Την ερχόμενη Δευτέρα 11 Ιουλίου ξεκινούν οι θερινές εκπτώσεις, που θα διαρκέσουν έως 31 Αυγούστου. Τα εμπορικά καταστήματα μπορούν να ανοίξουν προαιρετικά την Κυριακή 17 Ιουλίου, με προτεινόμενο ωράριο λειτουργίας 11 το πρωί έως τις 8 το βράδυ.

Οι καταναλωτές, εν όψει των εκπτώσεις πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί και να λάβουν υπ' όψιν τους τα εξής:

• Εκτός από την αναγραφή της παλαιάς και της νέας μειωμένης τιμής των αγαθών και υπηρεσιών που πωλούνται με έκπτωση, επιτρέπεται και η αναγραφή και εμπορική επικοινωνία ποσοστού έκπτωσης.
• Εφόσον παρέχεται μειωμένη τιμή σε περισσότερα από το 60% του συνόλου των πωλούμενων ειδών, η επίδειξη του παρεχόμενου ποσοστού έκπτωσης επιβάλλεται, οπότε θα πρέπει να αναγράφεται στην προθήκη του καταστήματος και σε οποιαδήποτε άλλη εμπορική επικοινωνία.
• Στην περίπτωση που υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά έκπτωσης ανά κατηγορίες προϊόντων, θα πρέπει να αναγράφεται το εύρος του παρεχόμενου ποσοστού. Σε κάθε άλλη περίπτωση θα αναγράφεται ότι οι εκπτώσεις αφορούν επιλεγμένα είδη με αναφορά στο αντίστοιχο ποσοστό.
• Ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται και προβάλλεται η μειωμένη τιμή, πρέπει να ανταποκρίνεται στην αλήθεια και να είναι ακριβής. Οι καταστηματάρχες θα πρέπει, σε περίπτωση ελέγχου, να είναι σε θέση να αποδείξουν, ότι η παλαιά τιμή πώλησης που αναγράφεται στην πινακίδα, ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον νόμο, σε όσους παραβαίνουν τις διατάξεις περί εκπτώσεων επιβάλλεται πρόστιμο ποσού ίσου με το 0,5% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι κατώτερο από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ. Σε περίπτωση που επιβληθεί για δεύτερη φορά πρόστιμο για την ίδια παράβαση μέσα σε διάστημα πέντε (5) ετών, το πρόστιμο αυξάνεται στο 3% του ετήσιου κύκλου εργασιών της συγκεκριμένης επιχείρησης.

πηγη: efsyn.gr

Δημήτρης Κούλαλης

«Το υπουργείο περίμενε να φτάσουμε στις αρχές Ιουλίου του 2021 για να μου στείλει πληροφοριακό υλικό στα ρωσικά σχετικά με τη Covid-19 και τον εμβολιασμό».

Είναι η Μαρίνα Πρότσεφσκα, γενική ιατρός. Είναι ρωσόφονη, μία εκ των 7.600 κατοίκων της κωμόπολης Κράσλαβα της Λετονίας, περιοχής κοντά στα λευκορωσικά σύνορα, όπου η ρωσική είναι η γλώσσα που κυριαρχεί ευρέως στις συζητήσεις. Διατηρεί μια μάλλον αποστασιοποιημένη σχέση με το καθεστώς Πούτιν, χωρίς αυτό όμως να την εμποδίζει να ασκήσει σκληρή κριτική στον δογματισμό για τον οποίο διακρίνονται οι λετονικές αρχές. Όπως η ίδια περιγράφει μιλώντας στη Le monde diplomatique, ενόσω ο πληθυσμός υφίστατο έναν νέο περιορισμό κυκλοφορίας στα τέλη Οκτωβρίου 2021, εξαιτίας της αναζωπύρωσης της πανδημίας, η κυβέρνηση φάνηκε απρόθυμη να απευθυνθεί άμεσα στη ρωσική γλώσσα προς τον κόσμο, ιδίως προς τους γηραιότερους, οι οποίοι δυσκολεύονται να καταλάβουν τη λετονική.

Η περίπτωση της Πρότσεφσκα δεν είναι μοναδική. Τα ίδια κατέθεσε στη γαλλική εφημερίδα και ο Βαλέρι Κριγιανόφκσι, καταγόμενος επίσης από την Κράσλαβα και ρωσόφωνος. Ο Κριγιακόφσκι ενσαρκώνει ό, τι απεκδύεται και ταυτόχρονα φοβάται η Ρίγα: καθολικός, με στενούς δεσμούς με την ιστορία της χώρας του, που παρακολουθεί μόνο τα ρωσικά τηλεοπτικά δίκτυα, μιας και, όπως λέει, είναι «πιο αντικειμενικά από τα λετονικά». Μιλά σπαστά την επίσημη γλώσσα του κράτους, είναι οπαδός του Πούτιν και δεν «του αρέσουν οι Λετονοί που έχουν κάνει κατάληψη στο κράτος».

Μήπως εδώ βρισκόμαστε μπροστά στην ύπαρξη μιας πέμπτης φάλαγγας που υποσκάπτει το μέλλον των Λετονών, έπειτα από την ανεξαρτησία τους; Μα, αν είναι έτσι, προς τι η πολιτική διάκρισης την οποία υφίσταντο και πιο μετριοπαθείς ρωσόφωνοι, όπως η Πρότσεφσκα και οι ασθενείς της;

Για να απαντήσουμε στο ερώτημα, θα πρέπει να φύγουμε από το κέντρο της Ρίγας και παίρνοντας το λεωφορείο της γραμμής 3 να κατευθυνθούμε προς τη Βαλτική Θάλασσα. Φτάνοντας στο λιμάνι, ίσως ακούσεις να μιλούν για την κρίση που «χτύπησε» το θαλάσσιο κέντρο της λετονικής πρωτεύουσας. Βλέπεις, η Μόσχα πλέον χρησιμοποιεί τις δικές υποδομές για να εξάγει τις πρώτες ύλες της, ενώ στη «χασούρα» τους, οι Λετονοί θα πρέπει να υπολογίζουν και την πτώση της κίνησης των εμπορευμάτων από τη Λευκορωσία. (Μην βιαστείτε να συμπεράνετε ότι πρόκειται για άσχετες μεταξύ τους καταστάσεις, αφού αυτή η συνθήκη άρχισε να διαμορφώνεται από τη στιγμή που οι χώρες της Βαλτικής υποστήριξαν τη λευκορωσική αντιπολίτευση, με το Μινσκ και τη Μόσχα, να αλλάζουν το διαμετακομιστικό χάρτη ενός μέρους των προϊόντων τους, τα οποία συνήθως έφευγαν από τα λετονικά και τα λιθουανικά παράλια).

Επομένως, το πρόβλημα είναι πολιτικό. Ειδικά όταν αναφερόμαστε σε μία χώρα, απόλυτα διαιρεμένη σ’ ό,τι αφορά τα ζητήματα μνήμης.

Υπό αυτό το πρίσμα, το κοινοβούλιο της Λετονίας αποφάσισε πριν λίγο καιρό να συνδράμει στον εμπλουτισμό του νομικού οπλοστασίου κατά του σοβιετικού παρελθόντος της χώρας. Στο στόχαστρο της αντικομμουνιστικής πυροβολαρχίας αυτή τη φορά βρέθηκε το μνημείο των Σοβιετικών στρατιωτών-αντιφασιστών του πάρκου Ουσβάρας στην πρωτεύουσα Ρίγα, με την πλειοψηφία των βουλευτών να συντάσσεται υπέρ της τροποποίησης και εν τέλει της αναστολής του Άρθρου 13 της Συμφωνίας μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Λετονίας (1994), το οποίο ορίζει μεταξύ άλλων τη Λετονία ως υπεύθυνη της διατήρησης των σοβιετικών μνημείων στην επικράτειά της.

Όλα αυτά βέβαια μέσα στα πλαίσια της γενικότερης ρωσοφοβίας που εκδηλώθηκε μετά την πολεμική εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία. Όμως, όπως σωστά υπογράμμισε κατά την άποψη της στήλης, ο αντιπολιτευόμενος σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Ίγκορ Πιμένοφ, το μνημείο, όπως και τα εκατοντάδες άλλα μνημεία της σοβιετικής εποχής, δεν έχει καμία σχέση με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τουναντίον, αντιπροσωπεύει αποκλειστικά και μόνο τη νίκη του Κόκκινου Στρατού επί των ναζί. Ενός Στρατού, τον οποίο υπηρέτησαν Ουκρανοί, αλλά και Λετονοί αντιφασίστες.

Ωστόσο, όπως είπαμε παραπάνω, το μνημείο στο πάρκο Ουσβάρας είναι απλώς το κερασάκι στην τούρτα, καθώς όταν μιλάμε για τη Λετονία, θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας το βολικό για πολλούς σύμπλεγμα των κυβερνήσεων της με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύμφωνα με το εκτενές ρεπορτάζ της LMD,παρότι η χώρα παρουσιάζεται ως θύμα «των δύο ολοκληρωτισμών», μετά την ανεξαρτητοποίησή του το νέο κράτος έθεσε ως ύψιστη προτεραιότητά του την εξάλειψη οποιασδήποτε αναφοράς στη σοβιετική εποχή.

Αρχικά, μετά το ’91, σε μια προσπάθεια ευθυγράμμισης με το δυτικοευρωπαϊκό ημερολόγιο, επέβαλε την 8^η Μαΐου  ως ημέρα επετείου της λήξης του Πολέμου, διαχωρίζοντας τη νέα εποχή της Ρίγας από το σοβιετικό της παρελθόν, που είχε καθιερώσει την 9^η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της παράδοσης του Γ’ Ράιχ. Στη συνέχεια, το πράγμα άρχισε να χοντραίνει και οι σβάστικες να βγαίνουν από τα μπαούλα.

Μέχρι το 2004, εποχή κατά την οποία η χώρα εισήλθε μαζί με τις υπόλοιπες της Βαλτικής στη μεγάλη οικογένεια της Ε.Ε., οι κυβερνήσεις της Λετονίας είχαν ήδη αναγνωρίσει την 16^η Μαρτίου ως «Ημέρα μνήμης των Λετονών πολεμιστών». Πρόκειται για την ημερομηνία κατά την οποία εκδηλώθηκε η επίθεση της «Λετονικής Λεγεώνας των Ες Ες» ενάντια στον Κόκκινο Στρατό. Επιπλέον δόθηκαν συντάξεις στους ναζί δολοφόνους της Λεγεώνας καθώς και παράσημα για τις «ιδιαίτερες υπηρεσίες τους προς τη Λετονία», παρότι βαρύνονταν με την κατηγορία της διάπραξης εγκλήματος πολέμου και παρά την ενεργή συμμετοχή τους στην εξάλειψη του τοπικού εβραϊκού στοιχείου, κατά το «Ολοκαύτωμα από σφαίρες». Ταυτόχρονα, ξηλώθηκαν, ακόμη και μέσω ανατίναξης, αρκετά από τα μνημεία των αντιφασιστών της χώρας και στη θέση τους στήθηκαν ανδριάντες που τιμούσαν τους «πατριώτες» που συνεργάστηκαν με τη Βέρμαχτ. Ε, και για να επιβεβαιωθεί ότι η αναβίωση των SS έχει πάντα στον πάτο της τον αντικομμουνισμό, συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν δεκάδες υπέργηροι βετεράνοι που πολέμησαν τους ναζί, απαγορεύθηκε η χρήση κομμουνιστικών συμβόλων και η λειτουργία του Κ.Κ. Λετονίας, ενώ το 2016 ένα νέο μπουμπούκι άνθισε στον αντιδραστικό κήπο του κοινοβουλίου της χώρας όταν κατά τη συζήτηση του νέου ποινικού κώδικα, έγινε γνωστό ότι το «δημόσιο κάλεσμα για την ανατροπή της εξουσίας ή την αλλαγή της κρατικής οργάνωσης» τιμωρείται με φυλάκιση έως και 5 χρόνια.

Στο πλαίσιο τέτοιων ενορχηστρωμένων επιθέσεων κατά της ιστορικής αλήθειας, γεννήθηκε η σύγχρονη «α λα καρτ» δημοκρατία της Λετονίας. Με την εμμονή της λετονικής πολιτικής ελίτ να χαρακτηρίζει ως «κατοχή» την κομμουνιστική περίοδο, την ίδια ώρα που χάιδευε σκανδαλωδώς το κεφάλι του φιδιού, η χώρα δημιούργησε ένα νέου τύπου «απαρτχάιντ» στην καρδιά της Ευρώπης. Καθιστώντας όλους τους κατοίκους που είχαν έρθει στη χώρα μετά το 1940 ως ξένα στοιχεία στο νέο κράτος, η Λετονία έθεσε στο περιθώριο 700.000 άτομα, δηλαδή το 1/3, δηλαδή του πληθυσμού της.

Το 1995, ένα νέο νομοθέτημα εγκαινίασε το καθεστώς των «μη πολιτών», ενώ το 1998 με νέο νόμο διευκολύνθηκε η πρόσβαση στην ιθαγένεια, με τις πολιτογραφήσεις όμως να προχωρούν το ίδιο αργά με την απομάκρυνση της μικρής χώρας της βαλτικής από το ναζιστικό της παρελθόν. Έτσι, ειδικά μετά την προσχώρηση της χώρας στην Ε.Ε., το 2004 σχεδόν 200.000 πολίτες (το 65% των οποίων αυτοπροσδιορίζονται ως Ρώσοι) παρέμειναν υπό το καθεστώς της πολιτικής αφάνειας, ως «μη πολίτες», στερούμενοι του δικαιώματος ψήφου, καθώς και της δυνατότητας να ασκήσουν ορισμένα επαγγέλματα, όπως αυτό του δημόσιου υπαλλήλου. Κατάσταση που δεν έχει αλλάξει μέχρι την ώρα που συντάσσεται το παρόν σημείωμα και δεν φαίνεται να αλλάζει σύντομα.

Όχι. Δεν αναφέρομαι μόνο στην κατεδάφιση των εμβληματικών μνημείων του μεγάλου αντιφασιστικού αγώνα των λαών. Αναφέρομαι και στην τελευταία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 2018 που επέβαλε την εκπαίδευση εξ ολοκλήρου στη λετονική γλώσσα, επιχειρώντας έτσι να εξαφανίσει τα πολυγλωσσικά απομεινάρια της σοβιετικής περιόδου, μα και στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα σε όσους ενθάρρυναν τις λετονικές κυβερνήσεις να ενσωματώσουν τους ρωσόφωνους στη δημόσια διοίκηση. Για τους Λετονούς, η Ρωσία επιχειρεί με Δούρειο Ίππο το γλωσσικό και το εθνικό ζήτημα να διαρρήξει την κοινωνική συνοχή της χώρας. Το ίδιο και για το ΝΑΤΟ που έχει στρατοπεδεύσει στη χώρα από το 2016. «Το συμβάν αυτό έδειξε την ικανότητα της Ρωσίας να μετατρέπει ένα περιθωριακό ζήτημα σε κοινωνική αντιπαράθεση», υπενθύμιζε ο Γιάνις Σαρτς, διευθυντής του Κέντρου Αριστείας για τη Στρατηγική Επικοινωνία (StratCom COE), οργανισμού σκέψης προσκείμενου στο ΝΑΤΟ, αναφερόμενος στο δημοψήφισμα του 2012 για την αναγνώριση της ρωσικής ως δεύτερης επίσημης γλώσσας.

Παράλληλα, το πογκρόμ απαγορεύσεων και ευθείας στοχοποίησης της μειονοτικής ομάδας των ρωσόφωνων της Λετονίας συνεχίζεται και στον τομέα της ενημέρωσης. Σε μια προσπάθεια να μειωθεί η επιρροή του Κρεμλίνου, τον Φεβρουάριο του 2021, το ρωσικό κανάλι RossiyaRTR σταμάτησε να εκπέμπει, με την αναστολή λειτουργίας του να έχει ισχύ ενός έτους. Η απόφαση αυτή ήρθε να προστεθεί στις τριάντα περίπου απαγορεύσεις εκπομπής τηλεοπτικού σήματος, μετά το 2019. Οι περισσότερες απ’ αυτές «στηρίζονται σε μια διασταλτική ερμηνεία των ατομικών κυρώσεων που υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την προσάρτηση της Κριμαίας», σημειώνει η Ελέν Ρισάρ στη Monde.

Ξέρω, ξέρω. Η Ρωσία είναι ο εισβολέας. Είναι! Η στήλη δεν τ’ αμφισβητεί. Ωστόσο, πόσο θεμιτές και πόσο λειτουργικές είναι οι κυρώσεις της Ε.Ε.; Αυτό το ερώτημα τέθηκε από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα, οι οποίοι, όσο να ‘ναι δύσκολα μπορούν να κατηγορηθούν για ενδοτισμό έναντι του Πούτιν. «Αντί του κλεισίματος μέσων ενημέρωσης για ασαφείς λόγους και σε μια εύθραυστη νομική βάση, τα κράτη μπορούν να απαιτήσουν εγγυήσεις δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας από το σύνολο των μέσων ενημέρωσης. (…) Η υποβολή όλων των μέσων στις ίδιες υποχρεώσεις (χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η γεωγραφική προέλευση) θα επέτρεπε να αποφευχθούν αντίποινα από χώρες που επιδίδονται σε πολέμους πληροφοριών».

Ας μην γελιόμαστε. Το πρόβλημα των Λετονών και κατ’ επέκταση των σφουγκοκωλάριων των Βρυξελλών, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ήταν ούτε η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, ούτε η συμπαράσταση στο δράμα των Ουκρανών μετά την κήρυξη πολέμου από τη Μόσχα. Αυτό το μωσαϊκό αντιδραστικών και ρατσιστικών πολιτικών που εφαρμόζονται ευλαβικά από το λετονικό κράτος, καιρό πριν η Μόσχα αποφασίσει να επιβάλλει την ισχύ των όπλων στην Ουκρανία, ήταν η Σοβιετική Ένωση. Το ‘χε δηλώσει άλλωστε πριν δεκαοκτώ χρόνια ο τότε εκπρόσωπος της κεντρώας (!) κοινοβουλευτικής ομάδας της «Ένωσης των πρασίνων και αγροτών», από την οποία προέρχονταν εκείνη την περίοδο ο πρόεδρος της λετονικής Βουλής, ο πρωθυπουργός και πέντε ακόμη υπουργοί του κυβερνητικού συνασπισμού που βρίσκονταν στην εξουσία. «(…)Το Κοινοβούλιό μας έχει εγκρίνει την “Απόφαση περί Κατοχής”. Συμπερασματικά, εμείς, στη Λετονία δεν έχουμε πρόβλημα με τα δικαιώματα κάποιας εθνικής μειονότητας. Το πρόβλημά μας είναι οι συνέπειες της σοβιετικής κατοχής. Αυτοί οι άνθρωποι μεταφέρθηκαν εδώ από τον κατακτητή!».

Αυτά είχε πει τότε, ο… εκπρόσωπος. Με την Ε.Ε. της «δημοκρατίας» και του «πολιτισμού» από δίπλα, να υπερθεματίζει. «Δεν με ενοχλεί οι συνεργάτες του κατακτητή να βρίσκονται στη φυλακή», είχε απαντήσει ο Κ. Φερχόγικεν, επίτροπος της Ε.Ε., αρμόδιος για την διεύρυνσή της στην καταγγελία του εκπροσώπου του ΚΚΕΣτρ. Κόρακα για τη φυλάκιση, το 2000, του Βασίλη Κόνονοφ, αντιφασίστα, βετεράνου του Β` Παγκόσμιου Πολέμου από τις αρχές της Λετονίας. Λίγους μήνες πριν είχε υπαινιχθεί ότι η λύση στο πρόβλημα των «μη πολιτών» θα δοθεί δια της φυσικής οδού: με τον θάνατό τους, δηλαδή.

Γνώριζαν τότε, γνωρίζουν σήμερα και θα γνωρίζουν ότι η «σωστή πλευρά της Ιστορίας» δεν τους συμπεριλαμβάνει. Γιατί η σωστή πλευρά της Ιστορίας χτίστηκε με το αίμα όσων πάλεψαν όχι μόνο απέναντι στην δολοφονική μηχανή του φασισμού, αλλά κι εναντίον του συστήματος που τον γεννά, τον χρηματοδοτεί, τον εξοπλίζει και τον αμολά απέναντι στον απλό κοσμάκη. Υπηρέτης αυτού του απάνθρωπου συστήματος είναι η ΕΕ και για αυτό θωπεύει τα ζόμπι του χιτλερισμού από τη Λετονία και τη Λιθουανία, μέχρι την Ουγγαρία και την Ουκρανία.

Όσο όμως κι αν λυσσούν το «φάντασμα» για το οποίο έκαναν λόγο ο Κάρολος και ο Ένγκελς σχεδόν πριν από δύο αιώνες, συνεχίζει να ταράσσει τον ύπνο τους. Ας είναι. Όσο για την εμμονή των λετονικών κυβερνήσεων να παρουσιάζουν ως «κατοχή» την κομμουνιστική οργάνωση της κοινωνίας και του κράτους, την απάντηση δίνει η ιστορικός Ζυλιέτ Ντενί: «Η ενσωμάτωση [της Λετονίας] στον σοβιετικό κόσμο (…) δεν εγκαθίδρυσε κάποια “δυαδική εξουσία” (στρατιωτική και πολιτική), χαρακτηριστική, για παράδειγμα, των ναζιστικών κατοχών στην Ευρώπη. Η εμμονή με τον όρο κατοχή μοιάζει ακόμα πιο άκυρη από τη στιγμή που η προσάρτηση, και η συνακόλουθη σοβιετικοποίηση, είναι διαδικασίες εξίσου έως και πιο ριζοσπαστικές, πιο βαθιές και μεγαλύτερης διάρκειας από μια κατοχή. Αναμφίβολα, ο όρος έγινε δημοφιλής για λόγους μάλλον πολιτικούς παρά επιστημονικούς».

πηγη: kosmodromio.gr

Ένα φορτηγό πλοίο με 24 μέλη του πληρώματος προσάραξε στο Zambales, στην περιοχή Central Luzon το Σάββατο 2 Ιουλίου, ανέφερε η ακτοφυλακή των Φιλιππίνων (PCG).

Σύμφωνα με την ακτοφυλακή οι ισχυροί άνεμοι και τα μεγάλα κύματα προκάλεσαν την προσάραξη του πλοίου Aviva 80.
Μέχρι στιγμής, 22 από τα 24 μέλη του πληρώματος του πλοίου έχουν διασωθεί και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο.

Εν τω μεταξύ, οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης είναι σε εξέλιξη για τον πλοίαρχο του πλοίου, Allan Boyboy και τον υποπλοίαρχο Felix Gepilano Jr. οι οποίοι παρέμειναν στο πλοίο.

Πηγη:  e-nautilia.gr

Μόνιμη κούραση, υπνηλία, χαμηλά επίπεδα ενέργειας

Η εξάντληση είναι ένας όρος στην υγεία που τον χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το έντονο αίσθημα κούρασης, την έλλειψη δυνάμεων και αντοχών καθώς και τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας.

Ο ορισμός «κόπωση / εξάντληση» αφορά μια κατάσταση όπου ακόμη και μετά από 8 ώρες ύπνου το βράδυ, κατά τη διάρκεια της ημέρας νυστάζουμε (υπνηλία), ξαφνικά χάνουμε τις δυνάμεις μας και αδυνατούμε να ολοκληρώσουμε κάποια εργασία ή δραστηριότητα που κάνουμε.

Αισθανόμαστε πως θέλουμε να διακόψουμε οτιδήποτε κάνουμε εκείνη τη στιγμή και να ξαπλώσουμε για να κοιμηθούμε.

Το αίσθημα της κόπωσης και εξάντλησης συνοδεύεται από ψυχολογικές επιπτώσεις και μεταβολές στη διάθεσή όπως:

• ανησυχία
• κακή διάθεση / κατάθλιψη
• απογοήτευση
• χαμηλή αυτοπεποίθηση
• θολούρα, ζαλάδα και αδυναμία συγκέντρωσης

Το αίσθημα εξάντλησης είναι διαφορετικό από την έλλειψη ύπνου ή την υπνηλία. Όταν είμαστε εξαντλημένοι δεν έχουμε ενέργεια και διάθεση για τίποτα. Το να είμαστε νυσταγμένοι μπορεί να είναι αποτέλεσμα εξάντλησης αλλά είναι διαφορετικό.

Η εξάντληση είναι ένα κοινό σύμπτωμα για διάφορες παθολογικές καταστάσεις και έχει εύρος από ήπια έως πολύ σοβαρή. Εκτός από παθολογικές καταστάσεις η εξάντληση μπορεί να επέλθει ως αποτέλεσμα τρόπου ζωής, έλλειψη άσκησης και κακής διατροφής και διατροφικά κενά και ελλείψεις.

Εάν η εξάντληση δεν υποχωρεί με ξεκούραση, αρκετό ύπνο και σωστή διατροφή, ή εάν υποπτεύεστε πως μπορεί να υπάρχει κάποιος παθολογικός λόγος ή ψυχολογικός παράγοντας καλό θα ήταν να επισκεφτείτε έναν γιατρό για εξετάσεις, διάγνωση των αιτιών και τον ενδεδειγμένο τρόπο αντιμετώπισης.

Τι προκαλεί την εξάντληση; Ποιες είναι οι βασικές αιτίες;

Υπάρχουν μια σειρά από πιθανές αιτίες που προκαλούν εξάντληση στον οργανισμό. Οι πιθανές αιτίες χωρίζονται σε 3 κατηγορίες.

• Τρόπος ζωής (lifestyle)
• Παθολογικοί παράγοντες
• Ψυχολογικοί παράγοντες

Ας ρίξουμε μια αναλυτική ματιά σε κάθε αιτίες και στις υποπεριπτώσεις.

Τρόπος ζωής (lifestyle)

Οι καθημερινές δραστηριότητες, και ο τρόπος ζωής ενδέχεται να είναι πιθανή αιτία για να αισθάνεστε εξάντληση και κόπωση.

Εάν για παράδειγμα δεν τρώτε σωστά για κάποιο διάστημα, κοιμάστε λιγότερο από ότι συνήθως και εργάζεστε περισσότερο από το κανονικό, είναι λογικό να αισθάνεστε κουρασμένοι και εξαντλημένοι.

Υπάρχουν ωστόσο και άλλοι παράμετροι που μπορεί να προκαλούν κούραση και υπνηλία. Η έντονη κόπωση μπορεί να είναι αποτέλεσμα μερικών από τα παρακάτω:

• Υπερκόπωση από υπερβολική άσκηση
• Έλλειψη άσκησης και δραστηριότητας (καθιστική ζωή ή εργασία)
• Έλλειψη ύπνου
• Παχυσαρκία, αύξηση βάρους
• Περίοδοι μεγάλου στρες
• Έλλειψη ενδιαφερόντων, όταν βαριόμαστε.
• Πένθος
• Λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων όπως αντικαταθλιπτικά και ηρεμιστικά
• Κατάχρηση αλκοόλ σε τακτική βάση
• Χρήση ναρκωτικών ουσιών που προκαλούν υπερδιέγερση όπως η κοκαΐνη
• Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας καφεΐνη κατά τη διάρκεια της ημέρας
• Η κακή διατροφή πτωχή σε θρεπτικά συστατικά που προκαλεί διατροφικά κενά και ελλείψεις.

Παθολογικοί παράγοντες και θέματα υγείας

Όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα υγείας ή ασθένεια το ανοσοποιητικό μας σύστημα εργάζεται σκληρά για να μπορέσει να καταπολεμήσει τη βλάβη ή τυχόν εισβολείς (λοιμώξεις, ιούς κλπ). Ο οργανισμός μας δαπανά τεράστια ποσά ενέργειας για όλη αυτή τη διαδικασία.

Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη ότι η εξάντληση είναι συχνά αποτέλεσμα πολλών ασθενειών ή προβλημάτων υγείας. Υπάρχουν μια σειρά από παράγοντες και θέματα υγείας που μπορεί να προκαλούν κόπωση και εξάντληση όπως:

• Υποθυρεοειδισμός
• Υπερθυρεοειδισμός
• Ορμονικά προβλήματα
• Αναιμία (έλλειψη σιδήρου)
• Διαταραχές ύπνου όπως υπνική αϋπνία
• Σύνδρομο χρόνιας κόπωσης
• Αρθρίτιδα
• Ινομυαλγία
• Κόπωση στα επινεφρίδια
• Μολύνσεις και λοιμώξεις, κοινό κρυολόγημα και γρίπη
• Ορμονικά προβλήματα όπως η νόσος του Addison
• Διατροφικές διαταραχές όπως η ανορεξία
• Αυτοάνοσα νοσήματα
• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Ενδοκαρδίτιδα (λοίμωξη ή φλεγμονή στην καρδιά)
• Καρκίνος
• Διαβήτης
• Προβλήματα στα νεφρά
• Ηπατικά προβλήματα
• Λοιμώξεις του αναπνευστικού
• Πνευμονία / πνευμονοπάθεια
• Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
• Εμφύσημα

Ψυχολογικοί παράγοντες και καταστάσεις που επηρεάζουν

Διάφορες ψυχολογικές καταστάσεις και προβλήματα μπορούν να προκαλέσουν κόπωση και εξάντληση. Παραδείγματα ψυχολογικών καταστάσεων που μπορεί να προκαλούν κόπωση είναι:

• το καθημερινό άγχος και στρες λόγω εργασίας ή υποχρεώσεων

• η κατάθλιψη, ήπια ή σοβαρή

• έντονη στεναχώρια από κάποιο σοβαρός γεγονός

• η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (συνήθως τους χειμερινούς μήνες)

• πένθος από απώλεια προσώπου.

Έλλειψη βιταμινών και θρεπτικών συστατικών που προκαλούν κόπωση και εξάντληση

Εκτός από παράγοντες που σχετίζονται με την καθημερινότητα, παθολογικά και ψυχολογικά αίτια, κόπωση και εξάντληση μπορεί να προκληθεί από διατροφικά κενά και ελλείψεις βιταμινών.

Συχνά σε περιόδους στρες και άγχους παράλληλα με έντονη καθημερινότητα, παραλείπουμε να τρώμε αρκετά ή τρώμε πρόχειρα (junk food). Συχνά το άγχος προκαλεί και πεπτικές διαταραχές όπως δυσπεψία, φούσκωμα, ευερέθιστο έντερο (σπαστική κολίτιδα), διάρροια ή έντονη δυσκοιλιότητα.

Πρέπει να σημειώσουμε πως σε ηλικίες άνω των 50 το πεπτικό μας σύστημα παράγει λιγότερα γαστρικά υγρά πράγμα που σημαίνει πως υπάρχει μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών όπως βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Μερικά παραδείγματα όπου η έλλειψη θρεπτικών συστατικών προκαλεί κόπωση και εξάντληση είναι:

• Σίδηρος. Ο σίδηρος μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς του σώματος. Η έλλειψη σιδήρου προκαλεί αναιμία. Το πιο βασικό σύμπτωμα της αναιμίας είναι η εξάντληση, η κόπωση, η ατονία και τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας.

• Βιταμίνη D3. Αποτελέσματα ερευνών έδειξαν πως συγκεντρώσεις βιταμίνης D κάτω από 20 ng/ml (ανεπάρκεια) όπως και μεταξύ 21–29 ng/ml (έλλειψη) είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα κόπωσης σε σχέση με άτομα που είχαν συγκέντρωση άνω του 30 ng/ml (κατώτερα φυσιολογικά επίπεδα.

• Βιταμίνη Β12. Είναι ιδιαίτερα συχνή η έλλειψη Β12 σε ηλικίες άνω των 50. Ένα από τα βασικά συμπτώματα έλλειψης Β12 είναι το έντονο αίσθημα κόπωσης και εξάντλησης.

• Κάλιο. Η ανεπάρκεια καλίου ενδέχεται να προκαλέσει μια σειρά από βλάβες και προβλήματα υγείας όπως υπέρταση, ναυτία και εμετό, κράμπες και σπασμούς, ταχυκαρδία και αρρυθμία. Από το πρώτα στάδια ωστόσο έλλειψης καλίου το πρώτο σύμπτωμα είναι το αίσθημα της κούρασης, της εξάντλησης και της μυϊκής αδυναμίας.

• Συνένζυμο Q-10. Μια από τις βασικές ιδιότητες που έχει το συνένζυμο Q-10 συμβάλλει στην παραγωγή ενέργειας των κυττάρων του σώματος. Το σώμα μας παράγει από μόνο του CoQ10, ωστόσο η παραγωγή μειώνεται σταδιακά όσο μεγαλώνουμε. Χαμηλά επίπεδα CoQ-10 σχετίζονται με έντονη κόπωση, εξάντληση, χαμηλά επίπεδα ενέργειας, ενώ μακροχρόνια σχετίζεται με σοβαρά προβλήματα υγείας.

Εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής και βιταμίνες για εξάντληση και χαμηλά επίπεδα ενέργειας

Με γνώμονα όλα τα παραπάνω η Ελληνική εταιρία φυσικών συμπληρωμάτων διατροφής Healthia έχει δημιουργήσει μια σειρά σκευασμάτων και φυσικών πολυβιταμινών για αύξηση ενέργειας.

Εκτός από βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, μια σειρά από υπερτροφές, εκχυλίσματα βοτάνων και φυτοχημικά συστατικά όπως το guarana το siberian ginseng το μούρο acai berry και η moringa αποδεδειγμένα δίνουν ενέργεια και τονώνουν τον οργανισμό.

Παραδείγματα τέτοιων σκευασμάτων μπορείτε να δείτε στο τέλος του άρθρου.

Ωστόσο τα συμπληρώματα διατροφής και τα βότανα θα καλύψουν διατροφικά κενά και τυχόν ελλείψεις. Σε περιπτώσεις παθολογικές και προβλήματα υγείας, έχουν μεν ευεργετική δράση αλλά δεν διορθώνουν το πρόβλημα.

Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τα εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής για ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ & ΧΑΜΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ακολουθώντας τον ενεργό σύνδεσμο.

Κόπωση και εξάντληση. Πότε πρέπει να επισκεφτείτε το γιατρό σας

Καλό θα ήταν να προγραμματίσετε ένα ραντεβού με το γιατρό σας εάν αισθάνεστε κόπωση για μεγάλο χρονικό διάστημα και επίσης όταν:

• έχετε χάσει βάρος πολύ απότομα
• παρατηρείτε μεταβολές στη γεύση
• δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε το βράδυ
• αισθάνεστε ανορεξία
• δεν μπορείτε να προσδιορίσετε κάποιον πιθανό λόγο και αιτία
• έχετε τακτικά δέκατα (πυρετό) χωρίς λόγο
• είστε ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε κρύες θερμοκρασίες
• πιστεύετε πως έχετε κατάθλιψη

Για την αντιμετώπιση της κόπωσης και εξάντλησης πρέπει να κάνετε αλλαγές στην καθημερινότητά σας όπως: να εξασφαλίσετε καλή ποιότητα ύπνου κάθε βράδυ, να προσπαθήσετε τα ελέγξτε το στρες και το άγχος, να τρώτε υγιεινά, να ελαττώσετε το junk food και τα γλυκά (ότι περιέχει λευκή ζάχαρη και αλεύρι), να μην καταναλώσετε καθόλου αλκοόλ, για τουλάχιστον 2 εβδομάδες.

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν καλό θα ήταν να προγραμματίσετε μια επίσκεψη στο γιατρό σας.

Πότε τα πράγματα είναι επικίνδυνα και πρέπει άμεσα να πάτε στο νοσοκομείο

Πρέπει να έχουν υπόψιν μας πως η εξάντληση μπορεί να προέρχεται από κάποια σοβαρή βλάβη ή πρόβλημα υγείας. Σε κάθε μια από τις παρακάτω περιπτώσεις ή συμπτώματα καλό θα ήταν να πάτε απευθείας σε ένα κοντινό νοσοκομείο:

• αιμορραγία από τον ορθό
• έντονος πόνος στο στήθος
• δυσκολία στην αναπνοή
• εμετός με αίμα
• τρομερός πονοκέφαλος
• τάση λιποθυμίας
• αρρυθμίες
• έντονος πόνος στην κοιλιά, στην πλάτη ή στην πυελική ζώνη
• τάσεις αυτοκαταστροφής ή αυτοκτονίας
• σκέψεις να προκαλέσετε κακό σε τρίτους

Πως αντιμετωπίζεται ιατρικά η κόπωση;

Ο γιατρός σας θα προτείνει πιθανότατα κάποιο πλάνο θεραπείας ανάλογα με την αιτία που προκαλεί την κόπωση. Για να διαγνώσει τα αίτια θα σας κάνει μερικές ερωτήσεις όπως:

• η φύση της κόπωσης και της εξάντλησης, πως και από πότε ξεκίνησε. Πότε γίνεται πιο έντονο το αίσθημα και πότε υποχωρεί.
• άλλα συμπτώματα που βιώνετε εκτός από την κόπωση
• ιατρικές και παθολογικές καταστάσεις
• τρόπος ζωής, περιβάλλον εργασίας, δραστηριότητες και πηγές στρες
• τυχόν φάρμακα που λαμβάνετε

Εάν ο γιατρός σας υποπτεύεται πως υπάρχει κάποια πιθανή πάθηση ή πρόβλημα υγείας που ενδεχομένως να προκαλεί κόπωση και εξάντληση θα σας ζητήσει να κάνετε επιπλέον εξετάσεις όπως αιματολογικές (γενική εξέταση αίματος) ή ούρων.

Τι αλλαγές μπορείτε να κάνετε στην καθημερινότητά σας για να μειώσετε το αίσθημα κόπωσης;

Μπορείτε να κάνετε μια σειρά από πράγματα συνδυαστικά για να αυξήσετε τα επίπεδα ενέργειας του οργανισμού και να μειώσετε αποτελεσματικά το αίσθημα της κόπωσης και εξάντλησης όπως:

• πίνετε αρκετά υγρά (τουλάχιστον 8-10 ποτήρια την ημέρα)
• ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα και λαχανικά
• κάντε γυμναστική σε τακτική βάση
• μην καταναλώνετε βαριά γεύματα ή δύσπεπτες τροφές πριν τον ύπνο
• κοιμηθείτε αρκετά (7-8 ώρες κάθε βράδυ)
• αποφύγετε στρεσογόνες καταστάσεις
• αποφύγετε να κάνετε πολύ απαιτητικές εργασίες
• αναθέστε δευτερεύουσες εργασίες και δουλειές σε κάποιο 3ο πρόσωπο εάν είναι εφικτό
• μην καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες καφέ
• μην καταναλώνετε διεγερτικά χάπια (πχ καφεΐνης)
• κάντε δραστηριότητες που θα σας ξεκουράσουν και θα σας χαλαρώσουν όπως γιόγκα, διάβασμα, βόλτα στη φύση.
• απέχετε από κατανάλωση αλκοόλ
• σταματήστε το κάπνισμα
• μην κάνετε ναρκωτικά

Η αλλαγές στην καθημερινότητα, στις δραστηριότητες και στην ποιότητα διατροφή σας σε σύντονο χρονικό διάστημα συμβάλλουν στη μείωση του αισθήματος της κόπωσης και εξάντλησης.

Σε καμία περίπτωση ωστόσο δε πρέπει να αμελήσετε το θέμα και να μην ασχοληθείτε. Εάν η κόπωση συνεχιστεί για παραπάνω από 3 μήνες ενδεχομένως να υποκρύπτει σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, πράγμα που ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία ενώ επιδρά άμεσα στην ποιότητα ζωής και καθημερινότητας.

Πηγές:

Always tired? 7 hidden causes for your fatigue. (2017) health.clevelandclinic.org/always-tired-7-hidden-causes-for-your-fatigue

Fatigue in older adults. (2016). nia.nih.gov/health/fatigue-older-adults

Mayo Clinic Staff. (2018). Fatigue. https://www.mayoclinic.org/symptoms/fatigue/basics/definition/sym-20050894

Healthline.com. Fatigue

Πηγή: healthia.gr