Γράφει η Δώρα Μόσχου.

Προβληματισμοί πάνω στις «Θέσεις» του ΚΚΕ για το 20^ο του Συνέδριο.

                Οι θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 20^ο συνέδριο του κόμματος δεν επεφύλαξαν κάποια έκπληξη – και, πάντως, οπωσδήποτε όχι κάποια ευχάριστη έκπληξη. Κινούμενες στο πνεύμα των αποφάσεων του (προγραμματικού) 19^ου συνεδρίου, υποτίθεται ότι προσπαθούν να εκλαϊκεύσουν και να εξειδικεύσουν τη στρατηγική του κόμματος, κυρίως όσον αφορά το ίδιο το Κόμμα.

Οπωσδήποτε ένα Κομμουνιστικό Κόμμα οφείλει να μεριμνά για τη διαφύλαξη των χαρακτηριστικών του, για την ανάπτυξή του, για τον τρόπο λειτουργίας του. Ωστόσο, στην προκείμενη περίπτωση, κι ενώ η ελληνική κοινωνία βράζει, καθώς βρίσκεται στη μέση μιας – απ` ό,τι φαίνεται – ιδιαίτερα παρατεταμένης κρίσης, η τοποθέτηση του ζητήματος αυτού στο κέντρο της προβληματικής των «Θέσεων», θα μπορούσε να θεωρηθεί έως και σολιψισμός – εκτός βέβαια, πράγμα διόλου απίθανο, αν συνδέεται με την αλλαγή του χαρακτήρα του κόμματος και τη μετατροπή του από «κόμμα νέου τύπου» σε «κόμμα παντός καιρού».

                Το πρόβλημα βέβαια δεν είναι μόνο αυτό, είναι συνολικότερο και απορρέει από τις ίδιες τις αποφάσεις του προηγούμενου συνεδρίου και τη στρατηγική που αυτό χάραξε. Το πολυσέλιδο κείμενο των «Θέσεων», κατά τη γνώμη μου, περισσότερο συσκοτίζει παρά φωτίζει πλευρές της πολιτικής του ΚΚΕ – και, ενδεχομένως, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η υλοποίηση της πολιτικής που χαράχτηκε, δεν δείχνει να «περπατάει» στη ζωή. Κατ` αρχήν, το ίδιο το κείμενο είναι εξαιρετικά κακογραμμένο: πυκνό, ασύντακτο, με κάκιστη στίξη, με λεκτικές και συντακτικές ακροβασίες, αλλά και χωρίς τον παλμό και την καλλιέπεια που χαρακτήριζε κάποτε τα ντοκουμέντα του ΚΚΕ, είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαβαστεί και να γίνει κατανοητό. Οι πλατειασμοί, οι ασάφειες, οι αμφίσημες διατυπώσεις δημιουργούν την εντύπωση ότι το κείμενο γράφτηκε επίτηδες έτσι: κάπως έτσι, εξ άλλου, στην αρχαιότητα χρησμοδοτούσε και η Πυθία …

                Οι ιδεολογικοί – στρατηγικοί άξονες πάνω στους οποίους κινείται το κείμενο (και οι οποίοι σαφώς απορρέουν από τη χαραγμένη στρατηγική) είναι οι ακόλουθοι:

-          Πλήρης υποταγή της τακτικής στη στρατηγική, σε βαθμό εξαφάνισης της πρώτης.

-          Μετατροπή του κόμματος σε κόμμα «παντός καιρού» (ό,τι και να σημαίνει αυτό, μιας και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στη μαρξιστική – λενινιστική φιλολογία).

-          Απάλειψη οποιασδήποτε αναφοράς στη θέση της Ελλάδας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

-          Εμμονή, κατά τρόπο όμως αντιφατικό, στο ζήτημα του «ιμπεριαλιστικού πολέμου». Γιατί αντιφατικό; Διότι από το μια το κείμενο επαναλαμβάνει πλείστες όσες φορές την ανάγκη αντίθεσης στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και, από την άλλη, εκτιμά – τουλάχιστον έτσι συνάγεται από τις διατυπώσεις του – τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ως μόνη αφορμή για την έκρηξη της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Ξεκινώ από μια γενικότερη διαπίστωση: καλή είναι η αποστασιοποίηση, αλλά στο μπρεχτικό θέατρο. Στην πολιτική, υπάρχει και κάτι που λέγεται προπαγάνδα και που εμπεριέχει και το συναίσθημα. Είπα και παραπάνω ότι το κείμενο των «Θέσεων» είναι άνευρο, χωρίς παλμό. Πέρα όμως από την «άτσαλη» και ψυχρή μορφή, υπάρχει και ένα ουσιώδες ζήτημα περιεχομένου: όσον αφορά τις πολιτικές εξελίξεις, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, αλλά και τα οικονομικά ζητήματα που ταλανίζουν τον ελληνικό λαό, οι «Θέσεις» κάνουν μιαν απλή καταγραφή/ περιγραφή, κατά μείζονα λόγο με στοιχεία των αστών, χωρίς πουθενά να φαίνεται κάποια προσπάθεια εξαγωγής συμπερασμάτων. Από την περιγραφή αυτή, απουσιάζει και μια ουσιαστική αναφορά σε τομείς όπου το λαϊκό και εργατικό κίνημα είχε πετύχει σημαντικές κατακτήσεις, οι οποίες τώρα τίθενται υπό αμφισβήτηση ή και καταργούνται οριστικά. Έχω κατά νου κυρίως τα ζητήματα της υγείας και της παιδείας, αλλά και της εκποίησης της δημόσιας περιουσίας, η οποία, στο κείμενο των «Θέσεων» είναι σχεδόν απούσα. Αποδελτιώνω μια ενδιαφέρουσα παράγραφο, από τη θέση 45:

«Ενόψει της ιδεολογικής-πολιτικής δράσης για τα 100 χρόνια του Κόμματος και τα 50 χρόνια της ΚΝΕ, η διαφώτιση για το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της επανάστασης, της εξουσίας και της οικονομίας θα πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος ως προς το περιεχόμενό της και ως προς την εξήγηση των αιτιών και του χαρακτήρα των αντεπαναστατικών ανατροπών. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η προσπάθεια αντιμετώπισης της αστικής και οπορτουνιστικής επίθεσης από θέσεις γνώσης των νομοτελειών της καπιταλιστικής και της σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας.

Υπάρχουν ακόμα σημαντικές αδυναμίες ως προς την κατανόηση αυτών των νομοτελειών. (…) Ένα άλλο τέτοιο πρόβλημα είναι η λαθεμένη συσχέτιση της κρατικής καπιταλιστικής επιχείρησης με τη σοσιαλιστική παραγωγική μονάδα. Εκτός από τις σχετικές θέσεις του Κόμματος, πρέπει και οι στόχοι πάλης στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα να βοηθούν στην όξυνση της διαπάλης με αυτή την αντίληψη, στην ανάδειξη της πλήρους διάκρισης αυτών των δύο μορφών οργάνωσης της παραγωγής. Οι ομοιότητες που υπάρχουν σε ζητήματα όπως η προσπάθεια μείωσης των δαπανών εργασίας ή των πρώτων υλών δεν πρέπει να κρύβει την ουσιώδη διαφορά μεταξύ τους, η οποία απορρέει από τις ριζικά διαφορετικές σχέσεις ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής που έχουν ως συνέπεια να επωφελούνται διαφορετικές κοινωνικές δυνάμεις.

                Το δεύτερο τμήμα του αποσπάσματος που παραθέτω, μετά δηλαδή την παρένθεση, στηρίζεται σε μια γενικά σωστή θέση, ότι άλλος είναι ο ρόλος και άλλη η λειτουργία της κρατικής επιχείρησης στον καπιταλισμό και άλλος στο σοσιαλισμό. Εδώ όμως δεν πρόκειται για μια γενικά και αόριστα θεωρητική συζήτηση: οι «Θέσεις» ορίζουν ως στόχο πάλης για το σήμερα, στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα την ανάδειξη αυτής της διαφοράς. Και αναρωτιέμαι; είναι αυτό το κύριο και το μείζον σήμερα που ξεπουλιούνται οι δημόσιες (έστω κρατικές) επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας; Που ξεπουλιούνται τα αεροδρόμια; Που ξεπουλιούνται σε ντόπιο και ξένο κεφάλαιο εκτάσεις - «φιλέτα» σε ολόκληρη τη χώρα; Υπάρχει, για το κόμμα της εργατικής τάξης, η ανάγκη να οργανωθούν αγώνες ενάντια σε αυτό το ξεπούλημα; ή δεν μας αφορά καθόλου αν οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις βαθαίνουν και εδραιώνουν ακόμα περισσότερο την παρουσία τους στη χώρα, μέσω της εκμετάλλευσης των παραγωγικών πηγών της; Και, εν τέλει, μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού, το ΚΚΕ θέλει ή όχι να κρατά, να διαχειρίζεται και να διανέμει το ίδιο το κράτος βασικά αγαθά, όπως το ρεύμα, το νερό (μην ξεχνάμε ότι γίνονται συζητήσεις για την ιδιωτικοποίηση και του νερού), ή ακόμα – αν τραβήξουμε αυτή τη λογική στα άκρα – την υγεία και την παιδεία;

                Προχωρώ σε ορισμένες επισημάνσεις σε ένα διαφορετικό πεδίο, αυτό της διεθνούς κατάστασης. Και εδώ, κυριαρχεί μια περιγραφική λογική, μια λογική «ίσων αποστάσεων», ως να μην υπάρχουν λαοί που αγωνίζονται, ως να μην υπάρχουν στο διεθνές τοπίο παρά οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και η όξυνσή τους. Πέρα από ένα γενικό, σχεδόν πασιφιστικό αφορισμό περί «ιμπεριαλιστικού πολέμου», το ΚΚΕ στέκεται σαν το Δία στον Τρωικό πόλεμο: απ` έξω και παρακολουθεί το … ματς, χωρίς να παίρνει το μέρος καμιάς πλευράς. Ή μήπως όχι; Αποδελτιώνω και πάλι, από τη Θέση 9:

«Η Ρωσία είναι δυνητικά η μόνη στρατιωτική δύναμη που μπορεί να απαντήσει στις ΗΠΑ, σε περίπτωση που δεχτεί πυρηνικό πλήγμα, προκαλώντας ολέθριες καταστροφές.(…)».

-          Παρατήρηση πρώτη: έχω πλήρη επίγνωση ότι η Ρωσία δεν είναι η Σοβιετική Ένωση, ούτε και πάσχω από το σύνδρομο «να κατέβει ο Μόσκοβος να φέρει το σεφέρι».

-          Παρατήρηση δεύτερη: μπορεί η διατύπωση που με ενόχλησε να οφείλεται απλώς στα κάκιστα ελληνικά του κειμένου και στην ανύπαρκτη φιλολογική επιμέλεια.

Τούτων δοθέντων, αναρωτιέμαι: τί συμπέρασμα βγάζει κάποιος από την παραπάνω διατύπωση; Σχολαστικά μιλώντας, το υποκείμενο της μετοχής «προκαλώντας» είναι … η Ρωσία! Δηλαδή μόνο η Ρωσία θα προκαλέσει ολέθριες καταστροφές; Ή μήπως το ΚΚΕ πέφτει στην παγίδα στην οποία κατηγορεί ότι πέφτουν προοδευτικά – ριζοσπαστικά κινήματα ή ακόμα και πρόσωπα σε ολόκληρο τον κόσμο; Να διαλέγει δηλαδή (defacto, αλίμονο, δεν ισχυρίζομαι εσκεμμένα) ιμπεριαλιστή;

        Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος: μα τόσο αυθαίρετη εξαγωγή ενός τόσο σοβαρού πολιτικού συμπεράσματος από ένα «φιλολογικό λαθάκι»; Διαβάζουμε όμως παρακάτω (Θέση 18):

«Η Ρωσία, με τη σειρά της, παρεμβαίνει στους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της ΕΕ, στηρίζοντας πολιτικές δυνάμεις και κράτη που τάσσονται ενάντια στην εμβάθυνση της καπιταλιστικής ενοποίησης στο πλαίσιο της ΕΕ. Αυτή η στάση της Ρωσίας ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο από την όξυνση των σχέσεων ΕΕ - Ρωσίας ως απόρροια της επιδίωξης πρόσδεσης της Ουκρανίας στην ΕΕ, κόντρα στα ρωσικά σχέδια ενσωμάτωσής της στην ευρασιατική οικονομική κοινότητα. Η Ρωσία αντιτίθεται επίσης στα σχέδια της ΕΕ για βαθμιαία ενσωμάτωση των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων»

Αν όχι η μόνη, αυτή είναι πάντως η ουσιωδέστερη αναφορά που κάνει το κείμενο των «Θέσεων» την Ουκρανία. Στην Ουκρανία, όπου, με την αμέριστη στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ, τα ναζιστικά σκουπίδια σφάζουν κομμουνιστές∙ στην Ουκρανία, όπου ο λαός του ανατολικού τμήματος της χώρας, ένοπλος και με κόκκινες σημαίες στα χέρια, υπερασπίζεται τη ζωή του και τις μνήμες του∙ σ` αυτή την Ουκρανία, το πρόβλημα είναι ότι η μεν Ουκρανία θέλει να προσδεθεί στην ΕΕ, ενώ η Ρωσία θέλει να την … προσδέσει στην ευρωασιατική οικονομική κοινότητα … Και βέβαια, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε την αρθρογραφία του «Ριζοσπάστη», όλο το προηγούμενο διάστημα, σύμφωνα με την οποία ο ουκρανικός λαός «διαλέγει ιμπεριαλιστή» (με την κόκκινη σημαία της ΕΣΣΔ, στα χέρια, τονίζω).

Στην περιγραφή λοιπόν ενός παγκόσμιου τοπίου και ενός διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων με τους λαούς απόντες (πρωτοφανής αποτύπωση της πραγματικότητας για ένα κομμουνιστικό κόμμα), δεν χωρά πουθενά μια συγκεκριμένη εκτίμηση και για τη θέση της χώρας μας στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, μόλο που υπάρχει και ειδικό κεφάλαιο που επιγράφεται έτσι. Και πάλι, γίνεται μια περιγραφή της κατάστασης, στηριγμένη στα στοιχεία των αστών και των φορέων τους: και ενώ η βιωμένη εμπειρία του ελληνικού λαού τα τελευταία χρόνια πιστοποιεί το βάθαιμα της εξάρτησης από τον ευρωενωσιακό και αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, ενώ το ξένο κεφάλαιο βάζει στο χέρι τις υποδομές της χώρας και συντελεί στο βύθισμα του λαού μας στη φτώχεια, το ΚΚΕ επιμένει να βάζει τον όρο «εξάρτηση» σε εισαγωγικά και να επιμένει μάλιστα να τον ξεκαθαρίσει και στα άλλα, πλανημένα κομμουνιστικά κόμματα του πλανήτη …

Να μην ξεχνάμε και την πλήρη εξαφάνιση του όρου «αντιϊμπεριαλιστικός» από την ορολογία του ΚΚΕ, ήδη από το προηγούμενο συνέδριο, όπου το αντιϊμπεριαλιστικό – αντιμονοπωλιακό δημοκρατικό μέτωπο, αντικαταστάθηκε από την αντιμονοπωλιακή – αντικαπιταλιστική κοινωνική συμμαχία. Σε αυτά τα πλαίσια, αναμενόμενη κρίνεται και η στάση του ΚΚΕ απέναντι σε έναν επικείμενο πόλεμο. Αντιγράφω από τις «Θέσεις»:

«Σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας σε ιμπεριαλιστικό πόλεμο και σε ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, το Κόμμα πρέπει –υπερασπιζόμενο τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και του ελληνικού λαού– να ηγηθεί στην οργάνωση της εργατικής - λαϊκής πάλης για να βγει η Ελλάδα από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Αυτό προϋποθέτει όχι μόνο να ηττηθεί ο όποιος πιθανός ιμπεριαλιστής εισβολέας –είτε είναι προσωρινός «σύμμαχος» είτε είναι προσωρινός «αντίπαλος» της αστικής τάξης της χώρας– αλλά να ηττηθεί ολοκληρωτικά και η ίδια η εγχώρια αστική τάξη. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει εφικτό το πέρασμα της εξουσίας στην εργατική τάξη και η διέξοδος από τη βαρβαρότητα του καπιταλιστικού συστήματος που, όσο κυριαρχεί και σαπίζει, θα φέρνει εναλλάξ πότε τον πόλεμο, πότε την ιμπεριαλιστική «ειρήνη» με το πιστόλι στον κρόταφο των λαών.

Στην περίπτωση ενός τέτοιου πολέμου, η Κεντρική Επιτροπή θα πρέπει με ανάλογη ετοιμότητα να εκτιμά βήμα-βήμα την πορεία του ιμπεριαλιστικού πολέμου, ώστε έγκαιρα κι εύστοχα να παρεμβαίνει, να προετοιμάζει τις εργατικές - λαϊκές δυνάμεις. Μπορεί να υπάρξει μεγάλη χρονική περίοδος συμμετοχής της χώρας σε ιμπεριαλιστικό πόλεμο, χωρίς εκδήλωση επαναστατικής κατάστασης, ιδιαίτερα σε περίπτωση εισβολής-κατοχής. Απαιτείται οπωσδήποτε ιδιαίτερη δουλειά σε μη επαναστατικές συνθήκες για την επιτυχή δημιουργία των προϋποθέσεων ήττας της εγχώριας και ξένης αστικής τάξης. Πρόκειται για μια δουλειά η οποία έχει ιδιαίτερες δυσκολίες που δε λύνονται απλά με κάποια γενικόλογα συνθήματα καταδίκης ή εξόδου από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, ενώ περιλαμβάνει και πολύμορφα ζητήματα που πρέπει συνεχώς να μελετά η πολιτική πρωτοπορία».

Σε αυτό το σημείο, γεννιούνται δυο ζητήματα, εξαιρετικά σημαντικά: το πρώτο σχετίζεται με τη δράση και τη στάση των κομμουνιστών κατά τη διάρκεια ενός πολέμου. Αυτή η δράση και αυτή η στάση θα πρέπει ή όχι να απορρέει από τον ίδιο το χαρακτήρα του πολέμου; Οι «Θέσεις» τελειώνουν με αυτή την προβληματική, ορίζοντας τον πόλεμο ως «ιμπεριαλιστικό». Αρκεί αυτός ο χαρακτηρισμός; Κάθε γενικευμένος πόλεμος, στο κάτω – κάτω, στα πλαίσια του ιμπεριαλισμού, ιμπεριαλιστικός μπορεί να χαρακτηριστεί. Από κει και πέρα όμως, υπάρχει ο επιθετικός και ο αμυντικός πόλεμος, ο δίκαιος και ο άδικος. Από ποια θέση θα βρεθεί η χώρα μας σε εμπόλεμη κατάσταση; Τί κινδύνους θα αντιμετωπίσει ο λαός μας; Τί γίνεται με την περίπτωση της εδαφικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας; Οφείλουν ή όχι οι κομμουνιστές να τα υπερασπιστούν, εννοείται από τη σκοπιά των συμφερόντων της εργατικής τάξης; Οφείλει, σε τελευταία ανάλυση, ή όχι το ίδιο το προλεταριάτο να υψωθεί σε ηγέτιδα τάξη που θα διεκδικήσει για τον εαυτό του το ρόλο του υπερασπιστή της πατρίδας και, εν τέλει, και την ίδια την πατρίδα;

Και οι θεωρητικοί του κομμουνιστικού κινήματος αλλά και η ίδια η ιστορία του, όπως και ειδικά του ΚΚΕ, έχουν δώσει απαντήσεις. Άλλη ήταν η στάση του – νεοσύστατου, πλην σοφού στη συγκεκριμένη περίσταση – ΣΕΚΕ κατά τη διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας, άλλη ήταν η στάση του ΚΚΕ κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και της τριπλής φασιστικής κατοχής. Η ιστορία το δικαίωσε και στις δυο περιπτώσεις. Και τα λάθη που ακολούθησαν το έπος της εαμικής εθνικής αντίστασης, πρέπει να είναι αντικείμενο μελέτης και πηγή άντλησης πείρας για το μέλλον, σε καμμιά όμως περίπτωση δεν επιτρέπεται να ακυρώσουν τη θετική πείρα που έχουν συσσωρεύσει οι κομμουνιστές.

Να τολμήσω να πω και τούτο: σε μια εποχή που οι πολιτικοί επίγονοι των δοσιλόγων και κουκουλοφόρων της κατοχής, με θράσος χιλίων πιθήκων καπηλεύονται τα γνήσια πατριωτικά αισθήματα του ελληνικού λαού και τα εκτρέπουν σε επικίνδυνες ατραπούς, διατυπώσεις όπως οι δυο παράγραφοι των «Θέσεων» που αναφέρονται στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, χωρίς να διασαφηνίζουν τη σπουδαιότητα που έχει για τους κομμουνιστές, για την εργατική τάξη η υπεράσπιση της πατρίδας, ανοίγουν κερκόπορτες για να τρυπώσει στη συνείδηση της εργατικής τάξης το εθνικιστικό και ρατσιστικό δηλητήριο.

Τα πατριωτικά αισθήματα του ελληνικού λαού που, μαζί με τη φτώχεια, βιώνει και εθνική ταπείνωση ή θα οδηγηθούν σε ένα μεγάλο αντιϊμπεριαλιστικό κίνημα (και αυτό είναι προνομιακό πεδίο δουλειάς για τους κομμουνιστές) ή θα στρεβλωθούν και θα εκτραπούν στον οχετό του ρατσιστικού μίσους.

Σε σχέση όμως με τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και τη στάση των κομμουνιστών, υπάρχει και ένα δεύτερο, εξ ίσου σημαντικό ζήτημα. Το ΚΚΕ (ισχυρίζεται ότι) συγκεντρώνει δυνάμεις για την τελική αντεπίθεση, την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος και την εγκαθίδρυση του σοσιαλισμού. Σε όλο το κείμενο των «Θέσεων» όμως, ως μόνη ευκαιρία, ως μόνη δυνατότητα εκδήλωσης της λαϊκής αντεπίθεσης παρουσιάζεται ακριβώς ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, τον οποίο ωστόσο οι κομμουνιστές πρέπει να αντιπαλέψουν! Πέρα από την αντιφατικότητα της θέσης αυτής, υπάρχει και ένα σοβαρό πρόβλημα μονοσήμαντης πρόσληψης της επαναστατικής διαδικασίας, ως απόρροιας και μόνο ενός γενικευμένου πολέμου. Κάτι τέτοιο δεν πιστοποιείται από την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος∙ εξ άλλου, η ίδια η ιστορία, ως πολυπαραγοντική διαδικασία, έχει μεν κανόνες και σταθερές, αλλά δεν αποτελεί και εργαστηριακό πείραμα. Βεβαίως και μετά τον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο έγινε η μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση, αλλά η επανάσταση στην Κούβα δεν ακολούθησε τους ίδιους δρόμους. Αλλά ακόμα και αν δεχτούμε, όπερ άτοπο, ότι όλες οι σοσιαλιστικές επαναστάσεις του πλανήτη προέκυψαν μετά από ένα πόλεμο, μέχρι την έκρηξη αυτού του πολέμου, το εργατικό και λαϊκό κίνημα τί ακριβώς κάνει; Πορείες – παρελάσεις Ομόνοια – Σύνταγμα; Τί διεκδικεί; Το έλασσον, αφού, σύμφωνα με τη γενική φιλοσοφία των «Θέσεων» (και του ΚΚΕ τα τελευταία χρόνια) κατακτήσεις στον καπιταλισμό δεν μπορούν να υπάρξουν ή κι αν υπάρξουν, θα οδηγήσουν το λαό σε οπορτουνιστικές αυταπάτες;

Δεν είναι μόνο βέβαια αυτά τα προβληματικά σημεία των «Θέσεων» για το 20^ο συνέδριο του ΚΚΕ. Αυτό είναι φυσικό και αναμενόμενο, από τη στιγμή που οι «Θέσεις» πατάνε σε ένα έωλο υπόστρωμα, στο πρόγραμμα που ψήφισε το 19^ο συνέδριο και που συντέλεσε τα μέγιστα στην παραπέρα απομάκρυνση του κόμματος από τις αρχές του μαρξισμού – λενινισμού. Ζητήματα όπως η αντιμετώπιση της ΕΕ και η εγκατάλειψη της πάλης για την αποδέσμευση της χώρας από αυτήν, ή ζητήματα που αφορούν επί μέρους τομείς της δράσης των κομμουνιστών (όπως πχ. η παιδεία) γεννούν πολλές σκέψεις για την παραπέρα πορεία του κόμματος. Γι` αυτά τα θέματα όμως, επιφυλάσσομαι να εκθέσω εκ νέου τους προβληματισμούς μου.

πηγη: ergatikosagwnas.gr

Οι δανειστές τα θέλουν όλα, αλλά δίνουν μόνο τις δόσεις της δεύτερης αξιολόγησης – η κυβέρνηση σε υπαρξιακό αδιέξοδο, οι πολιτικές εξελίξεις μπροστά στο σημείο καμπής.

Λέ­γε­ται –και ισχύ­ει– ότι η ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα είναι πολύ πλού­σια ώστε να δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα, με την κα­τάλ­λη­λη χρήση λέ­ξε­ων και φρα­στι­κών σχη­μά­των, είτε να εκλε­πτύ­νεις και ομορ­φύ­νεις το λόγο σου, είτε όμως και να πα­ρα­πλα­νή­σεις. Ωστό­σο, αυτό που συμ­βαί­νει με τη μνη­μο­νια­κή αργκό, την οποία οι ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ προ­ή­γα­γαν πολύ πέρα από τις επι­δό­σεις των προη­γού­με­νων κυ­βερ­νή­σε­ων, είναι πρω­το­φα­νές. Κά­πο­τε ήταν η περί τον Τσί­πρα ηγε­σία του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ που έλεγε πως «πίσω από τους άψυ­χους αριθ­μούς βρί­σκο­νται άν­θρω­ποι», τώρα οι υπουρ­γοί του, ανα­φε­ρό­με­νοι στη μεί­ω­ση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου, μι­λούν για «διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης»…

Το πα­ρά­δειγ­μα αυτό είναι αρ­κε­τά εύ­γλωτ­το για να μας δώσει ένα μέτρο τού τι συ­ζη­τεί­ται στο πα­ρα­σκή­νιο με­τα­ξύ κυ­βέρ­νη­σης και δα­νει­στών. Γιατί η μεί­ω­ση του αφο­ρο­λό­γη­του είναι «διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης»; Απλού­στα­τα διότι για κάθε 1000 ευρώ μεί­ω­σης του αφο­ρο­λο­γή­του, περ­νούν από τον «πάγκο» της Εφο­ρί­ας πε­ρί­που 300.000 νέα θύ­μα­τα, που με ει­σο­δή­μα­τα 500 ή 600 ευρώ το μήνα προ­σπα­θού­σαν να αντέ­ξουν όλα τα δεινά της ανερ­γί­ας και της φο­ρο­λε­η­λα­σί­ας μέσω ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ κ.λπ. έχο­ντας έστω ασυ­λία ως προς το φόρο ει­σο­δή­μα­τος. Το αφο­ρο­λό­γη­το μειώ­θη­κε με την προη­γού­με­νη αξιο­λό­γη­ση από 9545 ευρώ σε 8636 ευρώ και τώρα συ­ζη­τεί­ται η πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­σή του μέχρι και τα 5000 ευρώ! Αν συμ­βεί αυτό, θα έχουν πράγ­μα­τι μια «γεν­ναία διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης» με πάνω από 1.100.000 νέα θύ­μα­τα.

Η συ­ζή­τη­ση ξε­κί­νη­σε από τη δια­πί­στω­ση του αξιό­τι­μου κ. Τόμ­σεν ότι από τα 5,5 πε­ρί­που εκα­τομ­μύ­ρια φυ­σι­κά πρό­σω­πα που δή­λω­σαν ει­σό­δη­μα από μισθό ή σύ­ντα­ξη, τα 3.000.000 ήταν κάτω από το αφο­ρο­λό­γη­το. Και αντί απ’ αυτό να βγει το συ­μπέ­ρα­σμα ότι η άγρια λι­τό­τη­τα έχει οδη­γή­σει πάνω από το 50% όσων έχουν ει­σό­δη­μα από μισθό ή σύ­ντα­ξη στην έσχα­τη ανέ­χεια, οι φω­στή­ρες του ΔΝΤ έβγα­λαν το αντί­θε­το συ­μπέ­ρα­σμα: ότι στην Ελ­λά­δα υπάρ­χουν εκα­τομ­μύ­ρια… φο­ρο­δια­φεύ­γο­ντες από τα φτωχά λαϊκά στρώ­μα­τα!
Η κυ­βέρ­νη­ση κρα­τά­ει από αυτή την υπό­θε­ση το «εκα­τομ­μύ­ρια», διότι μέσα σε αυτά τα εκα­τομ­μύ­ρια κρύ­βο­νται και οι δικές της ελ­πί­δες να δια­σώ­σει ένα μέρος της εκλο­γι­κής της πε­λα­τεί­ας και έτσι να απο­φύ­γει την πο­λι­τι­κή κα­τάρ­ρευ­ση. Κατά τα άλλα, όμως, τόσο η κυ­βέρ­νη­ση όσο και το ΔΝΤ και γε­νι­κό­τε­ρα οι δα­νει­στές συ­ζη­τούν πάνω στο θέμα «διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης»!

Οι «Financial Times» δη­μο­σί­ευ­σαν άρθρο με τίτλο «Πόσα να αντέ­ξει μια χώρα;» βα­σι­σμέ­νο σε οδοι­πο­ρι­κό συ­ντα­κτών τους στην Ηλεία και στην κα­τα­γρα­φή της έκτα­σης της φτώ­χειας και της ανερ­γί­ας, αλλά η κυ­βέρ­νη­ση «δεν γνω­ρί­ζει» τι κρύ­βε­ται πίσω από τους αριθ­μούς που συ­ζη­τεί με τους δα­νει­στές...

Έτοι­μοι να υπο­γρά­ψουν, αλλά…

Ύστε­ρα από τον ευθύ εκ­βια­σμό Σόι­μπλε στο Ντα­βός και τη δια­φαι­νό­με­νη συμ­φω­νία του με το ΔΝΤ, τα κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη έκα­ναν την ανα­με­νό­με­νη υπο­χώ­ρη­ση από τις… «κόκ­κι­νες» γραμ­μές: Δέ­χθη­καν όχι μόνο τον «υπερ-κό­φτη», αλλά και την εξει­δί­κευ­σή του, πα­ζα­ρεύ­ο­ντας μόνο να μη νο­μο­θε­τη­θούν από τώρα τα συ­γκε­κρι­μέ­να μέτρα για την πε­ρί­ο­δο ύστε­ρα από το 2018. Έχουν δε­χθεί και τα βα­σι­κά «πα­κέ­τα» της συ­γκε­κρι­με­νο­ποί­η­σης του «υπερ-κό­φτη»: θα είναι η δρα­στι­κή μεί­ω­ση του αφο­ρο­λο­γή­του, η μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων με την κα­τάρ­γη­ση της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς από το 2019, τα ερ­γα­σια­κά και η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ (πι­θα­νό­τα­τα του με­σαί­ου συ­ντε­λε­στή από 13% σε 14%). Πίσω από όλα αυτά, κρύ­βο­νται επί­σης εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι με σάρκα και οστά, που η ζωή τους θα βυ­θι­στεί ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο στην ανέ­χεια και την εξα­θλί­ω­ση, αλλά η κυ­βέρ­νη­ση εν­δια­φέ­ρε­ται μόνο για το φύλλο συκής: να συ­γκε­κρι­με­νο­ποι­η­θούν τα «αντι­κεί­με­να» όπου θα δρά­σει ο «υπερ-κό­φτης», αλλά να μη νο­μο­θε­τη­θούν από αυτή την κυ­βέρ­νη­ση!

Ούτε αυτό όμως φτά­νει για να κρα­τη­θεί η κυ­βέρ­νη­ση από τα ρέλια της εξου­σί­ας. Χρειά­ζε­ται απε­γνω­σμέ­να και κά­ποια «ανταλ­λάγ­μα­τα» που θα στη­ρί­ξουν κά­ποιου εί­δους success story. Ποια είναι τα «ανταλ­λάγ­μα­τα»; Τα με­σο­πρό­θε­σμα μέτρα για το χρέος και –στη βάση αυτή– η έντα­ξη των ελ­λη­νι­κών ομο­λό­γων στο πρό­γραμ­μα αγο­ράς ομο­λό­γων της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας. Ενώ τα εκα­τομ­μύ­ρια των ερ­γα­ζο­μέ­νων και συ­ντα­ξιού­χων δυ­στυ­χούν και ανα­μέ­νε­ται να δυ­στυ­χή­σουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο με τα μέτρα που πλέον συ­ζη­τεί η κυ­βέρ­νη­ση, ανα­ζη­τεί­ται success story για τις τρά­πε­ζες, το ντό­πιο και ξένο κε­φά­λαιο.

Πλην όμως –φευ!– παρ’ όλη την επί­δει­ξη προ­θυ­μί­ας να προσ­διο­ρι­στούν τα αντι­κεί­με­να του «υπερ-κό­φτη» ακρι­βώς εκεί που ζητεί το ΔΝΤ, τα «ανταλ­λάγ­μα­τα» δεν έρ­χο­νται. Και δεν έρ­χο­νται ακόμη κι αν η κυ­βέρ­νη­ση τα υπο­γρά­ψει όλα! Διότι οι δα­νει­στές τα θέ­λουν όλα, αλλά το μόνο που δί­νουν είναι η δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση και η εκτα­μί­ευ­ση των δα­νεια­κών δό­σε­ων που ανα­λο­γούν. Δη­λα­δή το μόνο που δί­νουν είναι τα χρή­μα­τα που θα τους επι­στρα­φούν άμεσα για την πλη­ρω­μή των ελ­λη­νι­κών ομο­λό­γων που λή­γουν τον Απρί­λιο και τον Ιού­λιο, τα οποία κα­τέ­χουν η ΕΚΤ και άλλες κε­ντρι­κές τρά­πε­ζες!

Η κυ­βέρ­νη­ση το συ­νει­δη­το­ποί­η­σε αυτό πολύ καλά, και γι’ αυτό η δεύ­τε­ρη επι­στο­λή Τσα­κα­λώ­του προς τους δα­νει­στές δεν πε­ριεί­χε συ­γκε­κρι­μέ­νες δε­σμεύ­σεις! Διότι θα ήταν δε­σμεύ­σεις άνευ οποιου­δή­πο­τε αντι­κρί­σμα­τος και βάση για να ζη­τή­σουν οι δα­νει­στές ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρα…

«Μικρή» συμ­φω­νία, άδηλο μέλ­λον

Ανα­φε­ρό­με­νη στους «ευ­ρω­παϊ­κούς συ­σχε­τι­σμούς» και στην υπο­τι­θέ­με­νη στή­ρι­ξη από κά­ποιους «φί­λους» δι­κούς της αλλά όχι του ελ­λη­νι­κού λαού, η κυ­βέρ­νη­ση ξεχνά ότι η Γερ­μα­νία ελέγ­χει μόνη της τον ESM (έχει το 28% των δι­καιω­μά­των ψήφου, όταν απαι­τεί­ται πλειο­ψη­φία 80% για να ισχύ­σει μια από­φα­ση) και ότι έχει δη­λώ­σει πως τα με­σο­πρό­θε­σμα μέτρα για το χρέος με­τα­τί­θε­νται για μετά το τέλος του προ­γράμ­μα­τος. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, η Γερ­μα­νία δεν πρό­κει­ται να δε­χθεί να γίνει καν μνεία για με­σο­πρό­θε­σμα μέτρα πριν από τις γερ­μα­νι­κές εκλο­γές του τέ­λους Σε­πτεμ­βρί­ου. Επο­μέ­νως, η Ελ­λά­δα χάνει πι­θα­νό­τα­τα ορι­στι­κά την έντα­ξη των ελ­λη­νι­κών ομο­λό­γων στο QE.

Οι δα­νει­στές, λοι­πόν, δί­νουν «μικρή» συμ­φω­νία χωρίς ανταλ­λάγ­μα­τα, συ­ντη­ρώ­ντας τη «με­γά­λη εκ­κρε­μό­τη­τα»: την κα­θή­λω­ση του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού στην ουρά της ανα­μο­νής των «με­γά­λων απο­φά­σε­ων» για το μέλ­λον της Ευ­ρω­ζώ­νης και της ΕΕ.

Η προ­ε­δρία Τραμπ, το «σκλη­ρό Brexit», η ευ­θεία επί­θε­ση του νέου Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου στην ΕΕ, ήδη εμπνέ­ουν στα με­γά­λα διε­θνή μί­ντια μια αρ­θρο­γρα­φία που κα­τα­λή­γει στο εξής συ­μπέ­ρα­σμα: η ΕΕ και η Ευ­ρω­ζώ­νη είτε θα προ­χω­ρή­σουν σε έναν νέο αντι­δρα­στι­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό με βάση τις δύο –ή και πε­ρισ­σό­τε­ρες– τα­χύ­τη­τες, είτε θα δια­λυ­θούν! Δεν πρέ­πει να υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία ότι ο γερ­μα­νι­κός ιμπε­ρια­λι­σμός θα επι­λέ­ξει τη φόρ­μου­λα της Ευ­ρω­ζώ­νης των δύο «τα­χυ­τή­των». Στο πλαί­σιο αυτό, δεν πρέ­πει να υπάρ­χει επί­σης καμία αμ­φι­βο­λία ότι η Ελ­λά­δα, πριν και πε­ρισ­σό­τε­ρο από οποια­δή­πο­τε άλλη χώ­ρα-μέ­λος, προ­ο­ρί­ζε­ται γι’ αυτήν τη δεύ­τε­ρη «τα­χύ­τη­τα».

Μπο­ρού­με να κά­νου­με διά­φο­ρες ει­κα­σί­ες για το τι θα μπο­ρού­σε να ση­μαί­νει αυτό, αλλά το άμεσα εν­δια­φέ­ρον είναι το εξής: η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ βρί­σκε­ται προ του σκλη­ρού και υπαρ­ξια­κού δι­λήμ­μα­τος είτε να δώσει και να υπο­γρά­ψει τα πάντα για να πάρει κάτι «πολύ λίγο» που θα συ­ντη­ρεί τη «με­γά­λη εκ­κρε­μό­τη­τα» και θα τη βάλει σε τρο­χιά δια­λυ­τι­κού πο­λι­τι­κού εκ­φυ­λι­σμού, είτε να συρ­θεί η δια­πραγ­μά­τευ­ση μέχρι το πρώ­ι­μο κα­λο­καί­ρι στα όρια του πι­στω­τι­κού γε­γο­νό­τος, είτε να πάει σε εκλο­γές ‒ή δη­μο­ψή­φι­σμα.

Ό,τι κι αν επι­λέ­ξει, θα πάμε σε δια­φο­ρε­τι­κές εκ­δο­χές πο­λι­τι­κής κρί­σης και αστά­θειας: στην πρώτη πε­ρί­πτω­ση πιο αρ­γό­συρ­της, στη δεύ­τε­ρη και την τρίτη πε­ρί­πτω­ση αμε­σό­τε­ρης και οξύ­τε­ρης.

Στο ξε­κί­νη­μά του, το 2017 υπό­σχε­ται ότι δεν θα μας αφή­σει να πλή­ξου­με, καθώς οι διε­θνείς και εσω­τε­ρι­κές εξε­λί­ξεις, σε πλήρη «συ­ντο­νι­σμό», προ­οιω­νί­ζο­νται «με­γά­λη ανα­τα­ρα­χή». Σε τέ­τοιες συν­θή­κες, η Αρι­στε­ρά πρέ­πει να θυ­μά­ται ότι για να γίνει η «με­γά­λη ανα­τα­ρα­χή» και «θαυ­μά­σια κα­τά­στα­ση», απαι­τεί­ται η δική της πρω­τα­γω­νι­στι­κή πα­ρέμ­βα­ση ‒στο κί­νη­μα και στις κε­ντρι­κές πο­λι­τι­κές μάχες. Η οποία με τη σειρά της προ­ϋ­πο­θέ­τει τη με­τω­πι­κή συ­νερ­γα­σία των δυ­νά­με­ων της αντι­μνη­μο­νια­κής-ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς και τον πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς.

*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από την "Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά" που κυ­κλο­φο­ρεί

Το θέμα του αφορολογήτου βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Το ΔΝΤ πιέζει για μείωσή του, οι Eυρωπαίοι εταίροι δεν φέρνουν αντίρρηση, η ελληνική κυβέρνηση «δεν ανοίγει τα "χαρτιά" της μέχρι να κάνει το ίδιο και η άλλη πλευρά», όπως ανέφερε το υπουργείο Οικονομικών.

Σύμφωνα με στοιχεία από την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσίευσε το Euronews, η Ελλάδα παραμένει από τις πιο «ελαστικές» χώρες σε ότι αφορά στο ελάχιστο όριο επιβολής φόρου εισοδήματος.

Το αφορολόγητο κυμαίνεται μεταξύ 8.636 ευρώ - 9.545 ευρώ (μόνο για μισθωτούς), γεγονός που μεταφράζεται σε έκπτωση φόρου €2.100 ευρώ για οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά, ποσό που πέφτει σταδιακά στα 1.900 ευρώ για φορολογούμενο χωρίς παιδιά.

Οι υπόλοιποι των μνημονίων

Στην Ιρλανδία δεν υπάρχει αφορολόγητο - η φορολογία για ετήσια εισοδήματα έως 33.800 ευρώ (για τον άγαμο) και 42.800 ευρώ (για τα ζευγάρια) επιβάλλεται με τον χαμηλότερο συντελεστή 20%. Όλοι όμως οι εργαζόμενοι δικαιούνται έκπτωση φόρου 1.650 ευρώ στο σύνολο της ετήσιας φορολογίας εισοδήματος που τους αναλογεί (ποσό ευθέως συγκρίσιμο με τα 1900 ευρώ που είναι η έκπτωση φόρου που προκύπτει από το δικό μας «αφορολόγητο» των 8.636 ευρώ). Σε αυτό το ποσό προστίθενται εκπτώσεις για ιατρικά έξοδα, μονογονεϊκές οικογένειας, άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένα άτομα και μία ευρεία γκάμα εξόδων συντήρησης οικίας.

Στην Πορτογαλία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 4.104 ευρώ.

Στην Ισπανία, το αφορολόγητο ανέρχεται σε 5.550 ευρώ για τους άγαμους και σε 8.950 ευρώ για τους έγγαμους.

Οι «γενναιόδωροι»

Στην Κύπρο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 19.500 ευρώ! Είναι το υψηλότερο ποσοστό με διαφορά στην Ευρώπη και δεν άλλαξε παρά τις πιέσεις όταν η Κύπρος βρισκόταν η ίδια σε Μνημόνιο.

Στη Φινλανδία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 16.700 ευρώ.

Στην Ισλανδία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 13.762 ευρώ.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το αφορολόγητο αυξήθηκε στα 12.887 ευρώ (11.000 λίρες).

Στο Λουξεμβούργο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 11.264 ευρώ και σε αυτά προστίθενται εκπτώσεις φόρου για τις οικογένειες.

Στην Αυστρία, το αφορολόγητο ξεκινάει από τα 11.000 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται επιστροφές φόρων για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Το παράδοξο της Ουγγαρίας

Στην Ουγγαρία, δεν υπάρχει αφορολόγητο. Ο φόρος που πληρώνουν οι εργαζόμενοι μειώνεται κατά 2.568 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί έως 8.474 ευρώ για οικογένεια με τρία παιδιά και άνω.

Επίσης, το ουγγρικό κράτος κάνει «σκόντο» 1 .290 ευρώ στους νιόπαντρους (με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον ένας από αυτούς παντρεύεται για πρώτη φορά!). Η έκπτωση φόρου ισχύει το πολύ για δύο χρόνια.

Τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη

Στη Γερμανία, το αφορολόγητο αυξήθηκε στα 8.652 ευρώ, στις αρχές του προηγούμενου έτους. Το ποσό αυξάνεται περαιτέρω για κάθε παιδί και με ειδική πρόνοια για τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Στη Γαλλία, το αφορολόγητο ξεκινάει από 9.700 ευρώ.

Στην Ιταλία δεν υπάρχει αφορολόγητο και οι Ιταλοί πληρώνουν 23% φόρο εισοδήματος από το πρώτο ευρώ που εισπράττουν. Ωστόσο, προβλέπεται επιστροφή φόρου έως 800 ευρώ για όσους συντηρούν συζύγους άνεργους ή με εισόδημα κάτω από 3.000 ευρώ ετησίως και επιστροφή φόρου έως 1220 ευρώ για όσους έχουν παιδιά.

Στο Βέλγιο, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 7.130 ευρώ, όμως είναι υψηλότερο για όσους χαρακτηρίζονται χαμηλόμισθοι. Σε αυτό προστίθενται επιπλέον έκπτωση φόρου έως 400 ευρώ για κάθε παιδί, αλλά και κάθε άλλο εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.

Στην Ολλανδία, δεν υπάρχει αφορολόγητο, ωστόσο δίνεται επιστροφή φόρου 2.242 ευρώ στους χαμηλόμισθους. Επίσης, επιστρέφονται 1.187 ευρώ για όσους συντηρούν ηλικιωμένους (ποσό που μειώνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα του φορολογούμενου)

Στη Σουηδία, προβλέπεται έκπτωση φόρου από 1.400 ευρώ έως 3.620 ευρώ. Το ποσό αυξάνεται για ηλικιωμένους άνω των 65 ετών.

Στη Νορβηγία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 5.814 ευρώ για τους άγαμους και αυξάνεται στα 8,610 για τους έγγαμους.

Όσοι βρίσκονται «χαμηλά»

Στη Βουλγαρία, έκπτωση φόρου έχουν μόνο οι οικογένειες. Ανέρχεται σε 102 ευρώ για κάθε παιδί, με μέγιστο ταν 306 ευρώ.

Στην Κροατία, το αφορολόγητο ξεκινάει από τα 4.169 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται 2.088 ευρώ για το πρώτο παιδί.

Στην Τσεχία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 919 ευρώ. Σε αυτό προστίθενται εκπτώσεις φόρου ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και το ύψος των εισοδημάτων.

Στη Δανία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 4.437 ευρώ (5.916 ευρώ για τους ανήλικους). Ωστόσο, όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως αποδοχών, πρέπει να πληρώνουν εισφορά 8% για «την αγορά εργασίας».

Στην Εσθονία το αφορολόγητο βρίσκεται στα 2.040 ευρώ. Το ποσό αυξάνεται αν η οικογένεια έχει παιδιά ή συντηρεί ηλικιωμένους.

Στη Λετονία, το αφορολόγητο κυμαίνεται μεταξύ 900 ευρώ - 1.200 ευρώ και φτάνει στα 2.100 ευρώ όταν υπάρχουν εξαρτώμενα μέλη.

Στη Λιθουανία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 3.480 ευρώ.

Στη Μάλτα, το αφορολόγητο για τους άγαμους βρίσκεται στα 9.100 ευρώ και για τις οικογενειακές δηλώσεις στα 12.700 ευρώ.

Στην Πολωνία, το αφορολόγητο βρίσκεται στα 712 ευρώ.

Στη Ρουμανία, προβλέπεται έκπτωση φόρου 66 ευρώ για όσους έχουν εισόδημα έως 330 ευρώ. Η έκπτωση φόρου μειώνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα.

Στη Σλοβακία, προβλέπεται έκπτωση φόρου 3.803 ευρώ, ανάλογα με το εισόδημα.

Στη Σλοβενία, η έκπτωση φόρου των 3.302 ευρώ αυξάνεται για τους χαμηλόμισθους, όσους έχουν παιδιά ή άλλα εξαρτώμενα μέλη.

πηγη: enikonomia.gr

Από τον σΑΤυΡοΠρόΚο

– Δεν πρόλαβε καλά-καλά να πάει ο Τρομπ στο πόστο του κι άρχισαν τα όργανα. Απορούν μερικοί για το πού κατάντησε η δημοκρατική υπερδύναμη. Ας ανοίξουμε τα χέρια να τους πιάσουμε τώρα που πέφτουν από τα σύννεφα.

– Πολλοί από αυτούς είχαν ξαναπέσει από τα σύννεφα την επομένη του δημοψηφίσματος όταν οι «πρώτοι φορά Αριστερά» μετέτρεψαν «πρώτη φορά το Όχι σε Ναι».

– Κάποιοι πάλι πέφτουν από τα σύννεφα όταν μαθαίνουν ότι τα χειρουργεία στο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού» είναι κλειστά και αυτά στο «Αγία Σοφία» εξυπηρετούν όλη την Ελλάδα.

– Δεν ξέρω αν πέφτουν από τα σύννεφα και κάποιοι λαλίστατοι υπουργοί που τσακώνονται με άλλους λαλίστατους, πρώην υπουργούς για να μας θυμίσουν κάτι ξένους αχερώνες.

– Πάντως, οι ασφαλιστικές εταιρείες νόμιμα έχουν πρόσβαση σε ιατρικά ιστορικά υποψήφιων πελατών τους. Αν δεν είναι απόλυτα υγιείς για σίγουρα λεφτά, απλά δεν τους ασφαλίζουν. Ομολογώ ότι έπεσα από τα σύννεφα.

– Μια χαρά τον παίζει το ρόλο της η γειτονική και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, χώρα. Να δεις που θα ψηφίσουν και νέα μέτρα τα οποία για λόγους εθνικής ομοψυχίας, πρέπει να τα δεχτούμε χωρίς κουβέντα.

– Και να τα πλάνα στην τηλεόραση με τον Πάνο να πετάει στεφάνια στη θάλασσα πάνω από τα Ίμια και πάρε και ιστορικές αναδρομές και πάρε και δηλώσεις επί δηλώσεων. Κάποιοι θα πέσουν από τα σύννεφα με τα νέα μέτρα.

– Κινητικότητα μεγάλη υπάρχει στα γυμνάσια και στα λύκεια αυτή την περίοδο όπως με πληροφορούν φίλοι εκπαιδευτικοί. Πάντως η εκκλησία βρίσκεται σε εγρήγορση για τις λεγόμενες «διαφυλικές σχέσεις».

– Σε γυμνάσια του Μενιδίου εμφανίστηκαν γονείς στους διευθυντές, επικαλούμενοι εγκυκλίους και διατάγματα, που ζητάνε να αφαιρεθεί το σχετικό θέμα από την εβδομάδα των «δημιουργικών εργασιών».

– Να δείτε που το υπουργείο παιδείας δεν θα χαλάσει χατίρι στην Ιερά Σύνοδο, όπως δεν της χάλασε το χατίρι όταν μετέτρεψε την αργία της 30ης Ιανουαρίου σε προαιρετικό εκκλησιασμό. Λίγο θάρρος κύριοι.

– Κάποιοι εκπαιδευτικοί, με αφορμή τις δημιουργικές εργασίες, μιλάνε για είσοδο της «αποτίμησης» και αυταξιολόγησης από την πίσω πόρτα και άρον-άρον. Διότι, λένε, δεν δικαιολογείται τόση προχειρότητα σε τέτοια θέματα.

– Περίμενα, από την πρόεδρο της ΟΛΜΕ, να ακούσω τις ερωτήσεις προς τον υπουργό παιδείας σε σχετική εκπομπή στην ΕΡΤ. Δεν έγιναν ερωτήσεις γιατί, είπε η πρόεδρος, είχε οριστεί συνάντηση δύο μέρες μετά. Τότε γιατί πήγε;

– Στο τηλεοπτικό τοπίο ευτυχώς τα πράγματα πάνε καλύτερα. Όσοι συμπολίτες μας δεν παρακολουθούν διαγωνισμούς τραγουδιστών, βλέπουν επίδοξους σεφ να μαγειρεύουν. Να ξεχνιόμαστε λίγο βρε αδερφέ.

– Στις 7 του Γενάρη, ήμουνα από τους λίγους που θυμήθηκα τον Βαρουφάκη και του έστειλα τα Χρο Πολ. Πώς και δεν εμφανίστηκε αυτή η ψυχή τώρα που συζητιέται πάλι η δραχμή; Ποιος ξέρει; Το πρόσθεσε το άλλο «ν»;

– Πάντως ο Κυριάκος με υπαρχηγό τον Άδωνι-Σπυρίδωνα περιμένει στο επόμενο δίμηνο εκλογές. Οι αναλύσεις που κάνει στα υπερσύγχρονα ηλεκτρονικά του μηχανήματα τον βγάζουν αυτοδύναμο.

– Ο άνθρωπος έχει όραμα, όπως και οι προηγούμενοι, έχει πρόταση, όπως και οι προηγούμενοι, έχει λύσεις (ή απολύσεις…δεν θυμάμαι) όπως και οι προηγούμενοι και δεν είναι διαπλεκόμενοι. Κυρίως αυτό.

– Βλέπεις τα τρακτέρ στους δρόμους και ξέρεις ότι μπήκε ο Φλεβάρης. Σταθερή ημερολογιακή αξία.

πηγη: pandiera.gr