Σήμερα: 18/05/2026
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Ο τρόπος που γίνεται η ανακύκλωση στην Ελλάδα κάνει περισσότερο κακό από ό,τι καλό. Κάνε το τεστ που θα αποκαλύπτει την αλήθεια για τα λάθη μας.

2023-09-04_102937.jpg

Θέλω να μοιραστώ μαζί σου το δράμα που έζησα έως ότου 'κλειδώσω' στον εγκέφαλο μου το πού πετάω τι, όταν ήμουν στη Γερμανία των τεσσάρων διαφορετικών κάδων για τα σκουπίδια, στο ευρύτερο πρόγραμμα της ανακύκλωσης.

Και του προστίμου των εκατοντάδων ευρώ αν κάνεις λάθος, όταν μεταφέρεις στα απορρίμματα από το σπίτι σου στους κάδους που έχει κάθε κτίριο και ο καθένας έχει τον προορισμό του.

Μετά υπάρχουν οι ειδικοί κάδοι στους δρόμους για μπουκάλια (έχουν και υποκατηγορίες) και έπειτα τα ηλεκτρονικά και οι μπαταρίες.

Όταν κατάλαβα πως αγχώνομαι, τα έγραψα σε ένα χαρτί και έσβησα άγχος και πονοκέφαλο.

Προφανώς είχα ήδη ουρλιάξει ένα "και τι με νοιάζουν όλα αυτά;" πριν θυμηθώ το χάλι στο οποίο έχουμε καταντήσει τον πλανήτη, με την ασυδοσία μας.

 

2023-09-04_103104.jpg

 

Ό,τι δημιουργείται, χρειάζεται πόρους και ενέργεια και όπως θα ξέρεις δεν έχουμε πολλά από δαύτα πια. Άρα και για την επιβίωση μας είναι χρήσιμο να επαναχρησιμοποιούμε ό,τι μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Δηλαδή, τουλάχιστον τα μισά από όσα πετάς.

Σκέψου πως 25 μπουκαλάκια νερού μπορούν να γίνουν μια πετσέτα θαλάσσης, την οποία έχω σπίτι και ακόμα αισθάνομαι δέος για τους ανθρώπους που είχαν την ιδέα και βρήκαν τρόπους να την πραγματοποιήσουν.
30 χρόνια αποτυχίες

Η ανακύκλωση είναι ένα ζήτημα με το οποίο ασχολούνται οι άνθρωποι από τους αρχαίους πολιτισμούς. Για παράδειγμα, οι αρχαίοι επαναχρησιμοποιούσαν υλικά όπως είναι το μέταλλο και το γυαλί. Επανήλθε στο προσκήνιο, ας πούμε πιο οργανωμένα, στα τέλη του 20οου αιώνα.

Το ‘70 εμφανίστηκε το περιβαλλοντικό κίνημα που αύξησε την προσοχή στη σημασία της ανακύκλωσης και σε συνάρτηση με την ανάγκη για μείωση των απορριμάτων -και τη διατήρηση των πόρων.

Για να βοηθηθεί η κατάσταση, καθιερώθηκε και η Παγκόσμια Ημέρα της Γης.

Χρειάστηκε ωστόσο, να περάσει μια 20ετια για να καταλάβουν όλοι πως δεν επρόκειτο για trend, αλλά για μέσο που θα μας βοηθούσε να διατηρήσουμε την ύπαρξη μας σε αυτόν τον πλανήτη.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για τις πρακτικές ανακύκλωσης και σωστή ταξινόμηση.

Είχε γίνει μια σχετική προσπάθεια το ‘90, παρ’ όλα αυτά τα λάθη δεν διορθώθηκαν. Αυτό οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως τη σύγχυση που υπάρχει σχετικά με το τι μπορεί να ανακυκλωθεί, την έλλειψη συνέπειας στις οδηγίες μεταξύ των διαφορετικών περιοχών, αλλά και στην απάθεια και την αδιαφορία που μας χαρακτηρίζουν ως είδος.

Πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν μάς είχε μεταξύ των 18 κρατών μελών που «κινδυνεύουν να μην επιτύχουν έναν ή κανέναν από τους στόχους» που είχαν τεθεί το 1999 «για την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων και των συνολικών απορριμάτων συσκευασίας έως το 2025 και το στόχο υγειονομικής ταφής έως το 2035».

Με ένα click μπορείς να δεις το χάλι μας, συγκριτικά με τις άλλες χώρες μέλη της ΕΕ, σε επίπεδο παραγωγής αποβλήτων και απορριμάτων (πρέπει να επαναχρησιμοποιούμε και να ανακυκλώνουμε το 55% των αστικών αποβλήτων έως το 2025) αλλά και διαχείρισης (πρέπει να ανακυκλώνουμε το 65% των απορριμάτων συσκευασίας έως το 2025).

Η Ελλάδα είχε το 2019 παραγωγή αστικών αποβλήτων ελαφρώς υψηλότερη από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (524 κιλά αντί 501 κατά κεφαλήν). Τα απορρίματα συσκευασίας ήταν λιγότερα του ήμισυ του μ.ο. της ΕΕ (81 κιλά, έναντι 177 κατά κεφαλήν).

Κάτι που υποδηλώνει ότι σημαντικές ποσότητες συσκευασιών που διατίθενται στην αγορά και θεωρούνται 'ποσότητα των παραγόμενων απορριμάτων συσκευασίας' δεν αναφέρονται.

Επίσης, εξακολουθούμε να έχουμε

  • - υψηλή εξάρτηση από την υγειονομική ταφή,
  • - ανεπαρκή ικανότητα επεξεργασίας βιολογικών αποβλήτων,
  • - ζητήματα ποιότητας των δεδομένων που δίνουμε (και δη σε ό,τι αφορά την αναφερόμενη ποσότητα των παραγόμενων απορριμάτων συσκευασίας) και
  • - ανεπαρκείς υπηρεσίες χωριστής συλλογής για μη οικικαά αστικά απόβλητα και βιολογικά απόβλητα.

Γενικά, δεν πρέπει να υπάρχει πίνακας της Κομισιόν που να μην είμαστε 'κοκκινισμένοι'.

Ως προς το πόσο λάθος γίνεται η ανακύκλωση, δεδομένα θα βοηθούσε μια τυποποίηση στις κατευθυντήριες γραμμές για όλη την Ευρώπη. Αλλά δεν την έχουμε ζήσει ακόμα.

Στην 30ετια που μεσολάβησε από την οριοθέτηση των στόχων, ξεχάστηκε και ο λόγος που είναι χρήσιμο να είμαστε ευαισθητοποιημένοι.

Τα πιο συνηθισμένα λάθη που εξακολουθούμε να κάνουμε με την ανακύκλωση

1) Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα στην ανακύκλωση είναι η μόλυνση. Αυτό συμβαίνει όταν τα μη ανακυκλώσιμα υλικά αναμειγνύονται με ανακυκλώσιμα. Για παράδειγμα, η τοποθέτηση υπολειμμάτων τροφίμων σε κάδο ανακύκλωσης (αν δεν έχεις καθαρίσει δηλαδή, τις συσκευασίες που πετάς) μολύνει τα χαρτιά και τα χαρτόνια και προσελκύει παράσιτα.

2) Είναι πολλοί εκείνοι που εξακολουθούν να βάζουν αντικείμενα στον κάδο ανακύκλωσης, για τα οποία δεν είναι και τόσο σίγουροι πως πρέπει να τα πετάξουν εκεί. Κι έτσι μολύνουν ό,τι υπάρχει μέσα στον κάδο. Nα δώσω κι ένα παράδειγμα: ο παλιός σωλήνας που καθαρίζεις το μπαλκόνι (ευρέως γνωστό ως λάστιχο) συνήθως πετιέται σε κάδο ανακύκλωσης. Δεν ανήκει όμως, εκεί αφού είναι κατασκευασμένος από υλικά όπως το καουτσούκ και το πλαστικό που δεν είναι εύκολα ανακυκλώσιμα μέσω τυπικών διαδικασιών ανακύκλωσης. Τέτοιου είδους μόλυνση μπορεί να οδηγήσει και σε πρόσθετο κόστος για τη διαλογή και την απόρριψη, μειωμένη απόδοση ανακύκλωσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την απόρριψη ολόκληρων παρτίδων ανακυκλώσιμων υλικών.

3) Το χαρτί γενικά, είναι ανακυκλώσιμο. Το χαρτί όμως, που έχεις κάνει κομμάτια μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα, αφού είναι δύσκολο να ταξινομηθεί σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης. Μπορεί να καταλήξει ως υπόλειμμα στη διαδικασία ανακύκλωσης, εάν δεν το βάλεις σε μια διάφανη πλαστική σακούλα, την οποία θα δέσεις καλά -αφού τα χαλαρά τεμάχια μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα στις εγκαταστάσεις ανακύκλωσης.

4) Πολλοί τοποθετούν κατά λάθος πλαστικές σακούλες στους κάδους ανακύκλωσης. Τα περισσότερα προγράμματα δεν δέχονται το μαλακό πλαστικό, κατηγορία στην οποία ανήκουν οι σακούλες αυτές. Θα πρέπει να ανακυκλώνονται χωριστά. Αν μπουν στις μηχανές διαλογής, μπορεί να τυλιχθούν γύρω από τα γρανάζια και να προκαλέσουν ζημιά.

5) Πετάς ένα πλαστικό μπουκάλι, μαζί με το καπάκι. Ήλθε η ώρα να θυμηθείς πως είναι φτιαγμένα από διαφορετικά πλαστικά. Άρα δεν τα πετάμε παρέα, αλλά χωριστά. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ετικέτες που υπάρχουν πάνω στα μπουκάλια. Τις βγάζουμε πριν απορρίψουμε το προϊόν.

2023-09-04_103404.jpg

 

6) Το χάρτινο κουτί που είχε το γάλα ή το χυμό σου (ή ό,τι άλλο) δεν το πετάς στη φυσική του κατάσταση. Το ‘ισοπεδώνεις’ για να εξοικονομηθεί χώρος και να διευκολυνθεί η επεξεργασία τους από τις εγκαταστάσεις ανακύκλωσης.

7) Τα ηλεκτρονικά απόβλητα, όπως οι παλιοί υπολογιστές και τα τηλέφωνα, περιέχουν συχνά επικίνδυνα υλικά. Άρα δεν πετιούνται στον κανονικό κάδο απορριμμάτων ή στον κάδο ανακύκλωσης. Πού πετιούνται; Στους κάδους που φέρουν τη σχετική σήμανση -για την ανακύκλωση ηλεκτρονικών απορριμμάτων.

8) Αντικείμενα όπως μπαταρίες, λαμπτήρες φθορισμού και χημικά επίσης, δεν πρέπει να τοποθετούνται σε κανονικούς κάδους ανακύκλωσης. Επειδή απαιτούν ειδικές μεθόδους απόρριψης λόγω των πιθανών περιβαλλοντικών κινδύνων τους, τα εναποθέτουμε στους ειδικούς κάδους (μην κάνεις πως δεν τους έχεις δει ποτέ μπροστά σου).

9) Το γυαλί δεν είναι ανακυκλώσιμο. Άρα σταμάτα να το πετάς στον κάδο ανακύκλωσης. Υπάρχουν ειδικοί χώροι. Αν πρόκειται για σπασμένο γυαλί, σε περίπτωση που το βάλεις στον μπλε κάδο θα προκληθούν προβλήματα σε όλη τη διαδικασία ανακύκλωσης. Μπορεί να χαλάσει και κάποιο μηχάνημα.

10) Οι συσκευασίες από αλουμίνιο έχουν μεγάλη αξία ανακύκλωσης. Όταν τα βάζεις στους ειδικούς κάδους που έχουν οι δήμοι, βοηθάς στην εξοικονόμηση πόρων και στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Έχει εκτιμηθεί πως η ανακύκλωση του αλουμινίου μας γλιτώνει από το 95% της ενέργειας που χρειάζεται για να φτιάξουμε το μέταλλο από πρώτες ύλες.

Πάμε τώρα, να δούμε τι έμαθες.
Πού πετάμε μια πλαστική σακούλα;

Εκεί όπου πετάμε τα περιτυλίγματα ψωμιού, τις πλαστικές σακούλες δημητριακών, περιτύλιγμα με φυσαλίδες αέρα, σακούλες με ziploc ή γενικά φαγητού: όχι στον μπλε κάδο. Σε χώρες που είναι κάπως πιο προηγμένες από τη δική μας υπάρχουν ειδικοί κάδοι έξω από τα σούπερ μάρκετ. Ένα μεγάλο κουτί με την ένδειξη ‘πλαστικές σακούλες’.
Πού πετάμε τη βιοδιασπώμενη σακούλα του σούπερ μάρκετ

Όχι στον κάδο ανακύκλωσης! Εξεπλάγης; Είναι χρήσιμο να ξέρεις πως μπορούν να διαταράξουν τις προσπάθειες επαναχρησιμοποίησης των γενικών πλαστικών. Επιπλέον, αυτά τα υλικά μπορεί στην πραγματικότητα να μην διασπώνται αρκετά όταν τοποθετούνται σε οικιακούς κάδους βιολογικών προϊόντων. Έτσι, εκτός εάν η ετικέτα λέει ότι το προϊόν είναι πιστοποιημένο για οικιακή κομποστοποίηση, είναι συχνά καλύτερο να το πετάτε στον κλασικό κάδο.
Πού πετάμε το κουτί της πίτσας;

Είναι κατασκευασμένο από κυματοειδές χαρτόνι, επομένως θα έλεγες πως είναι ανακυκλώσιμο. Έχεις δίκιο. Έχεις όμως, κι άδικο αφού έχει απορροφήσει λάδι και λίπος από την πίτσα. Στοιχεία που θεωρούνται σοβαρές μολύνσεις. Εφόσον λοιπόν, χαρτί έχει εμποτιστεί με άλλα στοιχεία δεν είναι ανακυκλώσιμο. Το βάζουμε στον μεταλλικό κάδο.

Πού πετάμε ένα χαρτί που έχει εκτυπωμένο περιεχόμενο ή μια εφημερίδα;

Το τυπωμένο χαρτί (εφημερίδες, περιοδικά, χαρτιά γραφείου, συσκευασίες από χαρτόνι κα) συνήθως πετιέται στον κάδο ανακύκλωσης. Υπάρχουν προγράμματα που απαιτούν το διαχωρισμό των διαφορετικών τύπων. Για παράδειγμα, των εφημερίδων από το χαρτόνι. Εάν έχει πέσει καφές ή λάδι ή ό,τι άλλο στο χαρτί, το βάζουμε στο ‘γενικό’ κάδο.
Πού πετάμε μια πλαστική συσκευασία που έχει υπολείμματα τροφίμων;

Όπως διάβασες ακριβώς από πάνω, η όποια συσκευασία φέρει υπολείμματα φαγητού (υγρά ή στερεά) δεν θεωρείται ανακυκλώσιμη. Εφόσον τη βάλεις στον μπλε κάδο, καταστρέφεις όλο το περιεχόμενο του. Μπορείς βέβαια, να καθαρίσεις τη συσκευασία. Ένα κουτί με γάλα ξεπλένεται με νερό. Ένα μπουκάλι με φυτικό έλαιο χρειάζεται ξέβγαλμα, αλλά και πλύσιμο για να εξαφανιστεί το περιττό λάδι. Τα στερεά τρόφιμα (ρύζι κ.α.) ξεπλένονται. Εάν υπάρχει λιπαρότητα, πλένουμε με σαπούνι.
Πού πετάμε το ποτήρι με τον καφέ μας;

Όταν παραγγέλλουμε καφέ, μας τον φέρνουν σε είδος απορριμάτων που ονομάζεται ‘μικτό υλικό’, γιατί αποτελείται από περισσότερες από μία ουσίες. Το εξωτερικό είναι χάρτινο, το εσωτερικό έχει επένδυση με με μια λεπτή μεμβράνη από πολυαιθυλένιο (πλαστικό), ώστε να μην υπάρχουν διαρροές και ως εκ τούτου το πετάμε στα σκουπίδια. Εάν υπάρχει πλαστικό το αφήνουμε στην ανακύκλωση. Εκεί αφήνουμε και το πλαστικό ποτήρι, αφού το καθαρίσουμε.
Πού πετάμε τα φελιζόλ;

Το φελιζόλ είναι αφρός πολυστερενίου. Στοιχείο που μπορεί να ανακυκλωθεί. Τις περισσότερες φορές όμως, δεν ανήκει στον μπλε κάδο. Σε άλλες χώρες υπάρχουν κάδοι για αυτό το υλικό.
Πού πετάμε τις μπαταρίες;

Οποιαδήποτε επαναφορτιζόμενη μπαταρία ή μπαταρία μολύβδου-οξέος δεν μπορεί να πεταχτεί στα σκουπίδια, καθώς αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια του περιβάλλοντος. Έξω από καταστήματα τεχνολογίας ή ηλεκτρικών ειδών υπάρχουν ειδικοί κάδοι.
Πού πετάμε το αλουμινόχαρτο;

Αυτή είναι ερώτηση παγίδα, καθώς έρευνες που γίνονται έχουν πάντα το αλουμινόχαρτο σε κορυφαίες θέσεις της λίστας με τα υλικά που οι περισσότεροι δεν ξέρουμε πού πρέπει να πετάξουμε. Κατ’ αρχάς πρέπει να είναι καθαρό (το μολυσμένο δεν ανακυκλώνεται -απορρίπτεται). Δεύτερον, θα πρέπει να το ‘χουμε κάνει μια μπάλα που δεν θα ξεπερνά κατά πολύ το μέγεθος αυτής του τένις. Αν ‘ανοίξει’ δεν ανακυκλώνεται. Αν μείνει μπάλα, ανακυκλώνεται.

 

Γενικά, δεν πετιούνται στον μπλε κάδο τα φαγητά που πετάμε (και δεν θα έπρεπε), τα laminate, οι σακούλες με τα γαριδάκια, τα πλαστικά παιχνίδια, το βαμβάκι, τα σωληνάρια της οδοντόκρεμας, το χαρτί περιτυλίγματος, τα χαρτομάντιλα και τα ποτήρια κρασιού (έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία).

Όταν αμφιβάλεις για το πού ανήκει αυτό που θες να πετάξεις, άφησε το στον μεταλλικό γκρι κάδο. Μάλλον είναι προτιμότερο, από το να μολύνεις όλο το περιεχόμενο του μπλε κάδου.

FYI

Παρεμπιπτόντως, υπάρχουν χώρες (όπως η Κορέα) που έχουν νικήσει το μεγάλο θηρίο των υπολειμμάτων τροφίμων, εκ των οποίων 1.400.000.000 τόνοι καταλήγουν κάθε χρόνο σε χωματερές.

Όπως σαπίζουν εκεί, μολύνουν το νερό και το έδαφος και απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες μεθανίου. Δηλαδή, ενός εκ των πιο ισχυρών αερίων του θερμοκηπίου.

Τα υπολείμματα τροφίμων ανήκουν στους παράγοντες που συμβάλλουν πιο πολύ στην κλιματική αλλαγή, λόγω του μεθανίου, αλλά και επειδή σπαταλιούνται η ενέργεια και οι πόροι που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή και τη μεταφορά τους.

Η Κορέα λοιπόν, έχει σύστημα που μελετάται από πολλές άλλες κυβερνήσεις, το οποίο κρατά το 90% του food waste εκτός χωματερών. Είναι ‘χτισμένο’ πάνω στο «πληρώνουμε για ό,τι φαγητό πετάμε».

Για κάθε 20 λίτρα φαγητού δίνουν κάτι περισσότερο από 2 δολάρια, ώστε να αποκτήσουν το δικαίωμα να τα πετάξουν στον ειδικό κάδο (όπου κολλάνε το ειδικό αυτοκόλλητο που παίρνουν, όταν πληρώνουν).

Τη συνέχεια την αναλαμβάνουν οι εταιρίες που αδειάζουν τους κάδους.

Εμείς βέβαια, δεν έχουμε καν τους βασικούς κάδους στους δρόμους.

 

Πηγή: news247.gr

Δευτέρα, 04 Σεπτεμβρίου 2023 07:25

«Το βλέμμα του ικέτη είναι ιερό»

2023-09-04_102537.jpg

 

Είναι ιερό το βλέμμα του ικέτη στη σύγχρονη Ελλάδα;

Μια νέα εικόνα ήρθε να στοιχειώσει τη σκέψη μας μέσα στο Καλοκαίρι. Το βλέμμα ικεσίας και φόβου του νεαρού μετανάστη, του «κομματιού» που συνέλαβε μαζί με άλλους εικοσιπέντε και επιδείκνυε ο αυτόκλητος κυνηγός κεφαλών του Έβρου. Οι ναζιστικής έμπνευσης πολιτοφύλακες, τύπου ακροδεξιών φράικορπς, βγήκαν παγανιά στα δάση για να μαγαρίσουν ακόμη μια φορά την έννοια του ανθρώπου, τη στιγμή που εκατοντάδες άλλοι πάλευαν να σταματήσουν το προδιαγεγραμμένο έγκλημα των πυρκαγιών.

Το βλέμμα αυτού του μετανάστη θα καταγραφεί σαν μια εικόνα που αποτυπώνει όλη τη βαρβαρότητα της φρικιαστικής καπιταλιστικής κτηνωδίας και των μαντρόσκυλών της, ενάντια στην ανθρωπότητα και τη φύση. Οι εικοσιέξι απανθρακωμένοι μετανάστες μέσα στο δάσος, διέφυγαν της σύλληψης του απανθρωποποιημένου κτήνους μέσω του θανάτου τους. Δεν θα καταγράψουν βλέμματα ικεσίας. Δεν χρειάζεται φυλακή για να τους εγκλωβίσει. Οι στάχτες τους μόνο γίνονται ικεσία για όλους τους κατατρεγμένους για όσους επιμένουν να την βλέπουν.

Το βλέμμα των ανθρώπων, ιδίως όταν συλλαμβάνεται στιγμιαία χωρίς προετοιμασία έκθεσης, είναι καθρέφτης του κόσμου. Είναι καθρέφτης της κοινωνίας. Το βλέμμα του νεαρού μετανάστη δεν δείχνει απλά έναν απόκοσμο φόβο απέναντι στους αιμοδιψείς διώκτες του. Αποπνέει φόβο αλλά και προσμονή. Θέληση για ζωή και ικεσία. Πόνο και γλυκιά θλίψη. Απελπισμένη ευγένεια και απορία. Αποτυπώνει τον πόνο του ταξιδιού και την κατάπληξη ενός τρόμου που τον ακολουθεί και του ματαιώνει κάθε ελπίδα.

Καθρεφτίζει μια φτωχή, διψασμένη και αιμορραγούσα ανθρωπότητα που της σώθηκε μια σταγόνα νερό να σταματήσει τις φλόγες που τρώνε τις σάρκες της. Δεν υπάρχουν ίχνη πολέμου σε αυτό το βλέμμα.

Εξ άλλου «ο πόλεμος είναι πια τόσο κοντά που είναι μακριά μας», όπως μονολογεί ο πρωταγωνιστής στην ταινία του Θ. Αγγελόπουλου, «Το βλέμμα του Οδυσσέα», στο μαρτυρικό Σεράγεβο. Υπάρχει ο φόβος που σε κυριεύει μετά την απώλεια όλων αυτών που προσδιόριζαν τη ζωή σου, αν θα βρεις κάτι που να της δίνει ξανά αξία.

Ίσως αν μας έδειχναν τα πρόσωπά τους οι διώκτες την ίδια στιγμή, να αντικρίζαμε μοχθηρά βλέμματα φόβου διαρκείας.

2023-09-04_102612.jpg

όπως τους περιγράφει ο Μυστακίδης στο τραγούδι «Μίλα». Δεν διαφέρουν πολύ οι κουστουμάτοι βέβαια που κρύβονται από πίσω τους. Με ύφος περισπούδαστο μιλάνε κυβερνητικοί παράγοντες και τηλεοπτικοί ραγιάδες για «υβριδικούς πολέμους» και λελογισμένη αγανάκτηση κατοίκων. Κι όταν αποσύρονται από το βήμα τρέχουν να φωτογραφηθούν βλέποντας «Ικέτιδες» και σχολιάζοντας Αισχύλο στην Επίδαυρο. Και μετά εμφανίζονται να κατακεραυνώσουν τους μαχόμενους αρχαιολόγους που συνεχίζουν να θεωρούν το βλέμμα του ικέτη ιερό.

Πολλά βλέμματα άγνωστων ανθρώπων έχουν μείνει στην Ιστορία, μέσα από τις φωτογραφίες γιατί αιχμαλώτιζαν με τον καλύτερο τρόπο την εικόνα της εποχής τους. Ιδίως τα βλέμματα των παιδιών. Γιατί τα μάτια ενός παιδιού που γελάει ή κλαίει δεν χρειάζονται υπότιτλους εξήγησης. Είναι η πιο ειλικρινής αντανάκλαση της ευτυχίας ή του πόνου της ανθρωπότητας.

Πώς να ήταν άραγε τα βλέμματα του Χομαγιούν και του Βακάρ; Των δύο φτωχών Πακιστανών που κομματιάστηκαν τον Απρίλιο του 2012, μαζί με το ηλικιωμένο ζευγάρι που προσπαθούσαν να σώσουν όταν παγιδεύτηκε με το αυτοκίνητό του στη διάβαση του τρένου στο Κρυονέρι; Δεν θα μάθουμε ποτέ. Μόνο οι ποιητές θυμούνται κάποτε και μας ταρακουνούν τη μνήμη, τιμώντας αυτούς που «δίχως να το νιώσουν γίνονται όχθες και κυλά της ανθρωπιάς ποτάμι»;

2023-09-04_102645.jpg

 

Δεν ήταν εκεί κανείς να απαθανατίσει το συμβάν. Κι ούτε εκ των υστέρων ήταν απαραίτητο για το αφήγημα του εθνικού σανού. Στην πυρκαγιά στο Μάτι Αιγύπτιοι και Αλβανοί ψαράδες έσωσαν κόσμο με τα καΐκια τους. Ούτε αυτό είναι γεγονός άξιο μνημόνευσης από τα ΜΜΕ.

Το βλέμμα του νεαρού μετανάστη φαίνεται να απλώνεται πιο μακριά από τους διώκτες του. Μπορεί η κοινωνία μας να μην το αποφύγει αλλά να το κοιτάξει κατάματα και να αναλάβει την ευθύνη, τώρα που τα ναζιστικά φίδια νομίζουν πάλι ότι μπορούν να πετάξουν;

Πηγή: selidodeiktis.edu.gr

Πηγή: pandiera.gr

 

 

2023-09-04_102239.jpg

 

Στις 7 Αυγούστου του 1991 το πλοίο Vlova έδενε στο λιμάνι του Δυρραχίου μεταφέροντας ζάχαρη από την Κούβα. Το πλοίο καταλήφθηκε από χιλιάδες απελπισμένους Αλβανούς σε μια προσπάθεια να μεταναστεύσουν στην Ιταλία. Ανάγκασαν τον πλοίαρχο Halim Milaqi να κατευθυνθεί προς το Μπάρι.

Όταν οι Ιταλοί έστειλαν το πλοίο προς το πιο απόμακρο σημείο του λιμανιού οι άνθρωποι άρχισαν να πέφτουν στη θάλασσα και να κολυμπούν προς τη στεριά. Σύντομα κατέκλυσαν την άδεια, λόγω καλοκαιριού, πόλη. Οι Ιταλοί είχαν εγκαταλείψει την πόλη λόγω του πατροπαράδοτου Ferragosto (κάτι ανάλογο με το δικό μας Δεκαπενταύγουστο).

Έκτοτε πέρασαν τριάντα χρόνια.

Τον φετινό Αύγουστο συνέβη το αντίθετο. Χιλιάδες Ιταλοί τουρίστες, πατείς με πατώ σε, επιβιβάζονται στα πλοία από το λιμάνι του Μπάρι προς το Δυρράχιο και την Αυλώνα. Μια Ιταλίδα περιγράφει το ταξίδι της ως εξής : «Κοιμήθηκα νηστική στο κατάστρωμα κάτω από τις σκάλες για να μην με πατήσουν» .

Επιλέγουν την Αλβανία εξαιτίας της ακρίβειας στην χώρα τους και όχι μόνο. Εκτός από τις υψηλές τιμές, οι καύσωνες, οι πυρκαγιές στα νότια και οι καταιγίδες στα βόρεια έχουν οδηγήσει σε ακυρώσεις ταξιδιών την τελευταία στιγμή αυτό το καλοκαίρι.

Στη Σικελία, μια πυρκαγιά και μια ηφαιστειακή έκρηξη έκλεισε το αεροδρόμιο της Κατάνια, οδηγώντας σε χιλιάδες ακυρώσεις.

Ένα ταξίδι μετ' επιστροφής από το Μπάρι στο Δυρράχιο κοστίζει περίπου 100€. Αντίστοιχα , τα ταξίδια με επιστροφή από τη Ρώμη ή τη Γένοβα προς το ιταλικό νησί της Σαρδηνίας κοστίζουν τουλάχιστον διπλάσια. Η μάλλον στο Ferragosto κοστίζουν «όπου σε πιάσουν» .

«Το άνοιγμα γραμμών χαμηλού κόστους προς τα αλβανικά αεροδρόμια συνέβαλε σε αυτή την ανάπτυξη», δήλωσε η ACI (Airport Council International Europe).

Σύμφωνα με την Αλβανική εφημερίδα Zeri i Popullit, το Διεθνές Αεροδρόμιο Τιράνων (TIA) θα μειώσει τα τέλη επιβατών, ένα βήμα που θα επηρεάσει και την τιμή των εισιτηρίων. Η μείωση του τέλους έρχεται μετά την εξαγορά της ιδιοκτησίας του αεροδρομίου από την αλβανική εταιρεία Kastrati Group, (ιδρύθηκε το 1990), η οποία κατείχε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της TIA, μετά την αγορά μετοχών από την κινεζική εταιρεία Real Fortress Limited.

H TIA ανακοινώσε ότι ένα πλήρες πακέτο επενδύσεων, συνολικού ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, θα τεθεί στην διάθεση της διοίκησης, με επίκεντρο την επέκταση της χωρητικότητας του αεροδρομίου κατά 6 εκατ. επιβάτες. ανά έτος, την επέκταση του διαδρόμου προσγείωσης, την πλήρη βελτίωση των υποδομών του αεροδρομίου και την σημαντική βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών.

Οι διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν επίσης, καθώς τα τελευταία στοιχεία της Eurostat ανέφεραν 261.000 διανυκτερεύσεις από ξένους τουρίστες στην Αλβανία το πρώτο τρίμηνο, ή 152% περισσότερες από την ίδια περίοδο του 2019.

Συνολικά η Αλβανία φέτος είχε 10 εκατομμύρια τουρίστες.

Ο Εντι Ράμα είπε ότι σχεδόν μισό εκατομμύριο Ιταλοί τουρίστες έφτασαν στη χώρα του φέτος. Τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης ανεβάζουν τον αριθμό σε περισσότερους από 300.000, ή 57% περισσότερους από το 2022.

Το υπουργείο Οικονομικών της Ιταλίας δήλωσε ότι βασιζόταν στον Τουρισμό για να ενισχύσουν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας το τρίτο τρίμηνο μετά τα απογοητευτικά στοιχεία του δεύτερου τριμήνου, όταν η παραγωγή συρρικνώθηκε 0,3% σε σχέση με τους τρεις μήνες του προηγούμενου έτους.

Τα εξ αμάξης άκουσε η Μελόνι από την αντιπολίτευση που μπήκε στον πειρασμό να μπει και αυτή στο καράβι της γραμμής για να κάνει διακοπές στην Αλβανία προβάλλοντας τοιουτοτρόπως την Αλβανία ως τουριστικό προορισμό έναντι της Ιταλίας. Και δεν είναι μόνο αυτό.

Ο Εντι Ράμα της έκανε το τραπέζι και αν λάβεις υπόψη σου στα σοβαρά τα ΜΜΕ και των δύο χωρών καθώς και τα Ελληνικά, νομίζεις ότι το θέμα τους ήταν ο απλήρωτος λογαριασμός μιας παρέας τρελοϊταλών σε ένα Αλβανικό εστιατόριο.

Μεταξύ άλλων, όμως, συζήτησαν την κοινή συμμετοχή της Αλβανίας και της Ιταλίας στην τυποποίηση μιας σειράς προϊόντων μεταξύ των οποίων το λάδι, το κρασί και τα γαλακτοκομικά προϊόντα στο πλαίσιο μιας προτεινόμενης εκστρατείας «Made in Italy-Albania», που στοχεύει να βοηθήσει τα Τίρανα να εκδώσουν πιστοποιητικά ελαιολάδου και κρασιού και άλλων αγροτικών προϊόντων σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και να τα προωθήσουν στην αγορά.

Σύμφωνα με χτεσινό δημοσίευμα της διαδικτυακής εφημερίδας Himara επικαλούμενη στοιχεία της INSTAT , το δεύτερο τρίμηνο του 2023 εκδόθηκαν μόνο για τα Τίρανα, οικοδομικές άδειες για 461. 000 τετραγωνικά μέτρα, έκταση υπερδιπλάσια από το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.

Με αυτούς του ρυθμούς σε μία πενταετία τα Τίρανα με το Δυρράχιο, που απέχουν περίπου 30 χιλιόμετρα, θα ενοποιηθούν σε μια ενιαία πόλη. Κάτι αντίστοιχο με την Αθήνα και τον Πειραιά.

Η ταχεία επέκταση των θέρετρων κατά μήκος της αλβανικής ακτής, όπως στο χωριό Παλάσα (λίγο πριν την Αυλώνα) έχει προκαλέσει διαμάχη, με τα ενοικιαζόμενα δωμάτια να βρίσκονται αντιμέτωπα με μεγάλα ξενοδοχεία all-inclusive, των οποίων οι μεγαλύτεροι μέτοχοι είναι συχνά πολιτικοί.

Η πολιτική της κυβέρνησης της Αλβανίας για τον τουρισμό, όμως, σύμφωνα με την υπουργό τουρισμού της Αλβανίας Mirela Kumbaro συμπυκνώνεται στο δόγμα «Όχι μαζικός τουρισμός αλλά τουρισμός υψηλού επιπέδου».

Τουτέστιν: «Θα πουλήσουμε ακριβά την παρθενιά της Αλβανίας» .

Ίδια κατάσταση επικρατεί και πιο νότια. Το λιμάνι των Αγίων Σαράντα κατακλύζεται καθημερινά, ειδικά φέτος το καλοκαίρι, από δρομολόγια εκ Κερκύρας. Φεριμπότ, ιπτάμενα δελφίνια, και μικρότερα σκάφη μεταφέρουν καθημερινά επισκέπτες, Έλληνες και ξένους, στην γειτονική χώρα.

Μια φιλική μου οικογένεια Ιταλών από την Μπολόνια βρήκαν στους Άγιους Σαράντα σπίτι τεσσάρων υπνοδωματίων, κουζίνας και δύο μπάνιων με 360 ευρώ για πέντε μέρες (70 ευρώ την βραδιά). Ενώ εμείς μείναμε σε ολοκαίνουργιο ξενοδοχείο (χωριού παρακαλώ!) με δύο δωμάτια και πρωινό με 33,5 ευρώ.

Επίσης, εκτός από τα ξενοδοχεία, φθηνά στοιχίζει και το φαγητό καθώς και οι καφέδες (1 ευρώ).

Η κατάσταση στο Εξαμίλι και στους Αγίους Σαράντα, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες είναι από ασφυκτική έως αφόρητη. Χειρότερα και από την Κέρκυρα.

Τα μεροκάματα είναι χαμηλά. Σε έρευνα της εφημερίδας Himara ο μέσος μηνιαίος μισθός είναι ο χαμηλότερος των Βαλκανίων (450 – 550 ευρώ) ενώ ο κατώτατος μισθός τον Ιούλιο του 2023 ήταν 297 ευρώ τον μήνα. Οι τιμές στα σούπερ μάρκετ και στα βενζινάδικα είναι ίδιες με τις δικές μας. Αυτό σημαίνει ότι εάν μια οικογένεια στην Αλβανία προσπαθήσει να ζήσει με τον κατώτατο μισθό θα βρεθεί στα πρόθυρα της λιμοκτονίας.

Ωστόσο, το βιοτικό επίπεδο είναι παρόμοιο με το δικό μας ακόμα και στα μικρά χωριά του νότου εξαιτίας του ότι εργάζονται όλα τα μέλη της οικογένειας όχι μόνο ως μισθωτοί αλλά οι περισσότεροι ταυτόχρονα και ως αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες, μετανάστες κλπ.

Είχα επισκεφτεί την Αλβανία το 1997 στην εξέγερση εξαιτίας των λεγόμενων «πυραμίδων» για ένα ρεπορτάζ.

Ξαναπήγα φέτος. Νόμιζα ότι βρισκόμουν σε άλλη χώρα.

Έτσι εξηγείται άλλωστε και η «ευαισθησία» της κυβέρνησης Μητσοτάκη για το ζήτημα «Μπελέρη».

Είναι προφανές ότι η γειτονική (καπιταλιστική) Αλβανία μετατρέπεται πλέον σε έναν υπολογίσιμο ανταγωνιστή για τα συμφέροντα του Ελληνικού κεφαλαίου.

 

Πηγή: kommon.gr

eeeEEE.jpg

 

Το περιστατικό που καταγράφουμε στην συνέχεια αποτελεί πραγματικό γεγονός που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα από τον δημοσιογράφο Σάββα Αθανασίου και στηρίζεται σε προσωπικές του μαρτυρίες και αφηγήσεις.

Το 1979 ως νεαρός τότε Ναυτιλιακός συντάκτης κάλυπτε από την εφημερίδα που εργαζόταν τον τομέα της Ναυτιλίας.

Μια μέρα του 1979 ο τότε Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Σταύρος Νταϊφάς ζήτησε την έκτακτη σύγκλιση του ΔΣ της εφοπλιστικής οργάνωσης και μιλώντας στα μέλη έκανε λόγο για «κομμουνιστικό σχέδιο που ήταν σε πλήρη εξέλιξη και σύμφωνα με αυτό οι κομμουνιστές είχαν σχεδιάσει να πάρουν τον Ολυμπιακό, να ελέγξουν τα Ναυτεργατικά Σωματεία και με τον τρόπο αυτό ολόκληρο τον Πειραιά και την Ναυτιλία».

Ο Στ. Νταϊφάς τότε είχε την ευθύνη από την ΕΕΕ για την ΠΝΟ και τα Σωματεία της δύναμης της και χειριζόταν τα θέματα των ΣΣΕ και τις διεκδικήσεις τους.

Ήταν η περίοδος που το ελληνικό ποδόσφαιρο από την ερασιτεχνική μορφή του εξελίσσεται και μετατρέπεται σε ποδοσφαιρικές Ανώνυμες Εταιρίες.

Ο ίδιος επιθυμούσε διακαώς την ανάμειξη του στο ποδόσφαιρο και στον Ολυμπιακό, για τον σκοπό αυτό  δικός του άνθρωπος έκανε οικονομοτεχνική μελέτη και σε πρώτη φάση προσέγγισε τον Πρόεδρο, ερασιτέχνη Ηρακλή Τσιτσάλη, ο οποίος ήταν και διευθυντής του Ναυτιλιακού τμήματος της Εθνικής Τράπεζας με ενδιάμεσο σύνδεσμο τον Μίμη Κουτρουμπούση, ο οποίος επί δεκαετίες είχε ένα μπλοκ επιταγών στην τσέπη του Σταύρου Νταϊφά για να διασκεδάζει κυβερνητικούς, οικονομικούς, συνδικαλιστικούς και δημοσιογραφικούς παράγοντες…

Ο ευρηματικός Νταϊφάς στην μαραθώνια συζήτηση που ακολούθησε φαίνεται ότι απάντησε στα ερωτήματα, τους δισταγμούς των άλλων εφοπλιστών και όπως προκύπτει τους έπεισε…

Σε αυτή την συνεδρίαση έλαβαν μέρος μαζί με τον Στ. Νταϊφά και οι παρακάτω εφοπλιστές:

Αντώνης Χανδρής,Γιώργος Λιβανός, Στάθης Γουρδομιχάλης, Δημήτρης Νομικός, Μένης Καραγιώργης, Μιλτιάδης Μαρινάκης κ.α….

Πολλοί από αυτούς τα μετέπειτα χρόνια ανέλαβαν κορυφαία αξιώματα στην ΕΕΕ….

Ο Νταϊφάς στην πραγματικότητα ήθελε τον Ολυμπιακό τόσο για επικοινωνιακούς όσο και για οικονομικούς λόγους αφού θεωρούσε ότι είναι μια επικερδής επένδυση…

Το παραμύθι όπως το αφηγείται σήμερα ο δημοσιογράφος και το παρουσίασε  ο Στ. Νταϊφάς έλεγε: «Έχω συνταρακτικά νέα, οι κομμουνιστές θέλουν να πάρουν τον Ολυμπιακό και καταλαβαίνετε λόγω του Πειραιά θα επηρεάσουν και τη Ναυτιλία και τους Ναυτικούς μας… θα έχουμε μέσα στα καράβια μας σοβαρά προβλήματα όπως επιτροπές πλώρης που είχαν συγκροτηθεί την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που η χώρα ήταν υπό γερμανική κατοχή»… καταλήγοντας ζήτησε να αγοράσουν την ΠΑΕ από τον ερασιτέχνη Ολυμπιακό. Τελικά το περισπούδαστο επιχείρημα του έκαμψε τις όποιες αντιρρήσεις και όλοι μαζί συμφώνησαν στο εγχείρημα βάζοντας βαθιά και το χέρι στην τσέπη τους καταβάλλοντας ως τίμημα 110 εκατ. δραχμές αφού ο Νταϊφάς μόνος του δεν αναλάμβανε αυτό το ρίσκο…

Η ιστορία για τον Ολυμπιακό είναι λίγο – πολύ γνωστή, ο Νταϊφάς κράτησε την προεδρία από το 1979 έως το 1987 (και προσωρινά 1992- 1993) και την ξεφορτώθηκε στον γνωστό μεγαλοαπατεώνα τραπεζίτη, Γιώργο Κοσκωτά, έναντι 200 εκατ. δραχμών!!!

Ένα σοβαρό ερώτημα που ανακύπτει από την ιστορική αυτή περιγραφή είναι πώς πείστηκαν εφοπλιστές του βεληνεκούς Γ. Λιβανού, Αντ. Χανδρή, Λ. Χατζηϊωάννου κ.α. με αυτό το εφεύρημα του Νταϊφά που σήμερα κάποιος θα το χαρακτήριζε τουλάχιστον κωμικό…

Απάντηση σε αυτό το ερώτημα πρέπει να αναζητηθεί στις συγκεκριμένες ιστορικές κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες και στον ρόλο του ΚΚΕ και του Ταξικού Κινήματος στη Ναυτιλία την περίοδο εκείνη.

Μιλάμε για το τέλος της δεκαετίας του 1970 λίγο πριν ξεσπάσει η διεθνής οικονομική κρίση που επέδρασσε καθοριστικά  και στη Ναυτιλία όπου εκατοντάδες πλοία οδηγήθηκαν σε παροπλισμό, ακόμη περισσότερα άλλαξαν σημαία επιλέγοντας παντιέρες ευκαιρίας. Είναι η περίοδος που το Ταξικό Ναυτεργατικό Κίνημα αναπτύσσεται, δυναμώνει και αλλάζει τους συσχετισμούς μέσα στο εργατοπατερίστικο και εφοπλιστόδουλο κατεστημένο της ΠΝΟ. Είναι η περίοδος της μαζικής συμμετοχής των Ναυτεργατών στα Σωματεία, στους αγώνες και στις μάχες για τα προβλήματα τους…

Το εφοπλιστικό κεφάλαιο στηρίζει και ενισχύει με κάθε τρόπο τις Διοικήσεις των Σωματείων που ακολουθούν την γραμμή του όμως αυτό δεν είναι πλέον αρκετό για να συγκρατηθεί η οργή και η αγανάκτηση του Ναυτεργατικού κόσμου ενάντια στους προδότες που έχουν κατσικωθεί στις πλάτες τους με την στήριξη των εφοπλιστών και των κυβερνήσεων και ορισμένοι από αυτούς παρέμειναν στην θέση τους από την περίοδο του διορισμού τους από την επτάχρονη δικτατορία!

Αυτή η εντυπωσιακή ανάπτυξη και δυναμική σε συνδυασμό με την εύστοχη στρατηγική και τακτική του ταξικού ρεύματος στο ν.σ.κ. οδηγεί στην ανατροπή των ξεπουλημένων Διοικήσεων με τη σειρά σε ΠΕΜΕΝ – ΠΕΝΕΝ- ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ και ταυτόχρονα άνοιξε βαθιές ρωγμές και σε άλλα Σωματεία όπως στην  Ένωση Πλοιάρχων, στην Ένωση Μαγείρων, στην Ένωση Ηλεκτρολόγων, Ασυρματιστών, Οικονομικών Αξιωματικών και Θαλαμηπόλων!

Οι εφοπλιστές εκείνη την περίοδο κυριολεκτικά έχουν χάσει τον ύπνο τους αφού για πρώτη φορά μεταπολεμικά έχουν απέναντι τους ένα ισχυρό, μαζικό, αγωνιστικό κίνημα με ακατάλυτους δεσμούς μέσα στους Ναυτεργάτες το οποίο φοβούνται τόσο οι ίδιοι όσο και το πολιτικό προσωπικό που υπηρετεί τα συμφέροντα τους…

Την ίδια ακριβώς περίοδο η πετυχημένη πολιτική του ΚΚΕ αυξάνει την εκλογική του επιρροή, ενώ η πολιτική του επιρροή έχει  ακόμα πιο πολλαπλάσια απήχηση…

Αυτό εκφράζεται πλέον μέσα στα κινήματα, στα συνδικάτα που αυξάνει εντυπωσιακά την δύναμη του, δυναμώνουν οι αγώνες ενάντια στην πολιτική κεφαλαίου – κυβέρνησης μέσα στη νεολαία, στην αγροτιά, στο αντιμπεριαλιστικό και φιλειρηνικό κίνημα, ενώ σε δεκάδες δήμους σε ολόκληρη την χώρα ο λαός εκλέγει κομμουνιστές στην τοπική αυτοδιοίκηση!

Μέσα σε συνθήκες έντονης πολιτικοποίησης, ανόδου του λαϊκού και εργατικού κινήματος, ριζοσπαστικοποίησης του λαού και της νεολαίας μπορεί να εξηγηθεί (υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δεν είναι του παρόντος να αναλυθούν) γιατί οι μεγαλοσχήμονες εφοπλιστές έβαλαν βαθιά το χέρι στην τσέπη τους να συνδράμουν τα ευφάνταστα σχέδια του Στ. Νταϊφά…

Κλείνοντας αξίζει να αναφέρουμε για το πολιτικό κλίμα της εποχής εκείνης που απεικονίζει την έντονη φοβική θέση των εφοπλιστών ότι αυτοί και τα πληρωμένα παπαγαλάκια τους σε πολλά ΜΜΕ  ο γράφων χαρακτηρίζεται ως «σπουδαγμένος πράκτορας της Σοβιετίας που έχει σκοπό να υπονομεύσει και να διαλύσει την μεγάλη ελληνική εμπορική Ναυτιλία»…

Πρωταγωνιστής αυτού του πρωτόγονου αντικομμουνισμού – αντισοβιετισμού ήταν σημερινός μεγαλοεφοπλιστής που έχει εισηγμένη την εταιρία του στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης που ήταν και εμπνευστής και άλλων πολλών κατασκευασμένων αφηγημάτων!

Αντώνης Νταλακογεώργος

Σελίδα 614 από 4478
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή