Η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στην Βενεζουέλα το τελευταίο διάστημα φαίνεται πως «εκτινάσσεται» μετά την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης της χώρας να απαγορεύσει τον απόπλου των πλοίων από όλα τα λιμάνια της χώρας της Λατινικής Αμερικής.

Πιο συγκεκριμένα, σε ένα έγγραφο των ενόπλων δυνάμεων, το οποίο επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, αναφέρεται ότι απαγορεύεται ο απόπλους των πλοίων “από όλα τα λιμάνια” μέχρι την Κυριακή 24 Φεβρουαρίου, για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο στο εν λόγω έγγραφο δεν γίνεται λόγος για τα πλοία τα οποία θα εισέλθουν στα χωρικά ύδατα της Βενεζουέλας και θα θελήσουν να δέσουν σε λιμάνια της.

Η κρίση στη χώρα διογκώνεται ιδιαίτερα μετά την κίνηση του προέδρου του κοινοβουλίου της Βενεζουέλας, Χουάν Γκουαϊδό να αυτοανακηρυχθεί μεταβατικός Πρόεδρος. Πρόσφατα μάλιστα η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι «έκλεισε» τα θαλάσσια σύνορα με τις Ολλανδικές Αντίλλες, στην Καραϊβική, με αφορμή το σχέδιο της αντιπολίτευσης να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια από τα νησιά αυτά.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP

πηγη: naftikachronika.gr

Από Γιώργος Αλεξάτος

Σταύρου Τομπάζου, «Παγκόσμια κρίση (2007-2017) και σχήματα αναπαραγωγής του κεφαλαίου» – εκδόσεις Τόπος, 2018.

«Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση που άρχισε το 2007-2008 στις ΗΠΑ και διαδόθηκε σ’ όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο, όπως αποδεικνύεται πλέον και εκ των πραγμάτων, δεν είναι απλώς μια κρίση που περιορίζεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά μια βαθιά δομική κρίση του ακραίου καπιταλισμού που επιβλήθηκε προοδευτικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980».

Με τη διαπίστωση αυτή ξεκινάει την Εισαγωγή στο νέο του βιβλίο ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Σταύρος Τομπάζος.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον γενικόλογο χαρακτηρισμό «κρίση του καπιταλισμού». Καθώς «ο καπιταλισμός δεν υφίσταται ποτέ γενικά και αφηρημένα αλλά πάντοτε ειδικά και συγκεκριμένα, δηλαδή ιστορικά», είναι καίριας σημασίας ο εντοπισμός των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, ως κρίσης «του νεοφιλελεύθερου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης».

Ξεκινώντας από τη διαπίστωση ότι «η κρίση του σύγχρονου καπιταλισμού είναι η κρίση του καπιταλισμού στη νεοφιλελεύθερη εκδοχή του», ο Σταύρος Τομπάζος επιμένει ότι «το δίλημμα “κρίση του καπιταλισμού” ή “κρίση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού” δεν υφίσταται, εκτός βέβαια κι αν αυτοί που επιλέγουν τον πρώτο χαρακτηρισμό υπονοούν ότι οποιαδήποτε καπιταλιστική διέξοδος από αυτήν τη μεγάλη κρίση είναι αδιανόητη».

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι «η ανάλυση των νόμων του καπιταλισμού από τον Μαρξ δεν επιτρέπει προφητείες και δεν είναι δουλειά ούτε της οικονομικής επιστήμης ούτε της φιλοσοφίας η προφητεία. Το Κεφάλαιο μας επιτρέπει να αποκλείσουμε κάποια ενδεχόμενα και να πιθανολογήσουμε άλλα, όχι όμως και να προβλέψουμε με ακρίβεια την ιστορική διέξοδο».

Αμφισβητώντας την άποψη ότι η σημερινή κρίση είναι συνέπεια της πτώσης του ποσοστού κέρδους, ο συγγραφέας παραπέμπει στις αναλύσεις του Μαρξ για τις περιοδικές κρίσεις, τονίζοντας ιδιαίτερα τον καθοριστικό ρόλο του ταξικού ανταγωνισμού σ’ αυτές.

Το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, με πρώτο το «Κερδοφορία, Συσσώρευση και “Βιομηχανικό Κεφάλαιο”, όπου, με παράθεση στατιστικών στοιχείων και αναλύοντας την έννοια του «βιομηχανικού κεφαλαίου» στο έργο του Μαρξ, διαπιστώνει ότι «η οικονομική κρίση είναι δυνατή χωρίς πτώση του ποσοστού κέρδους, η οποία μπορεί να είναι το αποτέλεσμα και όχι η αιτία της κρίσης».

Η μεταφορά κερδών σε νοικοκυριά με χαμηλά και μέσα εισοδήματα υπό μορφή δανεισμού, ως «μια υπερσύγχρονη μορφή τοκογλυφίας του τοκοφόρου κεφαλαίου», εξετάζεται στο δεύτερο κεφάλαιο, με τίτλο «Ιδιωτική Κατανάλωση, Μερίδιο Μισθών στο ΑΕΠ και Σχήματα Αναπαραγωγής».

Όπως αναφέρεται, η διαδικασία αυτή «λειτούργησε κατ’ αρχάς πολλαπλασιατικά για την παραγωγική επένδυση, την παραγωγική δραστηριότητα και την απασχόληση. Παράλληλα, όμως, οδήγησε στη συνεχή αύξηση της εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών, μειώνοντας αντίστοιχα τον διαθέσιμο μισθό με αποτέλεσμα η κατάρρευση του σχήματος αναπαραγωγής να ήταν απλώς θέμα χρόνου».

Τον καθοριστικό ρόλο κάποιων βασικών παράγωγων χρηματιστικών προϊόντων στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008 πραγματεύεται το τρίτο κεφάλαιο, με τίτλο «Πλασματικά Κεφάλαια, Τοξικά Κεφάλαια και “Κεφάλαιο-Χρήμα”», ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο («Νομισματική Πολιτική και Οικονομικής Προοπτικές») αναλύονται οι πολιτικές διαχείρισης της κρίσης.

Όπως επισημαίνεται, η επισφαλής μεγέθυνση της παγκόσμιας οικονομίας μετά το 2010 «εξασφαλίστηκε διαμέσου ενός πρωτόγνωρου στην καπιταλιστική ιστορία νομισματικού “πειραματισμού”, μιας πρωτοφανούς παρεμβατικότητας των κεντρικών τραπεζών διαμέσου της λεγόμενης “ποσοτικής χαλάρωσης”». Εντούτοις, συνέπεια ήταν η πρόκληση ανεπιθύμητων παρενεργειών, με πιο χαρακτηριστική τη δημιουργία νέων «τοξικών κεφαλαίων».

Κατά τον συγγραφέα, «η επιστροφή στη νομισματική “κανονικότητα”, αν και αναγκαία, ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες σοβαρές υφέσεις».

Εξαιρετικά ενδιαφέροντα είναι τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει το βιβλίο, με κύρια τη διαπίστωση ότι «η διάσωση του συστήματος εξασφαλίζεται διαμέσου της κοινωνικής οπισθοδρόμησης».

Όπως αναφέρεται, σχετικά με την Ελλάδα, «η κοινωνική καταστροφή και η παρωδία κοινοβουλευτικής δημοκρατίας (…) ίσως να μην είναι η εξαίρεση του κανόνα αλλά η αρχή μιας νέας καπιταλιστικής “κανονικότητας”. Μια τέτοια “κανονικότητα”, όμως, παραπέμπει σε έναν πυκνό ιστορικό χρόνο, σε μια διαιωνιζόμενη κρίση “κοινωνικής αναπαραγωγής” και “πολιτικής ηγεμονίας” ανοιχτής έκβασης, της οποίας οι πρώτες ενδείξεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη είναι ήδη έκδηλες».

πηγη: iskra.gr

Το νέο επίδομα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ το μήνα, με βάση εισοδηματικά κριτήρια και έχει αρχίσει να καταβάλλεται από την 1η Ιανουαρίου.

Περήφανος λοιπόν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ με το συγκεκριμένο επίδομα εκτιμώντας ότι θα ανακουφίσει 300.000 νοικοκυριά που ζουν στο νοίκι ή εξυπηρετούν στεγαστικό δάνειο πρώτης κατοικίας. Σίγουρα θα σκεφτεί κανείς, πρόκειται για ένα ποσό που δεν είναι αμελητέο και τουλάχιστον είναι κάτι (!) αλλά αν αναλογιστούμε τι συμβαίνει τα τελευταία χρόνια με το ζήτημα της στέγασης, αυτό το κάτι είναι απλά ψίχουλα!

Για να μιλήσουν από μόνοι τους οι αριθμοί, ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε την περίπτωση που άμεσα αφορά τους εργαζόμενους της γενιάς μας. Για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό, για έναν νέο μισθωτό εργαζόμενο δηλαδή, το επίδομα είναι 70 ευρώ ανά μήνα. Αυτός ο νέος εργαζόμενος αμείβεται (με βάση την αύξηση του κατώτατου μισθού) με 546 ευρώ καθαρά τον μήνα, δηλαδή έχει ετήσιο εισόδημα 7.644 ευρώ. ΑΥΤΟΣ ο εργαζόμενος ΔΕ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ επίδομα ενοικίου!! Γιατί? Γιατί με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια ένταξης στο πρόγραμμα, το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.

Για εμάς που αναζητήσαμε σπίτι τα τελευταία χρόνια σε μεγάλα αστικά κέντρα για να είμαστε πιο κοντά στη δουλειά μας είτε προς εύρεση αυτής, για να κάνουμε κάποιο μεταπτυχιακό ή δεύτερο πτυχίο μέσα στο συνεχόμενο κυνήγι τίτλων και προσόντων που μας αναγκάζει ο εργασιακός μεσαίωνας, ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει: Ελάχιστα σπίτια στην περιοχή που θέλουμε, μόνο διαθέσιμα στο AirBnB, μήνες ολόκληροι συνεχούς αναζήτησης, υπόγεια μισογκρεμισμένα δίπλα στον ηλεκτρικό με 300€ νοίκι, σπίτια που πρέπει να εγκαταλείψουμε από Μάϊο μέχρι Σεπτέμβριο γιατί τον ιδιοκτήτη τον συμφέρει εκείνους τους μήνες η τουριστική τους εκμετάλλευση.

Για τους αναπληρωτές καθηγητές (σημαντικό παράδειγμα εργαζομένων διότι αναγκάζονται κάθε χρόνο να αλλάζουν νησί ή πόλη) οι συνθήκες, ειδικά στους τουριστικούς προορισμούς-θέρετρα, είναι ανυπόφορες χωρίς δημόσιες εστίες και  με διαθέσιμα καταλύματα πανάκριβα ή αχούρια. Με μισθό 700-800 ευρώ και ενοίκια στα 400 ευρώ η κατάσταση για πολλούς εκπαιδευτικούς έχει γίνει αβίωτη, ενώ τελευταία υπάρχουν και περιπτώσεις παραιτήσεων καθηγητών που δεν μπορούν να αντέξουν την οικονομική πίεση, με ό,τι σημαίνει αυτό για τη λειτουργία του δημόσιου σχολείου.

Για έναν φοιτητή το πρόβλημα είναι εξίσου σοβαρό. Αναγκάζεται να μένει ακόμα και μια ώρα μακριά από το πανεπιστήμιό του , με μοναδικό μέσο μετακίνησης τα ΜΜΜ με τη γνωστή προβληματική τους που τα καθιστά ολοένα και πιο δύσχρηστα.

Μέσα σε όλη αυτήν την κατάσταση, τα 70€ της κυβέρνησης που έρχονται να παρουσιαστούν σαν σωτηρία, είναι κυριολεκτικά μια σταγόνα στο νερό σε ένα ποτήρι που είναι έτοιμο να ξεχειλίσει από την αγανάκτηση που βιώνει η νεολαία από τις καθημερινές κουβέντες με τους φίλους και τις φίλες μας, που καταλήγουν πάντα στο «δεν βγαίνω».

Για μας η λύση είναι απλή:

• Αυξήσεις στους μισθούς, για να μην φυτοζωούμε.

• Δωρεάν στέγαση σε φοιτητές και άνεργους.

• Επίδομα στέγασης στους χαμηλά αμειβόμενους νέους και νέες που ανταποκρίνεται στα επίπεδα των ενοικίων και των αναγκών.

• Κριτήρια ένταξης στο πρόγραμμα επιδόματος ενοικίου που να ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα και να πληρούν πραγματικά τις ανάγκες διαβίωσης και όχι απλώς επιβίωσης του κάθε εργαζόμενου/ης.

• Εστίες για τους αναπληρωτές καθηγητές και τους αγροτικούς γιατρούς.

• Τέλος στην εμπορευματική εκμετάλλευση κάθε γειτονιάς της Αθήνας και του κέντρου της Θεσσαλονίκης, πλαφόν και ρύθμιση στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Για μια ζωή που δε θα είναι μόνο αγώνας επιβίωσης.

πηγη:   ergasianet.gr