Μια «προσομοίωση» της επερχόμενης περιβαλλοντικής δυστοπίας θα μπορούσε να αποτελεί ένα ταξίδι προς το Νότο. Αυτό τουλάχιστον προτείνει το National Geographic σε περίπτωση που θα θέλαμε να δούμε το κλιματικό μέλλον του Βορρά.

Η αλλαγή του κλίματος οδηγεί σε μια νέα εποχή για τις πόλεις της Βόρειας Αμερικής αναφέρει το δημοσίευμα. Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο Nature Communications δείχνει ότι μέχρι το 2080, το κλίμα στις πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα θα είναι ίδιο με αυτό που υπάρχει λίγα εκατοντάδες χιλιόμετρα νοτιότερα σήμερα.

Οι θερμότεροι χειμώνες μπορεί να ακούγονται ωραίοι, λέει ο Ματ Φιτζπάτρικ, οικολόγος στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και ο βασικός συντάκτης της μελέτης. Αλλά έρχονται με τεράστιο κόστος: Δεν είναι μόνο η θερμοκρασία και το χιόνι ή η βροχή που θα αλλάξουν καθώς αλλάζει το κλίμα, αλλά ολόκληρος ο οικολογικός κόσμος.

«Οι άμεσες επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος είναι αρκετά κακές, αλλά τα φυσικά συστήματα συνδέονται στενά με το κλίμα», λέει. «Εάν αυτές οι αλλαγές γίνουν γρήγορα, τα συστήματα αυτά θα αποσταθεροποιηθούν και αυτό μπορεί να έχει τεράστιες επιπτώσεις για τα δάση, το νερό, τη γεωργία, τα πάντα».

Ο Φιτζπάτρικ και ένας συνάδελφός του αποφάσισαν να χαρτογραφήσουν το κλιματικό μέλλον της Βόρειας Αμερικής. Δημιούργησαν ένα εργαλείο που περιγράφει με τι μοιάζει ένα «κανονικό» έτος σήμερα, σε 540 πόλεις σε ολόκληρη την ήπειρο, από την άποψη της θερμοκρασίας και της βροχόπτωσης/υγρασίας. Στη συνέχεια εξέτασαν διαφορετικά μοντέλα πρόβλεψης του κλιματιού μέλλοντος αυτών των πόλεων 60 χρόνια στο μέλλον. Εξετάστηκαν δύο διαφορετικά σενάρια: Πρώτον, υπέθεσαν ένα μέλλον όπου οι άνθρωποι μειώνουν επιθετικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Στη συνέχεια, εξέτασαν το σενάριο της «χειρότερης περίπτωσης». Ωστόσο, ο Φιτζπάτρικ επισημαίνει ότι οι πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν πως ο πλανήτης ακολουθεί ουσιαστικά αυτό το μονοπάτι τώρα. Αυτό σημαίνει ότι η «χειρότερη περίπτωση» θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είναι ακόμη χειρότερη.

Τα πρότυπα για τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις θα άλλαζαν ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο σεναρίων. Οι περισσότεροι τόποι στα βορειοανατολικά θα θερμαίνονται και θα είναι πιο υγροί, αποκτώντας την υγρασία που τώρα συναντάται στα Νοτιοανατολικά. Στις δυτικές ΗΠΑ, οι πόλεις γενικά θα θερμαίνονται και θα ξεραίνονται. Η διαφορά ήταν στο πόσο. Στο βέλτιστο σενάριο της κλιματικής αλλαγής - όπου οι εκπομπές αρχίζουν να επιβραδύνονται άμεσα - οι πόλεις θα μοιάζουν, κατά μέσο όρο, σαν εκείνες που απέχουν 500 χλμ από αυτές, σήμερα. Αλλά στη χειρότερη περίπτωση, η απόσταση αυτή θα ξεπερνά τα 500 χιλιόμετρα προς το νότο.

Το περασμένο φθινόπωρο, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) δημοσίευσε μια έκθεση με την οποία προειδοποιεί, ότι ακόμη και η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες μόλις το 2040. Αλλά μόνο λίγοι βαθμοί διαφοράς μπορεί να έχουν τεράστιες επιπτώσεις. Περίπου 20.000 χρόνια πριν, κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων, όταν κομμάτια πάγου έφτασαν μέχρι το νότο της σημερινής Νέας Υόρκης, η θερμοκρασία του αέρα ήταν μόνο μεταξύ δύο έως 10 βαθμών Κελσίου ψυχρότερες σε όλο τον πλανήτη από ό,τι σήμερα. Αλλά ξέρουμε πώς αυτό τον αναμόρφωσε καταλυτικά.

«Οπότε αυτό που αυτοί οι χάρτες δεν δείχνουν είναι πολύ περισσότερο ανησυχητικό από αυτό που δείχνουν», λέει η Τζένιφερ Μάρλον από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ. «Δεν μιλάμε απλώς για την αλλαγή της θερμοκρασίας μιας πόλης ή του ύψους της βροχόπτωσής της. Μιλάμε για πολύ περισσότερα. Μιλάμε για τη μετατόπιση του κλίματος ολόκληρων γεωγραφικών ζωνών και επίσης για την αλλαγή της μεταβλητότητας του καιρού σε αυτά τα μέρη.».

Και αυτά θα είναι μόνο τα «καλά» νέα. Διότι οι πόλεις στον Βορρά θα έχουν το κλίμα του νότου, αλλά με λιγότερη τροφή, λιγότερο πόσιμο νερό, λιγότερες και πιο αδύναμες καλλιέργειες. «Εκτός αν κάνουμε κάτι στο μεταξύ»…

πηγη: tvxs.gr

Η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στην Βενεζουέλα το τελευταίο διάστημα φαίνεται πως «εκτινάσσεται» μετά την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης της χώρας να απαγορεύσει τον απόπλου των πλοίων από όλα τα λιμάνια της χώρας της Λατινικής Αμερικής.

Πιο συγκεκριμένα, σε ένα έγγραφο των ενόπλων δυνάμεων, το οποίο επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, αναφέρεται ότι απαγορεύεται ο απόπλους των πλοίων “από όλα τα λιμάνια” μέχρι την Κυριακή 24 Φεβρουαρίου, για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο στο εν λόγω έγγραφο δεν γίνεται λόγος για τα πλοία τα οποία θα εισέλθουν στα χωρικά ύδατα της Βενεζουέλας και θα θελήσουν να δέσουν σε λιμάνια της.

Η κρίση στη χώρα διογκώνεται ιδιαίτερα μετά την κίνηση του προέδρου του κοινοβουλίου της Βενεζουέλας, Χουάν Γκουαϊδό να αυτοανακηρυχθεί μεταβατικός Πρόεδρος. Πρόσφατα μάλιστα η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι «έκλεισε» τα θαλάσσια σύνορα με τις Ολλανδικές Αντίλλες, στην Καραϊβική, με αφορμή το σχέδιο της αντιπολίτευσης να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια από τα νησιά αυτά.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP

πηγη: naftikachronika.gr

Από Γιώργος Αλεξάτος

Σταύρου Τομπάζου, «Παγκόσμια κρίση (2007-2017) και σχήματα αναπαραγωγής του κεφαλαίου» – εκδόσεις Τόπος, 2018.

«Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση που άρχισε το 2007-2008 στις ΗΠΑ και διαδόθηκε σ’ όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο, όπως αποδεικνύεται πλέον και εκ των πραγμάτων, δεν είναι απλώς μια κρίση που περιορίζεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά μια βαθιά δομική κρίση του ακραίου καπιταλισμού που επιβλήθηκε προοδευτικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980».

Με τη διαπίστωση αυτή ξεκινάει την Εισαγωγή στο νέο του βιβλίο ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Σταύρος Τομπάζος.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον γενικόλογο χαρακτηρισμό «κρίση του καπιταλισμού». Καθώς «ο καπιταλισμός δεν υφίσταται ποτέ γενικά και αφηρημένα αλλά πάντοτε ειδικά και συγκεκριμένα, δηλαδή ιστορικά», είναι καίριας σημασίας ο εντοπισμός των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, ως κρίσης «του νεοφιλελεύθερου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης».

Ξεκινώντας από τη διαπίστωση ότι «η κρίση του σύγχρονου καπιταλισμού είναι η κρίση του καπιταλισμού στη νεοφιλελεύθερη εκδοχή του», ο Σταύρος Τομπάζος επιμένει ότι «το δίλημμα “κρίση του καπιταλισμού” ή “κρίση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού” δεν υφίσταται, εκτός βέβαια κι αν αυτοί που επιλέγουν τον πρώτο χαρακτηρισμό υπονοούν ότι οποιαδήποτε καπιταλιστική διέξοδος από αυτήν τη μεγάλη κρίση είναι αδιανόητη».

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι «η ανάλυση των νόμων του καπιταλισμού από τον Μαρξ δεν επιτρέπει προφητείες και δεν είναι δουλειά ούτε της οικονομικής επιστήμης ούτε της φιλοσοφίας η προφητεία. Το Κεφάλαιο μας επιτρέπει να αποκλείσουμε κάποια ενδεχόμενα και να πιθανολογήσουμε άλλα, όχι όμως και να προβλέψουμε με ακρίβεια την ιστορική διέξοδο».

Αμφισβητώντας την άποψη ότι η σημερινή κρίση είναι συνέπεια της πτώσης του ποσοστού κέρδους, ο συγγραφέας παραπέμπει στις αναλύσεις του Μαρξ για τις περιοδικές κρίσεις, τονίζοντας ιδιαίτερα τον καθοριστικό ρόλο του ταξικού ανταγωνισμού σ’ αυτές.

Το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, με πρώτο το «Κερδοφορία, Συσσώρευση και “Βιομηχανικό Κεφάλαιο”, όπου, με παράθεση στατιστικών στοιχείων και αναλύοντας την έννοια του «βιομηχανικού κεφαλαίου» στο έργο του Μαρξ, διαπιστώνει ότι «η οικονομική κρίση είναι δυνατή χωρίς πτώση του ποσοστού κέρδους, η οποία μπορεί να είναι το αποτέλεσμα και όχι η αιτία της κρίσης».

Η μεταφορά κερδών σε νοικοκυριά με χαμηλά και μέσα εισοδήματα υπό μορφή δανεισμού, ως «μια υπερσύγχρονη μορφή τοκογλυφίας του τοκοφόρου κεφαλαίου», εξετάζεται στο δεύτερο κεφάλαιο, με τίτλο «Ιδιωτική Κατανάλωση, Μερίδιο Μισθών στο ΑΕΠ και Σχήματα Αναπαραγωγής».

Όπως αναφέρεται, η διαδικασία αυτή «λειτούργησε κατ’ αρχάς πολλαπλασιατικά για την παραγωγική επένδυση, την παραγωγική δραστηριότητα και την απασχόληση. Παράλληλα, όμως, οδήγησε στη συνεχή αύξηση της εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών, μειώνοντας αντίστοιχα τον διαθέσιμο μισθό με αποτέλεσμα η κατάρρευση του σχήματος αναπαραγωγής να ήταν απλώς θέμα χρόνου».

Τον καθοριστικό ρόλο κάποιων βασικών παράγωγων χρηματιστικών προϊόντων στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008 πραγματεύεται το τρίτο κεφάλαιο, με τίτλο «Πλασματικά Κεφάλαια, Τοξικά Κεφάλαια και “Κεφάλαιο-Χρήμα”», ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο («Νομισματική Πολιτική και Οικονομικής Προοπτικές») αναλύονται οι πολιτικές διαχείρισης της κρίσης.

Όπως επισημαίνεται, η επισφαλής μεγέθυνση της παγκόσμιας οικονομίας μετά το 2010 «εξασφαλίστηκε διαμέσου ενός πρωτόγνωρου στην καπιταλιστική ιστορία νομισματικού “πειραματισμού”, μιας πρωτοφανούς παρεμβατικότητας των κεντρικών τραπεζών διαμέσου της λεγόμενης “ποσοτικής χαλάρωσης”». Εντούτοις, συνέπεια ήταν η πρόκληση ανεπιθύμητων παρενεργειών, με πιο χαρακτηριστική τη δημιουργία νέων «τοξικών κεφαλαίων».

Κατά τον συγγραφέα, «η επιστροφή στη νομισματική “κανονικότητα”, αν και αναγκαία, ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες σοβαρές υφέσεις».

Εξαιρετικά ενδιαφέροντα είναι τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει το βιβλίο, με κύρια τη διαπίστωση ότι «η διάσωση του συστήματος εξασφαλίζεται διαμέσου της κοινωνικής οπισθοδρόμησης».

Όπως αναφέρεται, σχετικά με την Ελλάδα, «η κοινωνική καταστροφή και η παρωδία κοινοβουλευτικής δημοκρατίας (…) ίσως να μην είναι η εξαίρεση του κανόνα αλλά η αρχή μιας νέας καπιταλιστικής “κανονικότητας”. Μια τέτοια “κανονικότητα”, όμως, παραπέμπει σε έναν πυκνό ιστορικό χρόνο, σε μια διαιωνιζόμενη κρίση “κοινωνικής αναπαραγωγής” και “πολιτικής ηγεμονίας” ανοιχτής έκβασης, της οποίας οι πρώτες ενδείξεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη είναι ήδη έκδηλες».

πηγη: iskra.gr