Του Γιώργου Παλαιτσάκη

Πάνω από το επίπεδο των 113 δισ. ευρώ εκτινάχθηκε το συνολικό ποσό των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία στο τέλος Φεβρουαρίου.

Τα ληξιπρόθεσμα προς την εφορία στο τέλος του 2020 ανέρχονταν στα 108,1 δισ. ευρώ, ενώ στο τέλος του 2019 είχαν διαμορφωθεί στα 105,618 δισ. ευρώ. Έτσι, το ληξιπρόθεσμο χρέος τον Φεβρουάριο του 2022 αυξήθηκε κατά 5 δισ. ευρώ περίπου σε σύγκριση με το ύψος στο οποίο είχε διαμορφωθεί στο τέλος του 2020 και κατά 7,4 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το ποσό στο οποίο είχε ανέλθει στις 31-12-2019. Μόνο μέσα στο πρώτο δίμηνο του τρέχοντος έτους οι φορολογούμενοι αθέτησαν
πληρωμές νέων οφειλών ύψους 2,64 δισ. ευρώ προς τις φορολογικές αρχές. Από το ποσό αυτό, το 1,77 δισ. ευρώ ήταν νέα χρέη που έμειναν απλήρωτα μέσα στον Φεβρουάριο.

Οι δυσμενέστατες αυτές εξελίξεις, οι οποίες αποτυπώνονται στα νεότερα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση, δείχνουν ότι στην πραγματικότητα το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων όχι μόνο δεν αυξήθηκε από το 2019 μέχρι σήμερα, αλλά αντιθέτως συρρικνώθηκε σε τόσο μεγάλο βαθμό ώστε να καταστεί αδύνατη η πληρωμή των παλαιών και των τρεχουσών οφειλών προς τις φορολογικές αρχές.

Η αύξηση των συνολικών ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο αποδίδεται στην αδυναμία εκατομμυρίων νοικοκυριών και χιλιάδων επιχειρήσεων να εξοφλήσουν εμπρόθεσμα τις παλαιές ρυθμισμένες και τις νέες φορολογικές οφειλές τους, εξαιτίας της ακρίβειας που δεσμεύσει ένα σημαντικό μέρος των εισοδημάτων για την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως είναι η διατροφή και η ενέργεια. Επίσης, οφείλεται και στις πληροφορίες και στις διαρροές από το οικονομικό επιτελείο για νέες, ευνοϊκότερες ρυθμίσεις χρεών. Ταυτόχρονα, η έκρηξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση πρέπει να αντιμετωπιστεί και ως μία ηχηρή προειδοποίηση προς τις τράπεζες, για τον τρόπο με τον οποίο είναι πολύ πιθανό να συμπεριφερθούν στο εξής οι εκατομμύρια οφειλέτες δανείων. Ο κίνδυνος να εκτιναχθούν εκ νέου στα ύψη τα «κόκκι- να δάνεια» είναι πλέον ορατός. Τα στελέχη των τραπεζών θα πρέπει να προβληματιστούν έντονα και να αρχίσουν να σκέφτονται πώς θα βελτιώσουν το καθεστώς των ρυθμίσεων για τις οφειλές που προέρχονται από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Ποια χρέη αυξήθηκαν

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ):

- Τα νέα χρέη προς τις φορολογικές αρχές, τα οποία κατέστησαν ληξιπρόθεσμα εντός του διμήνου Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2022, ανήλθαν σε 2,641 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 2,536 δισ. ευρώ ήταν απλήρωτοι φόροι και τα υπόλοιπα 105 εκατ. ευρώ μη φορολογικές οφειλές. Από το συνολικό νέο ληξιπρόθεσμο χρέος των 2,641 δισ. ευρώ διαγράφηκαν ήδη τα 12 εκατ. ευρώ και εισπράχθηκαν 206 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 8,2%.
- Τα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση που είχαν βεβαιωθεί είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα μέχρι 31-12-2021 και παρέμειναν
απλήρωτα μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2022 διαμορφώθηκαν σε 109,882 δισ. ευρώ.
- Το ποσοστό εισπραξιμότητας των τεσσάρων βασικών φόρων, του ΦΠΑ, του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (ΦΕΦΠ),
του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων (ΦΕΝΠ) και του ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) διαμορφώθηκε στα επίπεδα του 91,31% τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους.
- Το συνολικό ποσό των (παλαιών και νέων) ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τις φορολογικές αρχές, το οποίο είχε συσσωρευτεί στο τέλος Φεβρουαρίου 2022, διαμορφώθηκε στα 113,04 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1,642 δισ. ευρώ σε σχέση με τον
Δεκέμβριο του 2021, κατά 4,933 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2020 και κατά 7,422 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2019. Από το ποσό των 113,04 δισ. ευρώ, τα 25,03 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης και τα υπόλοιπα 88,011 δισ. ευρώ λαμβάνονται υπ’ όψιν ως το πραγματικό υπόλοιπο των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
- Ο συνολικός αριθμός των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις φορολογικές αρχές αυξήθηκε στο πρώτο δίμηνο του τρέχοντος έτους κατά 90.561 πρόσωπα (φυσικά και νομικά), καθώς διαμορφώθηκε σε 4.087.432 στο τέλος Φεβρουαρίου 2022, από 3.996.871 στο τέλος Δεκεμβρίου 2021. Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, ο αριθμός των οφειλετών αυξήθηκε κατά 37.519 (φυσικά και νομικά) πρόσωπα.
- Από τα Ελεγκτικά Κέντρα, την Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ) και τις ΔΟΥ επιβλήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2022 κατασχέσεις σε εισοδήματα, καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία 6.481 οφειλετών του Δημοσίου. Συνολικά, στο πρώτο δίμηνο του τρέχοντος έτους επιβλήθηκαν κατασχέσεις σε 10.217 οφειλέτες. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των οφειλετών εναντίον των οποίων έχουν επιβληθεί κατασχέσεις αυξήθηκε σε 1.342.267 (ήταν 1.335.786 τον Ιανουάριο του 2022 και 1.332.050 τον Δεκέμβριο του 2021).
- Ο συνολικός αριθμός των οφειλετών εναντίον των οποίων είναι δυνατή η επιβολή κατασχέσεων αυξήθηκε κατά 31.725 πρόσωπα, από 1.989.167 στο τέλος Ιανουαρίου 2022, σε 2.020.892 στο τέλος Φεβρουαρίου 2022.

πηγη: m.naftemporiki.gr

O πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου - O πρώην ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης - Ο ανεξάρτητος υποψήφιος, δικηγόρος Αχιλλέας Δημητριάδης, φαίνεται πως θα έχει τη στήριξη του ΑΚΕΛ και των Οικολόγων

Κυριάκος Πιερίδης

Αναμέτρηση για τρεις προμηνύεται στην Κύπρο για την ανάδειξη νέου προέδρου της Δημοκρατίας τον Φεβρουάριο του 2023, σε ένα πολύπλοκο σκηνικό με έντονες όσο ποτέ προηγουμένως ιδιαιτερότητες. Οι δύο υποψήφιοι, ο νυν πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου και ο πρώην ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης, προέρχονται από τη Συναγερμική Δεξιά που κυβερνά 10 χρόνια. Ο μέχρι πρότινος ΥΠΕΞ θα είναι πιθανότατα η επιλογή του ΔΗΚΟ μετά την αποτυχία συνεργασίας με το ΑΚΕΛ. Από την άλλη το ΑΚΕΛ και οι Οικολόγοι στρέφονται οριστικά πλέον στην υποστήριξη ενός μη κομματικού υποψηφίου από τον χώρο του Κέντρου και το προβάδισμα φαίνεται να έχει ο δικηγόρος Αχιλλέας Δημητριάδης.

Υπό το πρίσμα των ραγδαίων αυτών εξελίξεων σχηματίζονται ξανά τρεις πόλοι-ρεύματα γύρω από τους προεδρικούς υποψηφίους και αρχίζει η μεγάλη πολιτική αναμέτρηση. Οι αποφάσεις των κομμάτων θα οριστικοποιηθούν αμέσως μετά το Πάσχα και μέσα στον μήνα Μάιο θα διαμορφωθεί ξεκάθαρο σκηνικό για να καταγραφούν οι πραγματικές τάσεις και μετρήσεις.

Για 45 χρόνια –στη μετά Μακάριο εποχή– ένας ήταν ο κανόνας: οι κομματικές συμμαχίες εξέλεγαν πρόεδρο της Δημοκρατίας που ήταν κομματικός ηγέτης: Κυπριανού (ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ), Κληρίδης (ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ), Παπαδόπουλος (ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ), Χριστόφιας (ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ), Αναστασιάδης (ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ στην α’ θητεία του). Οι πρόεδροι-«κομματάρχες», με κάποια διαφοροποίηση του Γλαύκου Κληρίδη στην ύστατη φάση της πολιτικής του σταδιοδρομίας (β’ προεδρική θητεία, 1998-2003), συνδέθηκαν με κομβικά γεγονότα της Κύπρου για τα οποία αδυνατούσαν να δώσουν διέξοδο: Κυπριακό, οικονομία, απανωτές κρίσεις.

Δεν κατάφεραν να κατακτήσουν στη συνείδηση του κόσμου την ευρεία αποδοχή ενός προέδρου «όλων των Κυπρίων». Εξαίρεση αποτελεί ο Γιώργος Βασιλείου, ο μόνος μη κομματικός που κατάφερε να εκλεγεί με την υποστήριξη του ΑΚΕΛ (1988-1993). Μέχρι σήμερα τυγχάνει γενικής αποδοχής ως εκσυγχρονιστής και μετριοπαθής. Ηταν όμως μια παρένθεση.

Σήμερα τα δεδομένα έχουν αλλάξει σε σημαντικό βαθμό. Θα είναι αρκετή η κομματική στήριξη για να βγει ο νικητής, ώστε τον πρώτο λόγο να έχει ο Αβέρωφ Νεοφύτου; Προφανώς τα κόμματα συνεχίζουν να διαδραματίζουν βαρύνοντα ρόλο γιατί μόνο έτσι έχει κάποιος υποψήφιος βάσιμες πιθανότητες εκλογής. Πολλά, όμως, θα κριθούν από μια σειρά από άλλες παραμέτρους. Πρώτον, η κομματική στήριξη, χωρίς την ευχέρεια αυτόνομου λόγου που να εκφράζει ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας, μπορεί να εξελιχθεί σε μειονέκτημα.

Οι πολίτες κουράστηκαν από τους «κομματάρχες» και οι δεσμοί τους με τα κόμματα είναι πιο χαλαροί απ’ ό,τι στο παρελθόν. Δεύτερον, η εκλογική αναμέτρηση θα είναι μακρά και επίπονη και πρόεδρος θα αναδειχτεί εκείνος που θα έχει τις λιγότερες αντιφάσεις. Τρίτον, το τι προτείνει ο κάθε υποψήφιος σχετίζεται τώρα με τη δυναμική επικοινωνία με το κοινό και την ικανότητα αντιπαράθεσης σε συζητήσεις για να κάνει ο πολίτης τις συγκρίσεις του. Εντέλει ο κάθε υποψήφιος θα κληθεί να αποδείξει ότι αυτά που λέει τα εννοεί κιόλας, μπροστά σε μια πιο καχύποπτη και εξουθενωμένη από κοινωνία.

Οι προεδρικές εκλογές κρίνονται οριακά. Παρά την υπεροχή του ΔΗΣΥ που ασκεί κυβερνητικό έλεγχο και καθοδηγεί τους κρατικούς μηχανισμούς κατά τα… πρότυπα του ’80, μια μερίδα της κοινής γνώμης μπορεί να δημιουργήσει ρεύμα αλλαγής και να γείρει την πλάστιγγα. Η δεκαετής προεδρία Αναστασιάδη δημιούργησε μια αποπνικτική πολιτική κατάσταση που μεγέθυνε τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος. Πολλοί πολίτες αναζητούν απαντήσεις για το μέλλον του τόπου γιατί αισθάνονται αβεβαιότητα και αστάθεια γύρω τους. Ισως για πρώτη φορά από την εποχή του ’74 η Κύπρος είναι πλέον τόσο εκτεθειμένη στους απρόβλεπτους εξωγενείς παράγοντες (π.χ. η πανδημία, τώρα ο πόλεμος στην Ουκρανία).

Τα παθήματα από τη σοβαρή περιπέτεια του 2013 (χρηματοπιστωτική κρίση) δεν έγιναν μαθήματα, με αποτέλεσμα επί των ημερών Αναστασιάδη να ανακυκλώνονται και να διογκώνονται περισσότερο η διαφθορά και οι συνέπειές της. Η κυπριακή οικονομία έμεινε στηριγμένη στο πρόσκαιρο και ευκαιριακό και τώρα, σπαταλώντας για δεκαετίες πολύτιμους πόρους, βρίσκεται κάτω από πολλαπλή πίεση. Το άγχος για πώς θα ξυπνήσει κανείς την επόμενη ημέρα έκανε ανάμνηση τις παλιές περιόδους σχετικής σταθερότητας και ευημερίας. Με βάση τις διαρκείς μετρήσεις κοινής γνώμης, η απουσία μιας ξεκάθαρης προοπτικής για τη μελλοντική Κύπρο συνδέεται επίσης με την αποτελμάτωση του Κυπριακού. Πολλοί βλέπουν στη βουλιμία της εξουσίας Αναστασιάδη («χρυσά» διαβατήρια) μια νέα, βαθιά ριζωμένη διαφθορά. Το κόστος για τη νέα γενιά είναι τεράστιο γιατί καλείται να ζήσει με πολύ λιγότερες δυνατότητες και ευκαιρίες.

Στο φάσμα αυτών των προκλήσεων, οι υποψήφιοι πρόεδροι καλούνται να παρουσιάσουν θέσεις και προτάσεις για να βγει η Κύπρος από τα πολλαπλά αδιέξοδα. Το τελευταίο διάστημα ο Αβέρωφ Νεοφύτου ως υποψήφιος πρόεδρος αναπτύσσει με προγραμματισμό και ισχυρή επικοινωνιακή υποστήριξη τις θέσεις του πάνω σε μια σειρά από θεματικές: Παιδεία, ψηφιακός μετασχηματισμός κοκ. Η εκστρατεία του χαρακτηρίζεται από μεθοδικότητα και επιμονή, αλλά είναι φανερό ότι έχει να καλύψει ένα προφανές έλλειμμα: τι έκανε ως κυβέρνηση για 10 χρόνια; Δύσκολη αποδεικνύεται και η προβολή της δικής του διακριτής πολιτικής, τη στιγμή που ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης φροντίζει καθημερινά να επισκιάζει την επικαιρότητα. Ετσι, ο Αβ. Νεοφύτου αποφεύγει επιμελώς τα πλείστα επίμαχα ζητήματα για να μη διαταράξει τις σχέσεις του με το Προεδρικό και τον ηγέτη μιας παράταξης που ιδεολογικά παραπαίει ανάμεσα στον παλιό εαυτό της και τον νέο, που έφτιαξε σε 10 χρόνια ο νυν πρόεδρος με το ύφος και τις πράξεις του: πότε ευρωπαϊστής και πότε εθνικιστής, πότε ανεκτικός και πότε «Λεπέν», πότε ομοσπονδιακός και πότε διχοτομιστής!

Το ιδεολογικό κοκτέιλ της κυπριακής Δεξιάς που έφτιαξε ο Ν. Αναστασιάδης στην Κύπρο ταιριάζει περισσότερο στον Ν. Χριστοδουλίδη, αντί στον Αβ. Νεοφύτου, παρά το γεγονός ότι τελικά ο πρώην ΥΠΕΞ πιθανόν να βρει στήριξη από το ΔΗΚΟ, ίσως και τις άλλες μικρότερες πολιτικές δυνάμεις (ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ). Ο Ν. Χριστοδουλίδης δούλεψε εδώ και καιρό την «εικόνα» του για να φαντάζει ήπιος και αποδεκτός. Μεγέθυνε την αναγνωρισιμότητά του οργώνοντας την Κύπρο (εκκλησίες, σωματεία, παράγοντες κοκ) όσο ήταν… υπουργός Εξωτερικών.

Σήμερα κατάφερε να απολαμβάνει υψηλή δημοφιλία και να θεωρείται «κατάλληλος» για πρόεδρος, χωρίς θέσεις, χωρίς προτάσεις σε κανένα ζήτημα και λέει ότι θα φτιάξει το πρόγραμμά του. Το χρωστά βέβαια στην προνομιακή σχέση που απέκτησε δίπλα στον πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη, εκκινώντας από την εποχή που ήταν διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του. Πώς; Υπηρετώντας με συνέπεια τους χειρισμούς Αναστασιάδη στο Κυπριακό και ακολούθως ως κυβερνητικός εκπρόσωπος με προσωπικές παρεμβάσεις τις πιο κρίσιμες και επίμαχες στιγμές μέχρι το 2018. Η κατάρρευση της πιο ελπιδοφόρας προσπάθειας για τη λύση του Κυπριακού στο Κραντ Μοντάνα έχει βέβαια τη σφραγίδα Αναστασιάδη και δίπλα του ως προωθητή τον Ν. Χριστοδουλίδη. Ακόμα και στις πιο «κλειστές» συζητήσεις με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου για τα δύο κράτη. Γι’ αυτό παρακάμπτοντας άλλα στελέχη του ΔΗΣΥ πήρε τη θέση του υπουργού Εξωτερικών.

Το «φαινόμενο» Ν. Χριστοδουλίδη ως πολιτικό τέκνο του Αναστασιάδη μοιάζει ιδανικό για την υστεροφημία του Κύπριου προέδρου και έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να του δώσει μια πλήρη ευκαιρία ως υποψηφίου του ΔΗΣΥ. Τώρα αναγκαστικά κινείται με βάση το «Σχέδιο Β» και θα δοκιμαστεί σκληρά στον πολιτικό στίβο: όχι πια σε μονολόγους, αλλά σε ανοιχτή αναμέτρηση.

*Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου

πηγη: efsyn.gr

Οι τυνησιακές αρχές ενέτειναν σήμερα τις προσπάθειες να αποτρέψουν μια περιβαλλοντική καταστροφή μετά το ναυάγιο εμπορικού δεξαμενόπλοιου που μετέφερε χίλιους τόνους καυσίμων ανοικτά των ακτών της Γκαμπές, χθες, Παρασκευή, δήλωσαν δύο πηγές ασφαλείας στο Reuters. Το τυνησιακό ναυτικό διέσωσε και τα επτά μέλη του πληρώματος από το πλοίο, το οποίο έφερε σημαία Ισημερινής Γουινέας και κατευθυνόταν στη Μάλτα, και είχε εκπέμψει μήνυμα κινδύνου επτά μίλια ανοικτά της νότιας πόλης Γκαμπές, πρόσθεσαν οι πηγές. 

Η αιτία του ατυχήματος είναι οι κακές καιρικές συνθήκες, ανέφερε το υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο πρόσθεσε πως το νερό που εισέρρευσε στο πλοίο φθάνει το ύψος των δύο μέτρων.

Οι αρχές εργάζονται προκειμένου να αποτρέψουν μια περιβαλλοντική καταστροφή και να μειώσουν οποιονδήποτε αντίκτυπο, ανέφερε το υπουργείο σε μια ανακοίνωση. Όπως ανέφερε θα στηθούν φράγματα για να περιορίσουν την εξάπλωση του καυσίμου και να αποκλείσουν το πλοίο, προτού απομακρύνουν με αναρρόφηση τη διαρροή. 

Η ακτή της Γκαμπές έχει υποστεί μεγάλη μόλυνση για χρόνια, με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις να λένε πως εργοστάσια στην περιοχή αδειάζουν τα απόβλητά τους απευθείας στη θάλασσα.

πηγη: efsyn.gr

Ρούλα Τσουλέα

Τέσσερις συνήθειες υπονομεύουν τη μνήμη, τη λογική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων και άλλες νοητικές δεξιότητες. Τι δείχνουν οι πιο πρόσφατες μελέτες. Οι συστάσεις παγκοσμίου φήμης καθηγητή από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Ο εγκέφαλος μπορεί να πληγεί από πολλές συνήθειες του τρόπου ζωής, αλλά τέσσερις από αυτές ασκούν μεγαλύτερο αντίκτυπο απ’ ό,τι άλλες, προειδοποιεί ένας κορυφαίος ειδικός από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Οι συνήθειες αυτές είναι η πολύωρη ακινησία σε μία καρέκλα, η απουσία κοινωνικής ζωής, ο ανεπαρκής ύπνος και το χρόνιο στρες. «Τα καλά νέα είναι ότι και οι τέσσερις μπορούν εύκολα να αλλάξουν», τονίζει ο καθηγητής Νευρολογίας Dr. Rudolph Tanzi, διευθυντής της Μονάδας Έρευνας Γενετικής & Γήρανσης και στο Κέντρο Υγείας του Εγκεφάλου McCane στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης. Να πως επιδρά κάθε μία στον εγκέφαλο και τι πρέπει να κάνουμε.

Πολύωρη ακινησία

Ο μέσος ενήλικας κάθεται επί 6,5 ώρες την ημέρα, αλλά οι εργαζόμενοι γραφείου πολύ περισσότερο. Ο εγκέφαλος, όμως, υποφέρει ακόμα και με τις 6,5 ώρες ακινησίας.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2018 στην επιστημονική επιθεώρηση PLoS One, έδειξε ότι η πολύωρη ακινησία σχετίζεται με αλλοιώσεις στο τμήμα του εγκεφάλου που ρυθμίζει τη μνήμη. Οι επιστήμονες υπέβαλαν σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου ομάδα εθελοντών ηλικίας 45 έως 75 ετών. Στόχος τους ήταν να εξετάσουν τον μέσο κροταφικό λοβό (MTL), στον οποίο ο εγκέφαλος δημιουργεί νέες αναμνήσεις.

Οι ερευνητές συνέκριναν τις τομογραφίες των εθελοντών τους με τη μέση διάρκεια της καθημερινής ακινησίας τους. Όσοι κάθονταν καθημερινά τις περισσότερες ώρες, είχαν πιο λεπτό μέσο κροταφικό λοβό. Η λέπτυνση του τμήματος αυτού είναι πρόδρομη κατάσταση της έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών και της άνοιας.

Τι να κάνετε: Φροντίστε να σηκώνεστε από την καρέκλα κάθε 15 έως 30 λεπτά. Εν ανάγκη, βάλτε το χρονόμετρο στο κινητό σας να σας ειδοποιεί. Όση ώρα είστε όρθιοι,  ο Dr. Tanzi συνιστά να κάνετε κάτι πολύ δραστήριο, όπως:

• Να περπατάτε βιαστικά ή έντονα (π.χ. να σηκώνετε ψηλά τα γόνατά σας) μέσα στον χώρο
• Να κάνετε πους-απς στηριζόμενοι στον τοίχο
• Να κάνετε βαθιά καθίσματα ή προβολές

Απουσία κοινωνικής ζωής

H κοινωνική απομόνωση σχετίζεται με την κατάθλιψη και αυξημένο κίνδυνο εκδηλώσεως νόσου Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, ο εγκέφαλος χάνει περισσότερη φαιά ουσία στους μοναχικούς ανθρώπους, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2021 στην επιθεώρηση The Journals of Gerontology: Series B. Η φαιά ουσία είναι η εξωτερική στοιβάδα του εγκεφάλου όπου γίνεται η επεξεργασία των πληροφοριών.

Τι να κάνετε: Το κλειδί, κατά τον Dr. Tanzi, είναι να έχετε στη ζωή σας δύο-τρεις ανθρώπους με τους οποίους μπορείτε να μοιραστείτε τα πάντα. Να ανταλλάσσετε συχνά μηνύματα και τηλεφωνήματα με αυτούς ή να φροντίσετε να συναντιέστε μία φορά την εβδομάδα, έστω και μέσω Zoom.

«Προσέξτε μόνο να έχουν νόημα και να είναι ουσιαστικές οι επικοινωνίες αυτές», τονίζει ο ειδικός. «Είναι ο μόνος τρόπος για να διεγείρουν το μυαλό σας. Επομένως πρέπει να επικοινωνείτε με άτομα για τα οποία νοιάζεστε και νοιάζονται και εκείνα για εσάς».

Ανεπαρκής ύπνος

Ο ένας στους τρεις ενήλικες κοιμάται λιγότερο απ’ όσο θα έπρεπε, σύμφωνα με τα Κέντρου Ελέγχου & Προλήψεως των Ασθενειών (CDC) των ΗΠΑ. Δυστυχώς, μελέτη που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2018 στην ιατρική επιθεώρηση Sleep έδειξε πως όσοι κοιμούνται λιγότερο από 7 ώρες κάθε βράδυ παρουσιάζουν μακροπρόθεσμα έκπτωση:

• Της μνήμης
• Της λογικής σκέψης
• Της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων

Τι να κάνετε: Μην ρίξετε το βάρος στο πως θα κοιμηθείτε περισσότερο. Πολύ αποδοτικότερο είναι να δώσετε στον εαυτό σας περισσότερο χρόνο για να κοιμηθεί. «Να μπαίνετε στο κρεβάτι μία ώρα νωρίτερα απ’ ό,τι συνηθίζετε», συνιστά ο Dr. Tanzi. «Με αυτό τον τρόπο θα παρέχετε στο σώμα και στον εγκέφαλό σας μία έξτρα ώρα για να ξεκουραστούν».

Αν ξυπνήσετε το βράδυ, συνιστά να μείνετε για λίγο ακίνητοι, δίνοντας στο μυαλό σας χρόνο να χαλαρώσει. Ή προσπαθήστε να διαβάσετε ένα βιβλίο, αλλά όχι ειδήσεις στο κινητό. Να αποφύγετε και την τηλεόραση, διότι ο εγκέφαλος διεγείρεται από τα ψηφιακά μέσα. «Ακόμα κι αν δεν αποκοιμηθείτε πάλι αμέσως, θα έχετε την έξτρα ώρα που προσθέσατε στην αρχή της νύχτας για να αναπληρώσετε τον χαμένο ύπνο», τονίζει ο καθηγητής.

Χρόνιο στρες

Ο εγκέφαλος πλήττεται από το χρόνιο στρες, διότι αυτό σκοτώνει τα εγκεφαλικά κύτταρα και συρρικνώνει τον προμετωπιαίο φλοιό. Ο προμετωπιαίος φλοιός είναι το τμήμα του εγκεφάλου που ευθύνεται για τη μνήμη και τη μάθηση.

Οι μεγάλες προσδοκίες είναι κύρια αιτία χρόνιου στρες, προειδοποιεί ο Dr. Tanzi. «Οι μεγάλες προσδοκίες δύσκολα πραγματοποιούνται. Η αποτυχία, όμως, οδηγεί σε αρνητικές αντιδράσεις, οι οποίες εντείνουν ακόμα περισσότερο το στρες», εξηγεί.

Τι να κάνετε: Να είστε ευέλικτοι στις αντιδράσεις σας. Όταν αισθάνεστε πως εκνευρίζεστε, να παίρνετε βαθιές ανάσες και να υπενθυμίζετε στον εαυτό σας πως δεν τα ξέρετε όλα. Να δέχεστε επίσης ότι και οι άλλοι μπορεί να έχουν δίκιο.

Να ηρεμείτε επίσης τον εαυτό σας, επαναλαμβάνοντας μέσα σας «είμαι καλά, είμαι μια χαρά». «Δαμάζοντας τον εγωισμό σας, μπορείτε να μειώσετε το στρες πριν βγει εκτός ελέγχου», καταλήγει ο ειδικός.

Φωτογραφία: iStock

πηγη: iatropedia.gr