O ιός SARS-CoV-2 ανιχνεύθηκε πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2019 στην περιοχή Γιουχάν της Κίνας και έκτοτε έως σήμερα έχει διασπαρεί σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο. Αποτελεί ένα νέο στέλεχος κορωνοϊού, που μέχρι τότε δεν είχε απομονωθεί στον άνθρωπο, και η λοίμωξη αναπνευστικού που προκαλεί ονομάστηκε COVID-19.

Ποιος είναι ο τρόπος μετάδοσης;
Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο κυρίως μέσω του αναπνευστικού με σταγονίδια από το φτέρνισμα, το βήχα ή την ομιλία. Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί μέσω επαφής με επιφάνειες πρόσφατα μολυσμένες με σταγονίδια, αν δεν τηρούνται τα μέτρα υγιεινής των χεριών.

Πότε μια περίπτωση της νόσου θεωρείται περισσότερο μεταδοτική;
Ένα περιστατικό θεωρείται περισσότερο μεταδοτικό όταν εμφανίζει συμπτώματα, αλλά δυνητικά θα μπορούσε να μεταδίδει τη λοίμωξη και 1-4 ημέρες πριν την εκδήλωση συμπτωμάτων. Η κύρια μετάδοση συμβαίνει κατά την συμπτωματική φάση. Το περιστατικό θεωρείται ότι δεν είναι πλέον μεταδοτικό ένα 24ωρο μετά την αποδρομή των συμπτωμάτων.

Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19 λοίμωξης;
Τα κύρια συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν τα κατωτέρω: Πυρετός, ξηρός βήχας και καταβολή. Μερικοί εμφανίζουν πονόλαιμο, αρθραλγίες / μυαλγίες και ρινική συμφόρηση. Τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και περίπου το 80% των ασθενών αναρρώνουν χωρίς ανάγκη ειδικής θεραπείας.

Ποιοι ασθενείς κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν σοβαρή νόσο;
Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή) και πιθανώς πνευμονία, που χρειάζεται νοσηλεία σε νοσοκομείο. Τα άτομα, που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου (π.χ. ηλικιωμένοι, καρδιοπαθείς, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, ηπατοπάθειες ή πνευμονοπάθειες), είναι πιθανότερο να εμφανίσουν σοβαρή νόσο.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ δεν υπάρχουν περιορισμοί, προς το παρόν, σε σχέση με ταξίδια ή συστάσεις για έλεγχο στις πύλες εισόδου.

Πώς ορίζεται η στενή επαφή (υψηλός κίνδυνος έκθεσης) με κρούσμα COVID-19 στο πλοίο;
1)Επαφή με το κρούσμα σε απόσταση μικρότερη από 2 μέτρα ή για διάρκεια περισσότερο από 15 λεπτά
2)Επαφή με άτομο στην ίδια καμπίνα με το ύποπτο κρούσμα
3)Προσωπικό καθαριότητας
4)Άτομα με «πρόσωπο με πρόσωπο» επαφή ή στο που βρίσκεται στο άμεσο περιβάλλον με συμπτωματικό άτομο (συμμετοχή στις ίδιες δραστηριότητες, σε γεύματα στο ίδιο τραπέζι)
5)Άτομο στην ίδια ομάδα ταξιδιωτών
6)Επαγγελματίας υγείας ή άλλο άτομο που παρέχει φροντίδα στο ύποπτο κρούσμα
7)Σε περίπτωση που υπάρχουν πολλές εστίες κρουσμάτων εν πλω τότε όλοι οι επιβαίνοντες θεωρούνται στενές επαφές

Πώς ορίζεται η περιστασιακή επαφή (χαμηλός κίνδυνος έκθεσης) με κρούσμα COVID-19 στο πλοίο;
Όλοι τα υπόλοιπα άτομα που δεν πληρούν τα κριτήρια της στενής επαφής και ήρθαν σε επαφή με τον ασθενή

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο εισαγωγής ατόμων με συμπτώματα σε πλοίο;
1)Πριν το ταξίδι ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επιβατών και πληρωμάτων για την εξέλιξη της επιδημίας από τον νέο κορωνοϊό COVID-19 και τα μέτρα πρόληψης
2)Πριν την επιβίβαση παροχή πληροφορίας σχετικά με τα συμπτώματα της λοίμωξης και τα μέτρα πρόληψης σε επιβάτες και πληρώματα π.χ. με ενημερωτικά φυλλάδια, προβολή ενημερωτικών σποτ, ηχητικών μηνυμάτων κλπ. Επιπροσθέτως, μπορεί να χορηγείται προς συμπλήρωση ειδικό ερωτηματολόγιο για ανίχνευση τυχόν επιβατών με συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού
3)Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού συνεχής ενημέρωση σε επιβάτες και μέλη πληρώματος για τα συμπτώματα της λοίμωξης, μέτρα πρόληψης και ενέργειες (αναφορά στον υγειονομικό υπεύθυνο) σε περίπτωση που αναπτύξουν συμπτώματα π.χ. με ενημερωτικά φυλλάδια, προβολή ενημερωτικών σποτ, ηχητικών μηνυμάτων κλπ

Ποια είναι τα γενικά μέτρα πρόληψης μετάδοσης λοιμώξεων σε πλοίο;
Πρώτη γραμμή άμυνας κατά των λοιμώξεων είναι η προσεκτική υγιεινή των χεριών. Συνιστάται συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Aν τα χέρια δεν είναι εμφανώς λερωμένα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά αλκοολούχο διάλυμα (πχ οινόπνευμα 70οC). Η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών.

Τα χέρια πρέπει να πλένονται:
Μετά κάθε άμεση επαφή με ασθενή ή σωματικά υγρά ασθενή (πχ σάλια)
Μετά από επαφή με αντικείμενα που έχουν έρθει σε επαφή με αναπνευστικές ή εκκρίσεις ασθενή (π.χ. χαρτομάντηλα)
Σχολαστική τήρηση των μέτρων υγιεινής όπως:
κάλυψη του στόματος και της μύτης με χαρτομάντηλο κατά το βήχα ή φτέρνισμα
αποφυγή επαφής των χεριών με στόμα, μύτη ή μάτια για πρόληψη διασποράς μικροβίων
Αποφυγή επαφής με ασθενείς που έχουν συμπτώματα του αναπνευστικού.
Η σταθερή χρήση απλής χειρουργικής μάσκας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού δεν συνιστάται, όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιος επιβάτης ή μέλος του πληρώματος νοσεί.

Διαχείριση ύποπτου κρούσματος από το νέο κορωναϊό (2019-nCoV)
Εάν ένας επιβάτης ή μέλος του πληρώματος πληροί τα κριτήρια του ορισμού κρούσματος για λοίμωξη από το νέο κορωναϊό (2019-nCoV), βλ. https://eody.gov.gr/neos-koronoios-sars-cov-2/, εφαρμόζονται τα παρακάτω:

Καταγραφή του ύποπτου κρούσματος σύμφωνα με τη Ναυτιλιακή Δήλωση Υγείας (Παράρτημα 8, Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός) και υποβολή της στις υγειονομικές αρχές των πυλών εισόδου.

1)Χορήγηση μάσκας στον ασθενή για αποφυγή περαιτέρω διασποράς σταγονιδίων. Σε κάθε περίπτωση, ο ασθενής πρέπει να καλύπτει το βήχα του (π.χ. με χαρτομάντηλο).
2)Απομόνωση του ασθενούς σε καμπίνα ή άλλο ιδιαίτερο χώρο με ατομική τουαλέτα και σίτιση στην καμπίνα. Η πόρτα της καμπίνας πρέπει να παραμένει κλειστή
3)Συνιστάται η αποφυγή επισκεπτηρίου στην καμπίνα. Αποφεύγεται η είσοδος άλλων ατόμων, αν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος, π.χ. παροχή φροντίδας, καθαριότητα καμπίνας. Συνιστάται να οριστεί συγκεκριμένο μέλος του πληρώματος για τη φροντίδα του ύποπτου κρούσματος, αν είναι δυνατό, και να περιοριστεί στο ελάχιστο ο αριθμός των μελών πληρώματος που έρχονται σε στενή επαφή με τον ασθενή.

1)Τα άτομα, που θα έρθουν σε επαφή με τον ασθενή (θα μπουν στην καμπίνα του), πρέπει να φορούν ΜΑΠ (Μέτρα Ατομικής Προστασίας) γάντια, απλή χειρουργική μάσκα και αδιάβροχη ρόμπα
2)Οι επαγγελματίες υγείας, που φροντίζουν τον ασθενή, και το προσωπικό καθαριότητας συνιστάται να χρησιμοποιούν μάσκες υψηλής προστασίας (FFP2 ή FFP3), γυαλιά ή προσωπίδα, αδιάβροχη ρόμπα με μακριά μανίκια, γάντια και γαλότσες. Επιπλέον πρέπει να φροντίζουν, ώστε να τηρείται απόσταση τουλάχιστον 1 μέτρου μεταξύ ύποπτων κρουσμάτων, που συνεξετάζονται με άλλους ασθενείς. Ο ΠΟΥ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) έχουν καταρτίσει αναλυτικές κατευθυντήριες οδηγίες, που αναρτώνται στους παρακάτω συνδέσμους: https://www.who.int/publications-detail/clinical-management-of-severe-acute-respiratory-infection-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is-suspected και https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/infection-prevention-and-control-care-patients-2019-ncov-healthcare-settings.
3)Ο χρησιμοποιημένος προστατευτικός εξοπλισμός (απλή χειρουργική μάσκα, γάντια, αδιάβροχη ρόμπα μιας χρήσης) πρέπει να απορρίπτεται σε κάδο έξω από την πόρτα της καμπίνας και σε καμία περίπτωση να μην ξαναχρησιμοποιείται.
4)Μετά την απόρριψη του προστατευτικού εξοπλισμού πρέπει τα χέρια να πλένονται καλά με νερό και σαπούνι. Τονίζεται ότι η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών, το οποίο και αποτελεί σημαντικότατο μέσο πρόληψης.

Γενικά μέτρα για όλο το πλήρωμα και τους επιβάτες
1)Ο υγειονομικός υπεύθυνος του πλοίου οφείλει να ενημερώσει τους επιβαίνοντες στο πλοίο για την εμφάνιση ύποπτου κρούσματος. Όλοι οι επιβαίνοντες στο πλοίο πρέπει να ενημερωθούν ότι οφείλουν α) να αναφέρουν στον υγειονομικό υπεύθυνο, αν έχουν έρθει σε στενή επαφή με το ύποπτο κρούσμα και β) σε περίπτωση που ασθενήσουν, να ενημερώσουν αμέσως τον υγειονομικό υπεύθυνο.
2)Ο υγειονομικός υπεύθυνος οφείλει να αναζητήσει όλα τα άτομα, (στενές και περιστασιακές επαφές) και να καταγράψει σε δελτίο εντοπισμού επιβάτη (Passenger Locator Form: https://www.healthygateways.eu/LinkClick.aspx?fileticket=U133sZdEEH0%3d&tabid=98&portalid=0) τα ονόματα, τον αριθμό καμπίνας τους και το είδος της επαφής (διαμονή στην ίδια καμπίνα με τον ασθενή, παροχή νοσηλευτικής φροντίδας στον ασθενή κλπ). Οι στενές επαφές θα λάβουν οδηγία για παρακολούθηση της υγείας τους τις επόμενες 14 ημέρες (ενεργός επιτήρηση) στην καμπίνα ή στη ξηρά. Αν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά το κρούσμα, οι στενές επαφές συνιστάται να παραμείνουν σε απομόνωση στην ξηρά, ή να επαναπατριστούν σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/travel-advice). Σε περίπτωση που υπάρχουν πολλαπλά κρούσματα στο πλοίο, δηλαδή συνεχιζόμενη μετάδοση μέσα στο πλοίο, τότε όλοι οι επιβάτες θεωρούνται στενές επαφές και αποβιβάζονται. Τα μέτρα απομόνωσης μπορεί να περιλαμβάνουν ενεργό παρακολούθηση από τις αρχές δημόσιας υγείας του λιμένα, αποφυγή ταξιδιού, περιορισμό σε συγκεκριμένο χώρο (απομόνωση) και ιατρική αξιολόγηση, κατά την κρίση των αρμόδιων υγειονομικών αρχών. Για τη διευκόλυνση του έργου των αρχών δημόσιας υγείας είναι απαραίτητο όλοι οι επιβάτες και μέλη πληρώματος να είναι προσβάσιμοι δια τηλεφώνου.
3)Όλες οι περιστασιακές επαφές του ύποπτου κρούσματος πρέπει να συμπληρώσουν το δελτίο εντοπισμού επιβάτη (passenger locator form, PLF) και να λάβουν οδηγίες για τα συμπτώματα και τρόπο μετάδοσης της νόσου, ώστε να παρακολουθούν την υγεία τους για 14 μέρες από την έκθεση τους. Σε περίπτωση που εμφανίσουν συμπτώματα, οφείλουν να παραμείνουν απομονωμένοι σε ιδιαίτερο χώρο και επικοινωνήσουν με τις υπηρεσίες υγείας.
4)Ο υγειονομικός υπεύθυνος πρέπει να συστήσει τη γενική τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής. Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι το πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι σε τακτά διαστήματα και οπωσδήποτε πριν την επαφή με το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια, καθώς και πριν την κατανάλωση φαγητού και ποτού ή το κάπνισμα.

Καθαριότητα και απολύμανση καμπίνας απομόνωσης ασθενή
1)Απαιτείται καθημερινός καθαρισμός και απολύμανση των επιφανειών, που αγγίζει συχνά ο ασθενής, όπως κομοδίνο, πόμολα, επιφάνειες της τουαλέτας κλπ, καθώς και έκτακτος καθαρισμός, όταν οι επιφάνειες λερωθούν από βιολογικά υγρά.
2)Το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να εισέρχεται στην καμπίνα με μέτρα ατομικής προστασίας (βλ. παραπάνω). Για όσο χρόνο εργάζεται μέσα στην καμπίνα, το προσωπικό καθαριότητας δεν πρέπει να αγγίζει με τα χέρια του το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια του, να καπνίζει ή να τρώει.
3)Ο καθαρισμός των επιφανειών πρέπει να γίνεται δύο φορές (διπλό πέρασμα) με απολυμαντικό με αντιϊκή δράση. Αποτελεσματικά απολυμαντικά είναι το διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου σε διάλυση 1:10 ή η αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) 70%.
4)Οι υφασμάτινες επιφάνειες (πχ ταπετσαρίες επίπλων) πρέπει να καθαρίζονται με συσκευή ατμού (θερμοκρασία> 70°).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι επαγγελματίες υγείας που θα έλθουν σε επαφή με το ύποπτο κρούσμα πρέπει να λαμβάνουν τα μέτρα προφύλαξης για τα νοσήματα που μεταδίδονται με σταγονίδια
Τονίζεται ότι, καθώς η επιδημία εξελίσσεται, οι οδηγίες ενδέχεται να τροποποιηθούν.

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση, απευθυνθείτε στον ΕΟΔΥ στα τηλέφωνα 210 5212054, ειδικό τετραψήφιο αριθμό 1135 (όλο το 24ωρο)

ΠΗΓΗ: e-nautilia.gr

Η διακλαδική Απεργία πρωτοβάθμιων σωματείων οργανωμένη από τα κάτω στις 19 Μαρτίου, αποτελεί συνέχεια των προσπαθειών κλαδικών και επιχειρησιακών σωματείων να αγωνιστούν με τα εργατικά συμφέροντα μπροστά, κόντρα στη λογική της ταξικής ειρήνης και συνδιαλλαγής της ΓΣΕΕ.

Οι εξελίξεις σχετικά με την επιδημία του κορονοϊού και μια σειρά πρώτα κρούσματα εργοδοτικών αυθαιρεσιών, αλλά και η ανάγκη διεκδίκησης μιας σειράς αιτημάτων προστασίας, υγιεινής, περίθαλψης και προστασίας της εργασίας, έχουν μπει στην ημερήσια διάταξη και συζήτηση των σωματείων ώστε να επικαιροποιήσουν και πλαισιώσουν τα αιτήματα και τις διεκδικήσεις τους.

Μαζικές εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς, νέες αποφάσεις αγώνα

Στην τελική ευθεία εισέρχονται οι πρωτοβουλίες σωματείων και συλλογικοτήτων που συμμετέχουν ή στηρίζουν την 24ωρη διακλαδική απεργία που έχει προκηρυχτεί για τις 19 Μαρτίου από πολλά πρωτοβάθμια κλαδικά και επιχειρησιακά σωματεία του ιδιωτικού τομέα. Οι απεργιακές συγκεντρώσεις έχουν οριστεί στην Αθήνα στις 12 το μεσημέρι στα Χαυτεία (Σταδίου και Αιόλου) και στη Θεσσαλονίκη στις 11 το πρωί στην Καμάρα.

Βασικά αιτήματα της απεργίας που έχει οργανωθεί «από τα κάτω», με συντονισμό σωματείων και γενικές συνελεύσεις, πέρα και ενάντια στον αστικοποιημένο εργοδοτικό συνδικαλισμό τύπου ΓΣΕΕ, είναι: Αυξήσεις σε μισθούς και αμοιβές, συλλογικές συμβάσεις εργασίας σύμφωνα με τις ανάγκες των εργαζομένων, ενάντια στις απολύσεις και την εργοδοτική τρομοκρατία, όχι στην ελαστική εργασία, όπως αναφέρεται και στην τελευταία κοινή αφίσα που έχουν εκδώσει τα σωματεία.

Τα σωματεία που συμμετέχουν ως σήμερα είναι: Σύλλογος Εργαζόμενων στα Φροντιστήρια Καθηγητών (ΣΕΦΚ), Μεταφραστών Επιμελητών Διορθωτών (ΣΜΕΔ), Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου-Ψηφιακών Μέσων Αττικής (ΣΥΒΧΨΑ), Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών (ΣΜΤ), Σωματείο εργαζόμενων στα Public, Σωματείο εργαζομένων στη ΜΚΟ «ΑΡΣΙΣ», Σωματείο Σερβιτόρων Μαγείρων και λοιπών εργαζομένων στον κλάδο του επισιτισμού (ΣΣΜ) καθώς και το Σωματείο Βάσης Εργαζομένων στις ΜΚΟ (ΣΒΕΜΚΟ), Σωματείο εργαζομένων στην ψυχική υγεία και κοινωνική πρόνοια. Σωματείο Εργαζομένων στη Nokia Ελλάδος, Σωματείο Εργαζόμενων στην εταιρεία Πλαίσιο Νομού Αττικής

Από τη Θεσσαλονίκη συμμετέχει το Σωματείο Βάσης Εργαζομένων στον χώρο της ψυχικής υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, το σωματείο Σερβιτόρων Μαγείρων και λοιπών εργαζομένων του κλάδου του επισιτισμού Κεντρικής Μακεδονίας, το Σωματείο Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου Θεσσαλονίκης.

Επίσης απόφαση για στάση εργασίας και συμμετοχή στη διαδήλωση έχουν λάβει ή πρόκειται να λάβουν αρκετά σωματεία από τον χώρο της εκπαίδευσης και από το δημόσιο, ενώ το αίτημα προκήρυξης απεργίας τέθηκε και σε άλλα σωματεία, όπως στο Συνδικάτο τουρισμού-επισιτισμού Αττικής, όπου οι δυνάμεις του ΠΑΜΕ αρνήθηκαν να στηρίξουν, όπως είχαν κάνει εξάλλου στο συνέδριο του ΕΚΑ και αλλού.

Τις προηγούμενες μέρες έγιναν μαζικές συσκέψεις προετοιμασίας της απεργίας με τη συμμετοχή των σωματείων που την διοργανώνουν και έπειτα με άλλες συλλογικότητες από γειτονιές όπως Περιστέρι, Κυψέλη, Ελληνικό-Αργυρούπολη, δυτική Αττική κ.α., όπου έχουν ήδη γίνει ή προγραμματίζονται δράσεις προβολής και στήριξης της απεργίας (αφισοκολλήσεις, εκδηλώσεις).

Τα σωματεία κάνουν αφισοκόλληση σε διάφορες περιοχές της Αθήνας και μοιράζουν ανακοινώσεις σε χώρους εργασίας και σε γειτονιές.

Ο σύλλογος βιβλίου-χάρτου πραγματοποιεί μαζικές εξορμήσεις προπαγάνδισης της απεργίας στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας, ξεκινώντας από τα Public, αντιδρώντας και στην απόλυση του αντιπροέδρου του σωματείου.

Το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών πραγματοποιεί σειρά από εξορμήσεις στον κλάδο, σε όλους τους κατασκευαστικούς ομίλους και σε μελετητικά γραφεία, ενώ έχει τοποθετήσει πανό σε κεντρικούς δρόμους και γέφυρες σε όλη την Αττική. Επιπλέον, εξέδωσε ειδικό κάλεσμα προς τους φοιτητικούς και σπουδαστικούς συλλόγους να πλαισιώσουν την προσπάθεια των σωματείων για την επιτυχία της απεργίας.

ΠΗΓΗ: pandiera.gr

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε ως «πανδημία» την εξάπλωση του κορονοϊού, που ήδη έπληξε βαριά ιδιαίτερα την επαρχία Γιουχάν της Κίνας, αλλά και τη Λομβαρδία της γειτονικής Ιταλίας, προκαλώντας δικαιολογημένη ανησυχία στους πολίτες όλης της Ευρώπης και ιδιαίτερα της χώρας μας. Οπωσδήποτε πρέπει να ληφθούν σοβαρά και αναλογικά μέτρα προστασίας του πληθυσμού, τόσο ατομικά, όσο και ιδιαίτερα, για την έκτακτη και γενναία στήριξη των δημόσιων υγειονομικών συστημάτων και του προσωπικού τους, που έχουν χτυπηθεί βαριά από τη γενικευμένη χρόνια επίθεση λιτότητας, σε όλο τον κόσμο, ειδικά την τελευταία δεκαετία.

Αντ’ αυτού, εντείνονται μέτρα «γενικής καραντίνας» με βαριές, ίσως ανυπολόγιστες επιπτώσεις για τη ζωή, την εργασία και τις ελευθερίες και τα οποία λειτουργούν ήδη ως θρυαλλίδα για το ξέσπασμα μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που κυοφορείται εδώ και καιρό. Στην επιστημονική κοινότητα, όμως, ακούγονται ψύχραιμες φωνές που προτείνουν άλλους δρόμους αντιμετώπισης της επιδημίας, αλλά καταπνίγονται μέσα στην παγκόσμια υστερία, η οποία τροφοδοτείται από κυβερνώντες, μίντια, πολυεθνικές υγείας, οργανισμούς και «ειδικούς», οδηγώντας σε ένα ανεξέλεγκτο σπιράλ.

Μια τέτοια φωνή παρουσιάζει σήμερα το kommon, αναδημοσιεύοντας τμήματα από συνέντευξη, στο έγκυρο γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ (Der Spiegel), του Άλφονς Λάμπις (Alfons Labisch), ομότιμου (για την προσφορά του στην καταπολέμηση επιδημιών) καθηγητή της Ιστορίας της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Ξένων Σπουδών του Πεκίνου, κοινωνιολόγου και γιατρού, καθηγητή της Ιστορίας της Ιατρικής και διευθυντή (μέχρι την πρόσφατη συνταξιοδότησή του) του Ινστιτούτου Ιστορίας της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Heinrich Heine, στο Ντίσελντορφ. Το βιβλίο του «Homo Hygienicus - Υγεία και Ιατρική στη Σύγχρονη Εποχή» θεωρείται πρότυπο έργο, όπως σημειώνει το περιοδικό.

Η συνέντευξη δόθηκε στον δημοσιογράφο Φίλιπ Λέβε (Philipp Löwe),  στις 4 Μαρτίου 2020.

«Είναι ο φόβος μπροστά στο άγνωστο»

SPIEGEL: Καθηγητά Labisch, πότε ήταν η τελευταία φορά που βρεθήκατε στην Κίνα;

Labisch: Η τελευταία φορά που ήμουν στην Κίνα ήταν τον περασμένο Σεπτέμβριο και θα έπρεπε να είχα ταξιδέψει ξανά εκεί στις αρχές του τρέχοντος πανεπιστημιακού εξαμήνου. Αλλά όλα ακυρώθηκαν.

SPIEGEL: Τι θα ακολουθήσει στη συνέχεια, περιμένετε να ηρεμήσει η κατάσταση στην Κίνα;

Labisch: Ειλικρινά, θα είχα πετάξει προς την Κίνα, αλλά η Air China δεν πετάει. Αυτή είναι η  πρώτη επισήμανση. Η δεύτερη είναι ότι είμαι σε στενή επαφή με τους φίλους και τους συναδέλφους μου στο Πεκίνο. Μου λένε ότι είναι αδύνατο να κάνω κάτι εκεί. Πρέπει να μπεις σε καραντίνα για 14 ημέρες. Το πανεπιστήμιο είναι ερμητικά σφραγισμένο. Οι συνάδελφοι που ζουν στην πανεπιστημιούπολη δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψουν το διαμέρισμά τους. Κάθε τρίτη μέρα μπορούν να αγοράσουν μόνον τα απαραίτητα.  Όταν φεύγουν από το σπίτι τους -φυσικά με μάσκα- ο πυρετός μετράται, το ίδιο και  όταν επιστρέφουν. Διαφορετικά, όλοι κάθονται στο διαμέρισμά τους για εβδομάδες.

SPIEGEL: Αυτά τα μέτρα σάς φαίνονται λογικά ή υπερβολικά;

Labisch: Εδώ ερχόμαστε στο κέντρο του θέματος. Ο διάσημος υγιεινολόγος Max von Pettenkofer, ως απάντηση στην επιδημία χολέρας της δεκαετίας του 1850, είχε δηλώσει: «Καμία επιδημία δεν μπορεί να είναι τόσο κακή ώστε εξ αιτίας της να  μπορεί να διακόπτεται η επικοινωνία των πολιτών».

Αυτό σημαίνει ότι οι βασικές προϋποθέσεις για την κοινωνική ζωή πρέπει να διατηρούνται υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και τα μέτρα υγείας δεν πρέπει να εμποδίζουν την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ή να αποτρέπουν την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών.

Αυτό που κάνουν οι Κινέζοι ήταν αναμενόμενο για μένα: όλα  μπλοκάρονται. Είναι αποτέλεσμα  μιας παράδοσης αυταρχικής κανονικότητας πολλών χιλιετηρίδων.

SPIEGEL: Θα ήταν αδιανόητο στη Γερμανία;

Labisch: Αυτό που κάνουμε εδώ είναι μια σύγχρονη στρατηγική «Surveillance-and-Containment», δηλαδή παρακολούθησης και περιορισμού. Εκεί που βρισκόμαστε επί του παρόντος στη Γερμανία είναι ένα επίπεδο ελέγχου της δημόσιας νόσου. Εδώ βρισκόμαστε.

SPIEGEL: Υπήρξαν παρόμοιες καταστάσεις στο παρελθόν όπου να έχουν τεθεί μπροστά στην ανθρωπότητα παρόμοιες προκλήσεις;

Labisch: Αυτό που βιώνουμε τώρα μπορεί να εντοπιστεί και ιστορικά. Δηλαδή, ξαφνικά, άνθρωποι που έχουν αρρωστήσει χωρίς να φταίνε, να αντιμετωπίζονται ως οι υπεύθυνοι. Πρόκειται για αταβιστικές αντιδράσεις (σ.σ. τάσεις επαναφοράς σε τρόπους σκέψης και δράσης μιας προηγούμενης εποχής) -και μπορούν πραγματικά να παρατηρηθούν σε κάθε επιδημία.

Πρέπει να πούμε ότι αυτός ο κορονοϊός  είναι σχετικά αβλαβής.

Μέχρι στιγμής, μόνο το 2020, έχουμε περίπου 18.000 περιστατικά γρίπης στη Γερμανία. Ο αριθμός των αποδεδειγμένων θανάτων από τη γρίπη είναι περίπου 200.

Η λεγόμενη «περίσσεια θνητότητας» είναι πολύ υψηλότερη (σ.σ., από τον κορονοϊό), πιθανώς από  μισό έως ένα τοις εκατό των πασχόντων. Λίγοι μιλούν για αυτό.

SPIEGEL: Πώς εξηγείτε αυτές τις σκληρές αντιδράσεις;

Labisch: Κανείς δεν μιλάει για την καθημερινή δυστυχία, όλοι μιλάνε για το εντυπωσιακό: είναι ο φόβος του άγνωστου.

Πότε ήταν η τελευταία φορά που είχαμε μια τέτοια κατάσταση; Ίσως με τον ιό SARS, το 2003 ή με τη γρίπη των χοίρων H1N1, το 2009 - 10.  Ωστόσο, με τον ιό H1N1 είχαμε περίπου 230.000 περιστατικά και 250 τεκμηριωμένους θανάτους μόνο στη Γερμανία.

Ο αριθμός των μη διαπιστωμένων περιστατικών μπορεί να ήταν σημαντικά υψηλότερος. Τότε στη Γερμανία -εκτός από το Ντίσελντορφ- κάναμε λίγα πράγματα για περιορισμό.

Η επιδημία του H1N1 προήλθε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά κανείς δεν ζήτησε να τιμωρηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

«Ο κόσμος ψάχνει έναν ένοχο»

SPIEGEL: Πιστεύετε εν προκειμένω ότι ο ρατσισμός παίζει επίσης ρόλο;

Labisch: Στο σημερινό πλαίσιο, ο ρατσισμός  μπορεί να μην είναι η σωστή λέξη.  Η Κίνα είναι ο σάκος του μποξ  που όλοι θέλουν να χτυπήσουν: Η Κίνα είναι μόδα.

Σήμερα, όπως και συχνά στο παρελθόν, ένοχος είναι ο «Άλλος» στην καθημερινή ζωή: οι Εβραίοι στον Ευρωπαϊκό Μεσαίωνα ή οι Κινέζοι στη μαλαϊκή Νοτιοανατολική Ασία. Αναζητούμε έναν ένοχο. Ωστόσο, στη σύγχρονη ιατρική δεν υπάρχει η έννοια της  ενοχής.

SPIEGEL: Παλιότερα υπήρχε αυτό;

Labisch: Τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Αυτά τέθηκαν υπό έλεγχο από τη στιγμή που ειπώθηκε: Το Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα είναι ασθένεια και δεν έχει καμία σχέση με την ενοχή.  Ας πάρουμε για παράδειγμα την επιδημία της σύφιλης μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο: Οι  άνθρωποι που είχαν πληγεί, αντιμετωπίστηκαν από τους θεράποντες γιατρούς, αλλά χωρίς όνομα. Οι «δίχως όνομα» περιπτώσεις εντοπίστηκαν για να αποκτηθεί μια ευρύτερη γνώση της επιδημίας. Ταυτόχρονα, οι άρρωστοι βοηθήθηκαν δωρεάν. Κι έτσι στη συνέχεια έρχονταν οικειοθελώς.

Από αυτά μπορούμε να συμπεράνουμε με ποιο τρόπο μπορούμε να παρέμβουμε ανάλογα σήμερα, καθώς αναπτύσσονται οι διαδρομές της μόλυνσης. Να γίνει αυτό που ονομάζουμε “tracing " (σ.σ., εντοπισμός).

SPIEGEL: Στην εποχή μας, πραγματικά έχουμε πολλές πληροφορίες για τις ασθένειες και όμως, η συμπεριφορά κάποιων ανθρώπων είναι εντελώς αντίθετη με αυτές τις γνώσεις.

Labisch: Οι πληροφορίες είναι ένα μόνο μέρος του ζητήματος. Όμως μπορεί κάποιος να μην έχει υπό έλεγχο τη συναισθηματική συμπεριφορά του. Υπάρχουν άνθρωποι που φοβούνται προσωπικά και εκδηλώνουν αυτόν τον φόβο επιθετικά. Πάρτε την περίφημη αναφορά του Heinrich Heine (σ.σ. μεγάλος γερμανός ποιητής και επαναστάτης, φίλος του Μαρξ) για τις συνθήκες στο Παρίσι με την επιδημία χολέρας του 1831: Άνθρωποι σκοτώνονταν στο δρόμο μόνο και μόνο επειδή κάποιοι υποψιάζονταν ότι είχαν χολέρα. […]

«Αυτός ο ιός μας χρησιμοποιεί»

SPIEGEL: Αν θέλαμε να υπάρξει ανά πάσα στιγμή επαρκής κοινωνική υγιεινή, ποια θα ήταν η σωστή επιλογή για την εποχή μας;

Labisch: Να συνεχίσουμε να προχωρούμε στην έρευνα για τις μολυσματικές ασθένειες. Πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε ότι τα μικρόβια είναι ζωντανά όντα. Είμαστε επομένως σε μόνιμη μάχη με άλλα έμβια όντα που αγωνίζονται για τη ζωή τους όσο κι εμείς. Ο κορονοϊός «μας χρησιμοποιεί» για να κρατηθεί ζωντανός και να πολλαπλασιαστεί. Μια επιδημία λαμβάνει χώρα μεταξύ των πρωτόζωων, των βακτηρίων και των ιών, των βιολογικών και κοινωνικών συνθηκών και των ανθρώπων, στο περιβάλλον διαβίωσης τους.

SPIEGEL: Είναι όμως επιθυμητό ένα περιβάλλον αποστειρωμένο από τα διάφορα είδη ζωής;

Labisch: Ένας φίλος μικροβιολόγος είπε κάποτε: Οι άνθρωποι υπάρχουν για να μεταφέρουν τα βακτηρίδια που υπάρχουν μέσα και πάνω και γύρω τους. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς βακτηρίδια. Τα εντερικά βακτηρίδια, για παράδειγμα, παρεμβαίνουν ενεργά στο μεταβολισμό μας.

Και γνωρίζουμε από τις συγκρίσεις με τα παιδιά στην DDR (σ.σ., Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας), που τριγύριζαν γύρω από τους βρεφονηπιακούς σταθμούς με μύξες, ότι είχαν σημαντικά λιγότερες αλλεργίες από τα παιδιά της Δύσης που είχαν υποβληθεί σε εξαντλητικό αντιβιοτικό καθαρισμό.

Ο άνθρωπος, το παιδί, πρέπει να ζει στη βρωμιά σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής του για να είναι σε θέση να συνυπάρχει με όλα τα είδη των μικροβίων. Συνεπώς, είναι καλύτερο να βρίσκεσαι σε επαφή με τα ζώα και την κοπριά τους σε ένα αγρόκτημα.

SPIEGEL: Είπατε αρχικά ότι θα είχατε πετάξει στην Κίνα αν είχε πραγματοποιηθεί η πτήση. Ποιοι θα ήταν οι προσωπικοί σας κανόνες υγιεινής;

Labisch: Πρώτον, θα διατηρούσα τα χέρια καθαρά, δεύτερον θα ερχόμουν σε  όσο το δυνατόν λιγότερη σωματική επαφή με άλλους, τρίτον, φτάρνισμα οπωσδήποτε στον αγκώνα, τέταρτον, δεν θα πήγαινα  σε πολύ κλειστούς χώρους ή σε συναντήσεις όπου υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι.

Κατά τα άλλα  θα ζούσα κανονικά.

ΠΗΓΗ: kommon.gr