27ηςπρος την 28ηΜαρτίου, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γ. Καψής ανακοίνωσε στον πρέσβη Ρ. Κίλι την αναστολή της λειτουργίας της αμερικανικής βάσης στη Νέα Μάκρη, βάσει του άρθρου 7 της σχετικής συνθήκης. Το Ιστορικό Λεύκωμα της εφημερίδας Καθημερινή σχολιάζει σχετικά, για τις δραματικές εκείνες ώρες:

«Ούτε λίγο ούτε πολύ η ελληνική κυβέρνηση υπονοεί ότι η τηλεπικοινωνιακή βάση της Νέας Μάκρης μπορεί να εμπλακεί σε ‘ηλεκτρονικό πόλεμο’ σε βάρος των εθνικών συμφερόντων,  ενώ ταυτόχρονα επισείει την απειλή της οριστικής απομάκρυνσης όλων των αμερικανικών βάσεων, της αποχώρησης από το ΝΑΤΟ και της αναζήτησης αμυντικών αντίβαρων στο σύμφωνο της Βαρσοβίας! Αν οι Αμερικανοί θέλησαν πράγματι να παίξουν με τον Ανδρέα Παπανδρέου το πολιτικό ‘πόκερ’ που υπονόησε ο Έλληνας ηγέτης, θα έπρεπε να είναι προετοιμασμένοι για ένα σκληρό παιχνίδι, με έναν εξαιρετικά απρόβλεπτο ‘παίκτη’».

Φυσικά, έπειτα από την αίσια κατάληξη, ο Κίλι ενημερώθηκε πως η βάση της Νέας Μάκρης θα συνέχιζε κανονικά να λειτουργεί. Εν κατακλείδι, όσοι αξιολογούν στοιχεία από την ιστορία της«τριγωνικής σχέσης» Ουάσινγκτον – Άγκυρας – Αθήνας ας σημειώσουν πως δεν μας έπνιξαν σεισμοί και καταποντισμοί στα επτά χρόνια της απουσίας μας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ (1974 – 1980). Αλλά ούτε κι όταν η Ελλάδα εξέπεμψε το μήνυμα (1987) πως η θέση της στο ατλαντικό σύστημα δεν θα έπρεπε να θεωρείται πάση θυσία δεδομένη.

Αντί επιλόγου, μια παρατήρηση για τη σημερινή εποχή: Όσο το τουρκικό κατεστημένο φλέρταρε με την ιδέα της «ευρωπαϊκής προοπτικής», εδώ ακούγαμε ότι θα βγαίναμε κερδισμένοι επειδή ο «ευρωπαϊκός δρόμος» θα… εξευγένιζε τον δύστροπο γείτονα. Τώρα που κατά τα φαινόμενα οι τουρκικές ελίτ (κι όχι μόνο ο Ερντογάν)  έχουν βάλει «στον πάγο» αυτήν την ιδέα, εμείς και πάλι ακούμε ότι θα κερδίσουμε, διότι θα μας δώσει ο Τραμπ το χρίσμα του αρχι- ιππότη της Δύσης στην περιοχή ανατολικής Μεσογείου, Βαλκανίων και περιχώρων. Μονά – ζυγά κερδισμένοι, έτσι, εύκολα κι απλά… Τι άλλο να ζητήσουμε από τη ευτυχή ζωή και μοίρα μας;

πηγή: kommon.gr